൧൮. കുമുദവഗ്ഗോ

൧. കുമുദമാലിയത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ

പബ്ബതേ ഹിമവന്തമ്ഹീതിആദികം ആയസ്മതോ കുമുദമാലിയത്ഥേരസ്സ അപദാനം. അയമ്പി ഥേരോ പുരിമബുദ്ധേസു കതാധികാരോ തത്ഥ തത്ഥ ഭവേ വിവട്ടൂപനിസ്സയാനി പുഞ്ഞാനി ഉപചിനന്തോ അത്ഥദസ്സിസ്സ ഭഗവതോ കാലേ ഹിമവന്തപബ്ബതസമീപേ ജാതസ്സരസ്സ ആസന്നേ രക്ഖസോ ഹുത്വാ നിബ്ബത്തോ അത്ഥദസ്സിം ഭഗവന്തം തത്ഥ ഉപഗതം ദിസ്വാ പസന്നമാനസോ കുമുദപുപ്ഫാനി ഓചിനിത്വാ ഭഗവന്തം പൂജേസി. ഭഗവാ അനുമോദനം കത്വാ പക്കാമി.

൧. സോ തേന പുഞ്ഞേന തതോ ചവിത്വാ ദേവലോകം ഉപപന്നോ ഛ കാമാവചരസമ്പത്തിയോ അനുഭവിത്വാ മനുസ്സേസു ച ചക്കവത്തിആദിസമ്പത്തിയോ അനുഭവിത്വാ ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ കുലഗേഹേ നിബ്ബത്തോ വുദ്ധിപ്പത്തോ രതനത്തയേ പസന്നോ പബ്ബജിത്വാ വായമന്തോ ബ്രഹ്മചരിയപരിയോസാനം അരഹത്തം പത്വാ അത്തനോ പുബ്ബകമ്മം സരിത്വാ സോമനസ്സജാതോ പുബ്ബചരിതാപദാനം പകാസേന്തോ പബ്ബതേ ഹിമവന്തമ്ഹീതിആദിമാഹ. തത്ഥ തത്ഥജോ രക്ഖസോ ആസിന്തി തസ്മിം ജാതസ്സരസമീപേ ജാതോ നിബ്ബത്തോ രക്ഖസോ പരരുധിരമംസഖാദകോ നിദ്ദയോ ഘോരരൂപോ ഭയാനകസഭാവോ മഹാബലോ മഹാഥാമോ കക്ഖളോ യക്ഖോ ആസിം അഹോസിന്തി അത്ഥോ.

കുമുദം പുപ്ഫതേ തത്ഥാതി തസ്മിം മഹാസരേ സൂരിയരംസിയാ അഭാവേ സതി സായന്ഹേ മകുളിതം കുഞ്ചിതാകാരേന നിപ്പഭം അവണ്ണം ഹോതീതി ‘‘കുമുദ’’ന്തി ലദ്ധനാമം പുപ്ഫം പുപ്ഫതേ വികസതീതി അത്ഥോ. ചക്കമത്താനി ജായരേതി താനി പുപ്ഫാനി രഥചക്കപമാണാനി ഹുത്വാ ജായന്തീതി അത്ഥോ. സേസം സുവിഞ്ഞേയ്യമേവാതി.

കുമുദമാലിയത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ സമത്താ.

൨. നിസ്സേണിദായകത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ

കോണ്ഡഞ്ഞസ്സ ഭഗവതോതിആദികം ആയസ്മതോ നിസ്സേണിദായകത്ഥേരസ്സ അപദാനം. അയമ്പി പുരിമജിനവരേസു കതാധികാരോ അനേകാസു ജാതീസു വിവട്ടൂപനിസ്സയാനി പുഞ്ഞാനി ഉപചിനന്തോ കോണ്ഡഞ്ഞസ്സ ഭഗവതോ കാലേ വഡ്ഢകികുലേ നിബ്ബത്തോ സദ്ധോ പസന്നോ ഭഗവതോ ധമ്മദേസനം സുത്വാ പസന്നമാനസോ ഭഗവതോ വസനപാസാദസ്സാരോഹനത്ഥായ സാരകട്ഠമയം നിസ്സേണിം കത്വാ ഉസ്സാപേത്വാ ഠപേസി. ഭഗവാ തസ്സ പസാദസംവഡ്ഢനത്ഥായ പസ്സന്തസ്സേവ ഉപരിപാസാദം ആരുഹി. സോ അതീവ പസന്നോ തേനേവ പീതിസോമനസ്സേന കാലം കത്വാ ദേവലോകേ നിബ്ബത്തോ തത്ഥ ദിബ്ബസമ്പത്തിം അനുഭവിത്വാ മനുസ്സേസു ജായമാനോ നിസ്സേണിദാനനിസ്സന്ദേന ഉച്ചകുലേ നിബ്ബത്തോ മനുസ്സസുഖം അനുഭവിത്വാ ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ ഏകസ്മിം കുലേ നിബ്ബത്തോ സത്ഥു ധമ്മദേസനം സുത്വാ സദ്ധാജാതോ പബ്ബജിതോ നചിരസ്സേവ അരഹാ അഹോസി.

൯. സോ അത്തനോ പുബ്ബകമ്മം സരിത്വാ സോമനസ്സജാതോ പുബ്ബചരിതാപദാനം പകാസേന്തോ കോണ്ഡഞ്ഞസ്സ ഭഗവതോതിആദിമാഹ. തത്ഥ കോണ്ഡഞ്ഞസ്സാതി കുച്ഛിതോ ഹുത്വാ ഡേതി പവത്തതീതി കോണ്ഡോ, ലാമകസത്തോ, കോണ്ഡതോ അഞ്ഞോതി കോണ്ഡഞ്ഞോ, അലാമകോ ഉത്തമപുരിസോതി അത്ഥോ. അഥ വാ ബ്രാഹ്മണഗോത്തേസു കോണ്ഡഞ്ഞഗോത്തേ ഉപ്പന്നത്താ ‘‘കോണ്ഡഞ്ഞോ’’തി ഗോത്തവസേന തസ്സ നാമം, തസ്സ കോണ്ഡഞ്ഞസ്സ. സേസം പാകടമേവാതി.

നിസ്സേണിദായകത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ സമത്താ.

൩. രത്തിപുപ്ഫിയത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ

മിഗലുദ്ദോ പുരേ ആസിന്തിആദികം ആയസ്മതോ രത്തിപുപ്ഫിയത്ഥേരസ്സ അപദാനം. അയമ്പി പുരിമബുദ്ധേസു കതാധികാരോ തത്ഥ തത്ഥ ഭവേ വിവട്ടൂപനിസ്സയാനി പുഞ്ഞാനി ഉപചിനന്തോ വിപസ്സിസ്സ ഭഗവതോ കാലേ നേസാദകുലേ ഉപ്പന്നോ മിഗവധായ അരഞ്ഞേ വിചരമാനോ തസ്സ കാരുഞ്ഞേന അരഞ്ഞേ ചരമാനം വിപസ്സിം ഭഗവന്തം ദിസ്വാ പസന്നമാനസോ പുപ്ഫിതം രത്തികം നാമ പുപ്ഫം കുടജപുപ്ഫഞ്ച സഹ വണ്ടേന ഓചിനിത്വാ സോമനസ്സചിത്തേന പൂജേസി. ഭഗവാ അനുമോദനം കത്വാ പക്കാമി.

൧൩. സോ തേനേവ പുഞ്ഞേന ദേവമനുസ്സേസു സംസരന്തോ ഉഭയസമ്പത്തിയോ അനുഭവിത്വാ ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ കുലഗേഹേ നിബ്ബത്തോ വിഞ്ഞുതം പത്തോ രതനത്തയേ പസന്നോ സത്ഥു ധമ്മദേസനം സുത്വാ കാമേസു ആദീനവം ദിസ്വാ പബ്ബജിത്വാ നചിരസ്സേവ അരഹത്തം പത്തോ അത്തനോ പുബ്ബകമ്മം സരിത്വാ ‘‘നേസാദഭൂതേന മയാ കതകുസലം സുന്ദര’’ന്തി സോമനസ്സജാതോ പുബ്ബചരിതാപദാനം പകാസേന്തോ മിഗലുദ്ദോ പുരേ ആസിന്തിആദിമാഹ. തത്ഥ മിഗാനം ലുദ്ദോ സാഹസികോ മാരകോതി മിഗലുദ്ദോ, മിഗേസു വാ ലുദ്ദോ ലോഭീതി മിഗലുദ്ദോ, നേസാദോ ആസിം പുരേതി അത്ഥോ.

൧൪. രത്തികം പുപ്ഫിതം ദിസ്വാതി പദുമപുപ്ഫാദീനി അനേകാനി പുപ്ഫാനി സൂരിയരംസിസമ്ഫസ്സേന ദിവാ പുപ്ഫന്തി രത്തിയം മകുളിതാനി ഹോന്തി. ജാതിസുമനമല്ലികാദീനി അനേകാനി പുപ്ഫാനി പന രത്തിയം പുപ്ഫന്തി നോ ദിവാ. തസ്മാ രത്തിയം പുപ്ഫനതോ രത്തിപുപ്ഫനാമകാനി അനേകാനി സുഗന്ധപുപ്ഫാനി ച കുടജപുപ്ഫാനി ച ഗഹേത്വാ പൂജേസിന്തി അത്ഥോ. സേസം ഉത്താനത്ഥമേവാതി.

രത്തിപുപ്ഫിയത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ സമത്താ.

൪. ഉദപാനദായകത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ

വിപസ്സിനോ ഭഗവതോതിആദികം ആയസ്മതോ ഉദപാനദായകത്ഥേരസ്സ അപദാനം. അയമ്പി ഥേരോ പുരിമമുനിവരേസു കതാധികാരോ അനേകേസു ഭവേസു കതപുഞ്ഞസഞ്ചയോ വിപസ്സിസ്സ ഭഗവതോ കാലേ കുലഗേഹേ നിബ്ബത്തോ വുദ്ധിപ്പത്തോ ‘‘പാനീയദാനം മയാ ദാതബ്ബം, തഞ്ച നിരന്തരം കത്വാ പവത്തേതും വട്ടതീ’’തി ചിന്തേത്വാ ഏകം കൂപം ഖനാപേത്വാ ഉദകസമ്പത്തകാലേ ഇട്ഠകാഹി ചിനാപേത്വാ ഥിരം കത്വാ തത്ഥ ഉട്ഠിതേന ഉദകേന പുണ്ണം തം ഉദപാനം വിപസ്സിസ്സ ഭഗവതോ നിയ്യാദേസി. ഭഗവാ പാനീയദാനാനിസംസദീപകം അനുമോദനം അകാസി. സോ തേന പുഞ്ഞേന ദേവമനുസ്സേസു സംസരന്തോ നിബ്ബത്തനിബ്ബത്തട്ഠാനേ പോക്ഖരണീഉദപാനപാനീയാദിസമ്പന്നോ സുഖമനുഭവിത്വാ ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ ഏകസ്മിം കുലേ നിബ്ബത്തോ വുദ്ധിമന്വായ സദ്ധോ പസന്നോ പബ്ബജിത്വാ നചിരസ്സേവ അരഹാ അഹോസി.

൧൮. സോ അപരഭാഗേ അത്തനോ പുബ്ബകമ്മം സരിത്വാ സോമനസ്സജാതോ പുബ്ബചരിതാപദാനം പകാസേന്തോ വിപസ്സിനോ ഭഗവതോതിആദിമാഹ. തത്ഥ ഉദപാനോ കതോ മയാതി ഉദകം പിവന്തി ഏത്ഥാതി ഉദപാനോ, കൂപപോക്ഖരണീതളാകാനമേതം അധിവചനം. സോ ഉദപാനോ കൂപോ വിപസ്സിസ്സ ഭഗവതോ അത്ഥായ കതോ ഖനിതോതി അത്ഥോ. സേസം ഉത്താനത്ഥമേവാതി.

ഉദപാനദായകത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ സമത്താ.

൫. സീഹാസനദായകത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ

നിബ്ബുതേ ലോകനാഥമ്ഹീതിആദികം ആയസ്മതോ സീഹാസനദായകത്ഥേരസ്സ അപദാനം. അയമ്പി പുരിമബുദ്ധേസു കതാധികാരോ തത്ഥ തത്ഥ ഭവേ നിബ്ബാനാധിഗമത്ഥായ കതപുഞ്ഞൂപചയോ പദുമുത്തരസ്സ ഭഗവതോ കാലേ ഗഹപതികുലേ നിബ്ബത്തോ വിഞ്ഞുതം പത്തോ സത്ഥു ധമ്മദേസനം സുത്വാ രതനത്തയേ പസന്നോ തസ്മിം ഭഗവതി പരിനിബ്ബുതേ സത്തഹി രതനേഹി ഖചിതം സീഹാസനം കാരാപേത്വാ ബോധിരുക്ഖം പൂജേസി, ബഹൂഹി മാലാഗന്ധധൂപേഹി ച പൂജേസി.

൨൧. സോ തേന പുഞ്ഞേന ദേവമനുസ്സേസു സംസരന്തോ ഉഭയസമ്പത്തിയോ അനുഭവിത്വാ സബ്ബത്ഥ പൂജിതോ ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ സാവത്ഥിയം കുലഗേഹേ നിബ്ബത്തോ വുദ്ധിപ്പത്തോ ഘരാവാസം വസന്തോ സത്ഥു ധമ്മദേസനം സുത്വാ പസന്നമാനസോ ഞാതിവഗ്ഗം പഹായ പബ്ബജിതോ നചിരസ്സേവ അരഹാ ഹുത്വാ പുബ്ബൂപചിതകുസലസമ്ഭാരം സരിത്വാ സഞ്ജാതസോമനസ്സോ പുബ്ബചരിതാപദാനം പകാസേന്തോ നിബ്ബുതേ ലോകനാഥമ്ഹീതിആദിമാഹ. തത്ഥ സീഹാസനമദാസഹന്തി സീഹരൂപഹിരഞ്ഞസുവണ്ണരതനേഹി ഖചിതം ആസനം സീഹാസനം, സീഹസ്സ വാ അഭീതസ്സ ഭഗവതോ നിസിന്നാരഹം, സീഹം വാ സേട്ഠം ഉത്തമം ആസനന്തി സീഹാസനം, തം അഹം അദാസിം, ബോധിരുക്ഖം പൂജേസിന്തി അത്ഥോ. സേസം സുവിഞ്ഞേയ്യമേവാതി.

സീഹാസനദായകത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ സമത്താ.

൬. മഗ്ഗദത്തികത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ

അനോമദസ്സീ ഭഗവാതിആദികം ആയസ്മതോ മഗ്ഗദത്തികത്ഥേരസ്സ അപദാനം. അയമ്പായസ്മാ പുരിമബുദ്ധേസു കതാധികാരോ തത്ഥ തത്ഥ ഭവേ വിവട്ടൂപനിസ്സയാനി പുഞ്ഞാനി ഉപചിനന്തോ അനോമദസ്സിസ്സ ഭഗവതോ കാലേ കുലഗേഹേ നിബ്ബത്തോ വുദ്ധിമന്വായ ഘരാവാസം സണ്ഠപേത്വാ വസന്തോ അനോമദസ്സിം ഭഗവന്തം ആകാസേ ചങ്കമന്തം പാദുദ്ധാരേ പാദുദ്ധാരചങ്കമനട്ഠാനേ പുപ്ഫാനം വികിരണം അച്ഛരിയഞ്ച ദിസ്വാ പസന്നമാനസോ പുപ്ഫാനി ആകാസേ ഉക്ഖിപി, താനി വിതാനം ഹുത്വാ അട്ഠംസു.

൨൬. സോ തേന പുഞ്ഞേന സുഗതീസുയേവ സംസരന്തോ സബ്ബത്ഥ പൂജിതോ സുഖം അനുഭവിത്വാ ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ ഏകസ്മിം കുലേ നിബ്ബത്തോ കമേന യോബ്ബഞ്ഞം പാപുണിത്വാ സദ്ധാജാതോ പബ്ബജിത്വാ വത്തസമ്പന്നോ നചിരസ്സേവ അരഹത്തം പത്തോ ചങ്കമനസ്സ പൂജിതത്താ മഗ്ഗദത്തികത്ഥേരോതി പാകടോ. സോ പുബ്ബകമ്മം സരിത്വാ സോമനസ്സജാതോ പുബ്ബചരിതാപദാനം പകാസേന്തോ അനോമദസ്സീ ഭഗവാതിആദിമാഹ. ദിട്ഠധമ്മസുഖത്ഥായാതി ഇമസ്മിം അത്തഭാവേ ചങ്കമനേന സരീരസല്ലഹുകാദിസുഖം പടിച്ചാതി അത്ഥോ. അബ്ഭോകാസമ്ഹി ചങ്കമീതി അബ്ഭോകാസേ അങ്ഗണട്ഠാനേ ചങ്കമി, പദവിക്ഖേപം പദസഞ്ചാരം അകാസീതി അത്ഥോ.

ഉദ്ധതേ പാദേ പുപ്ഫാനീതി ചങ്കമന്തേന പാദേ ഉദ്ധതേ പദുമുപ്പലാദീനി പുപ്ഫാനി പഥവിതോ ഉഗ്ഗന്ത്വാ ചങ്കമേ വികിരിംസൂതി അത്ഥോ. സോഭം മുദ്ധനി തിട്ഠരേതി ബുദ്ധസ്സ മുദ്ധനി സീസേ സോഭയമാനാ താനി തിട്ഠന്തീതി അത്ഥോ. സേസം സുവിഞ്ഞേയ്യമേവാതി.

മഗ്ഗദത്തികത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ സമത്താ.

൭. ഏകദീപിയത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ

പദുമുത്തരസ്സ മുനിനോതിആദികം ആയസ്മതോ ഏകദീപിയത്ഥേരസ്സ അപദാനം. അയമ്പായസ്മാ പുരിമജിനസേട്ഠേസു കതകുസലസമ്ഭാരോ തത്ഥ തത്ഥ ഭവേ വിവട്ടൂപനിസ്സയാനി പുഞ്ഞാനി ഉപചിനന്തോ പദുമുത്തരസ്സ ഭഗവതോ കാലേ ഗഹപതികുലേ നിബ്ബത്തോ വുദ്ധിപ്പത്തോ സദ്ധോ പസന്നോ ഭഗവതോ സലലമഹാബോധിമ്ഹി ഏകപദീപം പൂജേസി, ഥാവരം കത്വാ നിച്ചമേകപദീപപൂജനത്ഥായ തേലവട്ടം പട്ഠപേസി. സോ തേന പുഞ്ഞേന ദേവമനുസ്സേസു സംസരന്തോ സബ്ബത്ഥ ജലമാനോ പസന്നചക്ഖുകോ ഉഭയസുഖമനുഭവിത്വാ ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ സാവത്ഥിയം വിഭവസമ്പന്നേ ഏകസ്മിം കുലേ നിബ്ബത്തോ വിഞ്ഞുതം പത്തോ രതനത്തയേ പസന്നോ പബ്ബജിത്വാ നചിരസ്സേവ അരഹത്തം പത്തോ ദീപപൂജായ ലദ്ധവിസേസാധിഗമത്താ ഏകദീപിയത്ഥേരോതി പാകടോ.

൩൦. സോ അപരഭാഗേ അത്തനോ പുബ്ബകമ്മം സരിത്വാ സോമനസ്സജാതോ പുബ്ബചരിതാപദാനം പകാസേന്തോ പദുമുത്തരസ്സ മുനിനോതിആദിമാഹ. തം സബ്ബം ഉത്താനത്ഥമേവാതി.

ഏകദീപിയത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ സമത്താ.

൮. മണിപൂജകത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ

ഓരേന ഹിമവന്തസ്സാതിആദികം ആയസ്മതോ മണിപൂജകത്ഥേരസ്സ അപദാനം. അയമ്പി ഥേരോ പുരിമബുദ്ധേസു കതാധികാരോ തത്ഥ തത്ഥ ഭവേ വിവട്ടൂപനിസ്സയാനി പുഞ്ഞാനി ഉപചിനന്തോ പദുമുത്തരസ്സ ഭഗവതോ കാലേ ഏകസ്മിം കുലേ നിബ്ബത്തോ ഘരാവാസം സണ്ഠപേത്വാ തത്ഥാദീനവം ദിസ്വാ ഘരാവാസം പഹായ താപസപബ്ബജ്ജം പബ്ബജിത്വാ ഹിമവന്തഓരഭാഗേ ഏകിസ്സാ നദിയാ സമീപേ പണ്ണസാലം കാരേത്വാ വസന്തോ വിവേകകാമതായ തസ്സാനുകമ്പായ ച തത്ഥ ഉപഗതം പദുമുത്തരം ഭഗവന്തം ദിസ്വാ പസന്നമാനസോ മണിപല്ലങ്കം ഭഗവതോ പൂജേസി. ഭഗവാ തസ്സ പസാദവഡ്ഢനത്ഥായ തത്ഥ നിസീദി. സോ ഭിയ്യോസോമത്തായ പസന്നോ നിബ്ബാനാധിഗമത്ഥായ പത്ഥനം അകാസി. ഭഗവാ അനുമോദനം വത്വാ പക്കാമി. സോ തേന പുഞ്ഞേന ദേവമനുസ്സേസു സംസരന്തോ സബ്ബത്ഥ പൂജിതോ സുഖം അനുഭവിത്വാ ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ സാവത്ഥിയം വിഭവസമ്പന്നേ കുലേ നിബ്ബത്തോ ഘരാവാസം വസന്തോ ഏകദിവസം സത്ഥു ധമ്മദേസനം സുത്വാ പടിലദ്ധസദ്ധോ പബ്ബജിത്വാ നചിരസ്സേവ അരഹാ അഹോസി.

൩൪. സോ ഏകദിവസം അത്തനാ കതകുസലം സരിത്വാ സഞ്ജാതസോമനസ്സോ പുബ്ബചരിതാപദാനം പകാസേന്തോ ഓരേന ഹിമവന്തസ്സാതിആദിമാഹ. തത്ഥ ഓരേനാതി ഹിമവന്തസ്സ അപരം ഭാഗം വിഹായ ഓരേന, ഭുമ്മത്ഥേ കരണവചനം, ഓരസ്മിം ദിസാഭാഗേതി അത്ഥോ. നദികാ സമ്പവത്തഥാതി അപാകടനാമധേയ്യാ ഏകാ നദീ സംസുട്ഠു പവത്താനീ വഹാനീ സന്ദമാനാ അഹോസീതി അത്ഥോ. തസ്സാ ചാനുപഖേത്തമ്ഹീതി തസ്സാ നദിയാ അനുപഖേത്തമ്ഹി തീരസമീപേതി അത്ഥോ. സയമ്ഭൂ വസതേ തദാതി യദാ അഹം മണിപല്ലങ്കം പൂജേസിം, തദാ അനാചരിയകോ ഹുത്വാ സയമേവ ബുദ്ധഭൂതോ ഭഗവാ വസതേ വിഹരതീതി അത്ഥോ.

൩൫. മണിം പഗ്ഗയ്ഹ പല്ലങ്കന്തി മണിന്തി ചിത്തം ആരാധേതി സോമനസ്സം കരോതീതി മണി, അഥ വാ മാതി പമാണം കരോതി ആഭരണന്തി മണി, അഥ വാ മരന്താപി രാജയുവരാജാദയോ തം ന പരിച്ചജന്തി തദത്ഥായ സങ്ഗാമം കരോന്തീതി മണി, തം മണിം മണിമയം പല്ലങ്കം മനോരമം സാധു ചിത്തം സുട്ഠു വിചിത്തം പഗ്ഗയ്ഹ ഗഹേത്വാ ബുദ്ധസേട്ഠസ്സ അഭിരോപയിം പൂജേസിന്തി അത്ഥോ. സേസം സബ്ബം ഉത്താനത്ഥമേവാതി.

മണിപൂജകത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ സമത്താ.

൯. തികിച്ഛകത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ

നഗരേ ബന്ധുമതിയാതിആദികം ആയസ്മതോ തികിച്ഛകത്ഥേരസ്സ അപദാനം. അയമ്പായസ്മാ പുരിമജിനവരേസു കതാധികാരോ തത്ഥ തത്ഥ ഭവേ വിവട്ടൂപനിസ്സയാനി പുഞ്ഞാനി ഉപചിനന്തോ വിപസ്സിസ്സ ഭഗവതോ കാലേ ബന്ധുമതീനഗരേ വേജ്ജകുലേ നിബ്ബത്തോ ബഹുസ്സുതോ സുസിക്ഖിതോ വേജ്ജകമ്മേ ഛേകോ ബഹൂ രോഗിനോ തികിച്ഛന്തോ വിപസ്സിസ്സ ഭഗവതോ ഉപട്ഠാകസ്സ അസോകനാമത്ഥേരസ്സ രോഗം തികിച്ഛി. സോ തേന പുഞ്ഞേന ദേവമനുസ്സേസു അപരാപരം സുഖം അനുഭവന്തോ നിബ്ബത്തനിബ്ബത്തഭവേ അരോഗോ ദീഘായുകോ സുവണ്ണവണ്ണസരീരോ അഹോസി.

൩൯. സോ ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ സാവത്ഥിയം ഗഹപതികുലേ നിബ്ബത്തോ വുദ്ധിമന്വായ സബ്ബസിപ്പേസു നിപ്ഫത്തിം പത്തോ അരോഗോ സുഖിതോ വിഭവസമ്പന്നോ രതനത്തയേ പസന്നോ സത്ഥു ധമ്മദേസനം സുത്വാ പടിലദ്ധസദ്ധോ ഘരാവാസം പഹായ പബ്ബജിത്വാ നചിരസ്സേവ അരഹാ ഹുത്വാ പുബ്ബകമ്മം സരിത്വാ സോമനസ്സജാതോ പുബ്ബചരിതാപദാനം പകാസേന്തോ നഗരേ ബന്ധുമതിയാതിആദിമാഹ. തം സബ്ബം ഹേട്ഠാ വുത്തനയത്താ ഉത്താനത്ഥമേവാതി.

തികിച്ഛകത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ സമത്താ.

൧൦. സങ്ഘുപട്ഠാകത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ

വേസ്സഭുമ്ഹി ഭഗവതീതിആദികം ആയസ്മതോ സങ്ഘുപട്ഠാകത്ഥേരസ്സ അപദാനം. അയമ്പി ഥേരോ പുരിമബുദ്ധേസു കതകുസലസമ്ഭാരോ അനേകേസു ഭവേസു വിവട്ടൂപനിസ്സയാനി പുഞ്ഞാനി ഉപചിനന്തോ വേസ്സഭുസ്സ ഭഗവതോ കാലേ തസ്സാരാമികസ്സ പുത്തോ ഹുത്വാ നിബ്ബത്തോ വിഞ്ഞുതം പത്വാ സദ്ധോ പസന്നോ വിഹാരേസു ആരാമികകമ്മം കരോന്തോ സക്കച്ചം സങ്ഘം ഉപട്ഠാസി. സോ തേനേവ കുസലകമ്മേന ദേവമനുസ്സേസു സംസരന്തോ ഉഭയസമ്പത്തിയോ അനുഭവിത്വാ ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ സാവത്ഥിയം ഗഹപതികുലേ നിബ്ബത്തോ വുദ്ധിപ്പത്തോ വിഭവസമ്പന്നോ സുഖപ്പത്തോ പാകടോ സത്ഥു ധമ്മദേസനം സുത്വാ സാസനേ പസന്നോ പബ്ബജിത്വാ വത്തസമ്പന്നോ സാസനം സോഭയമാനോ വിപസ്സനം വഡ്ഢേന്തോ നചിരസ്സേവ സഹ പടിസമ്ഭിദാഹി അരഹത്തം പത്തോ ഛളഭിഞ്ഞോ പുബ്ബേ കതകുസലകമ്മവസേന സങ്ഘുപട്ഠാകത്ഥേരോതി പാകടോ അഹോസി.

൪൫. സോ ഏകദിവസം ‘‘പുബ്ബേ മയാ കിം നാമ കമ്മം കത്വാ അയം ലോകുത്തരസമ്പത്തി ലദ്ധാ’’തി അത്തനോ പുബ്ബകമ്മം സരിത്വാ പച്ചക്ഖതോ ജാനിത്വാ സോമനസ്സജാതോ പുബ്ബചരിതാപദാനം പാകടം കരോന്തോ വേസ്സഭുമ്ഹി ഭഗവതീതിആദിമാഹ. തത്ഥ അഹോസാരാമികോ അഹന്തി അഹം വേസ്സഭുസ്സ ഭഗവതോ സാസനേ ആരാമികോ അഹോസിന്തി അത്ഥോ. സേസം ഹേട്ഠാ വുത്തനയത്താ ഉത്താനത്ഥത്താ ച സുവിഞ്ഞേയ്യമേവാതി.

സങ്ഘുപട്ഠാകത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ സമത്താ.

അട്ഠാരസമവഗ്ഗവണ്ണനാ സമത്താ.