൧-൧൦. പംസുകൂലസഞ്ഞകത്ഥേരഅപദാനാദിവണ്ണനാ

ഏകൂനപഞ്ഞാസമവഗ്ഗേ പഠമാപദാനം സുവിഞ്ഞേയ്യമേവ.

൧൪. ദുതിയാപദാനേ അധിച്ചുപ്പത്തികാ ബുദ്ധാതി അധിച്ചേന അകാരണേന ഉപ്പത്തികാ സയമ്ഭൂതാ, അഞ്ഞേഹി ദേവബ്രഹ്മമാരാദീഹി ഉപദേസദായകേഹി രഹിതാ സയമ്ഭൂഞാണേന ഉപ്പന്നാ ജാതാ പാതുഭൂതാതി അത്ഥോ.

൧൬. ഓദുമ്ബരികപുപ്ഫം വാതി ഉദുമ്ബരരുക്ഖേ പുപ്ഫം ദുല്ലഭം ദുല്ലഭുപ്പത്തികം ഇവ. ചന്ദമ്ഹി സസകം യഥാതി ചന്ദമണ്ഡലേ സസലേഖായ രൂപം ദുല്ലഭം യഥാ. വായസാനം യഥാ ഖീരന്തി കാകാനം നിച്ചം രത്തിന്ദിവം ഖുദ്ദാപീളിതഭാവേന ഖീരം ദുല്ലഭം യഥാ, ഏവം ദുല്ലഭം ലോകനായകം ചതുരാസങ്ഖ്യേയ്യം വാ അട്ഠാസങ്ഖ്യേയ്യം വാ സോളസാസങ്ഖ്യേയ്യം വാ കപ്പസതസഹസ്സം പാരമിയോ പൂരേത്വാ ബുദ്ധഭാവതോ ദുല്ലഭോ ലോകനായകോതി അത്ഥോ.

൩൦. തതിയാപദാനേ മധും ഭിസേഹി സവതീതി പോക്ഖരമധുപദുമകേസരേഹി സവതി പഗ്ഘരതി. ഖീരം സപ്പിം മുളാലിഭീതി ഖീരഞ്ച സപ്പിരസഞ്ച പദുമമുളാലേഹി സവതി പഗ്ഘരതി. തസ്മാ തദുഭയം മമ സന്തകം ബുദ്ധോ പടിഗ്ഗണ്ഹതൂതി അത്ഥോ.

ചതുത്ഥപഞ്ചമഛട്ഠാപദാനാനി ഉത്താനാനേവ.

൧൧൯. സത്തമാപദാനേ ചത്താലീസദിജാപി ചാതി ദ്വിക്ഖത്തും ജാതാതി ദിജാ. കുമാരവയേ ഉട്ഠിതദന്താനം പതിതത്താ പുന ഉട്ഠിതദന്താ ദിജാ, തേ ച ദന്താ. ബ്യാകരണഞ്ച ഹേട്ഠാ നിദാനകഥായം വുത്തമേവ.

അട്ഠമാപദാനം ഉത്താനമേവാതി.

൧൭൧. നവമാപദാനേ തദാഹം മാണവോ ആസിന്തി യദാ സുമേധപണ്ഡിതോ ദീപങ്കരഭഗവതോ സന്തികാ ബ്യാകരണം ലഭി, തദാ അഹം മേഘോ നാമ ബ്രാഹ്മണമാണവോ ഹുത്വാ സുമേധതാപസേന സഹ ഇസിപബ്ബജ്ജം പബ്ബജിത്വാ സിക്ഖാപദേസു സിക്ഖിതോ കേനചി പാപസഹായേന സംസട്ഠോ സംസഗ്ഗദോസേന പാപവിതക്കാദിവസം ഗതോ മാതുഘാതകമ്മവസേന നരകേ അഗ്ഗിജാലാദിദുക്ഖമനുഭവിത്വാ തതോ ചുതോ സമുദ്ദേ തിമിങ്ഗലമഹാമച്ഛോ ഹുത്വാ നിബ്ബത്തോ, സമുദ്ദമജ്ഝേ ഗച്ഛന്തം മഹാനാവം ഗിലിതുകാമോ ഗതോ. ദിസ്വാ മം വാണിജാ ഭീതാ ‘‘അഹോ ഗോതമോ ഭഗവാ’’തി സദ്ദമകംസു. അഥ മഹാമച്ഛോ പുബ്ബവാസനാവസേന ബുദ്ധഗാരവം ഉപ്പാദേത്വാ തതോ ചുതോ സാവത്ഥിയം വിഭവസമ്പന്നേ ബ്രാഹ്മണകുലേ നിബ്ബത്തോ സദ്ധോ പസന്നോ സത്ഥു ധമ്മദേസനം സുത്വാ പബ്ബജിത്വാ സഹ പടിസമ്ഭിദാഹി അരഹത്തം പാപുണിത്വാ ദിവസസ്സ തിക്ഖത്തും ഉപട്ഠാനം ഗന്ത്വാ സരമാനോ വന്ദതി. തദാ ഭഗവാ ‘‘ചിരം ധമ്മരുചീ’’തി മം ആഹ.

൧൮൪. അഥ സോ ഥേരോ ‘‘സുചിരം സതപുഞ്ഞലക്ഖണ’’ന്തിആദീഹി ഗാഥാഹി ഥോമേസി. ഭന്തേ, സതപുഞ്ഞലക്ഖണധര ഗോതമ. പതിപുബ്ബേന വിസുദ്ധപച്ചയന്തി പുബ്ബേ ദീപങ്കരപാദമൂലേ പരിപുണ്ണപാരമീപച്ചയസമ്ഭാരോ സുട്ഠു ചിരം കാലം മയാ ന ദിട്ഠോ അസീതി അത്ഥോ. അഹമജ്ജസുപേക്ഖനന്തി അജ്ജ ഇമസ്മിം ദിവസേ അഹം സുപേക്ഖനം സുന്ദരദസ്സനം, സുന്ദരദിട്ഠം വാ നിരുപമം വിഗ്ഗഹം ഉപമാരഹിതസരീരം ഗോതമം വത ഏകന്തേന പസ്സാമി ദക്ഖാമീതി അത്ഥോ.

൧൮൫-൧൮൬. സുചിരം വിഹതതമോ മയാതി വിസേസേന ഹതതമോ വിദ്ധംസിതമോഹോ ത്വം മയാപി സുട്ഠു ചിരം ഥോമിതോതി അത്ഥോ. സുചിരക്ഖേന നദീ വിസോസിതാതി ഏസാ തണ്ഹാനദീ സുന്ദരരക്ഖേന ഗോപനേന വിസേസേന സോസിതാ, അഭബ്ബുപ്പത്തികതാ തയാതി അത്ഥോ. സുചിരം അമലം വിസോധിതന്തി സുട്ഠു ചിരം ദീഘേന അദ്ധുനാ അമലം നിബ്ബാനം വിസേസേന സോധിതം, സുട്ഠു കതം അധിഗതം തയാതി അത്ഥോ. നയനം ഞാണമയം മഹാമുനേ. ചിരകാലസമങ്ഗിതോതി മഹാമുനേ മഹാസമണ ഞാണമയം നയനം ദിബ്ബചക്ഖും ചിരകാലം സമധിഗതോ സമ്പത്തോ ത്വന്തി അത്ഥോ. അവിനട്ഠോ പുനരന്തരന്തി അഹം പുന അന്തരം അന്തരാഭവേ മജ്ഝേ പരിനട്ഠോ പരിഹീനോ അഹോസിന്തി അത്ഥോ. പുനരജ്ജസമാഗതോ തയാതി അജ്ജ ഇമസ്മിം കാലേ തയാ സദ്ധിം പുനപി സമാഗതോ ഏകീഭൂതോ സഹ വസാമീതി അത്ഥോ. ന ഹി നസ്സന്തി കതാനി ഗോതമാതി ഗോതമ സബ്ബഞ്ഞുബുദ്ധ, തയാ സദ്ധിം കതാനി സമാഗമാദീനി ന ഹി നസ്സന്തി യാവ ഖന്ധപരിനിബ്ബാനാ ന വിനാ ഭവിസ്സന്തീതി അത്ഥോ. സേസം ഉത്താനമേവാതി.

ധമ്മരുചിയത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ സമത്താ.

ദസമാപദാനം സുവിഞ്ഞേയ്യമേവാതി.

ഏകൂനപഞ്ഞാസമവഗ്ഗവണ്ണനാ സമത്താ.