സോമനസ്സപടിലാഭകഥാവണ്ണനാ
൩൬൮. വേദപടിലാഭന്തി തുട്ഠിപടിലാഭം. ദേവാസുരസങ്ഗാമോതി ദേവാനഞ്ച അസുരാനഞ്ച സങ്ഗാമോ. സമുപബ്യൂള്ഹോതി സമാപന്നോ നലാടേന നലാടം പഹരണാകാരപ്പത്തോ വിയ. ഏതേസം കിര കദാചി മഹാസമുദ്ദപിട്ഠേ സങ്ഗാമോ ഹോതി തത്ഥ പന ഛേദനവിജ്ഝനാദീഹി അഞ്ഞമഞ്ഞം ഘാതോ നാമ നത്ഥി, ദാരുമേണ്ഡകയുദ്ധം വിയ ജയപരാജയമത്തമേവ ഹോതി. കദാചി ദേവാ ജിനന്തി, കദാചി അസുരാ. തത്ഥ യസ്മിം സങ്ഗാമേ ദേവാ പുന അപച്ചാഗമനായ അസുരേ ജിനിംസു, തം സന്ധായ തസ്മിം ഖോ പന ഭന്തേതിആദിമാഹ. ഉഭയമേതന്തി ഉഭയം ഏതം. ദുവിധമ്പി ഓജം ഏത്ഥ ദേവലോകേ ദേവായേവ പരിഭുഞ്ജിസ്സന്തീതി ഏവമസ്സ ആവജ്ജന്തസ്സ ബലവപീതിസോമനസ്സം ഉപ്പജ്ജി. സദണ്ഡാവചരോതി സദണ്ഡാവചരകോ, ദണ്ഡഗ്ഗഹണേന സത്ഥഗ്ഗഹണേന സദ്ധിം അഹോസി, ന നിക്ഖിത്തദണ്ഡസത്ഥോതി ദസ്സേതി. ഏകന്തനിബ്ബിദായാതി ഏകന്തേനേവ വട്ടേ നിബ്ബിന്ദനത്ഥായാതി സബ്ബം മഹാഗോവിന്ദസുത്തേ വുത്തമേവ.
൩൬൯. പവേദേസീതി കഥേസി ദീപേസി. ഇധേവാതി ഇമസ്മിഞ്ഞേവ ഓകാസേ. ദേവഭൂതസ്സ മേ സതോതി ദേവസ്സ മേ സതോ. പുനരായു ച മേ ലദ്ധോതി പുന അഞ്ഞേന കമ്മവിപാകേന മേ ജീവിതം ലദ്ധന്തി, ഇമിനാ അത്തനോ ചുതഭാവം ചേവ ഉപപന്നഭാവഞ്ച ആവികരോതി.
ദിവിയാ കായാതി ദിബ്ബാ അത്തഭാവാ. ആയും ഹിത്വാ അമാനുസന്തി ദിബ്ബം ആയും ജഹിത്വാ. അമൂള്ഹോ ഗബ്ഭമേസ്സാമീതി നിയതഗതികത്താ അമൂള്ഹോ ഹുത്വാ. യത്ഥ മേ രമതീ മനോതി യത്ഥ മേ മനോ രമിസ്സതി, തത്ഥേവ ഖത്തിയകുലാദീസു ഗബ്ഭം ഉപഗച്ഛിസ്സാമീതി സത്തക്ഖത്തും ദേവേ ച മാനുസേ ചാതി ഇമമത്ഥം ദീപേതി.
ഞായേന വിഹരിസ്സാമീതി മനുസ്സേസു ഉപപന്നോപി മാതരം ജീവിതാ വോരോപനാദീനം അഭബ്ബത്താ ഞായേന കാരണേന സമേന വിഹരിസ്സാമീതി അത്ഥോ.
സമ്ബോധി ചേ ഭവിസ്സതീതി ഇദം സകദാഗാമിമഗ്ഗം സന്ധായ വദതി, സചേ സകദാഗാമീ ഭവിസ്സാമീതി ദീപേതി. അഞ്ഞാതാ വിഹരിസ്സാമീതി അഞ്ഞാതാ ആജാനിതുകാമോ ഹുത്വാ വിഹരിസ്സാമി. സ്വേവ അന്തോ ഭവിസ്സതീതി സോ ഏവ മേ മനുസ്സലോകേ അന്തോ ഭവിസ്സതീതി.
പുന ദേവോ ഭവിസ്സാമി, ദേവലോകസ്മിം ഉത്തമോതി പുന ദേവലോകസ്മിം ഉത്തമോ സക്കോ ദേവാനമിന്ദോ ഭവിസ്സാമീതി വദതി.
അന്തിമേ വത്തമാനമ്ഹീതി അന്തിമേ ഭവേ വത്തമാനേ. സോ നിവാസോ ഭവിസ്സതീതി യേ തേ ആയുനാ ച പഞ്ഞായ ച അകനിട്ഠാ ജേട്ഠകാ സബ്ബദേവേഹി പണീതതരാ ദേവാ, അവസാനേ മേ സോ നിവാസോ ഭവിസ്സതി. അയം കിര തതോ സക്കത്തഭാവതോ ചുതോ തസ്മിം അത്തഭാവേ അനാഗാമിമഗ്ഗസ്സ പടിലദ്ധത്താ ഉദ്ധംസോതോ അകനിട്ഠഗാമീ ഹുത്വാ അവിഹാദീസു നിബ്ബത്തന്തോ അവസാനേ അകനിട്ഠേ നിബ്ബത്തിസ്സതി. തം സന്ധായ ഏവമാഹ. ഏസ കിര അവിഹേസു കപ്പസഹസ്സം വസിസ്സതി, അതപ്പേസു ദ്വേ കപ്പസഹസ്സാനി, സുദസ്സേസു ചത്താരി കപ്പസഹസ്സാനി, സുദസ്സീസു അട്ഠ, അകനിട്ഠേസു സോളസാതി ഏകതിംസ കപ്പസഹസ്സാനി ബ്രഹ്മആയും അനുഭവിസ്സതി. സക്കോ ദേവരാജാ അനാഥപിണ്ഡികോ ഗഹപതി വിസാഖാ മഹാഉപാസികാതി തയോപി ഹി ഇമേ ഏകപ്പമാണആയുകാ ഏവ, വട്ടാഭിരതസത്താ നാമ ഏതേഹി സദിസാ സുഖഭാഗിനോ നാമ നത്ഥി.
൩൭൦. അപരിയോസിതസങ്കപ്പോതി അനിട്ഠിതമനോരഥോ. യസ്സു മഞ്ഞാമി സമണേതി യേ ച സമണേ പവിവിത്തവിഹാരിനോതി മഞ്ഞാമി.
ആരാധനാതി സമ്പാദനാ. വിരാധനാതി അസമ്പാദനാ. ന സമ്പായന്തീതി സമ്പാദേത്വാ കഥേതും ന സക്കോന്തി.
ആദിച്ചബന്ധുനന്തി ആദിച്ചോപി ഗോതമഗോത്തോ, ഭഗവാപി ഗോതമഗോത്തോ, തസ്മാ ഏവമാഹ. യം കരോമസീതി യം പുബ്ബേ ബ്രഹ്മുനോ നമക്കാരം കരോമ. സമം ദേവേഹീതി ദേവേഹി സദ്ധിം, ഇതോ പട്ഠായ ഇദാനി അമ്ഹാകം ബ്രഹ്മുനോ നമക്കാരകരണം നത്ഥീതി ദസ്സേതി. സാമം കരോമാതി നമക്കാരം കരോമ.
൩൭൧. പരാമസിത്വാതി തുട്ഠചിത്തോ സഹായം ഹത്ഥേന ഹത്ഥമ്ഹി പഹരന്തോ വിയ പഥവിം പഹരിത്വാ, സക്ഖിഭാവത്ഥായ വാ പഹരിത്വാ ‘‘യഥാ ത്വം നിച്ചലോ, ഏവമഹം ഭഗവതീ’’തി. അജ്ഝിട്ഠപഞ്ഹാതി അജ്ഝേസിതപഞ്ഹാ പത്ഥിതപഞ്ഹാ. സേസം സബ്ബത്ഥ ഉത്താനമേവാതി.
ഇതി സുമങ്ഗലവിലാസിനിയാ ദീഘനികായട്ഠകഥായം
സക്കപഞ്ഹസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.