൮. നന്ദഗോപാലകവത്ഥു

ദിസോ ദിസന്തി ഇമം ധമ്മദേസനം സത്ഥാ കോസലജനപദേ നന്ദഗോപാലകം ആരബ്ഭ കഥേസി.

സാവത്ഥിയം കിര അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ഗഹപതിനോ നന്ദോ നാമ ഗോപാലകോ ഗോയൂഥം രക്ഖതി അഡ്ഢോ മഹദ്ധനോ മഹാഭോഗോ. സോ കിര യഥാ കേണിയോ ജടിലോ പബ്ബജ്ജാവേസേന, ഏവം ഗോപാലകത്തേന രാജബലിം പരിഹരന്തോ അത്തനോ കുടുമ്ബം രക്ഖതി. സോ കാലേന കാലം പഞ്ച ഗോരസേ ആദായ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ സന്തികം ആഗന്ത്വാ സത്ഥാരം പസ്സതി, ധമ്മം സുണാതി, അത്തനോ വസനട്ഠാനം ആഗമനത്ഥായ സത്ഥാരം യാചതി. സത്ഥാ തസ്സ ഞാണപരിപാകം ആഗമയമാനോ ആഗന്ത്വാ പരിപക്കഭാവം ഞത്വാ ഏകദിവസം മഹാഭിക്ഖുസങ്ഘപരിവുതോ ചാരികം ചരന്തോ മഗ്ഗാ ഓക്കമ്മ തസ്സ വസനട്ഠാനാസന്നേ അഞ്ഞതരസ്മിം രുക്ഖമൂലേ നിസീദി. നന്ദോ സത്ഥു സന്തികം അഗന്ത്വാ വന്ദിത്വാ പടിസന്ഥാരം കത്വാ സത്ഥാരം നിമന്തേത്വാ സത്ഥാഹം ബുദ്ധപ്പമുഖസ്സ ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ പണീതം പഞ്ചഗോരസദാനം അദാസി. സത്തമേ ദിവസേ സത്ഥാ അനുമോദനം കത്വാ ദാനകഥാദിഭേദം അനുപുബ്ബിം കഥം കഥേസി. കഥാപരിയോസാനേ നന്ദഗോപാലകോ സോതാപത്തിഫലേ പതിട്ഠായ സത്ഥു പത്തം ഗഹേത്വാ സത്ഥാരം അനുഗച്ഛന്തോ ദൂരം ഗന്ത്വാ, ‘‘തിട്ഠ, ഉപാസകാ’’തി നിവത്തിയമാനോ വന്ദിത്വാ നിവത്തി. അഥ നം ഏകോ ലുദ്ദകോ വിജ്ഝിത്വാ മാരേസി. പച്ഛതോ ആഗച്ഛന്താ ഭിക്ഖൂ നം ദിസ്വാ ഗന്ത്വാ സത്ഥാരം ആഹംസു – ‘‘നന്ദോ, ഭന്തേ, ഗോപാലകോ തുമ്ഹാകം ഇധാഗതത്താ മഹാദാനം ദത്വാ അനുഗന്ത്വാ നിവത്തേന്തോ മാരിതോ, സചേ തുമ്ഹേ നാഗച്ഛിസ്സഥ, നാസ്സ മരണം അഭവിസ്സാ’’തി. സത്ഥാ, ‘‘ഭിക്ഖവേ, മയി ആഗതേപി അനാഗതേപി തസ്സ ചതസ്സോ ദിസാ ചതസ്സോ അനുദിസാ ച ഗച്ഛന്തസ്സാപി മരണതോ മുച്ചനൂപായോ നാമ നത്ഥി. യഞ്ഹി നേവ ചോരാ, ന വേരിനോ കരോന്തി, തം ഇമേസം സത്താനം അന്തോപദുട്ഠം മിച്ഛാപണിഹിതം ചിത്തമേവ കരോതീ’’തി വത്വാ ഇമം ഗാഥമാഹ –

൪൨. ‘‘ദിസോ ദിസം യം തം കയിരാ, വേരീ വാ പന വേരിനം;

മിച്ഛാപണിഹിതം ചിത്തം, പാപിയോ നം തതോ കരേ’’തി.

തത്ഥ ദിസോ ദിസന്തി ചോരോ ചോരം. ‘‘ദിസ്വാ’’തി പാഠസേസോ. യം തം കയിരാതി യം തം തസ്സ അനയബ്യസനം കരേയ്യ. ദുതിയപദേപി ഏസേവ നയോ. ഇദം വുത്തം ഹോതി – ഏകോ ഏകസ്സ മിത്തദുബ്ഭീ ചോരോ പുത്തദാരഖേത്തവത്ഥു ഗോമഹിംസാദീസു അപരജ്ഝന്തോ യസ്സ അപരജ്ഝതി, തമ്പി തഥേവ അത്തനി അപരജ്ഝന്തം ചോരം ദിസ്വാ, വേരി വാ പന കേനചിദേവ കാരണേന ബദ്ധവേരം വേരിം ദിസ്വാ അത്തനോ കക്ഖളതായ ദാരുണതായ യം തം തസ്സ അനയബ്യസനം കരേയ്യ, പുത്തദാരം വാ പീളേയ്യ, ഖേത്താദീനി വാ നാസേയ്യ, ജീവിതാ വാ പന നം വോരോപേയ്യ, ദസസു അകുസലകമ്മപഥേസു മിച്ഛാഠപിതത്താ മിച്ഛാപഹിണിതം ചിത്തം പാപിയോ നം തതോ കരേ തം പുരിസം തതോ പാപതരം കരേയ്യ. വുത്തപ്പകാരേഹി, ദിസോ ദിസസ്സ വാ വേരീ വേരിനോ വാ ഇമസ്മിംയേവ അത്തഭാവേ ദുക്ഖം വാ ഉപ്പാദേയ്യ, ജീവിതക്ഖയം വാ കരേയ്യ. ഇദം പന അകുസലകമ്മപഥേസു മിച്ഛാഠപിതം ചിത്തം ദിട്ഠേവ ധമ്മേ അനയബ്യസനം പാപേതി, അത്തഭാവസതസഹസ്സേസുപി ചതൂസു അപായേസു ഖിപിത്വാ സീസം ഉക്ഖിപിതും ന ദേതീതി.

ദേസനാപരിയോസാനേ ബഹൂ സോതാപത്തിഫലാദീനി പത്താ. മഹാജനസ്സ സാത്ഥികാ ദേസനാ ജാതാ. ഉപാസകേന പന ഭവന്തരേ കതകമ്മം ഭിക്ഖൂഹി ന പുച്ഛിതം, തസ്മാ സത്ഥാരാ ന കഥിതന്തി.

നന്ദഗോപാലകവത്ഥു അട്ഠമം.