൯. അന്ധസുത്തവണ്ണനാ

൨൯. നവമേ ചക്ഖു ന ഹോതീതി പഞ്ഞാചക്ഖു ന ഹോതി. ഫാതിം കരേയ്യാതി ഫീതം വഡ്ഢിതം കരേയ്യ. സാവജ്ജാനവജ്ജേതി സദോസനിദ്ദോസേ. ഹീനപ്പണീതേതി അധമുത്തമേ. കണ്ഹസുക്കസപ്പടിഭാഗേതി കണ്ഹസുക്കായേവ അഞ്ഞമഞ്ഞം പടിബാഹനതോ പടിപക്ഖവസേന സപ്പടിഭാഗാതി വുച്ചന്തി. അയം പനേത്ഥ സങ്ഖേപോ – കുസലേ ധമ്മേ ‘‘കുസലാ ധമ്മാ’’തി ജാനേയ്യ, അകുസലേ ധമ്മേ ‘‘അകുസലാ ധമ്മാ’’തി ജാനേയ്യ. സാവജ്ജാദീസുപി ഏസേവ നയോ. കണ്ഹസുക്കസപ്പടിഭാഗേസു പന കണ്ഹധമ്മേ ‘‘സുക്കസപ്പടിഭാഗാ’’തി ജാനേയ്യ, സുക്കധമ്മേ ‘‘കണ്ഹസപ്പടിഭാഗാ’’തി യേന പഞ്ഞാചക്ഖുനാ ജാനേയ്യ, തഥാരൂപമ്പിസ്സ ചക്ഖു ന ഹോതീതി. ഇമിനാ നയേന സേസവാരേസുപി അത്ഥോ വേദിതബ്ബോ.

ന ചേവ ഭോഗാ തഥാരൂപാതി തഥാജാതികാ ഭോഗാപിസ്സ ന ഹോന്തി. ന ച പുഞ്ഞാനി കുബ്ബതീതി പുഞ്ഞാനി ച ന കരോതി. ഏത്താവതാ ഭോഗുപ്പാദനചക്ഖുനോ ച പുഞ്ഞകരണചക്ഖുനോ ച അഭാവോ വുത്തോ. ഉഭയത്ഥ കലിഗ്ഗാഹോതി ഇധലോകേ ച പരലോകേ ചാതി ഉഭയസ്മിമ്പി അപരദ്ധഗ്ഗാഹോ, പരാജയഗ്ഗാഹോ ഹോതീതി അത്ഥോ. അഥ വാ ഉഭയത്ഥ കലിഗ്ഗാഹോതി ഉഭയേസമ്പി ദിട്ഠധമ്മികസമ്പരായികാനം അത്ഥാനം കലിഗ്ഗാഹോ, പരാജയഗ്ഗാഹോതി അത്ഥോ. ധമ്മാധമ്മേനാതി ദസകുസലകമ്മപഥധമ്മേനപി ദസഅകുസലകമ്മപഥഅധമ്മേനപി. സഠോതി കേരാടികോ. ഭോഗാനി പരിയേസതീതി ഭോഗേ ഗവേസതി. ഥേയ്യേന കൂടകമ്മേന, മുസാവാദേന ചൂഭയന്തി ഥേയ്യാദീസു ഉഭയേന പരിയേസതീതി അത്ഥോ. കഥം? ഥേയ്യേന കൂടകമ്മേന ച പരിയേസതി, ഥേയ്യേന മുസാവാദേന ച പരിയേസതി, കൂടകമ്മേന മുസാവാദേന ച പരിയേസതി. സങ്ഘാതുന്തി സങ്ഘരിതും. ധമ്മലദ്ധേഹീതി ദസകുസലകമ്മപഥധമ്മം അകോപേത്വാ ലദ്ധേഹി. ഉട്ഠാനാധിഗതന്തി വീരിയേന അധിഗതം. അബ്യഗ്ഘമാനസോതി നിബ്ബിചികിച്ഛചിത്തോ. ഭദ്ദകം ഠാനന്തി സേട്ഠം ദേവട്ഠാനം. ന സോചതീതി യസ്മിം ഠാനേ അന്തോസോകേന ന സോചതി.