(൧൬) ൬. അചേലകവഗ്ഗവണ്ണനാ

൧൫൭-൧൬൩. ഇതോ പരേസു ആഗാള്ഹാ പടിപദാതി ഗാള്ഹാ കക്ഖളാ ലോഭവസേന ഥിരഗ്ഗഹണാ. നിജ്ഝാമാതി അത്തകിലമഥാനുയോഗവസേന സുട്ഠു ഝാമാ സന്തത്താ പരിതത്താ. മജ്ഝിമാതി നേവ കക്ഖളാ ന ഝാമാ മജ്ഝേ ഭവാ. അചേലകോതി നിച്ചേലോ നഗ്ഗോ. മുത്താചാരോതി വിസ്സട്ഠാചാരോ, ഉച്ചാരകമ്മാദീസു ലോകിയകുലപുത്താചാരേന വിരഹിതോ ഠിതകോവ ഉച്ചാരം കരോതി, പസ്സാവം കരോതി, ഖാദതി ഭുഞ്ജതി. ഹത്ഥാപലേഖനോതി ഹത്ഥേ പിണ്ഡമ്ഹി നിട്ഠിതേ ജിവ്ഹായ ഹത്ഥം അപലേഖതി, ഉച്ചാരമ്പി കത്വാ ഹത്ഥസ്മിംയേവ ദണ്ഡകസഞ്ഞീ ഹുത്വാ ഹത്ഥേന അപലേഖതി. ഭിക്ഖായ ഗഹണത്ഥം ‘‘ഏഹി, ഭദന്തേ’’തി വുത്തോ ന ഏതീതി ന ഏഹിഭദന്തികോ. ‘‘തേന ഹി തിട്ഠ, ഭന്തേ’’തി വുത്തോപി ന തിട്ഠതീതി ന തിട്ഠഭദന്തികോ. തദുഭയമ്പി കിര സോ ‘‘ഏതസ്സ വചനം കതം ഭവിസ്സതീ’’തി ന കരോതി. അഭിഹടന്തി പുരേതരം ഗഹേത്വാ ആഹടഭിക്ഖം. ഉദ്ദിസ്സകതന്തി ഇദം തുമ്ഹേ ഉദ്ദിസ്സ കതന്തി ഏവമാരോചിതഭിക്ഖം. നിമന്തനന്തി ‘‘അസുകം നാമ കുലം വാ വീഥിം വാ ഗാമം വാ പവിസേയ്യാഥാ’’തി ഏവം നിമന്തിതഭിക്ഖമ്പി ന സാദിയതി ന ഗണ്ഹാതി. ന കുമ്ഭിമുഖാതി കുമ്ഭിതോ ഉദ്ധരിത്വാ ദീയമാനം ഭിക്ഖമ്പി ന ഗണ്ഹാതി. ന കളോപിമുഖാതി കളോപീതി ഉക്ഖലി വാ പച്ഛി വാ, തതോപി ന ഗണ്ഹാതി. കസ്മാ? ‘‘കുമ്ഭികളോപിയോ മം നിസ്സായ കടച്ഛുനാ പഹാരം ലഭന്തീ’’തി. ന ഏളകമന്തരന്തി ഉമ്മാരം അന്തരം കത്വാ ദീയമാനം ന ഗണ്ഹാതി. കസ്മാ? ‘‘അയം മം നിസ്സായ അന്തരകരണം ലഭതീ’’തി. ദണ്ഡമുസലേസുപി ഏസേവ നയോ. ദ്വിന്നന്തി ദ്വീസു ഭുഞ്ജമാനേസു ഏകസ്മിം ഉട്ഠായ ദേന്തേ ന ഗണ്ഹാതി. കസ്മാ? കബളന്തരായോ ഹോതീതി.

ന ഗബ്ഭിനിയാതിആദീസു പന ഗബ്ഭിനിയാ കുച്ഛിയം ദാരകോ കിലമതി, പായന്തിയാ ദാരകസ്സ ഖീരന്തരായോ ഹോതി, പുരിസന്തരഗതായ രതിഅന്തരായോ ഹോതീതി ന ഗണ്ഹാതി. ന സങ്കിത്തീസൂതി സങ്കിത്തേത്വാ കതഭത്തേസു. ദുബ്ഭിക്ഖസമയേ കിര അചേലകസാവകാ അചേലകാനം അത്ഥായ തതോ തതോ തണ്ഡുലാദീനി സമാദപേത്വാ ഭത്തം പചന്തി, ഉക്കട്ഠാചേലകോ തതോ ന പടിഗ്ഗണ്ഹാതി. ന യത്ഥ സാതി യത്ഥ സുനഖോ ‘‘പിണ്ഡം ലഭിസ്സാമീ’’തി ഉപട്ഠിതോ ഹോതി, തത്ഥ തസ്സ അദത്വാ ആഹടം ന ഗണ്ഹാതി. കസ്മാ? ഏതസ്സ പിണ്ഡന്തരായോ ഹോതീതി. സണ്ഡസണ്ഡചാരിനീതി സമൂഹസമൂഹചാരിനീ. സചേ ഹി അചേലകം ദിസ്വാ ‘‘ഇമസ്സ ഭിക്ഖം ദസ്സാമാ’’തി മനുസ്സാ ഭത്തഗേഹം പവിസന്തി, തേസു ച പവിസന്തേസു കളോപിമുഖാദീസു നിലീനാ മക്ഖികാ ഉപ്പതിത്വാ സണ്ഡസണ്ഡാ ചരന്തി, തതോ ആഹടം ഭിക്ഖം ന ഗണ്ഹാതി. കസ്മാ? ‘‘മം നിസ്സായ മക്ഖികാനം ഗോചരന്തരായോ ജാതോ’’തി.

ഥുസോദകന്തി സബ്ബസസ്സസമ്ഭാരേഹി കതസോവീരകം. ഏത്ഥ ച സുരാപാനമേവ സാവജ്ജം, അയം പന സബ്ബേസു സാവജ്ജസഞ്ഞീ. ഏകാഗാരികോതി യോ ഏകസ്മിംയേവ ഗേഹേ ഭിക്ഖം ലഭിത്വാ നിവത്തതി. ഏകാലോപികോതി ഏകേനേവ ആലോപേന യാപേതി. ദ്വാഗാരികാദീസുപി ഏസേവ നയോ. ഏകിസ്സാപി ദത്തിയാതി ഏകായ ദത്തിയാ. ദത്തി നാമ ഏകാ ഖുദ്ദകപാതി ഹോതി, യത്ഥ അഗ്ഗഭിക്ഖം പക്ഖിപിത്വാ ഠപേന്തി. ഏകാഹികന്തി ഏകദിവസന്തരികം. അദ്ധമാസികന്തി അദ്ധമാസന്തരികം. പരിയായഭത്തഭോജനന്തി വാരഭത്തഭോജനം, ഏകാഹവാരേന ദ്വീഹവാരേന സത്താഹവാരേന അദ്ധമാസവാരേനാതി ഏവം ദിവസവാരേന ആഭതഭത്തഭോജനം. സാകഭക്ഖോതിആദീനി വുത്തത്ഥാനേവ.

ഉബ്ഭട്ഠകോതി ഉദ്ധം ഠിതകോ. ഉക്കുടികപ്പധാനമനുയുത്തോതി ഉക്കുടികവീരിയമനുയുത്തോ, ഗച്ഛന്തോപി ഉക്കുടികോവ ഹുത്വാ ഉപ്പതിത്വാ ഉപ്പതിത്വാ ഗച്ഛതി. കണ്ടകാപസ്സയികോതി അയകണ്ടകേ വാ പകതികണ്ടകേ വാ ഭൂമിയം കോട്ടേത്വാ തത്ഥ ചമ്മം അത്ഥരിത്വാ ഠാനചങ്കമാദീനി കരോതി. സേയ്യന്തി സയന്തോപി തത്ഥേവ സേയ്യം കപ്പേതി. സായം തതിയമസ്സാതി സായതതിയകം. പാതോ മജ്ഝന്ഹികേ സായന്തി ദിവസസ്സ തിക്ഖത്തും ‘‘പാപം പവാഹേസ്സാമീ’’തി ഉദകോരോഹനാനുയോഗം അനുയുത്തോ വിഹരതി.

കായേ കായാനുപസ്സീതിആദീനി ഹേട്ഠാ ഏകകനിപാതവണ്ണനായം വുത്തനയേനേവ വേദിതബ്ബാനി. അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, മജ്ഝിമാ പടിപദാതി, ഭിക്ഖവേ, അയം കാമസുഖല്ലികാനുയോഗഞ്ച അത്തകിലമഥാനുയോഗഞ്ചാതി ദ്വേ അന്തേ അനുപഗതാ, സസ്സതുച്ഛേദന്തേഹി വാ വിമുത്താ മജ്ഝിമാ പടിപദാതി വേദിതബ്ബാ.

അചേലകവഗ്ഗോ ഛട്ഠോ.