൭. ഏകച്ചംഅത്ഥീതികഥാ

൧. അതീതാദിഏകച്ചകഥാവണ്ണനാ

൨൯൯. ഇദാനി ഏകച്ചം അത്ഥീതി കഥാ ഹോതി. തത്ഥ യേ ‘‘ഏകച്ചം അതീതം അത്ഥീ’’തി മഞ്ഞന്തി, സേയ്യഥാപി കസ്സപികാ; തേസം ലദ്ധിഭിന്ദനത്ഥം അതീതം അത്ഥീതി പുച്ഛാ സകവാദിസ്സ, ഏകച്ചം അത്ഥീതി വിസ്സജ്ജനം പരവാദിസ്സ. അയഞ്ഹി അധിപ്പായോ – അവിപക്കവിപാകം അത്ഥി, വിപക്കവിപാകം നത്ഥീതി. ഏകച്ചം നിരുദ്ധന്തി അനുയോഗോ സകവാദിസ്സ. തസ്സത്ഥോ – യദി തേ അതീതം ഏകച്ചം അത്ഥി ഏകച്ചം നത്ഥി, ഏവം സന്തേ ഏകച്ചം അതീതം നിരുദ്ധം, ഏകച്ചം അതീതം അനിരുദ്ധം, തഥേവ ഠിതന്തി ആപജ്ജതി. വിഗതന്തിആദീസുപി ഏസേവ നയോ.

അവിപക്കവിപാകധമ്മാ ഏകച്ചേതി ഇദം യസ്മാ യേസം സോ അവിപക്കവിപാകാനം അത്ഥിതം ഇച്ഛതി, തേപി അതീതായേവ. തസ്മാ യഥാ തേ അതീതം ഏകച്ചം അത്ഥി, കിം തഥാ അവിപക്കവിപാകാപി ധമ്മാ ഏകച്ചേ അത്ഥീ ഏകച്ചേ നത്ഥീതി ചോദേതും വുത്തം. വിപക്കവിപാകാതി ഇദം യേസം സോ നത്ഥിതം ഇച്ഛതി, തേസം വസേന ചോദേതും വുത്തം. അവിപാകാതി ഇദം അബ്യാകതാനം വസേന ചോദേതും വുത്തം. ഇതി ഇമേസം തിണ്ണം രാസീനം വസേന സബ്ബേസു അനുലോമപടിലോമേസു പടിഞ്ഞാ ച പടിക്ഖേപോ ച വേദിതബ്ബാ. അതീതാ ഏകദേസം വിപക്കവിപാകാ, ഏകദേസം അവിപക്കവിപാകാതി വിപ്പകതവിപാകാ വുച്ചന്തി. യേന ഹി കമ്മേന പടിസന്ധി നിബ്ബത്തിതാ, ഭവങ്ഗമ്പി ചുതിപി തസ്സേവ വിപാകോ. തസ്മാ പടിസന്ധിതോ യാവ ചുതി, താവ തം വിപ്പകതവിപാകം നാമ ഹോതി. തഥാരൂപേ ധമ്മേ സന്ധായേതം വുത്തം.

വിപച്ചിസ്സന്തീതി കത്വാ തേ അത്ഥീതി പുച്ഛാ സകവാദിസ്സ. യഥാ ധമ്മധരസ്സ പുഗ്ഗലസ്സ നിദ്ദായന്തസ്സാപി ബഹുപവത്തിനോ ധമ്മാ അത്ഥീതി വുച്ചന്തി, ഏവം ലോകവോഹാരവസേന അത്ഥിതം സന്ധായ പടിഞ്ഞാ പരവാദിസ്സ. വിപച്ചിസ്സന്തീതി കത്വാ പച്ചുപന്നാതി ദുതിയപഞ്ഹേ ‘‘കമ്മാനം അവിനാസസങ്ഖാതോ കമ്മൂപചയോ നാമേകോ അത്ഥീ’’തി ലദ്ധിയം ഠത്വാ പടിഞ്ഞാ പരവാദിസ്സ.

൨. അനാഗതാദിഏകച്ചകഥാവണ്ണനാ

൩൦൦. അനാഗതം അത്ഥീതിആദീസുപി ഏകച്ചം അത്ഥീതി ഉപ്പാദിനോ ധമ്മേ സന്ധായ വദതി. സേസം സബ്ബത്ഥ ഹേട്ഠാ വുത്തനയത്താ ഉത്താനത്ഥമേവാതി.

ഏകച്ചംഅത്ഥീതികഥാവണ്ണനാ.