൩. ബ്രഹ്മചരിയകഥാ

൧. സുദ്ധബ്രഹ്മചരിയകഥാവണ്ണനാ

൨൬൯. ഇദാനി ബ്രഹ്മചരിയകഥാ ഹോതി. തത്ഥ ദ്വേ ബ്രഹ്മചരിയവാസാ, മഗ്ഗഭാവനാ ച പബ്ബജ്ജാ ച. പബ്ബജ്ജാ സബ്ബദേവേസു നത്ഥി. മഗ്ഗഭാവനാ ഠപേത്വാ അസഞ്ഞസത്തേ സേസേസു അപ്പടിസിദ്ധാ. തത്ഥ യേ പരനിമ്മിതവസവത്തിദേവേ ഉപാദായ തദുപരിദേവേസു മഗ്ഗഭാവനമ്പി ന ഇച്ഛന്തി സേയ്യഥാപി സമ്മിതിയാ, തേ സന്ധായ നത്ഥി ദേവേസൂതി പുച്ഛാ സകവാദിസ്സ. ‘‘തീഹി, ഭിക്ഖവേ, ഠാനേഹി ജമ്ബുദീപകാ മനുസ്സാ ഉത്തരകുരുകേ ച മനുസ്സേ അധിഗ്ഗണ്ഹന്തി ദേവേ ച താവതിംസേ. കതമേഹി തീഹി? സൂരാ സതിമന്തോ ഇധ ബ്രഹ്മചരിയവാസോ’’തി (അ. നി. ൯.൨൧) ഇദം സുത്തം നിസ്സായ ദ്വേപി ബ്രഹ്മചരിയവാസാ നത്ഥി ദേവേസൂതി ഉപ്പന്നലദ്ധിവസേന പടിഞ്ഞാ പരവാദിസ്സ. പുന ദ്വിന്നമ്പി ബ്രഹ്മചരിയാനം അന്തരായികധമ്മവസേനേവ സബ്ബേ ദേവാ ജളാതി പുച്ഛാ സകവാദിസ്സ. തത്ഥ ഹത്ഥസംവാചികാതി മൂഗാ വിയ ഹത്ഥമുദ്ധായ വത്താരോ. പരതോ അത്ഥി ദേവേസൂതി പുച്ഛാ പരവാദിസ്സ, മഗ്ഗഭാവനം സന്ധായ പടിഞ്ഞാ സകവാദിസ്സ. പടിഞ്ഞായ അധിപ്പായം അസല്ലക്ഖേത്വാ പബ്ബജ്ജാവസേന അനുയോഗോ പരവാദിസ്സ.

൨൭൦. യത്ഥ നത്ഥി പബ്ബജ്ജാതി പഞ്ഹേ ഗിഹീനഞ്ചേവ ഏകച്ചാനഞ്ച ദേവാനം മഗ്ഗപടിലാഭം സന്ധായ പടിക്ഖേപോ തസ്സേവ. പുന പുട്ഠോ പച്ചന്തവാസിനോ ചേവ അസഞ്ഞസത്തേ ച സന്ധായ പടിഞ്ഞാ തസ്സേവ. യോ പബ്ബജതീതിആദീസു പുച്ഛാസുപി ഏസേവ നയോ. പുന ‘‘അത്ഥി ദേവേസൂ’’തി പഞ്ഹേപി മഗ്ഗഭാവനം സന്ധായേവ പടിഞ്ഞാ സകവാദിസ്സ, ‘‘സബ്ബദേവേസൂ’’തി വുത്തേ അസഞ്ഞസത്തേ സന്ധായ പടിക്ഖേപോ തസ്സേവ.

൨൭൧. മനുസ്സേസൂതി പഞ്ഹദ്വയേ ജമ്ബുദീപകേ സന്ധായ പടിഞ്ഞാ. പച്ചന്തവാസിനോ സന്ധായ പടിക്ഖേപോ വേദിതബ്ബോ.

അത്ഥി യത്ഥ അത്ഥീതി അത്ഥി തേ ദേവാ, അത്ഥി വാ സോ പദേസോ, യത്ഥ അത്ഥീതി ഏവം സത്തപദേസവിഭാഗമുഖേന വിസ്സജ്ജനം സകവാദിസ്സ. ഇമിനാ നയേന സബ്ബേ ഏകന്തരികപഞ്ഹാ വേദിതബ്ബാ.

൨൭൨. സുത്താനുയോഗേ കുഹിം ഫലുപ്പത്തീതി തസ്സ അനാഗാമിനോ അരഹത്തഫലുപ്പത്തി കുഹിന്തി പുച്ഛാ സകവാദിസ്സ. തത്ഥേവാതി സുദ്ധാവാസേസൂതി അത്ഥോ.

ഹന്ദ ഹീതി കാരണത്ഥേ നിപാതോ. ഇദം വുത്തം ഹോതി – യസ്മാ അനാഗാമിപുഗ്ഗലോ ഇധ ലോകേ ഭാവിതേന മഗ്ഗേന തത്ഥ സുദ്ധാവാസേസു ഫലം സച്ഛികരോതി, ന തത്ഥ അഞ്ഞം മഗ്ഗം ഭാവേതി, തസ്മാ നത്ഥി ദേവേസു ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി.

൨. സംസന്ദനബ്രഹ്മചരിയവണ്ണനാ

൨൭൩. ഇദാനി യദി അഞ്ഞത്ഥ ഭാവിതേന മഗ്ഗേന അഞ്ഞത്ഥ ഫലസച്ഛികിരിയാ ഹോതി, സോതാപന്നാദീനമ്പി സിയാതി ഏതമത്ഥം ദസ്സേതും പുന അനാഗാമീതിആദീനം സംസന്ദനപുച്ഛാ സകവാദിസ്സ. തത്ഥ അനാഗാമിസ്സ ഫലസച്ഛികിരിയായ പടിഞ്ഞാ, സേസാനം ഫലസച്ഛികിരിയായ പടിക്ഖേപോ പരവാദിസ്സ. ഇധ ഭാവിതമഗ്ഗോ ഹി അനാഗാമീ ഇധവിഹായനിട്ഠോ നാമ ഹോതി. സോ ഇധ അനാഗാമിമഗ്ഗം ഭാവേത്വാ ‘‘ഓപപാതികോ തത്ഥപരിനിബ്ബായീ’’തി വചനതോ ‘‘പുന മഗ്ഗഭാവനം വിനാ ഉപപത്തിവസേനേവ അരഹത്തഫലം സച്ഛികരോതീ’’തി തസ്സ ലദ്ധി. സോതാപന്നസകദാഗാമിനോ പന തത്ഥ മഗ്ഗം ഭാവേത്വാ തത്രുപപത്തികാ നാമ ഹോന്തീതി തേസം ഇധാഗമനഞ്ഞേവ നത്ഥി. ഇതി സോ അനാഗാമിസ്സ ഫലസച്ഛികിരിയം പുട്ഠോ പടിജാനാതി. ഇതരേസം പടിക്ഖിപതി.

അനാഗാമീ പുഗ്ഗലോ തത്ഥ ഭാവിതേന മഗ്ഗേനാതി പഞ്ഹേ ‘‘അനാഗാമിനോ തത്ഥ മഗ്ഗഭാവനാവ നത്ഥീ’’തി ലദ്ധിയാ പടിക്ഖിപതി. മഗ്ഗോ ച ഭാവീയതി, ന ച കിലേസാ പഹീയന്തീതി പുച്ഛാ സകവാദിസ്സ, രൂപാവചരമഗ്ഗം സന്ധായ പടിഞ്ഞാ ഇതരസ്സ. രൂപാവചരമഗ്ഗേന ഹി സോ ഇധവിഹായനിട്ഠോ നാമ ജാതോ.

അനാഗാമീ പുഗ്ഗലോ കതകരണീയോതി പഞ്ഹേ ‘‘ഓപപാതികോ തത്ഥപരിനിബ്ബായീ’’തി വചനതോ ഉപപത്തിയാവസ്സ കതകരണീയാദിഭാവം സന്ധായ പടിജാനാതി. അരഹാതി പഞ്ഹേ ഇധപരിനിബ്ബായിനോ അരഹതോ വസേനേവ പടിക്ഖിപതി. പുന പുട്ഠോ തത്ഥപരിനിബ്ബായിനോ വസേന പടിജാനാതി.

അത്ഥി അരഹതോ പുനബ്ഭവോതിആദീസുപി തത്ഥപരിനിബ്ബായീ ഇധപരിനിബ്ബായീനം വസേനേവ അത്ഥോ വേദിതബ്ബോ. അപ്പടിവിദ്ധാകുപ്പോവ തത്ഥപരിനിബ്ബായതീതി പുട്ഠോ ഇധേവ ഭാവിതേന മഗ്ഗേന തസ്സ അകുപ്പപടിവേധം ഇച്ഛന്തോ പടിക്ഖിപതി.

യഥാ മിഗോതി പഠമം ഉദാഹരണം പരവാദിസ്സ, ദുതിയം സകവാദിസ്സ. സേസം സബ്ബത്ഥ ഉത്താനത്ഥമേവാതി.

ബ്രഹ്മചരിയകഥാ നിട്ഠിതാ.

൩. ഓധിസോകഥാവണ്ണനാ

൨൭൪. ഇദാനി ഓധിസോകഥാ നാമ ഹോതി. തത്ഥ യേ സോതാപന്നാദീനം നാനാഭിസമയവസേന ദുക്ഖദസ്സനാദീഹി ഓധിസോ ഓധിസോ ഏകദേസേന ഏകദേസേന കിലേസപ്പഹാനം ഇച്ഛന്തി സേയ്യഥാപി ഏതരഹി സമ്മിതിയാദയോ, തേസം തം ലദ്ധിം ഭിന്ദിതും ഓധിസോതി പുച്ഛാ സകവാദിസ്സ, പടിഞ്ഞാ പരവാദിസ്സ. പുന അനുയോഗോ സകവാദിസ്സ, ഏകദേസേന സോതാപന്നാദിഭാവസ്സ അഭാവതോ പടിക്ഖേപോ പരവാദിസ്സ. ഇമിനാ ഉപായേന സബ്ബവാരേസു അത്ഥോ വേദിതബ്ബോതി.

ഓധിസോകഥാവണ്ണനാ.