൫. മഹാകസ്സപത്ഥേരവത്ഥു

പമാദം അപ്പമാദേനാതി ഇമം ധമ്മദേസനം സത്ഥാ ജേതവനേ വിഹരന്തോ മഹാകസ്സപത്ഥേരം ആരബ്ഭ കഥേസി.

ഏകസ്മിഞ്ഹി ദിവസേ ഥേരോ പിപ്ഫലിഗുഹായം വിഹരന്തോ രാജഗഹേ പിണ്ഡായ ചരിത്വാ പച്ഛാഭത്തം പിണ്ഡപാതപടിക്കന്തോ ആലോകം വഡ്ഢേത്വാ പമത്തേ ച അപ്പമത്തേ ച ഉദകപഥവീപബ്ബതാദീസു ചവനകേ ഉപപജ്ജനകേ ച സത്തേ ദിബ്ബേന ചക്ഖുനാ ഓലോകേന്തോ നിസീദി. സത്ഥാ ജേതവനേ നിസിന്നകോവ ‘‘കേന നു ഖോ വിഹാരേന അജ്ജ മമ പുത്തോ കസ്സപോ വിഹരതീ’’തി ദിബ്ബേന ചക്ഖുനാ ഉപധാരേന്തോ ‘‘സത്താനം ചുതൂപപാതം ഓലോകേന്തോ വിഹരതീ’’തി ഞത്വാ ‘‘സത്താനം ചുതൂപപാതോ നാമ ബുദ്ധഞാണേനപി അപരിച്ഛിന്നോ, മാതുകുച്ഛിയം പടിസന്ധിം ഗഹേത്വാ മാതാപിതരോ അജാനാപേത്വാ ചവനസത്താനം പരിച്ഛേദോ കാതും ന സക്കാ, തേ ജാനിതും തവ അവിസയോ, കസ്സപ, അപ്പമത്തകോ തവ വിസയോ, സബ്ബസോ പന ചവന്തേ ച ഉപപജ്ജന്തേ ച ജാനിതും പസ്സിതും ബുദ്ധാനമേവ വിസയോ’’തി വത്വാ ഓഭാസം ഫരിത്വാ സമ്മുഖേ നിസിന്നോ വിയ ഹുത്വാ ഇമം ഗാഥമാഹ –

൨൮. ‘‘പമാദം അപ്പമാദേന, യദാ നുദതി പണ്ഡിതോ;

പഞ്ഞാപാസാദമാരുയ്ഹ, അസോകോ സോകിനിം പജം;

പബ്ബതട്ഠോവ ഭൂമട്ഠേ, ധീരോ ബാലേ അവേക്ഖതീ’’തി.

തത്ഥ നുദതീതി യഥാ നാമ പോക്ഖരണിം പവിസന്തം നവോദകം പുരാണോദകം ഖോഭേത്വാ തസ്സോകാസം അദത്വാ തം അത്തനോ മത്ഥകമത്ഥകേന പലായന്തം നുദതി നീഹരതി, ഏവമേവ പണ്ഡിതോ അപ്പമാദലക്ഖണം ബ്രൂഹേന്തോ പമാദസ്സോകാസം അദത്വാ യദാ അപ്പമാദവേഗേന തം നുദതി നീഹരതി, അഥ സോ പനുന്നപമാദോ അച്ചുഗ്ഗതത്ഥേന പരിസുദ്ധം ദിബ്ബചക്ഖുസങ്ഖാതം പഞ്ഞാപാസാദം തസ്സ അനുച്ഛവികം പടിപദം പൂരേന്തോ തായ പടിപദായ നിസ്സേണിയാ പാസാദം വിയ ആരുയ്ഹ പഹീനസോകസല്ലതായ അസോകോ, അപ്പഹീനസോകസല്ലതായ സോകിനിം പജം സത്തനികായം ചവമാനഞ്ചേവ ഉപപജ്ജമാനഞ്ച ദിബ്ബചക്ഖുനാ അവേക്ഖതി പസ്സതി. യഥാ കിം? പബ്ബതട്ഠോവ ഭൂമട്ഠേതി പബ്ബതമുദ്ധനി ഠിതോ ഭൂമിയം ഠിതേ, ഉപരിപാസാദേ വാ പന ഠിതോ പാസാദപരിവേണേ ഠിതേ അകിച്ഛേന അവേക്ഖതി, തഥാ സോപി ധീരോ പണ്ഡിതോ മഹാഖീണാസവോ അസമുച്ഛിന്നവട്ടബീജേ ബാലേ ചവന്തേ ച ഉപപജ്ജന്തേ ച അകിച്ഛേന അവേക്ഖതീതി.

ഗാഥാപരിയോസാനേ ബഹൂ സോതാപത്തിഫലാദീനി സച്ഛികരിംസൂതി.

മഹാകസ്സപത്ഥേരവത്ഥു പഞ്ചമം.