൫. പഠമസീലസുത്തവണ്ണനാ

൩൨. പഞ്ചമേ പാപകേന ച സീലേനാതി പാപകം നാമ സീലം സീലഭേദകരോ അസംവരോതി വദന്തി. തത്ഥ യദി അസംവരോ അസീലമേവ തംദുസ്സീല്യഭാവതോ, കഥം സീലന്തി വുച്ചതി? തത്ഥായം അധിപ്പായോ സിയാ – യഥാ നാമ ലോകേ അദിട്ഠം ‘‘ദിട്ഠ’’ന്തി വുച്ചതി, അസീലവാ ‘‘സീലവാ’’തി, ഏവമിധാപി അസീലമ്പി അസംവരോപി ‘‘സീല’’ന്തി വോഹരീയതി. അഥ വാ ‘‘കതമേ ച, ഥപതി, അകുസലാ സീലാ? അകുസലം കായകമ്മം, അകുസലം വചീകമ്മം, പാപകോ ആജീവോ’’തി (മ. നി. ൨.൨൬൪) വചനതോ അകുസലധമ്മേസുപി അത്ഥേവ സീലസമഞ്ഞാ, തസ്മാ പരിചയവസേന സഭാവസിദ്ധി വിയ പകതിഭൂതോ സബ്ബോ സമാചാരോ ‘‘സീല’’ന്തി വുച്ചതി. തത്ഥ യം അകോസല്ലസമ്ഭൂതട്ഠേന അകുസലം ലാമകം, തം സന്ധായാഹ ‘‘പാപകേന ച സീലേനാ’’തി. പാപികായ ച ദിട്ഠിയാതി സബ്ബാപി മിച്ഛാദിട്ഠിയോ പാപികാവ. വിസേസതോ പന അഹേതുകദിട്ഠി, അകിരിയദിട്ഠി, നത്ഥികദിട്ഠീതി ഇമാ തിവിധാ ദിട്ഠിയോ പാപികതരാ. തത്ഥ പാപകേന സീലേന സമന്നാഗതോ പുഗ്ഗലോ പയോഗവിപന്നോ ഹോതി, പാപികായ ദിട്ഠിയാ സമന്നാഗതോ ആസയവിപന്നോ ഹോതി, ഏവം പയോഗാസയവിപന്നോ പുഗ്ഗലോ നിരയൂപഗോ ഹോതിയേവ. തേന വുത്തം ‘‘ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ദ്വീഹി ധമ്മേഹി സമന്നാഗതോ പുഗ്ഗലോ യഥാഭതം നിക്ഖിത്തോ, ഏവം നിരയേ’’തി. ഏത്ഥ ച ‘‘ദ്വീഹി ധമ്മേഹി സമന്നാഗതോ’’തി ഇദം ലക്ഖണവചനം ദട്ഠബ്ബം, ന തന്തിനിദ്ദേസോ. യഥാ തം ലോകേ ‘‘യദിമേ ബ്യാധിതാ സിയും, ഇമേസം ഇദം ഭേസജ്ജം ദാതബ്ബ’’ന്തി. അഞ്ഞേസുപി ഈദിസേസു ഠാനേസു ഏസേവ നയോ. ദുപ്പഞ്ഞോതി നിപ്പഞ്ഞോ.

പഞ്ചമസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.