൪. ബാലനക്ഖത്തസങ്ഘുട്ഠവത്ഥു

പമാദമനുയുഞ്ജന്തീതി ഇമം ധമ്മദേസനം സത്ഥാ ജേതവനേ വിഹരന്തോ ബാലനക്ഖത്തം ആരബ്ഭ കഥേസി.

ഏകസ്മിഞ്ഹി സമയേ സാവത്ഥിയം ബാലനക്ഖത്തം നാമ സങ്ഘുട്ഠം. തസ്മിം നക്ഖത്തേ ബാലാ ദുമ്മേധിനോ ജനാ ഛാരികായ ചേവ ഗോമയേന ച സരീരം മക്ഖേത്വാ സത്താഹം അസബ്ഭം ഭണന്താ വിചരന്തി. കിഞ്ചി ഞാതി സുഹജ്ജം വാ പബ്ബജിതം വാ ദിസ്വാ ലജ്ജന്താ നാമ നത്ഥി. ദ്വാരേ ദ്വാരേ ഠത്വാ അസബ്ഭം ഭണന്തി. മനുസ്സാ തേസം അസബ്ഭം സോതും അസക്കോന്താ യഥാബലം അഡ്ഢം വാ പാദം വാ കഹാപണം വാ പേസേന്തി. തേ തേസം ദ്വാരേ ലദ്ധം ലദ്ധം ഗഹേത്വാ പക്കമന്തി. തദാ പന സാവത്ഥിയം പഞ്ച കോടിമത്താ അരിയസാവകാ വസന്തി, തേ സത്ഥു സന്തികം സാസനം പേസയിംസു – ‘‘ഭഗവാ, ഭന്തേ, സത്താഹം ഭിക്ഖുസങ്ഘേന സദ്ധിം നഗരം അപ്പവിസിത്വാ വിഹാരേയേവ ഹോതൂ’’തി. തഞ്ച പന സത്താഹം ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ വിഹാരേയേവ യാഗുഭത്താദീനി സമ്പാദേത്വാ പഹിണിംസു, സയമ്പി ഗേഹാ ന നിക്ഖമിംസു. തേ നക്ഖത്തേ പന പരിയോസിതേ അട്ഠമേ ദിവസേ ബുദ്ധപ്പമുഖം ഭിക്ഖുസങ്ഘം നിമന്തേത്വാ നഗരം പവേസേത്വാ മഹാദാനം ദത്വാ ഏകമന്തം നിസിന്നാ, ‘‘ഭന്തേ, അതിദുക്ഖേന നോ സത്ത ദിവസാനി അതിക്കന്താനി, ബാലാനം അസബ്ഭാനി സുണന്താനം കണ്ണാ ഭിജ്ജനാകാരപ്പത്താ ഹോന്തി, കോചി കസ്സചി ന ലജ്ജതി, തേന മയം തുമ്ഹാകം അന്തോനഗരം പവിസിതും നാദമ്ഹ, മയമ്പി ഗേഹതോ ന നിക്ഖമിമ്ഹാ’’തി ആഹംസു. സത്ഥാ തേസം കഥം സുത്വാ, ‘‘ബാലാനം ദുമ്മേധാനം കിരിയാ നാമ ഏവരൂപാ ഹോതി, മേധാവിനോ പന ധനസാരം വിയ അപ്പമാദം രക്ഖിത്വാ അമതമഹാനിബ്ബാനസമ്പത്തിം പാപുണന്തീ’’തി വത്വാ ഇമാ ഗാഥാ അഭാസി –

൨൬. ‘‘പമാദമനുയുഞ്ജന്തി, ബാലാ ദുമ്മേധിനോ ജനാ;

അപ്പമാദഞ്ച മേധാവീ, ധനം സേട്ഠംവ രക്ഖതി.

൨൭. ‘‘മാ പമാദമനുയുഞ്ജേഥ, മാ കാമരതിസന്ഥവം;

അപ്പമത്തോ ഹി ഝായന്തോ, പപ്പോതി വിപുലം സുഖ’’ന്തി.

തത്ഥ ബാലാതി ബാല്യേന സമന്നാഗതാ ഇധലോകപരലോകത്ഥം അജാനന്താ. ദുമ്മേധിനോതി നിപ്പഞ്ഞാ. തേ പമാദേ ആദീനവം അപസ്സന്താ പമാദം അനുയുഞ്ജന്തി പവത്തേന്തി, പമാദേന കാലം വീതിനാമേന്തി. മേധാവീതി ധമ്മോജപഞ്ഞായ സമന്നാഗതോ പന പണ്ഡിതോ കുലവംസാഗതം സേട്ഠം ഉത്തമം സത്തരതനധനം വിയ അപ്പമാദം രക്ഖതി. യഥാ ഹി ഉത്തമം ധനം നിസ്സായ ‘‘കാമഗുണസമ്പത്തിം പാപുണിസ്സാമ, പുത്തദാരം പോസേസ്സാമ, പരലോകഗമനമഗ്ഗം സോധേസ്സാമാ’’തി ധനേ ആനിസംസം പസ്സന്താ തം രക്ഖന്തി, ഏവം പണ്ഡിതോപി അപ്പമത്തോ ‘‘പഠമജ്ഝാനാദീനി പടിലഭിസ്സാമി, മഗ്ഗഫലാദീനി പാപുണിസ്സാമി, തിസ്സോ വിജ്ജാ, ഛ അഭിഞ്ഞാ സമ്പാദേസ്സാമീ’’തി അപ്പമാദേ ആനിസംസം പസ്സന്തോ ധനം സേട്ഠംവ അപ്പമാദം രക്ഖതീതി അത്ഥോ. മാ പമാദന്തി തസ്മാ തുമ്ഹേ മാ പമാദമനുയുഞ്ജേഥ മാ പമാദേന കാലം വീതിനാമയിത്ഥ. മാ കാമരതിസന്ഥവന്തി വത്ഥുകാമകിലേസകാമേസു രതിസങ്ഖാതം തണ്ഹാസന്ഥവമ്പി മാ അനുയുഞ്ജേഥ മാ ചിന്തയിത്ഥ മാ പടിലഭിത്ഥ. അപ്പമത്തോ ഹീതി ഉപട്ഠിതസ്സതിതായ ഹി അപ്പമത്തോ ഝായന്തോ പുഗ്ഗലോ വിപുലം ഉളാരം നിബ്ബാനസുഖം പാപുണാതീതി.

ഗാഥാപരിയോസാനേ ബഹൂ സോതാപന്നാദയോ അഹേസും. മഹാജനസ്സ സാത്ഥികാ ധമ്മദേസനാ ജാതാതി.

ബാലനക്ഖത്തസങ്ഘുട്ഠവത്ഥു ചതുത്ഥം.