൧. ഭാഗിനേയ്യുപാലിത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ

ഖീണാസവസഹസ്സേഹീതിആദികം ആയസ്മതോ ഉപാലിത്ഥേരസ്സ ഭാഗിനേയ്യുപാലിത്ഥേരസ്സ അപദാനം. ഏസോ ഹി ഥേരോ പുരിമബുദ്ധേസു കതാധികാരോ തസ്മിം തസ്മിം ഭവേ പുഞ്ഞാനി ഉപചിനന്തോ പദുമുത്തരസ്സ ഭഗവതോ കാലേ ഏകസ്മിം കുലേ നിബ്ബത്തോ വുദ്ധിമന്വായ ഘരാവാസേ ആദീനവം ദിസ്വാ ഗേഹം പഹായ ഇസിപബ്ബജ്ജം പബ്ബജിത്വാ പഞ്ചാഭിഞ്ഞാഅട്ഠസമാപത്തിലാഭീ ഹുത്വാ ഹിമവന്തേ വാസം കപ്പേസി. തസ്മിം സമയേ പദുമുത്തരോ ഭഗവാ വിവേകകാമോ ഹിമവന്തം പാവിസി. താപസോ ഭഗവന്തം പുണ്ണചന്ദമിവ വിരോചമാനം ദൂരതോവ ദിസ്വാ പസന്നമാനസോ അജിനചമ്മം അംസേ കത്വാ അഞ്ജലിം പഗ്ഗയ്ഹ വന്ദിത്വാ ഠിതകോവ ദസനഖസമോധാനഞ്ജലിം സിരസി പതിട്ഠപേത്വാ അനേകാഹി ഉപമാഹി അനേകേഹി ഥുതിവചനേഹി ഭഗവന്തം ഥോമേസി. തം സുത്വാ ഭഗവാ – ‘‘അയം താപസോ അനാഗതേ ഗോതമസ്സ നാമ ഭഗവതോ സാസനേ പബ്ബജിത്വാ വിനയേ തിഖിണപഞ്ഞാനം അഗ്ഗോ ഭവിസ്സതീ’’തി ബ്യാകരണമദാസി. സോ യാവതായുകം ഠത്വാ അപരിഹീനജ്ഝാനോ ബ്രഹ്മലോകേ നിബ്ബത്തി. തതോ ചുതോ ദേവമനുസ്സേസു സംസരന്തോ സമ്പത്തിയോ അനുഭവിത്വാ ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ കപിലവത്ഥുനഗരേ ഉപാലിത്ഥേരസ്സ ഭാഗിനേയ്യോ ഹുത്വാ നിബ്ബത്തി. സോ കമേന വുദ്ധിപ്പത്തോ മാതുലസ്സ ഉപാലിത്ഥേരസ സന്തികേ പബ്ബജിത്വാ കമ്മട്ഠാനം ഗഹേത്വാ വിപസ്സനം വഡ്ഢേത്വാ നചിരസ്സേവ അരഹാ അഹോസി. സോ അത്തനോ ആചരിയസ്സ സമീപേ വസിതത്താ വിനയപഞ്ഹേ തിഖിണഞാണോ അഹോസി. അഥ ഭഗവാ ‘‘ഏതദഗ്ഗം, ഭിക്ഖവേ, മമ സാവകാനം ഭിക്ഖൂനം വിനയപഞ്ഹേ തിഖിണപഞ്ഞാനം ഭിക്ഖൂനം യദിദം ഭാഗിനേയ്യുപാലീ’’തി തം ഏതദഗ്ഗട്ഠാനേ ഠപേസി.

൧. സോ ഏവം ഏതദഗ്ഗട്ഠാനം പത്വാ അത്തനോ പുബ്ബകമ്മം സരിത്വാ സോമനസ്സജാതോ പുബ്ബചരിതാപദാനം പകാസേന്തോ ഖീണാസവസഹസ്സേഹീതിആദിമാഹ. തത്ഥ ആ സമന്തതോ യാവഭവഗ്ഗാ സവന്തി പവത്തന്തീതി ആസവാ. കാമാസവാദയോ ചത്താരോ ആസവാ, തേ ഖീണാ സോസിതാ വിസോസിതാ വിദ്ധംസിതാ യേഹി തേതി ഖീണാസവാ, തേയേവ സഹസ്സാ ഖീണാസവസഹസ്സാ, തേഹി ഖീണാസവസഹസ്സേഹി. പരേതോ പരിവുതോ ലോകനായകോ ലോകസ്സ നിബ്ബാനപാപനകോ വിവേകം അനുയുത്തോ പടിസല്ലിതും ഏകീഭവിതും ഗച്ഛതേതി സമ്ബന്ധോ.

൨. അജിനേന നിവത്ഥോഹന്തി അഹം അജിനമിഗചമ്മേന പടിച്ഛന്നോ, അജിനചമ്മവസനോതി അത്ഥോ. തിദണ്ഡപരിധാരകോതി കുണ്ഡികട്ഠപനത്ഥായ തിദണ്ഡം ഗഹേത്വാ ധാരേന്തോതി അത്ഥോ. ഭിക്ഖുസങ്ഘേന പരിബ്യൂള്ഹം പരിവാരിതം ലോകനായകം അദ്ദസന്തി സമ്ബന്ധോ. സേസം പാകടമേവാതി.

ഭാഗിനേയ്യുപാലിത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ സമത്താ.