൯. കോകസുനഖലുദ്ദകവത്ഥു

യോ അപ്പദുട്ഠസ്സാതി ഇമം ധമ്മദേസനം സത്ഥാ ജേതവനേ വിഹരന്തോ കോകം നാമ സുനഖലുദ്ദകം ആരബ്ഭ കഥേസി.

സോ കിര ഏകദിവസം പുബ്ബണ്ഹസമയേ ധനും ആദായ സുനഖപരിവുതോ അരഞ്ഞം ഗച്ഛന്തോ അന്തരാമഗ്ഗേ ഏകം പിണ്ഡായ പവിസന്തം ഭിക്ഖും ദിസ്വാ കുജ്ഝിത്വാ ‘‘കാളകണ്ണി മേ ദിട്ഠോ, അജ്ജ കിഞ്ചി ന ലഭിസ്സാമീ’’തി ചിന്തേത്വാ പക്കാമി. ഥേരോപി ഗാമേ പിണ്ഡായ ചരിത്വാ കതഭത്തകിച്ചോ പുന വിഹാരം പായാസി. ഇതരോപി അരഞ്ഞേ വിചരിത്വാ കിഞ്ചി അലഭിത്വാ പച്ചാഗച്ഛന്തോ പുന ഥേരം ദിസ്വാ ‘‘അജ്ജാഹം ഇമം കാളകണ്ണിം ദിസ്വാ അരഞ്ഞം ഗതോ കിഞ്ചി ന ലഭിം, ഇദാനി മേ പുനപി അഭിമുഖോ ജാതോ, സുനഖേഹി നം ഖാദാപേസ്സാമീ’’തി സഞ്ഞം ദത്വാ സുനഖേ വിസ്സജ്ജേസി. ഥേരോപി ‘‘മാ ഏവം കരി ഉപാസകാ’’തി യാചി. സോ ‘‘അജ്ജാഹം തവ സമ്മുഖീഭൂതത്താ കിഞ്ചി നാലത്ഥം, പുനപി മേ സമ്മുഖീഭാവമാഗതോസി, ഖാദാപേസ്സാമേവ ത’’ന്തി വത്വാ സുനഖേ ഉയ്യോജേസി. ഥേരോ വേഗേന ഏകം രുക്ഖം അഭിരുഹിത്വാ പുരിസപ്പമാണേ ഠാനേ നിസീദി. സുനഖാ രുക്ഖം പരിവാരേസും. ലുദ്ദകോ ഗന്ത്വാ ‘‘രുക്ഖം അഭിരുഹതോപി തേ മോക്ഖോ നത്ഥീ’’തി തം സരതുണ്ഡേന പാദതലേ വിജ്ഝി. ഥേരോ ‘‘മാ ഏവം കരോഹീ’’തി തം യാചിയേവ. ഇതരോ തസ്സ യാചനം അനാദിയിത്വാ പുനപ്പുനം വിജ്ഝിയേവ. ഥേരോ ഏകസ്മിം പാദതലേ വിജ്ഝിയമാനേ തം ഉക്ഖിപിത്വാ ദുതിയം പാദം ഓലമ്ബിത്വാ തസ്മിം വിജ്ഝിയമാനേ തമ്പി ഉക്ഖിപതി, ഏവമസ്സ സോ യാചനം അനാദിയിത്വാവ ദ്വേപി പാദതലാനി വിജ്ഝിയേവ. ഥേരസ്സ സരീരം ഉക്കാഹി ആദിത്തം വിയ അഹോസി. സോ വേദനാനുവത്തികോ ഹുത്വാ സതിം പച്ചുപട്ഠാപേതും നാസക്ഖി, പാരുതചീവരം ഭസ്സന്തമ്പി ന സല്ലക്ഖേസി. തം പതമാനം കോകം സീസതോ പട്ഠായ പരിക്ഖിപന്തമേവ പതി. സുനഖാ ‘‘ഥേരോ പതിതോ’’തി സഞ്ഞായ ചീവരന്തരം പവിസിത്വാ അത്തനോ സാമികം ലുഞ്ജിത്വാ ഖാദന്താ അട്ഠിമത്താവസേസം കരിംസു. സുനഖാ ചീവരന്തരതോ നിക്ഖമിത്വാ ബഹി അട്ഠംസു.

അഥ നേസം ഥേരോ ഏകം സുക്ഖദണ്ഡകം ഭഞ്ജിത്വാ ഖിപി. സുനഖാ ഥേരം ദിസ്വാ ‘‘സാമികോവ അമ്ഹേഹി ഖാദിതോ’’തി ഞത്വാ അരഞ്ഞം പവിസിംസു. ഥേരോ കുക്കുച്ചം ഉപ്പാദേസി ‘‘മമ ചീവരന്തരം പവിസിത്വാ ഏസ നട്ഠോ, അരോഗം നു ഖോ മേ സീല’’ന്തി. സോ രുക്ഖാ ഓതരിത്വാ സത്ഥു സന്തികം ഗന്ത്വാ ആദിതോ പട്ഠായ സബ്ബം തം പവത്തിം ആരോചേത്വാ – ‘‘ഭന്തേ, മമ ചീവരം നിസ്സായ സോ ഉപാസകോ നട്ഠോ, കച്ചി മേ അരോഗം സീലം, അത്ഥി മേ സമണഭാവോ’’തി പുച്ഛി. സത്ഥാ തസ്സ വചനം സുത്വാ ‘‘ഭിക്ഖു അരോഗം തേ സീലം, അത്ഥി തേ സമണഭാവോ, സോ അപ്പദുട്ഠസ്സ പദുസ്സിത്വാ വിനാസം പത്തോ, ന കേവലഞ്ച ഇദാനേവ, അതീതേപി അപ്പദുട്ഠാനം പദുസ്സിത്വാ വിനാസം പത്തോയേവാ’’തി വത്വാ തമത്ഥം പകാസേന്തോ അതീതം ആഹരി –

അതീതേ കിരേകോ വേജ്ജോ വേജ്ജകമ്മത്ഥായ ഗാമം വിചരിത്വാ കിഞ്ചി കമ്മം അലഭിത്വാ ഛാതജ്ഝത്തോ നിക്ഖമിത്വാ ഗാമദ്വാരേ സമ്ബഹുലേ കുമാരകേ കീളന്തേ ദിസ്വാ ‘‘ഇമേ സപ്പേന ഡംസാപേത്വാ തികിച്ഛിത്വാ ആഹാരം ലഭിസ്സാമീ’’തി ഏകസ്മിം രുക്ഖബിലേ സീസം നിഹരിത്വാ നിപന്നം സപ്പം ദസ്സേത്വാ, ‘‘അമ്ഭോ, കുമാരകാ ഏസോ സാളികപോതകോ, ഗണ്ഹഥ ന’’ന്തി ആഹ. അഥേകോ കുമാരകോ സപ്പം ഗീവായം ദള്ഹം ഗഹേത്വാ നീഹരിത്വാ തസ്സ സപ്പഭാവം ഞത്വാ വിരവന്തോ അവിദൂരേ ഠിതസ്സ വേജ്ജസ്സ മത്ഥകേ ഖിപി. സപ്പോ വേജ്ജസ്സ ഖന്ധട്ഠികം പരിക്ഖിപിത്വാ ദള്ഹം ഡംസിത്വാ തത്ഥേവ ജീവിതക്ഖയം പാപേസി, ഏവമേസ കോകോ സുനഖലുദ്ദകോ പുബ്ബേപി അപ്പദുട്ഠസ്സ പദുസ്സിത്വാ വിനാസം പത്തോയേവാതി.

സത്ഥാ ഇമം അതീതം ആഹരിത്വാ അനുസന്ധിം ഘടേത്വാ ധമ്മം ദേസേന്തോ ഇമം ഗാഥമാഹ –

൧൨൫. ‘‘യോ അപ്പദുട്ഠസ്സ നരസ്സ ദുസ്സതി, സുദ്ധസ്സ പോസസ്സ അനങ്ഗണസ്സ;

തമേവ ബാലം പച്ചേതി പാപം, സുഖുമോ രജോ പടിവാതംവ ഖിത്തോ’’തി.

തത്ഥ അപ്പദുട്ഠസ്സാതി അത്തനോ വാ സബ്ബസത്താനം വാ അദുട്ഠസ്സ. നരസ്സാതി സത്തസ്സ. ദുസ്സതീതി അപരജ്ഝതി. സുദ്ധസ്സാതി നിരപരാധസ്സേവ. പോസസ്സാതി ഇദമ്പി അപരേനാകാരേന സത്താധിവചനമേവ. അനങ്ഗണസ്സാതി നിക്കിലേസസ്സ. പച്ചേതീതി പതിഏതി. പടിവാതന്തി യഥാ ഏകേന പുരിസേന പടിവാതേ ഠിതം പഹരിതുകാമതായ ഖിത്തോ സുഖുമോ രജോതി തമേവ പുരിസം പച്ചേതി, തസ്സേവ ഉപരി പതതി, ഏവമേവ യോ പുഗ്ഗലോ അപദുട്ഠസ്സ പുരിസസ്സ പാണിപ്പഹരാദീനി ദദന്തോ പദുസ്സതി, തമേവ ബാലം ദിട്ഠേവ ധമ്മേ, സമ്പരായേ വാ നിരയാദീസു വിപച്ചമാനം തം പാപം വിപാകദുക്ഖവസേന പച്ചേതീതി അത്ഥോ.

ദേസനാവസാനേ സോ ഭിക്ഖു അരഹത്തേ പതിട്ഠഹി, സമ്പത്തപരിസായപി സാത്ഥികാ ധമ്മദേസനാ അഹോസീതി.

കോകസുനഖലുദ്ദകവത്ഥു നവമം.