൩-൮. പിണ്ഡോലഭാരദ്വാജത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ

പദുമുത്തരോ നാമ ജിനോതിആദികം ആയസ്മതോ പിണ്ഡോലഭാരദ്വാജസ്സ അപദാനം. അയമ്പി പുരിമബുദ്ധേസു കതാധികാരോ തത്ഥ തത്ഥ ഭവേ വിവട്ടൂപനിസ്സയാനി പുഞ്ഞാനി ഉപചിനന്തോ പദുമുത്തരസ്സ ഭഗവതോ കാലേ സീഹയോനിയം നിബ്ബത്തിത്വാ പബ്ബതപാദേ ഗുഹായം വിഹാസി. ഭഗവാ തസ്സ അനുഗ്ഗഹം കാതും ഗോചരായ പക്കന്തകാലേ തസ്സ സയനഗുഹം പവിസിത്വാ നിരോധം സമാപജ്ജിത്വാ നിസീദി. സീഹോ ഗോചരം ഗഹേത്വാ നിവത്തോ ഗുഹദ്വാരേ ഠത്വാ ഭഗവന്തം ദിസ്വാ ഹട്ഠതുട്ഠോ ജലജഥലജപുപ്ഫേഹി പൂജം കത്വാ ചിത്തം പസാദേന്തോ ഭഗവതോ ആരക്ഖണത്ഥായ അഞ്ഞേ വാളമിഗേ അപനേതും തീസു വേലാസു സീഹനാദം നദന്തോ ബുദ്ധഗതായ സതിയാ അട്ഠാസി. യഥാ പഠമദിവസേ, ഏവം സത്താഹം പൂജേസി. ഭഗവാ ‘‘സത്താഹച്ചയേന നിരോധാ വുട്ഠഹിത്വാ വട്ടിസ്സതി ഇമസ്സ ഏത്തകോ ഉപനിസ്സയോ’’തി തസ്സ പസ്സന്തസ്സേവ ആകാസം പക്ഖന്ദിത്വാ വിഹാരമേവ ഗതോ.

സീഹോ ബുദ്ധവിയോഗദുക്ഖം അധിവാസേതും അസക്കോന്തോ കാലം കത്വാ ഹംസവതീനഗരേ മഹാഭോഗകുലേ നിബ്ബത്തിത്വാ വയപ്പത്തോ നഗരവാസീഹി സദ്ധിം വിഹാരം ഗന്ത്വാ സത്ഥു ധമ്മദേസനം സുത്വാ പസന്നോ സത്താഹം ബുദ്ധപ്പമുഖസ്സ ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ മഹാദാനം പവത്തേത്വാ യാവജീവം പുഞ്ഞാനി കത്വാ അപരാപരം ദേവമനുസ്സേസു സംസരന്തോ അമ്ഹാകം ഭഗവതോ കാലേ കോസമ്ബിയം രഞ്ഞോ ഉദേനസ്സ പുരോഹിതസ്സ പുത്തോ ഹുത്വാ നിബ്ബത്തി. ഭാരദ്വാജോതിസ്സ നാമം അഹോസി. സോ വയപ്പതോ തയോ വേദേ ഉഗ്ഗഹേത്വാ പഞ്ച മാണവകസതാനി മന്തേ വാചേന്തോ മഹഗ്ഘസഭാവേന അനനുരൂപാചാരത്താ തേഹി പരിച്ചത്തോ രാജഗഹം ഗന്ത്വാ ഭഗവതോ ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ ച ലാഭസക്കാരം ദിസ്വാ സാസനേ പബ്ബജിത്വാ ഭോജനേ അമത്തഞ്ഞൂ ഹുത്വാ വിഹരതി. സത്ഥാരാ ഉപായേന മത്തഞ്ഞുതായ പതിട്ഠാപേന്തോ വിപസ്സനം പട്ഠപേത്വാ നചിരസ്സേവ ഛളഭിഞ്ഞോ അഹോസി. ഛളഭിഞ്ഞോ പന ഹുത്വാ ഭഗവതോ സമ്മുഖാ ‘‘യം സാവകേഹി പത്തബ്ബം, തം മയാ അനുപ്പത്ത’’ന്തി, ഭിക്ഖുസങ്ഘേ ച ‘‘യസ്സ മഗ്ഗേ വാ ഫലേ വാ കങ്ഖാ അത്ഥി, സോ മം പുച്ഛതൂ’’തി സീഹനാദം നദി. തേന തം ഭഗവാ – ‘‘ഏതദഗ്ഗം, ഭിക്ഖവേ, മമ സാവകാനം ഭിക്ഖൂനം സീഹനാദികാനം യദിദം പിണ്ഡോലഭാരദ്വാജോ’’തി (അ. നി. ൧.൧൮൮, ൧൯൫) ഏതദഗ്ഗേ ഠപേസി.

൬൧൩. ഏവം ഏതദഗ്ഗം ഠാനം പത്വാ പുബ്ബേ കതപുഞ്ഞസമ്ഭാരം സരിത്വാ സോമനസ്സവസേന അത്തനോ പുഞ്ഞകമ്മാപദാനം വിഭാവേന്തോ പദുമുത്തരോതിആദിമാഹ. തസ്സത്ഥോ ഹേട്ഠാ വുത്തോവ. പുരതോ ഹിമവന്തസ്സാതി ഹിമാലയപബ്ബതതോ പുബ്ബദിസാഭാഗേതി അത്ഥോ. ചിത്തകൂടേ വസീ തദാതി യദാ അഹം സീഹോ മിഗരാജാ ഹുത്വാ ഹിമവന്തപബ്ബതസമീപേ വസാമി, തദാ പദുമുത്തരോ നാമ സത്ഥാ അനേകേഹി ച ഓസധേഹി, അനേകേഹി ച രതനേഹി ചിത്തവിചിത്തതായ ചിത്തകൂടേ ചിത്തപബ്ബതസിഖരേ വസീതി സമ്ബന്ധോ.

൬൧൪. അഭീതരൂപോ തത്ഥാസിന്തി അഭീതസഭാവോ നിബ്ഭയസഭാവോ മിഗരാജാ തത്ഥ ആസിം അഹോസിന്തി അത്ഥോ. ചതുക്കമോതി ചതൂഹി ദിസാഹി കമോ ഗന്തും സമത്ഥോ. യസ്സ സദ്ദം സുണിത്വാനാതി യസ്സ മിഗരഞ്ഞോ സീഹനാദം സുത്വാ ബഹുജ്ജനാ ബഹുസത്താ വിക്ഖമ്ഭന്തി വിസേസേന ഖമ്ഭന്തി ഭായന്തി.

൬൧൫. സുഫുല്ലം പദുമം ഗയ്ഹാതി ഭഗവതി പസാദേന സുപുപ്ഫിതപദുമപുപ്ഫം ഡംസിത്വാ. നരാസഭം നരാനം ആസഭം ഉത്തമം സേട്ഠം സമ്ബുദ്ധം ഉപഗച്ഛിം, സമീപം അഗമിന്തി അത്ഥോ. വുട്ഠിതസ്സ സമാധിമ്ഹാതി നിരോധസമാപത്തിതോ വുട്ഠിതസ്സ ബുദ്ധസ്സ തം പുപ്ഫം അഭിരോപയിം പൂജേസിന്തി അത്ഥോ.

൬൧൬. ചതുദ്ദിസം നമസ്സിത്വാതി ചതൂസു ദിസാസു നമസ്സിത്വാ സകം ചിത്തം അത്തനോ ചിത്തം പസാദേത്വാ ആദരേന പതിട്ഠപേത്വാ സീഹനാദം അഭീതനാദം അനദിം ഘോസേസിന്തി അത്ഥോ.

൬൧൭. തതോ ബുദ്ധേന ദിന്നബ്യാകരണം പകാസേന്തോ പദുമുത്തരോതിആദിമാഹ. തം ഉത്താനത്ഥമേവ.

൬൧൮. വദതം സേട്ഠോതി ‘‘മയം ബുദ്ധാ, മയം ബുദ്ധാ’’തി വദന്താനം അഞ്ഞതിത്ഥിയാനം സേട്ഠോ ഉത്തമോ ബുദ്ധോ ആഗതോതി സമ്ബന്ധോ. തസ്സ ആഗതസ്സ ഭഗവതോ തം ധമ്മം സോസ്സാമ സുണിസ്സാമാതി അത്ഥോ.

൬൧൯. തേസം ഹാസപരേതാനന്തി ഹാസേഹി സോമനസ്സേഹി പരേതാനം അഭിഭൂതാനം സമന്നാഗതാനം തേസം ദേവമനുസ്സാനം. ലോകനായകോതി ലോകസ്സ നായകോ സഗ്ഗമോക്ഖസമ്പാപകോ മമ സദ്ദം മയ്ഹം സീഹനാദം പകിത്തേസി പകാസേസി കഥേസി, ദീഘദസ്സീ അനാഗതകാലദസ്സീ മഹാമുനി മുനീനമന്തരേ മഹന്തോ മുനി. സേസഗാഥാ സുവിഞ്ഞേയ്യമേവ.

൬൨൨. നാമേന പദുമോ നാമ ചക്കവത്തീ ഹുത്വാ ചതുസട്ഠിയാ ജാതിയാ ഇസ്സരിയം ഇസ്സരഭാവം രജ്ജം കാരയിസ്സതീതി അത്ഥോ.

൬൨൩. കപ്പസതസഹസ്സമ്ഹീതി സാമ്യത്ഥേ ഭുമ്മവചനം, കപ്പസതസഹസ്സാനം പരിയോസാനേതി അത്ഥോ.

൬൨൪. പകാസിതേ പാവചനേതി തേന ഗോതമേന ഭഗവതാ പിടകത്തയേ പകാസിതേ ദേസിതേതി അത്ഥോ. ബ്രഹ്മബന്ധു ഭവിസ്സതീതി തദാ ഗോതമസ്സ ഭഗവതോ കാലേ അയം സീഹോ മിഗരാജാ ബ്രാഹ്മണകുലേ നിബ്ബത്തിസ്സതീതി അത്ഥോ. ബ്രഹ്മഞ്ഞാ അഭിനിക്ഖമ്മാതി ബ്രാഹ്മണകുലതോ നിക്ഖമിത്വാ തസ്സ ഭഗവതോ സാസനേ പബ്ബജിസ്സതീതി സമ്ബന്ധോ.

൬൨൫. പധാനപഹിതത്തോതി വീരിയകരണത്ഥം പേസിതചിത്തോ. ഉപധിസങ്ഖാതാനം കിലേസാനം അഭാവേന നിരുപധി. കിലേസദരഥാനം അഭാവേന ഉപസന്തോ. സബ്ബാസവേ സകലാസവേ പരിഞ്ഞായ പഹായ അനാസവോ നിക്കിലേസോ നിബ്ബായിസ്സതി ഖന്ധപരിനിബ്ബാനേന നിബ്ബുതോ ഭവിസ്സതീതി അത്ഥോ.

൬൨൬. വിജനേ പന്തസേയ്യമ്ഹീതി ജനസമ്ബാധരഹിതേ ദൂരാരഞ്ഞസേനാസനേതി അത്ഥോ. വാളമിഗസമാകുലേതി കാളസീഹാദീഹി ചണ്ഡമിഗസങ്ഗേഹി ആകുലേ സംകിണ്ണേതി അത്ഥോ. സേസം വുത്തത്ഥമേവാതി.

പിണ്ഡോലഭാരദ്വാജത്ഥേരഅപദാനവണ്ണനാ സമത്താ.