൩. പഞ്ഹാപുച്ഛകവണ്ണനാ
൪൬൨. പഞ്ഹാപുച്ഛകേ പാളിഅനുസാരേനേവ ഇദ്ധിപാദാനം കുസലാദിഭാവോ വേദിതബ്ബോ. ആരമ്മണത്തികേസു പന സബ്ബേപേതേ അപ്പമാണം നിബ്ബാനം ആരബ്ഭ പവത്തിതോ അപ്പമാണാരമ്മണാ ഏവ, ന മഗ്ഗാരമ്മണാ; സഹജാതഹേതുവസേന പന മഗ്ഗഹേതുകാ, ന മഗ്ഗാധിപതിനോ. ചത്താരോ ഹി അധിപതയോ അഞ്ഞമഞ്ഞം ഗരും ന കരോന്തി. കസ്മാ? സയം ജേട്ഠകത്താ. യഥാ ഹി സമജാതികാ സമവയാ സമഥാമാ സമസിപ്പാ ചത്താരോ രാജപുത്താ അത്തനോ അത്തനോ ജേട്ഠകതായ അഞ്ഞമഞ്ഞസ്സ അപചിതിം ന കരോന്തി, ഏവമിമേപി ചത്താരോ അധിപതയോ പാടിയേക്കം പാടിയേക്കം ജേട്ഠകധമ്മതായ അഞ്ഞമഞ്ഞം ഗരും ന കരോന്തീതി ഏകന്തേനേവ ന മഗ്ഗാധിപതിനോ. അതീതാദീസു ഏകാരമ്മണഭാവേപി ന വത്തബ്ബാ. നിബ്ബാനസ്സ പന ബഹിദ്ധാധമ്മത്താ ബഹിദ്ധാരമ്മണാ നാമ ഹോന്തീതി. ഏവമേതസ്മിം പഞ്ഹാപുച്ഛകേ നിബ്ബത്തിതലോകുത്തരാവ ഇദ്ധിപാദാ കഥിതാ. സമ്മാസമ്ബുദ്ധേന ഹി സുത്തന്തഭാജനീയസ്മിംയേവ ലോകിയലോകുത്തരമിസ്സകാ ഇദ്ധിപാദാ കഥിതാ, അഭിധമ്മഭാജനീയപഞ്ഹാപുച്ഛകേസു പന ലോകുത്തരായേവാതി. ഏവമയം ഇദ്ധിപാദവിഭങ്ഗോപി തേപരിവട്ടം നീഹരിത്വാവ ദസ്സിതോതി.
സമ്മോഹവിനോദനിയാ വിഭങ്ഗട്ഠകഥായ
ഇദ്ധിപാദവിഭങ്ഗവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.