൩. പഞ്ഹാപുച്ഛകം

൪൬൨. ചത്താരോ ഇദ്ധിപാദാ – ഇധ ഭിക്ഖു ഛന്ദസമാധിപധാനസങ്ഖാരസമന്നാഗതം ഇദ്ധിപാദം ഭാവേതി, വീരിയസമാധി…പേ… ചിത്തസമാധി…പേ… വീമംസാസമാധിപധാനസങ്ഖാരസമന്നാഗതം ഇദ്ധിപാദം ഭാവേതി.

൪൬൩. ചതുന്നം ഇദ്ധിപാദാനം കതി കുസലാ, കതി അകുസലാ, കതി അബ്യാകതാ…പേ… കതി സരണാ, കതി അരണാ?

൧. തികം

൪൬൪. കുസലായേവ. സിയാ സുഖായ വേദനായ സമ്പയുത്താ, സിയാ അദുക്ഖമസുഖായ വേദനായ സമ്പയുത്താ. വിപാകധമ്മധമ്മാ. അനുപാദിന്നഅനുപാദാനിയാ. അസംകിലിട്ഠഅസംകിലേസികാ. സിയാ സവിതക്കസവിചാരാ, സിയാ അവിതക്കവിചാരമത്താ, സിയാ അവിതക്കഅവിചാരാ. സിയാ പീതിസഹഗതാ, സിയാ സുഖസഹഗതാ, സിയാ ഉപേക്ഖാസഹഗതാ. നേവ ദസ്സനേന ന ഭാവനായ പഹാതബ്ബാ. നേവ ദസ്സനേന ന ഭാവനായ പഹാതബ്ബഹേതുകാ. അപചയഗാമിനോ. സേക്ഖാ. അപ്പമാണാ. അപ്പമാണാരമ്മണാ. പണീതാ. സമ്മത്തനിയതാ. ന മഗ്ഗാരമ്മണാ, മഗ്ഗഹേതുകാ, ന മഗ്ഗാധിപതിനോ. സിയാ ഉപ്പന്നാ, സിയാ അനുപ്പന്നാ, ന വത്തബ്ബാ ഉപ്പാദിനോതി. സിയാ അതീതാ, സിയാ അനാഗതാ, സിയാ പച്ചുപ്പന്നാ. ന വത്തബ്ബാ അതീതാരമ്മണാതിപി, അനാഗതാരമ്മണാതിപി, പച്ചുപ്പന്നാരമ്മണാതിപി. സിയാ അജ്ഝത്താ, സിയാ ബഹിദ്ധാ, സിയാ അജ്ഝത്തബഹിദ്ധാ. ബഹിദ്ധാരമ്മണാ. അനിദസ്സനഅപ്പടിഘാ.

൨. ദുകം

൪൬൫. വീമംസിദ്ധിപാദോ ഹേതു, തയോ ഇദ്ധിപാദാ ന ഹേതൂ. സഹേതുകാ. ഹേതുസമ്പയുത്താ. വീമംസിദ്ധിപാദോ ഹേതു ചേവ സഹേതുകോ ച, തയോ ഇദ്ധിപാദാ ന വത്തബ്ബാ ഹേതൂ ചേവ സഹേതുകാ ചാതി, സഹേതുകാ ചേവ ന ച ഹേതൂ. വീമംസിദ്ധിപാദോ ഹേതു ചേവ ഹേതുസമ്പയുത്തോ ച, തയോ ഇദ്ധിപാദാ ന വത്തബ്ബാ ഹേതൂ ചേവ ഹേതുസമ്പയുത്താ ചാതി, ഹേതുസമ്പയുത്താ ചേവ ന ച ഹേതൂ. തയോ ഇദ്ധിപാദാ ന ഹേതൂ സഹേതുകാ, വീമംസിദ്ധിപാദോ ന വത്തബ്ബോ ന ഹേതു സഹേതുകോതിപി, ന ഹേതു അഹേതുകോതിപി. സപ്പച്ചയാ. സങ്ഖതാ. അനിദസ്സനാ. അപ്പടിഘാ. അരൂപാ. ലോകുത്തരാ. കേനചി വിഞ്ഞേയ്യാ, കേനചി ന വിഞ്ഞേയ്യാ. നോ ആസവാ. അനാസവാ. ആസവവിപ്പയുത്താ. ന വത്തബ്ബാ ആസവാ ചേവ സാസവാ ചാതിപി, സാസവാ ചേവ നോ ച ആസവാതിപി. ന വത്തബ്ബാ ആസവാ ചേവ ആസവസമ്പയുത്താ ചാതിപി, ആസവസമ്പയുത്താ ചേവ നോ ച ആസവാതിപി. ആസവവിപ്പയുത്താ. അനാസവാ.

നോ സംയോജനാ…പേ… നോ ഗന്ഥാ…പേ… നോ ഓഘാ…പേ… നോ യോഗാ…പേ… നോ നീവരണാ…പേ… നോ പരാമാസാ…പേ… സാരമ്മണാ. തയോ ഇദ്ധിപാദാ നോ ചിത്താ, ചിത്തിദ്ധിപാദോ ചിത്തം. തയോ ഇദ്ധിപാദാ ചേതസികാ, ചിത്തിദ്ധിപാദോ അചേതസികോ. തയോ ഇദ്ധിപാദാ ചിത്തസമ്പയുത്താ, ചിത്തിദ്ധിപാദോ ന വത്തബ്ബോ ചിത്തേന സമ്പയുത്തോതിപി, ചിത്തേന വിപ്പയുത്തോതിപി. തയോ ഇദ്ധിപാദാ ചിത്തസംസട്ഠാ, ചിത്തിദ്ധിപാദോ ന വത്തബ്ബോ ചിത്തേന സംസട്ഠോതിപി, ചിത്തേന വിസംസട്ഠോതിപി. തയോ ഇദ്ധിപാദാ ചിത്തസമുട്ഠാനാ, ചിത്തിദ്ധിപാദോ നോ ചിത്തസമുട്ഠാനോ. തയോ ഇദ്ധിപാദാ ചിത്തസഹഭുനോ, ചിത്തിദ്ധിപാദോ നോ ചിത്തസഹഭൂ. തയോ ഇദ്ധിപാദാ ചിത്താനുപരിവത്തിനോ, ചിത്തിദ്ധിപാദോ നോ ചിത്താനുപരിവത്തി. തയോ ഇദ്ധിപാദാ ചിത്തസംസട്ഠസമുട്ഠാനാ, ചിത്തിദ്ധിപാദോ നോ ചിത്തസംസട്ഠസമുട്ഠാനോ. തയോ ഇദ്ധിപാദാ ചിത്തസംസട്ഠസമുട്ഠാനസഹഭുനോ, ചിത്തിദ്ധിപാദോ നോ ചിത്തസംസട്ഠസമുട്ഠാനസഹഭൂ. തയോ ഇദ്ധിപാദാ ചിത്തസംസട്ഠസമുട്ഠാനാനുപരിവത്തിനോ, ചിത്തിദ്ധിപാദോ നോ ചിത്തസംസട്ഠസമുട്ഠാനാനുപരിവത്തി.

തയോ ഇദ്ധിപാദാ ബാഹിരാ, ചിത്തിദ്ധിപാദോ അജ്ഝത്തികോ. നോ ഉപാദാ. അനുപാദിന്നാ. നോ ഉപാദാനാ…പേ… നോ കിലേസാ…പേ… ന ദസ്സനേന പഹാതബ്ബാ. ന ഭാവനായ പഹാതബ്ബാ. ന ദസ്സനേന പഹാതബ്ബഹേതുകാ. ന ഭാവനായ പഹാതബ്ബഹേതുകാ. സിയാ സവിതക്കാ, സിയാ അവിതക്കാ. സിയാ സവിചാരാ, സിയാ അവിചാരാ. സിയാ സപ്പീതികാ, സിയാ അപ്പീതികാ. സിയാ പീതിസഹഗതാ, സിയാ ന പീതിസഹഗതാ. സിയാ സുഖസഹഗതാ, സിയാ ന സുഖസഹഗതാ. സിയാ ഉപേക്ഖാസഹഗതാ, സിയാ ന ഉപേക്ഖാസഹഗതാ. ന കാമാവചരാ. ന രൂപാവചരാ. ന അരൂപാവചരാ. അപരിയാപന്നാ. നിയ്യാനികാ. നിയതാ. അനുത്തരാ. അരണാതി.

പഞ്ഹാപുച്ഛകം.

ഇദ്ധിപാദവിഭങ്ഗോ നിട്ഠിതോ.