൯. ഉപാലിസുത്തവണ്ണനാ
൯൯. നവമേ ദുരഭിസമ്ഭവാനീതി സമ്ഭവിതും ദുക്ഖാനി ദുസ്സഹാനി, ന സക്കാ അപ്പേസക്ഖേഹി അജ്ഝോഗാഹിതുന്തി വുത്തം ഹോതി. അരഞ്ഞവനപത്ഥാനീതി അരഞ്ഞാനി ച വനപത്ഥാനി ച. ആരഞ്ഞകങ്ഗനിപ്ഫാദനേന അരഞ്ഞാനി, ഗാമന്തം അതിക്കമിത്വാ മനുസ്സാനം അനുപചാരട്ഠാനഭാവേന വനപത്ഥാനി. പന്താനീതി പരിയന്താനി അതിദൂരാനി. ദുക്കരം പവിവേകന്തി കായവിവേകോ ദുക്കരോ. ദുരഭിരമന്തി അഭിരമിതും ന സുകരം. ഏകത്തേതി ഏകീഭാവേ. കിം ദസ്സേതി? കായവിവേകേ കതേപി തത്ഥ ചിത്തം അഭിരമാപേതും ദുക്കരം. ദ്വയംദ്വയാരാമോ ഹി അയം ലോകോതി. ഹരന്തി മഞ്ഞേതി ഹരന്തി വിയ ഘസന്തി വിയ. മനോതി ചിത്തം. സമാധിം അലഭമാനസ്സാതി ഉപചാരസമാധിം വാ അപ്പനാസമാധിം വാ അലഭന്തസ്സ. കിം ദസ്സേതി? ഈദിസസ്സ ഭിക്ഖുനോ തിണപണ്ണമിഗാദിസദ്ദേഹി വിവിധേഹി ച ഭീസനകേഹി വനാനി ചിത്തം വിക്ഖിപന്തി മഞ്ഞേതി. സംസീദിസ്സതീതി കാമവിതക്കേന സംസീദിസ്സതി. ഉപ്ലവിസ്സതീതി ബ്യാപാദവിഹിംസാവിതക്കേഹി ഉദ്ധം പ്ലവിസ്സതി.
കണ്ണസംധോവികന്തി കണ്ണേ ധോവന്തേന കീളിതബ്ബം. പിട്ഠിസംധോവികന്തി പിട്ഠിം ധോവന്തേന കീളിതബ്ബം. തത്ഥ ഉദകം സോണ്ഡായ ഗഹേത്വാ ദ്വീസു കണ്ണേസു ആസിഞ്ചനം കണ്ണസംധോവികാ നാമ, പിട്ഠിയം ആസിഞ്ചനം പിട്ഠിസംധോവികാ നാമ. ഗാധം വിന്ദതീതി പതിട്ഠം ലഭതി. കോ ചാഹം കോ ച ഹത്ഥിനാഗോതി അഹം കോ, ഹത്ഥിനാഗോ കോ, അഹമ്പി തിരച്ഛാനഗതോ, അയമ്പി, മയ്ഹമ്പി ചത്താരോ പാദാ, ഇമസ്സപി, നനു ഉഭോപി മയം സമസമാതി.
വങ്കകന്തി കുമാരകാനം കീളനകം ഖുദ്ദകനങ്ഗലം. ഘടികന്തി ദീഘദണ്ഡകേന രസ്സദണ്ഡകം പഹരണകീളം. മോക്ഖചികന്തി സംപരിവത്തകകീളം, ആകാസേ ദണ്ഡകം ഗഹേത്വാ ഭൂമിയം വാ സീസം ഠപേത്വാ ഹേട്ഠുപരിയഭാവേന പരിവത്തനകീളന്തി വുത്തം ഹോതി. ചിങ്ഗുലകന്തി താലപണ്ണാദീഹി കതം വാതപ്പഹാരേന പരിബ്ഭമനചക്കം. പത്താള്ഹകം വുച്ചതി പണ്ണനാളി, തായ വാലുകാദീനി മിനന്താ കീളന്തി. രഥകന്തി ഖുദ്ദകരഥം. ധനുകന്തി ഖുദ്ദകധനുമേവ.
ഇധ ഖോ പന വോതി ഏത്ഥ വോതി നിപാതമത്തം, ഇധ ഖോ പനാതി അത്ഥോ. ഇങ്ഘ ത്വം, ഉപാലി, സങ്ഘേ വിഹരാഹീതി ഏത്ഥ ഇങ്ഘാതി ചോദനത്ഥേ നിപാതോ. തേന ഥേരം സങ്ഘമജ്ഝേ വിഹാരത്ഥായ ചോദേതി, നാസ്സ അരഞ്ഞവാസം അനുജാനാതി. കസ്മാ? അരഞ്ഞസേനാസനേ വസതോ കിരസ്സ വാസധുരമേവ പൂരിസ്സതി, ന ഗന്ഥധുരം. സങ്ഘമജ്ഝേ വസന്തോ പന ദ്വേ ധുരാനി പൂരേത്വാ അരഹത്തം പാപുണിസ്സതി, വിനയപിടകേ ച പാമോക്ഖോ ഭവിസ്സതി. അഥസ്സാഹം പരിസമജ്ഝേ പുബ്ബപത്ഥനം പുബ്ബാഭിനീഹാരഞ്ച കഥേത്വാ ഇമം ഭിക്ഖും വിനയധരാനം അഗ്ഗട്ഠാനേ ഠപേസ്സാമീതി ഇമമത്ഥം പസ്സമാനോ സത്ഥാ ഥേരസ്സ അരഞ്ഞവാസം നാനുജാനീതി. ദസമം ഉത്താനത്ഥമേവാതി.
ഉപാലിവഗ്ഗോ പഞ്ചമോ.
ദുതിയപണ്ണാസകം നിട്ഠിതം.