൭. ആനന്ദത്ഥേരപഞ്ഹവത്ഥു

ദുല്ലഭോതി ഇമം ധമ്മദേസനം സത്ഥാ ജേതവനേ വിഹരന്തോ ആനന്ദത്ഥേരസ്സ പഞ്ഹം ആരബ്ഭ കഥേസി.

ഥേരോ ഹി ഏകദിവസം ദിവാട്ഠാനേ നിസിന്നോ ചിന്തേസി – ‘‘ഹത്ഥാജാനീയോ ഛദ്ദന്തകുലേ വാ ഉപോസഥകുലേ വാ ഉപ്പജ്ജതി, അസ്സാജാനീയോ സിന്ധവകുലേ വാ വലാഹകസ്സരാജകുലേ വാ, ഉസഭോ ഗോആജനീയോ ദക്ഖിണപഥേതിആദീനി വദന്തേന സത്ഥാരാ ഹത്ഥിആജാനീയാദീനം ഉപ്പത്തിട്ഠാനാദീനി കഥിതാനി, പുരിസാജാനീയോ പന കഹം നു ഖോ ഉപ്പജ്ജതീ’’തി. സോ സത്ഥാരം ഉപസങ്കമിത്വാ വന്ദിത്വാ ഏകമന്തം നിസീദിത്വാ ഏതമത്ഥം പുച്ഛി. സത്ഥാ, ‘‘ആനന്ദ, പുരിസാജാനീയോ നാമ സബ്ബത്ഥ നുപ്പജ്ജതി, ഉജുകതോ പന തിയോജനസതായാമേ വിത്ഥാരതോ അഡ്ഢതേയ്യസതേ ആവട്ടതോ നവയോജനസതപ്പമാണേ മജ്ഝിമപദേസട്ഠാനേ ഉപ്പജ്ജതി. ഉപ്പജ്ജന്തോ ച പന ന യസ്മിം വാ തസ്മിം വാ കുലേ ഉപ്പജ്ജതി, ഖത്തിയമഹാസാലബ്രാഹ്മണമഹാസാലകുലാനം പന അഞ്ഞതരസ്മിംയേവ ഉപ്പജ്ജതീ’’തി വത്വാ ഇമം ഗാഥമാഹ –

൧൯൩. ‘‘ദുല്ലഭോ പുരിസാജഞ്ഞോ, ന സോ സബ്ബത്ഥ ജായതി;

യത്ഥ സോ ജായതീ ധീരോ, തം കുലം സുഖമേധതീ’’തി.

തത്ഥ ദുല്ലഭോതി പുരിസാജഞ്ഞോ ഹി ദുല്ലഭോ, ന ഹത്ഥിആജാനീയാദയോ വിയ സുലഭോ, സോ സബ്ബത്ഥ പച്ചന്തദേസേ വാ നീചകുലേ വാ ന ജായതി, മജ്ഝിമദേസേപി മഹാജനസ്സ അഭിവാദനാദിസക്കാരകരണട്ഠാനേ ഖത്തിയബ്രാഹ്മണകുലാനം അഞ്ഞതരസ്മിം കുലേ ജായതി. ഏവം ജായമാനോ യത്ഥ സോ ജായതി ധീരോ ഉത്തമപഞ്ഞോ സമ്മാസമ്ബുദ്ധോ, തം കുലം സുഖമേധതീതി സുഖപ്പത്തമേവ ഹോതീതി അത്ഥോ.

ദേസനാവസാനേ ബഹൂ സോതാപത്തിഫലാദീനി പാപുണിംസൂതി.

ആനന്ദത്ഥേരപഞ്ഹവത്ഥു സത്തമം.