൨. സങ്ഖബ്രാഹ്മണചരിയാവണ്ണനാ

൧൧-൧൨. ദുതിയസ്മിം പുനാപരന്തി പുന അപരം, ന കേവലമിദം അകിത്തിചരിയമേവ, അഥ ഖോ പുന അപരം അഞ്ഞം സങ്ഖചരിയമ്പി പവക്ഖിസ്സം, സുണോഹീതി അധിപ്പായോ. ഇതോ പരേസുപി ഏസേവ നയോ. സങ്ഖസവ്ഹയോതി സങ്ഖനാമോ. മഹാസമുദ്ദം തരിതുകാമോതി സുവണ്ണഭൂമിം ഗന്തും നാവായ മഹാസമുദ്ദം തരിതുകാമോ. ഉപഗച്ഛാമി പട്ടനന്തി താമലിത്തിപട്ടനം ഉദ്ദിസ്സ ഗച്ഛാമി. സയമ്ഭുഞാണേന പച്ചേകബോധിയാ അധിഗതത്താ സയമേവ ഭൂതന്തി സയമ്ഭും. കിലേസമാരാദീസു കേനചിപി ന പരാജിതന്തി അപരാജിതം, തിണ്ണം മാരാനം മത്ഥകം മദ്ദിത്വാ ഠിതന്തി അത്ഥോ. തത്തായ കഠിനഭൂമിയാതി ഘമ്മസന്താപേന സന്തത്തായ സക്ഖരവാലുകാനിചിതത്താ ഖരായ കക്ഖളായ ഭൂമിയാ.

൧൩. തന്തി തം പച്ചേകബുദ്ധം. ഇമമത്ഥന്തി ഇമം ഇദാനി വക്ഖമാനം ‘‘ഇദം ഖേത്ത’’ന്തിആദികം അത്ഥം. വിചിന്തയിന്തി തദാ സങ്ഖബ്രാഹ്മണഭൂതോ ചിന്തേസിന്തി സത്ഥാ വദതി. തത്രായം അനുപുബ്ബികഥാ –

അതീതേ അയം ബാരാണസീ മോളിനീ നാമ അഹോസി. മോളിനീനഗരേ ബ്രഹ്മദത്തേ രജ്ജം കാരേന്തേ ബോധിസത്തോ സങ്ഖോ നാമ ബ്രാഹ്മണോ ഹുത്വാ അഡ്ഢോ മഹദ്ധനോ ചതൂസു നഗരദ്വാരേസു നഗരമജ്ഝേ അത്തനോ നിവേസനദ്വാരേതി ഛസു ഠാനേസു ഛ ദാനസാലായോ കാരേത്വാ ദേവസികം ഛസതസഹസ്സാനി വിസ്സജ്ജേന്തോ കപണദ്ധികാദീനം മഹാദാനം പവത്തേസി. സോ ഏകദിവസം ചിന്തേസി – ‘‘അഹം ഗേഹേ ധനേ ഖീണേ ദാനം ദാതും ന സക്ഖിസ്സാമി, അപരിക്ഖീണേയേവ ധനേ നാവായ സുവണ്ണഭൂമിം ഗന്ത്വാ ധനം ആഹരിസ്സാമീ’’തി. സോ നാവം ഭണ്ഡസ്സ പൂരാപേത്വാ പുത്തദാരം ആമന്തേത്വാ ‘‘യാവാഹം ആഗച്ഛിസ്സാമി, താവ മേ ദാനം അനുപച്ഛിന്ദന്താ പവത്തേയ്യാഥാ’’തി വത്വാ ദാസകമ്മകരപരിവുതോ ഉപാഹനം ആരുയ്ഹ ഛത്തേന ധാരിയമാനേന പട്ടനഗാമാഭിമുഖോ പായാസി.

തസ്മിം ഖണേ ഗന്ധമാദനേ ഏകോ പച്ചേകബുദ്ധോ സത്താഹം നിരോധസമാപത്തിം സമാപജ്ജിത്വാ നിരോധസമാപത്തിതോ വുട്ഠായ ലോകം വോലോകേന്തോ തം ധനാഹരണത്ഥം ഗച്ഛന്തം ദിസ്വാ ‘‘മഹാപുരിസോ ധനം ആഹരിതും ഗച്ഛതി, ഭവിസ്സതി നു ഖോ അസ്സ മഹാസമുദ്ദേ അന്തരായോ, നോ’’തി ആവജ്ജേത്വാ ‘‘ഭവിസ്സതീ’’തി ഞത്വാ ‘‘ഏസ മം ദിസ്വാ ഛത്തഞ്ച ഉപാഹനഞ്ച മയ്ഹം ദത്വാ ഉപാഹനദാനനിസ്സന്ദേന സമുദ്ദേ ഭിന്നായ നാവായ പതിട്ഠം ലഭിസ്സതി, കരിസ്സാമിസ്സ അനുഗ്ഗഹ’’ന്തി ആകാസേന ഗന്ത്വാ തസ്സ അവിദൂരേ ഓതരിത്വാ മജ്ഝന്ഹികസമയേ ചണ്ഡവാതാതപേന അങ്ഗാരസന്ഥതസദിസം ഉണ്ഹവാലുകം മദ്ദന്തോ തസ്സ അഭിമുഖം ആഗഞ്ഛി. സോ തം ദിസ്വാവ ഹട്ഠതുട്ഠോ ‘‘പുഞ്ഞക്ഖേത്തം മേ ആഗതം, അജ്ജ മയാ ഏത്ഥ ബീജം രോപേതും വട്ടതീ’’തി ചിന്തേസി. തേന വുത്തം ‘‘തമഹം പടിപഥേ ദിസ്വാ, ഇമമത്ഥം വിചിന്തയി’’ന്തിആദി.

തത്ഥ ഇദം ഖേത്തന്തിആദി ചിന്തിതാകാരദസ്സനം. ഖേത്തന്തി ഖിത്തം ബീജം മഹപ്ഫലഭാവകരണേന തായതീതി ഖേത്തം, പുബ്ബണ്ണാപരണ്ണവിരുഹനഭൂമി. ഇധ പന ഖേത്തം വിയാതി ഖേത്തം, അഗ്ഗദക്ഖിണേയ്യോ പച്ചേകബുദ്ധോ. തേനേവാഹ ‘‘പുഞ്ഞകാമസ്സ ജന്തുനോ’’തി.

൧൪. മഹാഗമന്തി വിപുലഫലാഗമം, സസ്സസമ്പത്തിദായകന്തി അത്ഥോ. ബീജം ന രോപേതീതി ബീജം ന വപതി.

൧൫. ഖേത്തവരുത്തമന്തി ഖേത്തവരേസുപി ഉത്തമം. സീലാദിഗുണസമ്പന്നാ ഹി വിസേസതോ അരിയസാവകാ ഖേത്തവരാ, തതോപി അഗ്ഗഭൂതോ പച്ചേകബുദ്ധോ ഖേത്തവരുത്തമോ. കാരന്തി സക്കാരം. യദി ന കരോമീതി സമ്ബന്ധോ. ഇദം വുത്തം ഹോതി – ഇദമീദിസം അനുത്തരം പുഞ്ഞക്ഖേത്തം ലഭിത്വാ തത്ഥ പൂജാസക്കാരം യദി ന കരോമി, പുഞ്ഞേന അത്ഥികോ നാമാഹം ന ഭവേയ്യന്തി.

൧൬-൧൭. യഥാ അമച്ചോതിആദീനം ദ്വിന്നം ഗാഥാനം അയം സങ്ഖേപത്ഥോ – യഥാ നാമ യോ കോചി രഞ്ഞാ മുദ്ദാധികാരേ ഠപിതോ ലഞ്ഛനധരോ അമച്ചപുരിസോ സേനാപതി വാ സോ അന്തേപുരേ ജനേ ബഹിദ്ധാ ച ബലകായാദീസു രഞ്ഞോ യഥാനുസിട്ഠം ന പടിപജ്ജതി ന തേസം ധനധഞ്ഞം ദേതി, തം തം കത്തബ്ബം വത്തം പരിഹാപേതി. സോ മുദ്ദിതോ പരിഹായതി മുദ്ദാധികാരലദ്ധവിഭവതോ പരിധംസതി, ഏവമേവ അഹമ്പി പുഞ്ഞകമ്മസ്സ രതോ ലദ്ധബ്ബപുഞ്ഞഫലസങ്ഖാതം പുഞ്ഞകാമോ ദക്ഖിണായ വിപുലഫലഭാവകരണേന വിപുലം ദിസ്വാന തം ദക്ഖിണം ഉളാരം ദക്ഖിണേയ്യം ലഭിത്വാ തസ്സ ദാനം യദി ന ദദാമി പുഞ്ഞതോ ആയതിം പുഞ്ഞഫലതോ ച പരിധംസാമി. തസ്മാ ഇധ മയാ പുഞ്ഞം കാതബ്ബമേവാതി.

ഏവം പന ചിന്തേത്വാ മഹാപുരിസോ ദൂരതോവ ഉപാഹനാ ഓരോഹിത്വാ വേഗേന ഉപസങ്കമിത്വാ വന്ദിത്വാ ‘‘ഭന്തേ, മയ്ഹം അനുഗ്ഗഹത്ഥായ ഇമം രുക്ഖമൂലം ഉപഗച്ഛഥാ’’തി വത്വാ തസ്മിം രുക്ഖമൂലം ഉപസങ്കമന്തേ തത്ഥ വാലുകം ഉസ്സാപേത്വാ ഉത്തരാസങ്ഗം പഞ്ഞാപേത്വാ പച്ചേകബുദ്ധേ തത്ഥ നിസിന്നേ വന്ദിത്വാ വാസിതപരിസ്സാവിതേന ഉദകേന തസ്സ പാദേ ധോവിത്വാ, ഗന്ധതേലേന മക്ഖേത്വാ, അത്തനോ ഉപാഹനം പുഞ്ഛിത്വാ, ഗന്ധതേലേന മക്ഖേത്വാ, തസ്സ പാദേ പടിമുഞ്ചിത്വാ ‘‘ഭന്തേ, ഇമം ഉപാഹനം ആരുയ്ഹ, ഇമം ഛത്തം മത്ഥകേ കത്വാ ഗച്ഛഥാ’’തി ഛത്തുപാഹനം അദാസി. സോപിസ്സ അനുഗ്ഗഹത്ഥായ തം ഗഹേത്വാ പസാദസംവഡ്ഢനത്ഥം പസ്സന്തസ്സേവ വേഹാസം ഉപ്പതിത്വാ ഗന്ധമാദനം അഗമാസി. തേന വുത്തം –

൧൮. ‘‘ഏവാഹം ചിന്തയിത്വാന, ഓരോഹിത്വാ ഉപാഹനാ;

തസ്സ പാദാനി വന്ദിത്വാ, അദാസിം ഛത്തുപാഹന’’ന്തി.

ബോധിസത്തോ തം ദിസ്വാ അതിവിയ പസന്നചിത്തോ പട്ടനം ഗന്ത്വാ നാവം അഭിരുഹി. അഥസ്സ മഹാസമുദ്ദം തരന്തസ്സ സത്തമേ ദിവസേ നാവാ വിവരമദാസി. ഉദകം ഉസ്സിഞ്ചിതും നാസക്ഖിംസു. മഹാജനോ മരണഭയഭീതോ അത്തനോ അത്തനോ ദേവതാ നമസ്സിത്വാ മഹാവിരവം വിരവി. ബോധിസത്തോ ഏകം ഉപട്ഠാകം ഗഹേത്വാ സകലസരീരം തേലേന മക്ഖേത്വാ സപ്പിനാ സദ്ധിം സക്ഖരചുണ്ണാനി യാവദത്ഥം ഖാദിത്വാ തമ്പി ഖാദാപേത്വാ തേന സദ്ധിം കൂപകയട്ഠിമത്ഥകം ആരുയ്ഹ ‘‘ഇമായ ദിസായ അമ്ഹാകം നഗര’’ന്തി ദിസം വവത്ഥപേത്വാ മച്ഛകച്ഛപപരിപന്ഥതോ അത്താനം സച്ചാധിട്ഠാനേന പമോചേന്തോ തേന സദ്ധിം ഉസഭമത്തട്ഠാനം അതിക്കമിത്വാ പതിത്വാ സമുദ്ദം തരിതും ആരഭി. മഹാജനോ പന തത്ഥേവ വിനാസം പാപുണി. തസ്സ തരന്തസ്സേവ സത്ത ദിവസാ ഗതാ. സോ തസ്മിമ്പി കാലേ ലോണോദകേന മുഖം വിക്ഖാലേത്വാ ഉപോസഥികോ അഹോസിയേവ.

തദാ പന ഈദിസാനം പുരിസവിസേസാനം രക്ഖണത്ഥായ ചതൂഹി ലോകപാലേഹി ഠപിതാ മണിമേഖലാ നാമ ദേവധീതാ അത്തനോ ഇസ്സരിയേന സത്താഹം പമജ്ജിത്വാ സത്തമേ ദിവസേ തം ദിസ്വാ ‘‘സചായം ഇധ മരിസ്സ, അതിവിയ ഗാരയ്ഹാ അഭവിസ്സ’’ന്തി സംവിഗ്ഗഹദയാ സുവണ്ണപാതിയാ ദിബ്ബഭോജനസ്സ പൂരേത്വാ വേഗേനാഗന്ത്വാ ‘‘ബ്രാഹ്മണ, ഇദം ദിബ്ബഭോജനം ഭുഞ്ജാ’’തി ആഹ. സോ തം ഉല്ലോകേത്വാ ‘‘നാഹം ഭുഞ്ജാമി, ഉപോസഥികോമ്ഹീ’’തി പടിക്ഖിപിത്വാ തം പുച്ഛന്തോ –

‘‘യം ത്വം സുഖേനാഭിസമേക്ഖസേ മം, ഭുഞ്ജസ്സു ഭത്തം ഇതി മം വദേസി;

പുച്ഛാമി തം നാരി മഹാനുഭാവേ, ദേവീ നുസി ത്വം ഉദ മാനുസീ നൂ’’തി. (ജാ. ൧.൧൦.൪൨) –

ആഹ. സാ തസ്സ പടിവചനം ദേന്തീ –

‘‘ദേവീ അഹം സങ്ഖ മഹാനുഭാവാ, ഇധാഗതാ സാഗരവാരിമജ്ഝേ;

അനുകമ്പികാ നോ ച പദുട്ഠചിത്താ, തവേവ അത്ഥായ ഇധാഗതാസ്മി.

‘‘ഇധന്നപാനം സയനാസനഞ്ച, യാനാനി നാനാവിവിധാനി സങ്ഖ;

സബ്ബസ്സ ത്യാഹം പടിപാദയാമി, യം കിഞ്ചി തുയ്ഹം മനസാഭിപത്ഥിത’’ന്തി. (ജാ. ൧.൧൦.൪൩-൪൪) –

ഇമാ ഗാഥാ അഭാസി. തം സുത്വാ മഹാസത്തോ ‘‘അയം ദേവധീതാ സമുദ്ദപിട്ഠേ മയ്ഹം ‘ഇദഞ്ചിദഞ്ച ദമ്മീ’തി വദതി, യഞ്ചേസാ മയ്ഹം ദേതി, തമ്പി മമ പുഞ്ഞേനേവ, തം പന പുഞ്ഞം അയം ദേവധീതാ ജാനാതി നു ഖോ, ഉദാഹു ന ജാനാതി, പുച്ഛിസ്സാമി താവ ന’’ന്തി ചിന്തേത്വാ പുച്ഛന്തോ ഇമം ഗാഥമാഹ –

‘‘യം കിഞ്ചി യിട്ഠഞ്ച ഹുതഞ്ച മയ്ഹം, സബ്ബസ്സ നോ ഇസ്സരാ ത്വം സുഗത്തേ;

സുസ്സോണി സുബ്ഭൂരു വിലഗ്ഗമജ്ഝേ, കിസ്സ മേ കമ്മസ്സ അയം വിപാകോ’’തി. (ജാ. ൧.൧൦.൪൫);

തത്ഥ യിട്ഠന്തി ദാനവസേന യജിതം. ഹുതന്തി ആഹുനപാഹുനവസേന ദിന്നം. സബ്ബസ്സ നോ ഇസ്സരാ ത്വന്തി അമ്ഹാകം പുഞ്ഞകമ്മസ്സ സബ്ബസ്സ ത്വം ഇസ്സരാ, ‘‘അയം ഇമസ്സ വിപാകോ, അയം ഇമസ്സാ’’തി ബ്യാകരിതും സമത്ഥാ. സുസ്സോണീതി സുന്ദരജഘനേ. സുബ്ഭൂരൂതി സുന്ദരേഹി ഭമുകേഹി ഊരൂഹി ച സമന്നാഗതേ. വിലഗ്ഗമജ്ഝേതി വിലഗ്ഗതനുമജ്ഝേ. കിസ്സ മേതി മയാ കതകമ്മേസു കതരകമ്മസ്സ അയം വിപാകോ, യേനാഹം അപ്പതിട്ഠേ മഹാസമുദ്ദേ അജ്ജ പതിട്ഠം ലഭാമീതി.

തം സുത്വാ ദേവധീതാ ‘‘അയം ബ്രാഹ്മണോ ‘യം അത്തനാ കുസലകമ്മം കതം, തം കമ്മം ന ജാനാതീ’തി സഞ്ഞായ പുച്ഛതി മഞ്ഞേ, കഥേസ്സാമി ന’’ന്തി നാവാഭിരുഹനദിവസേ പച്ചേകബുദ്ധസ്സ ഛത്തുപാഹനദാനപുഞ്ഞമേവ തസ്സ കാരണന്തി കഥേന്തീ –

‘‘ഘമ്മേ പഥേ ബ്രാഹ്മണ ഏകഭിക്ഖും, ഉഗ്ഘട്ടപാദം തസിതം കിലന്തം;

പടിപാദയീ സങ്ഖ ഉപാഹനാനി, സാ ദക്ഖിണാ കാമദുഹാ തവജ്ജാ’’തി. (ജാ. ൧.൧൦.൪൬) –

ഗാഥമാഹ.

തത്ഥ ഏകഭിക്ഖുന്തി ഏകം പച്ചേകബുദ്ധം സന്ധായാഹ. ഉഗ്ഘട്ടപാദന്തി ഉണ്ഹവാലുകായ ഘട്ടപാദം, വിബാധിതപാദന്തി അത്ഥോ. തസിതന്തി പിപാസിതം. പടിപാദയീതി പടിപാദേസി യോജേസി. കാമദുഹാതി സബ്ബകാമദായികാ.

തം സുത്വാ മഹാസത്തോ ‘‘ഏവരൂപേപി നാമ അപ്പതിട്ഠേ മഹാസമുദ്ദേ മയാ ദിന്നം ഛത്തുപാഹനദാനം മമ സബ്ബകാമദദം ജാതം അഹോ സുദിന്ന’’ന്തി തുട്ഠചിത്തോ –

‘‘സാ ഹോതു നാവാ ഫലകൂപപന്നാ, അനവസ്സുതാ ഏരകവാതയുത്താ;

അഞ്ഞസ്സ യാനസ്സ ന ഹേത്ഥ ഭൂമി, അജ്ജേവ മം മോളിനിം പാപയസ്സൂ’’തി. (ജാ. ൧.൧൦.൪൭) –

ഗാഥമാഹ.

തത്ഥ ഫലകൂപപന്നാതി മഹാനാവതായ ബഹൂഹി ഫലകേഹി ഉപേതാ. ഉദകപ്പവേസനാഭാവേന അനവസ്സുതാ. സമ്മാ ഗഹേത്വാ ഗമനകവാതേന ഏരകവാതയുത്താ.

ദേവധീതാ തസ്സ വചനം സുത്വാ തുട്ഠഹട്ഠാ ദീഘതോ അട്ഠഉസഭം വിത്ഥാരതോ ചതുഉസഭം ഗമ്ഭീരതോ വീസതിയട്ഠികം സത്തരതനമയം നാവം മാപേത്വാ കൂപഫിയാരിത്തയുത്താനി ഇന്ദനീലരജതസുവണ്ണമയാദീനി നിമ്മിനിത്വാ സത്തന്നം രതനാനം പൂരേത്വാ ബ്രാഹ്മണം ആലിങ്ഗേത്വാ നാവം ആരോപേസി, ഉപട്ഠാകം പനസ്സ ന ഓലോകേസി. ബ്രാഹ്മണോ അത്തനാ കതകല്യാണതോ തസ്സ പത്തിം അദാസി, സോ അനുമോദി. അഥ ദേവധീതാ തമ്പി ആലിങ്ഗേത്വാ നാവായ പതിട്ഠാപേത്വാ തം നാവം മോളിനീനഗരം നേത്വാ ബ്രാഹ്മണസ്സ ഘരേ ധനം പതിട്ഠാപേത്വാ അത്തനോ വസനട്ഠാനമേവ അഗമാസി. തേനാഹ ഭഗവാ –

‘‘സാ തത്ഥ വിത്താ സുമനാ പതീതാ, നാവം സുചിത്തം അഭിനിമ്മിനിത്വാ;

ആദായ സങ്ഖം പുരിസേന സദ്ധിം, ഉപാനയീ നഗരം സാധുരമ്മ’’ന്തി. (ജാ. ൧.൧൦.൪൮);

മഹാപുരിസസ്സ ഹി ചിത്തസമ്പത്തിയാ പച്ചേകബുദ്ധസ്സ ച നിരോധതോ വുട്ഠിതഭാവേന സത്തസു ചേതനാസു ആദിചേതനാ ദിട്ഠധമ്മവേദനീയാ അതിഉളാരഫലാ ച ജാതാ. ഇദമ്പി തസ്സ ദാനസ്സ അപ്പമത്തഫലന്തി ദട്ഠബ്ബം. അപരിമാണഫലഞ്ഹി തം ദാനം ബോധിസമ്ഭാരഭൂതം. തേന വുത്തം –

൧൯. ‘‘തേനേവാഹം സതഗുണതോ, സുഖുമാലോ സുഖേധിതോ;

അപി ച ദാനം പരിപൂരേന്തോ, ഏവം തസ്സ അദാസഹ’’ന്തി.

തത്ഥ തേനാതി തതോ പച്ചേകബുദ്ധതോ, സതഗുണതോതി സതഗുണേന അഹം തദാ സങ്ഖഭൂതോ സുഖുമാലോ, തസ്മാ സുഖേധിതോ സുഖസംവഡ്ഢോ, അപി ച ഏവം സന്തേപി ദാനം പരിപൂരേന്തോ, ഏവം മയ്ഹം ദാനപാരമീ പരിപൂരേതൂതി തസ്സ പച്ചേകബുദ്ധസ്സ അത്തനോ സരീരദുക്ഖം അനപേക്ഖിത്വാ ഛത്തുപാഹനം അദാസിന്തി അത്തനോ ദാനജ്ഝാസയസ്സ ഉളാരഭാവം സത്ഥാ പവേദേസി.

ബോധിസത്തോപി യാവജീവം അമിതധനഗേഹം അജ്ഝാവസന്തോ ഭിയ്യോസോമത്തായ ദാനാനി ദത്വാ സീലാനി രക്ഖിത്വാ ആയുപരിയോസാനേ സപരിസോ ദേവനഗരം പൂരേസി.

തദാ ദേവധീതാ ഉപ്പലവണ്ണാ അഹോസി, പുരിസോ ആനന്ദത്ഥേരോ, ലോകനാഥോ സങ്ഖബ്രാഹ്മണോ.

തസ്സ സുവിസുദ്ധനിച്ചസീലഉപോസഥസീലാദിവസേന സീലപാരമീ ദാനസീലാദീനം പടിപക്ഖതോ നിക്ഖന്തത്താ കുസലധമ്മവസേന നേക്ഖമ്മപാരമീ, ദാനാദിനിപ്ഫാദനത്ഥം അബ്ഭുസ്സഹനവസേന തഥാ മഹാസമുദ്ദതരണവായാമവസേന ച വീരിയപാരമീ, തദത്ഥം അധിവാസനഖന്തിവസേന ഖന്തിപാരമീ, പടിഞ്ഞാനുരൂപപ്പടിപത്തിയാ സച്ചപാരമീ, സബ്ബത്ഥ അചലസമാദാനാധിട്ഠാനവസേന അധിട്ഠാനപാരമീ, സബ്ബസത്തേസു ഹിതജ്ഝാസയവസേന മേത്താപാരമീ, സത്തസങ്ഖാരകതവിപ്പകാരേസു മജ്ഝത്തഭാവപ്പത്തിയാ ഉപേക്ഖാപാരമീ, സബ്ബപാരമീനം ഉപകാരാനുപകാരേ ധമ്മേ ജാനിത്വാ അനുപകാരേ ധമ്മേ പഹായ ഉപകാരധമ്മേസു പവത്താപനപുരേചരാ സഹജാതാ ച ഉപായകോസല്ലഭൂതാ പഞ്ഞാ പഞ്ഞാപാരമീതി ഇമാപി പാരമിയോ ലബ്ഭന്തി.

ദാനജ്ഝാസയസ്സ പന അതിഉളാരഭാവേന ദാനപാരമീവസേന ദേസനാ പവത്താ. യസ്മാ ചേത്ഥ ദസ പാരമിയോ ലബ്ഭന്തി, തസ്മാ ഹേട്ഠാ വുത്താ മഹാകരുണാദയോ ബോധിസത്തഗുണാ ഇധാപി യഥാരഹം നിദ്ധാരേതബ്ബാ. തഥാ അത്തനോ ഭോഗസുഖം അനപേക്ഖിത്വാ മഹാകരുണായ ‘‘ദാനപാരമിം പൂരേസ്സാമീ’’തി ദാനസമ്ഭാരസംഹരണത്ഥം സമുദ്ദതരണം, തത്ഥ ച സമുദ്ദപതിതസ്സപി ഉപോസഥാധിട്ഠാനം, സീലഖണ്ഡഭയേന ദേവധീതായപി ഉപഗതായ ആഹാരാനാഹരണന്തി ഏവമാദയോ മഹാസത്തസ്സ ഗുണാ വേദിതബ്ബാ. ഇദാനി വക്ഖമാനേസു സേസചരിതേസു ഇമിനാവ നയേന ഗുണനിദ്ധാരണം വേദിതബ്ബം. തത്ഥ തത്ഥ വിസേസമത്തമേവ വക്ഖാമ. തേനേതം വുച്ചതി –

‘‘ഏവം അച്ഛരിയാ ഹേതേ, അബ്ഭുതാ ച മഹേസിനോ…പേ…;

പഗേവാനുകിരിയാ തേസം, ധമ്മസ്സ അനുധമ്മതോ’’തി.

സങ്ഖബ്രാഹ്മണചരിയാവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.