൨. അഭിധമ്മഭാജനീയം

൧. കുസലവാരോ

൭൨൫. ചതസ്സോ പടിസമ്ഭിദാ – അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ, ധമ്മപടിസമ്ഭിദാ, നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ, പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

കതമേ ധമ്മാ കുസലാ? യസ്മിം സമയേ കാമാവചരം കുസലം ചിത്തം ഉപ്പന്നം ഹോതി സോമനസ്സസഹഗതം ഞാണസമ്പയുത്തം രൂപാരമ്മണം വാ…പേ… ധമ്മാരമ്മണം വാ യം യം വാ പനാരബ്ഭ, തസ്മിം സമയേ ഫസ്സോ ഹോതി…പേ… അവിക്ഖേപോ ഹോതി, ഇമേ ധമ്മാ കുസലാ. ഇമേസു ധമ്മേസു ഞാണം ധമ്മപടിസമ്ഭിദാ. തേസം വിപാകേ ഞാണം അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ, യായ നിരുത്തിയാ തേസം ധമ്മാനം പഞ്ഞത്തി ഹോതി, തത്ര ധമ്മനിരുത്താഭിലാപേ ഞാണം നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ. യേന ഞാണേന താനി ഞാണാനി ജാനാതി – ‘‘ഇമാനി ഞാണാനി ഇദമത്ഥജോതകാനീ’’തി, ഞാണേസു ഞാണം പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

൭൨൬. ചതസ്സോ പടിസമ്ഭിദാ – അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ, ധമ്മപടിസമ്ഭിദാ, നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ, പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

കതമേ ധമ്മാ കുസലാ? യസ്മിം സമയേ കാമാവചരം കുസലം ചിത്തം ഉപ്പന്നം ഹോതി സോമനസ്സസഹഗതം ഞാണസമ്പയുത്തം സസങ്ഖാരേന…പേ… സോമനസ്സസഹഗതം ഞാണവിപ്പയുത്തം…പേ… സോമനസ്സസഹഗതം ഞാണവിപ്പയുത്തം സസങ്ഖാരേന…പേ… ഉപേക്ഖാസഹഗതം ഞാണസമ്പയുത്തം…പേ… ഉപേക്ഖാസഹഗതം ഞാണസമ്പയുത്തം സസങ്ഖാരേന…പേ… ഉപേക്ഖാസഹഗതം ഞാണവിപ്പയുത്തം…പേ… ഉപേക്ഖാസഹഗതം ഞാണവിപ്പയുത്തം സസങ്ഖാരേന രൂപാരമ്മണം വാ…പേ… ധമ്മാരമ്മണം വാ യം യം വാ പനാരബ്ഭ, തസ്മിം സമയേ ഫസ്സോ ഹോതി…പേ… അവിക്ഖേപോ ഹോതി. ഇമേ ധമ്മാ കുസലാ. ഇമേസു ധമ്മേസു ഞാണം ധമ്മപടിസമ്ഭിദാ. തേസം വിപാകേ ഞാണം അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ. യായ നിരുത്തിയാ തേസം ധമ്മാനം പഞ്ഞത്തി ഹോതി തത്ര ധമ്മനിരുത്താഭിലാപേ ഞാണം നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ. യേന ഞാണേന താനി ഞാണാനി ജാനാതി – ‘‘ഇമാനി ഞാണാനി ഇദമത്ഥജോതകാനീ’’തി, ഞാണേസു ഞാണം പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

൭൨൭. ചതസ്സോ പടിസമ്ഭിദാ – അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ, ധമ്മപടിസമ്ഭിദാ, നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ, പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

കതമേ ധമ്മാ കുസലാ? യസ്മിം സമയേ രൂപൂപപത്തിയാ മഗ്ഗം ഭാവേതി വിവിച്ചേവ കാമേഹി…പേ… പഠമം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി പഥവീകസിണം, തസ്മിം സമയേ ഫസ്സോ ഹോതി…പേ… അവിക്ഖേപോ ഹോതി. ഇമേ ധമ്മാ കുസലാ. ഇമേസു ധമ്മേസു ഞാണം ധമ്മപടിസമ്ഭിദാ. തേസം വിപാകേ ഞാണം അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ. യായ നിരുത്തിയാ തേസം ധമ്മാനം പഞ്ഞത്തി ഹോതി തത്ര ധമ്മനിരുത്താഭിലാപേ ഞാണം നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ. യേന ഞാണേന താനി ഞാണാനി ജാനാതി – ‘‘ഇമാനി ഞാണാനി ഇദമത്ഥജോതകാനീ’’തി, ഞാണേസു ഞാണം പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

൭൨൮. ചതസ്സോ പടിസമ്ഭിദാ – അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ, ധമ്മപടിസമ്ഭിദാ, നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ, പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

കതമേ ധമ്മാ കുസലാ? യസ്മിം സമയേ അരൂപൂപപത്തിയാ മഗ്ഗം ഭാവേതി സബ്ബസോ ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനം സമതിക്കമ്മ നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനസഞ്ഞാസഹഗതം സുഖസ്സ ച പഹാനാ…പേ… ചതുത്ഥം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി, തസ്മിം സമയേ ഫസ്സോ ഹോതി…പേ… അവിക്ഖേപോ ഹോതി. ഇമേ ധമ്മാ കുസലാ. ഇമേസു ധമ്മേസു ഞാണം ധമ്മപടിസമ്ഭിദാ. തേസം വിപാകേ ഞാണം അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ. യായ നിരുത്തിയാ തേസം ധമ്മാനം പഞ്ഞത്തി ഹോതി തത്ര ധമ്മനിരുത്താഭിലാപേ ഞാണം നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ. യേന ഞാണേന താനി ഞാണാനി ജാനാതി – ‘‘ഇമാനി ഞാണാനി ഇദമത്ഥജോതകാനീ’’തി, ഞാണേസു ഞാണം പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

൭൨൯. ചതസ്സോ പടിസമ്ഭിദാ – അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ, ധമ്മപടിസമ്ഭിദാ, നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ, പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

കതമേ ധമ്മാ കുസലാ? യസ്മിം സമയേ ലോകുത്തരം ഝാനം ഭാവേതി നിയ്യാനികം അപചയഗാമിം ദിട്ഠിഗതാനം പഹാനായ പഠമായ ഭൂമിയാ പത്തിയാ വിവിച്ചേവ കാമേഹി…പേ… പഠമം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി ദുക്ഖപടിപദം ദന്ധാഭിഞ്ഞം, തസ്മിം സമയേ ഫസ്സോ ഹോതി…പേ… അവിക്ഖേപോ ഹോതി. ഇമേ ധമ്മാ കുസലാ. ഇമേസു ധമ്മേസു ഞാണം ധമ്മപടിസമ്ഭിദാ. തേസം വിപാകേ ഞാണം അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ. യായ നിരുത്തിയാ തേസം ധമ്മാനം പഞ്ഞത്തി ഹോതി തത്ര ധമ്മനിരുത്താഭിലാപേ ഞാണം നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ. യേന ഞാണേന താനി ഞാണാനി ജാനാതി – ‘‘ഇമാനി ഞാണാനി ഇദമത്ഥജോതകാനീ’’തി, ഞാണേസു ഞാണം പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

൨. അകുസലവാരോ

൭൩൦. ചതസ്സോ പടിസമ്ഭിദാ – അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ, ധമ്മപടിസമ്ഭിദാ, നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ, പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

കതമേ ധമ്മാ അകുസലാ? യസ്മിം സമയേ അകുസലം ചിത്തം ഉപ്പന്നം ഹോതി സോമനസ്സസഹഗതം ദിട്ഠിഗതസമ്പയുത്തം രൂപാരമ്മണം വാ…പേ… ധമ്മാരമ്മണം വാ യം യം വാ പനാരബ്ഭ, തസ്മിം സമയേ ഫസ്സോ ഹോതി…പേ… അവിക്ഖേപോ ഹോതി. ഇമേ ധമ്മാ അകുസലാ. ഇമേസു ധമ്മേസു ഞാണം ധമ്മപടിസമ്ഭിദാ. തേസം വിപാകേ ഞാണം അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ. യായ നിരുത്തിയാ തേസം ധമ്മാനം പഞ്ഞത്തി ഹോതി തത്ര ധമ്മനിരുത്താഭിലാപേ ഞാണം നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ. യേന ഞാണേന താനി ഞാണാനി ജാനാതി – ‘‘ഇമാനി ഞാണാനി ഇദമത്ഥജോതകാനീ’’തി, ഞാണേസു ഞാണം പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

൭൩൧. ചതസ്സോ പടിസമ്ഭിദാ – അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ, ധമ്മപടിസമ്ഭിദാ, നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ, പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

കതമേ ധമ്മാ അകുസലാ? യസ്മിം സമയേ അകുസലം ചിത്തം ഉപ്പന്നം ഹോതി സോമനസ്സസഹഗതം ദിട്ഠിഗതസമ്പയുത്തം സസങ്ഖാരേന…പേ… സോമനസ്സസഹഗതം ദിട്ഠിഗതവിപ്പയുത്തം…പേ… സോമനസ്സസഹഗതം ദിട്ഠിഗതവിപ്പയുത്തം സസങ്ഖാരേന…പേ… ഉപേക്ഖാസഹഗതം ദിട്ഠിഗതസമ്പയുത്തം…പേ… ഉപേക്ഖാസഹഗതം ദിട്ഠിഗതസമ്പയുത്തം സസങ്ഖാരേന…പേ… ഉപേക്ഖാസഹഗതം ദിട്ഠിഗതവിപ്പയുത്തം…പേ… ഉപേക്ഖാസഹഗതം ദിട്ഠിഗതവിപ്പയുത്തം സസങ്ഖാരേന…പേ… ദോമനസ്സസഹഗതം പടിഘസമ്പയുത്തം…പേ… ദോമനസ്സസഹഗതം പടിഘസമ്പയുത്തം സസങ്ഖാരേന…പേ… ഉപേക്ഖാസഹഗതം വിചികിച്ഛാസമ്പയുത്തം…പേ… ഉപേക്ഖാസഹഗതം ഉദ്ധച്ചസമ്പയുത്തം രൂപാരമ്മണം വാ…പേ… ധമ്മാരമ്മണം വാ യം യം വാ പനാരബ്ഭ, തസ്മിം സമയേ ഫസ്സോ ഹോതി…പേ… അവിക്ഖേപോ ഹോതി. ഇമേ ധമ്മാ അകുസലാ. ഇമേസു ധമ്മേസു ഞാണം ധമ്മപടിസമ്ഭിദാ. തേസം വിപാകേ ഞാണം അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ. യായ നിരുത്തിയാ തേസം ധമ്മാനം പഞ്ഞത്തി ഹോതി തത്ര ധമ്മനിരുത്താഭിലാപേ ഞാണം നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ. യേന ഞാണേന താനി ഞാണാനി ജാനാതി – ‘‘ഇമാനി ഞാണാനി ഇദമത്ഥജോതകാനീ’’തി, ഞാണേസു ഞാണം പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

൩. വിപാകവാരോ

൭൩൨. തിസ്സോ പടിസമ്ഭിദാ – അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ, നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ, പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

കതമേ ധമ്മാ അബ്യാകതാ? യസ്മിം സമയേ കാമാവചരസ്സ കുസലസ്സ കമ്മസ്സ കതത്താ ഉപചിതത്താ വിപാകം ചക്ഖുവിഞ്ഞാണം ഉപ്പന്നം ഹോതി ഉപേക്ഖാസഹഗതം രൂപാരമ്മണം, തസ്മിം സമയേ ഫസ്സോ ഹോതി, വേദനാ ഹോതി, സഞ്ഞാ ഹോതി, ചേതനാ ഹോതി, ചിത്തം ഹോതി, ഉപേക്ഖാ ഹോതി, ചിത്തസ്സേകഗ്ഗതാ ഹോതി, മനിന്ദ്രിയം ഹോതി, ഉപേക്ഖിന്ദ്രിയം ഹോതി, ജീവിതിന്ദ്രിയം ഹോതി, യേ വാ പന തസ്മിം സമയേ അഞ്ഞേപി അത്ഥി പടിച്ചസമുപ്പന്നാ അരൂപിനോ ധമ്മാ. ഇമേ ധമ്മാ അബ്യാകതാ. ഇമേസു ധമ്മേസു ഞാണം അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ. യായ നിരുത്തിയാ തേസം ധമ്മാനം പഞ്ഞത്തി ഹോതി തത്ര ധമ്മനിരുത്താഭിലാപേ ഞാണം നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ. യേന ഞാണേന താനി ഞാണാനി ജാനാതി – ‘‘ഇമാനി ഞാണാനി ഇദമത്ഥജോതകാനീ’’തി, ഞാണേസു ഞാണം പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

൭൩൩. തിസ്സോ പടിസമ്ഭിദാ – അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ, നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ, പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

കതമേ ധമ്മാ അബ്യാകതാ? യസ്മിം സമയേ കാമാവചരസ്സ കുസലസ്സ കമ്മസ്സ കതത്താ ഉപചിതത്താ വിപാകം സോതവിഞ്ഞാണം ഉപ്പന്നം ഹോതി ഉപേക്ഖാസഹഗതം സദ്ദാരമ്മണം…പേ… ഘാനവിഞ്ഞാണം ഉപ്പന്നം ഹോതി ഉപേക്ഖാസഹഗതം ഗന്ധാരമ്മണം…പേ… ജിവ്ഹാവിഞ്ഞാണം ഉപ്പന്നം ഹോതി ഉപേക്ഖാസഹഗതം രസാരമ്മണം…പേ… കായവിഞ്ഞാണം ഉപ്പന്നം ഹോതി സുഖസഹഗതം ഫോട്ഠബ്ബാരമ്മണം, തസ്മിം സമയേ ഫസ്സോ ഹോതി, വേദനാ ഹോതി, സഞ്ഞാ ഹോതി, ചേതനാ ഹോതി, ചിത്തം ഹോതി, സുഖം ഹോതി, ചിത്തസ്സേകഗ്ഗതാ ഹോതി, മനിന്ദ്രിയം ഹോതി, സുഖിന്ദ്രിയം ഹോതി, ജീവിതിന്ദ്രിയം ഹോതി, യേ വാ പന തസ്മിം സമയേ അഞ്ഞേപി അത്ഥി പടിച്ചസമുപ്പന്നാ അരൂപിനോ ധമ്മാ. ഇമേ ധമ്മാ അബ്യാകതാ. ഇമേസു ധമ്മേസു ഞാണം അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ. യായ നിരുത്തിയാ തേസം ധമ്മാനം പഞ്ഞത്തി ഹോതി തത്ര ധമ്മനിരുത്താഭിലാപേ ഞാണം നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ. യേന ഞാണേന താനി ഞാണാനി ജാനാതി – ‘‘ഇമാനി ഞാണാനി ഇദമത്ഥജോതകാനീ’’തി, ഞാണേസു ഞാണം പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

൭൩൪. തിസ്സോ പടിസമ്ഭിദാ – അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ, നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ, പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ. കതമേ ധമ്മാ അബ്യാകതാ? യസ്മിം സമയേ കാമാവചരസ്സ കുസലസ്സ കമ്മസ്സ കതത്താ ഉപചിതത്താ വിപാകാ മനോധാതു ഉപ്പന്നാ ഹോതി ഉപേക്ഖാസഹഗതാ രൂപാരമ്മണാ വാ…പേ… ഫോട്ഠബ്ബാരമ്മണാ വാ യം യം വാ പനാരബ്ഭ, തസ്മിം സമയേ ഫസ്സോ ഹോതി, വേദനാ ഹോതി, സഞ്ഞാ ഹോതി, ചേതനാ ഹോതി, ചിത്തം ഹോതി, വിതക്കോ ഹോതി, വിചാരോ ഹോതി, ഉപേക്ഖാ ഹോതി, ചിത്തസ്സേകഗ്ഗതാ ഹോതി, മനിന്ദ്രിയം ഹോതി, ഉപേക്ഖിന്ദ്രിയം ഹോതി, ജീവിതിന്ദ്രിയം ഹോതി, യേ വാ പന തസ്മിം സമയേ അഞ്ഞേപി അത്ഥി പടിച്ചസമുപ്പന്നാ അരൂപിനോ ധമ്മാ. ഇമേ ധമ്മാ അബ്യാകതാ. ഇമേസു ധമ്മേസു ഞാണം അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ. യായ നിരുത്തിയാ തേസം ധമ്മാനം പഞ്ഞത്തി ഹോതി തത്ര ധമ്മനിരുത്താഭിലാപേ ഞാണം നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ. യേന ഞാണേന താനി ഞാണാനി ജാനാതി – ‘‘ഇമാനി ഞാണാനി ഇദമത്ഥജോതകാനീ’’തി, ഞാണേസു ഞാണം പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

൭൩൫. തിസ്സോ പടിസമ്ഭിദാ – അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ, നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ, പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

കതമേ ധമ്മാ അബ്യാകതാ? യസ്മിം സമയേ കാമാവചരസ്സ കുസലസ്സ കമ്മസ്സ കതത്താ ഉപചിതത്താ വിപാകാ മനോവിഞ്ഞാണധാതു ഉപ്പന്നാ ഹോതി സോമനസ്സസഹഗതാ രൂപാരമ്മണാ വാ…പേ… ധമ്മാരമ്മണാ വാ യം യം വാ പനാരബ്ഭ, തസ്മിം സമയേ ഫസ്സോ ഹോതി, വേദനാ ഹോതി, സഞ്ഞാ ഹോതി, ചേതനാ ഹോതി, ചിത്തം ഹോതി, വിതക്കോ ഹോതി, വിചാരോ ഹോതി, പീതി ഹോതി, സുഖം ഹോതി, ചിത്തസ്സേകഗ്ഗതാ ഹോതി, മനിന്ദ്രിയം ഹോതി, സോമനസ്സിന്ദ്രിയം ഹോതി, ജീവിതിന്ദ്രിയം ഹോതി, യേ വാ പന തസ്മിം സമയേ അഞ്ഞേപി അത്ഥി പടിച്ചസമുപ്പന്നാ അരൂപിനോ ധമ്മാ. ഇമേ ധമ്മാ അബ്യാകതാ. ഇമേസു ധമ്മേസു ഞാണം അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ. യായ നിരുത്തിയാ തേസം ധമ്മാനം പഞ്ഞത്തി ഹോതി തത്ര ധമ്മനിരുത്താഭിലാപേ ഞാണം നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ. യേന ഞാണേന താനി ഞാണാനി ജാനാതി – ‘‘ഇമാനി ഞാണാനി ഇദമത്ഥജോതകാനീ’’തി, ഞാണേസു ഞാണം പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

൭൩൬. തിസ്സോ പടിസമ്ഭിദാ – അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ, നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ, പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

കതമേ ധമ്മാ അബ്യാകതാ? യസ്മിം സമയേ കാമാവചരസ്സ കുസലസ്സ കമ്മസ്സ കതത്താ ഉപചിതത്താ വിപാകാ മനോവിഞ്ഞാണധാതു ഉപ്പന്നാ ഹോതി ഉപേക്ഖാസഹഗതാ രൂപാരമ്മണാ വാ…പേ… ധമ്മാരമ്മണാ വാ യം യം വാ പനാരബ്ഭ, തസ്മിം സമയേ ഫസ്സോ ഹോതി, വേദനാ ഹോതി, സഞ്ഞാ ഹോതി, ചേതനാ ഹോതി, ചിത്തം ഹോതി, വിതക്കോ ഹോതി, വിചാരോ ഹോതി, ഉപേക്ഖാ ഹോതി, ചിത്തസ്സേകഗ്ഗതാ ഹോതി, മനിന്ദ്രിയം ഹോതി, ഉപേക്ഖിന്ദ്രിയം ഹോതി, ജീവിതിന്ദ്രിയം ഹോതി, യേ വാ പന തസ്മിം സമയേ അഞ്ഞേപി അത്ഥി പടിച്ചസമുപ്പന്നാ അരൂപിനോ ധമ്മാ. ഇമേ ധമ്മാ അബ്യാകതാ. ഇമേസു ധമ്മേസു ഞാണം അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ. യായ നിരുത്തിയാ തേസം ധമ്മാനം പഞ്ഞത്തി ഹോതി തത്ര ധമ്മനിരുത്താഭിലാപേ ഞാണം നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ. യേന ഞാണേന താനി ഞാണാനി ജാനാതി – ‘‘ഇമാനി ഞാണാനി ഇദമത്ഥജോതകാനീ’’തി, ഞാണേസു ഞാണം പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

൭൩൭. തിസ്സോ പടിസമ്ഭിദാ – അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ, നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ, പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

കതമേ ധമ്മാ അബ്യാകതാ? യസ്മിം സമയേ കാമാവചരസ്സ കുസലസ്സ കമ്മസ്സ കതത്താ ഉപചിതത്താ വിപാകാ മനോവിഞ്ഞാണധാതു ഉപ്പന്നാ ഹോതി സോമനസ്സസഹഗതാ ഞാണസമ്പയുത്താ…പേ… സോമനസ്സസഹഗതാ ഞാണസമ്പയുത്താ സസങ്ഖാരേന…പേ… സോമനസ്സസഹഗതാ ഞാണവിപ്പയുത്താ…പേ… സോമനസ്സസഹഗതാ ഞാണവിപ്പയുത്താ സസങ്ഖാരേന…പേ… ഉപേക്ഖാസഹഗതാ ഞാണസമ്പയുത്താ…പേ… ഉപേക്ഖാസഹഗതാ ഞാണസമ്പയുത്താ സസങ്ഖാരേന…പേ… ഉപേക്ഖാസഹഗതാ ഞാണവിപ്പയുത്താ…പേ… ഉപേക്ഖാസഹഗതാ ഞാണവിപ്പയുത്താ സസങ്ഖാരേന രൂപാരമ്മണാ വാ…പേ… ധമ്മാരമ്മണാ വാ യം യം വാ പനാരബ്ഭ, തസ്മിം സമയേ ഫസ്സോ ഹോതി…പേ… അവിക്ഖേപോ ഹോതി. ഇമേ ധമ്മാ അബ്യാകതാ. ഇമേസു ധമ്മേസു ഞാണം അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ. യായ നിരുത്തിയാ തേസം ധമ്മാനം പഞ്ഞത്തി ഹോതി തത്ര ധമ്മനിരുത്താഭിലാപേ ഞാണം നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ. യേന ഞാണേന താനി ഞാണാനി ജാനാതി – ‘‘ഇമാനി ഞാണാനി ഇദമത്ഥജോതകാനീ’’തി, ഞാണേസു ഞാണം പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

൭൩൮. തിസ്സോ പടിസമ്ഭിദാ – അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ, നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ, പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

കതമേ ധമ്മാ അബ്യാകതാ? യസ്മിം സമയേ രൂപൂപപത്തിയാ മഗ്ഗം ഭാവേതി വിവിച്ചേവ കാമേഹി…പേ… പഠമം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി പഥവീകസിണം, തസ്മിം സമയേ ഫസ്സോ ഹോതി…പേ… അവിക്ഖേപോ ഹോതി. ഇമേ ധമ്മാ കുസലാ. തസ്സേവ രൂപാവചരസ്സ കുസലസ്സ കമ്മസ്സ കതത്താ ഉപചിതത്താ വിപാകം വിവിച്ചേവ കാമേഹി…പേ… പഠമം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി പഥവീകസിണം, തസ്മിം സമയേ ഫസ്സോ ഹോതി…പേ… അവിക്ഖേപോ ഹോതി. ഇമേ ധമ്മാ അബ്യാകതാ. ഇമേസു ധമ്മേസു ഞാണം അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ. യായ നിരുത്തിയാ തേസം ധമ്മാനം പഞ്ഞത്തി ഹോതി തത്ര ധമ്മനിരുത്താഭിലാപേ ഞാണം നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ. യേന ഞാണേന താനി ഞാണാനി ജാനാതി – ‘‘ഇമാനി ഞാണാനി ഇദമത്ഥജോതകാനീ’’തി, ഞാണേസു ഞാണം പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

൭൩൯. തിസ്സോ പടിസമ്ഭിദാ – അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ, നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ, പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

കതമേ ധമ്മാ അബ്യാകതാ? യസ്മിം സമയേ അരൂപൂപപത്തിയാ മഗ്ഗം ഭാവേതി സബ്ബസോ ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനം സമതിക്കമ്മ നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനസഞ്ഞാസഹഗതം സുഖസ്സ ച പഹാനാ…പേ… ചതുത്ഥം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി, തസ്മിം സമയേ ഫസ്സോ ഹോതി…പേ… അവിക്ഖേപോ ഹോതി. ഇമേ ധമ്മാ കുസലാ. തസ്സേവ അരൂപാവചരസ്സ കുസലസ്സ കമ്മസ്സ കതത്താ ഉപചിതത്താ വിപാകം സബ്ബസോ ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനം സമതിക്കമ്മ നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനസഞ്ഞാസഹഗതം സുഖസ്സ ച പഹാനാ…പേ… ചതുത്ഥം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി, തസ്മിം സമയേ ഫസ്സോ ഹോതി…പേ… അവിക്ഖേപോ ഹോതി. ഇമേ ധമ്മാ അബ്യാകതാ. ഇമേസു ധമ്മേസു ഞാണം അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ. യായ നിരുത്തിയാ തേസം ധമ്മാനം പഞ്ഞത്തി ഹോതി തത്ര ധമ്മനിരുത്താഭിലാപേ ഞാണം നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ. യേന ഞാണേന താനി ഞാണാനി ജാനാതി – ‘‘ഇമാനി ഞാണാനി ഇദമത്ഥജോതകാനീ’’തി, ഞാണേസു ഞാണം പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

൭൪൦. തിസ്സോ പടിസമ്ഭിദാ – അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ, നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ, പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

കതമേ ധമ്മാ അബ്യാകതാ? യസ്മിം സമയേ ലോകുത്തരം ഝാനം ഭാവേതി നിയ്യാനികം അപചയഗാമിം ദിട്ഠിഗതാനം പഹാനായ പഠമായ ഭൂമിയാ പത്തിയാ വിവിച്ചേവ കാമേഹി…പേ… പഠമം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി ദുക്ഖപടിപദം ദന്ധാഭിഞ്ഞം, തസ്മിം സമയേ ഫസ്സോ ഹോതി…പേ… അവിക്ഖേപോ ഹോതി. ഇമേ ധമ്മാ കുസലാ. തസ്സേവ ലോകുത്തരസ്സ കുസലസ്സ കമ്മസ്സ കതത്താ ഭാവിതത്താ വിപാകം വിവിച്ചേവ കാമേഹി…പേ… പഠമം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി ദുക്ഖപടിപദം ദന്ധാഭിഞ്ഞം സുഞ്ഞതം, തസ്മിം സമയേ ഫസ്സോ ഹോതി…പേ… അവിക്ഖേപോ ഹോതി. ഇമേ ധമ്മാ അബ്യാകതാ. ഇമേസു ധമ്മേസു ഞാണം അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ. യായ നിരുത്തിയാ തേസം ധമ്മാനം പഞ്ഞത്തി ഹോതി തത്ര ധമ്മനിരുത്താഭിലാപേ ഞാണം നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ. യേന ഞാണേന താനി ഞാണാനി ജാനാതി – ‘‘ഇമാനി ഞാണാനി ഇദമത്ഥജോതകാനീ’’തി, ഞാണേസു ഞാണം പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

൭൪൧. തിസ്സോ പടിസമ്ഭിദാ – അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ, നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ, പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

കതമേ ധമ്മാ അബ്യാകതാ? യസ്മിം സമയേ അകുസലസ്സ കമ്മസ്സ കതത്താ ഉപചിതത്താ വിപാകം ചക്ഖുവിഞ്ഞാണം ഉപ്പന്നം ഹോതി ഉപേക്ഖാസഹഗതം രൂപാരമ്മണം…പേ… സോതവിഞ്ഞാണം ഉപ്പന്നം ഹോതി ഉപേക്ഖാസഹഗതം സദ്ദാരമ്മണം…പേ… ഘാനവിഞ്ഞാണം ഉപ്പന്നം ഹോതി ഉപേക്ഖാസഹഗതം ഗന്ധാരമ്മണം…പേ… ജിവ്ഹാവിഞ്ഞാണം ഉപ്പന്നം ഹോതി ഉപേക്ഖാസഹഗതം രസാരമ്മണം…പേ… കായവിഞ്ഞാണം ഉപ്പന്നം ഹോതി ദുക്ഖസഹഗതം ഫോട്ഠബ്ബാരമ്മണം, തസ്മിം സമയേ ഫസ്സോ ഹോതി, വേദനാ ഹോതി, സഞ്ഞാ ഹോതി, ചേതനാ ഹോതി, ചിത്തം ഹോതി, ദുക്ഖം ഹോതി, ചിത്തസ്സേകഗ്ഗതാ ഹോതി, മനിന്ദ്രിയം ഹോതി, ദുക്ഖിന്ദ്രിയം ഹോതി, ജീവിതിന്ദ്രിയം ഹോതി, യേ വാ പന തസ്മിം സമയേ അഞ്ഞേപി അത്ഥി പടിച്ചസമുപ്പന്നാ അരൂപിനോ ധമ്മാ. ഇമേ ധമ്മാ അബ്യാകതാ. ഇമേസു ധമ്മേസു ഞാണം അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ. യായ നിരുത്തിയാ തേസം ധമ്മാനം പഞ്ഞത്തി ഹോതി തത്ര ധമ്മനിരുത്താഭിലാപേ ഞാണം നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ. യേന ഞാണേന താനി ഞാണാനി ജാനാതി – ‘‘ഇമാനി ഞാണാനി ഇദമത്ഥജോതകാനീ’’തി, ഞാണേസു ഞാണം പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

൭൪൨. തിസ്സോ പടിസമ്ഭിദാ – അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ, നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ, പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

കതമേ ധമ്മാ അബ്യാകതാ? യസ്മിം സമയേ അകുസലസ്സ കമ്മസ്സ കതത്താ ഉപചിതത്താ വിപാകാ മനോധാതു ഉപ്പന്നാ ഹോതി ഉപേക്ഖാസഹഗതാ രൂപാരമ്മണാ വാ…പേ… ഫോട്ഠബ്ബാരമ്മണാ വാ…പേ… മനോവിഞ്ഞാണധാതു ഉപ്പന്നാ ഹോതി ഉപേക്ഖാസഹഗതാ രൂപാരമ്മണാ വാ…പേ… ധമ്മാരമ്മണാ വാ യം യം വാ പനാരബ്ഭ, തസ്മിം സമയേ ഫസ്സോ ഹോതി, വേദനാ ഹോതി, സഞ്ഞാ ഹോതി, ചേതനാ ഹോതി, ചിത്തം ഹോതി, വിതക്കോ ഹോതി, വിചാരോ ഹോതി, ഉപേക്ഖാ ഹോതി, ചിത്തസ്സേകഗ്ഗതാ ഹോതി, മനിന്ദ്രിയം ഹോതി, ഉപേക്ഖിന്ദ്രിയം ഹോതി, ജീവിതിന്ദ്രിയം ഹോതി, യേ വാ പന തസ്മിം സമയേ അഞ്ഞേപി അത്ഥി പടിച്ചസമുപ്പന്നാ അരൂപിനോ ധമ്മാ. ഇമേ ധമ്മാ അബ്യാകതാ. ഇമേസു ധമ്മേസു ഞാണം അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ. യായ നിരുത്തിയാ തേസം ധമ്മാനം പഞ്ഞത്തി ഹോതി തത്ര ധമ്മനിരുത്താഭിലാപേ ഞാണം നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ. യേന ഞാണേന താനി ഞാണാനി ജാനാതി – ‘‘ഇമാനി ഞാണാനി ഇദമത്ഥജോതകാനീ’’തി, ഞാണേസു ഞാണം പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

൪. കിരിയവാരോ

൭൪൩. തിസ്സോ പടിസമ്ഭിദാ – അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ, നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ, പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

കതമേ ധമ്മാ അബ്യാകതാ? യസ്മിം സമയേ മനോധാതു ഉപ്പന്നാ ഹോതി കിരിയാ നേവ കുസലാ നാകുസലാ ന ച കമ്മവിപാകാ ഉപേക്ഖാസഹഗതാ രൂപാരമ്മണാ വാ…പേ… ഫോട്ഠബ്ബാരമ്മണാ വാ യം യം വാ പനാരബ്ഭ, തസ്മിം സമയേ ഫസ്സോ ഹോതി, വേദനാ ഹോതി, സഞ്ഞാ ഹോതി, ചേതനാ ഹോതി, ചിത്തം ഹോതി, വിതക്കോ ഹോതി, വിചാരോ ഹോതി, ഉപേക്ഖാ ഹോതി, ചിത്തസ്സേകഗ്ഗതാ ഹോതി, മനിന്ദ്രിയം ഹോതി, ഉപേക്ഖിന്ദ്രിയം ഹോതി, ജീവിതിന്ദ്രിയം ഹോതി, യേ വാ പന തസ്മിം സമയേ അഞ്ഞേപി അത്ഥി പടിച്ചസമുപ്പന്നാ അരൂപിനോ ധമ്മാ. ഇമേ ധമ്മാ അബ്യാകതാ. ഇമേസു ധമ്മേസു ഞാണം അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ. യായ നിരുത്തിയാ തേസം ധമ്മാനം പഞ്ഞത്തി ഹോതി തത്ര ധമ്മനിരുത്താഭിലാപേ ഞാണം നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ. യേന ഞാണേന താനി ഞാണാനി ജാനാതി – ‘‘ഇമാനി ഞാണാനി ഇദമത്ഥജോതകാനീ’’തി, ഞാണേസു ഞാണം പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

൭൪൪. തിസ്സോ പടിസമ്ഭിദാ – അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ, നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ, പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

കതമേ ധമ്മാ അബ്യാകതാ? യസ്മിം സമയേ മനോവിഞ്ഞാണധാതു ഉപ്പന്നാ ഹോതി കിരിയാ നേവ കുസലാ നാകുസലാ ന ച കമ്മവിപാകാ സോമനസ്സസഹഗതാ രൂപാരമ്മണാ വാ…പേ… ധമ്മാരമ്മണാ വാ…പേ… മനോവിഞ്ഞാണധാതു ഉപ്പന്നാ ഹോതി കിരിയാ നേവ കുസലാ നാകുസലാ ന ച കമ്മവിപാകാ ഉപേക്ഖാസഹഗതാ രൂപാരമ്മണാ വാ…പേ… ധമ്മാരമ്മണാ വാ യം യം വാ പനാരബ്ഭ, തസ്മിം സമയേ ഫസ്സോ ഹോതി, വേദനാ ഹോതി, സഞ്ഞാ ഹോതി, ചേതനാ ഹോതി, ചിത്തം ഹോതി, വിതക്കോ ഹോതി, വിചാരോ ഹോതി, ഉപേക്ഖാ ഹോതി, ചിത്തസ്സേകഗ്ഗതാ ഹോതി, വീരിയിന്ദ്രിയം ഹോതി, സമാധിന്ദ്രിയം ഹോതി, മനിന്ദ്രിയം ഹോതി, ഉപേക്ഖിന്ദ്രിയം ഹോതി, ജീവിതിന്ദ്രിയം ഹോതി, യേ വാ പന തസ്മിം സമയേ അഞ്ഞേപി അത്ഥി പടിച്ചസമുപ്പന്നാ അരൂപിനോ ധമ്മാ. ഇമേ ധമ്മാ അബ്യാകതാ. ഇമേസു ധമ്മേസു ഞാണം അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ. യായ നിരുത്തിയാ തേസം ധമ്മാനം പഞ്ഞത്തി ഹോതി തത്ര ധമ്മനിരുത്താഭിലാപേ ഞാണം നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ. യേന ഞാണേന താനി ഞാണാനി ജാനാതി – ‘‘ഇമാനി ഞാണാനി ഇദമത്ഥജോതകാനീ’’തി, ഞാണേസു ഞാണം പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

൭൪൫. തിസ്സോ പടിസമ്ഭിദാ – അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ, നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ, പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

കതമേ ധമ്മാ അബ്യാകതാ? യസ്മിം സമയേ മനോവിഞ്ഞാണധാതു ഉപ്പന്നാ ഹോതി കിരിയാ നേവ കുസലാ നാകുസലാ ന ച കമ്മവിപാകാ സോമനസ്സസഹഗതാ ഞാണസമ്പയുത്താ…പേ… സോമനസ്സസഹഗതാ ഞാണസമ്പയുത്താ സസങ്ഖാരേന…പേ… സോമനസ്സസഹഗതാ ഞാണവിപ്പയുത്താ…പേ… സോമനസ്സസഹഗതാ ഞാണവിപ്പയുത്താ സസങ്ഖാരേന…പേ… ഉപേക്ഖാസഹഗതാ ഞാണസമ്പയുത്താ…പേ… ഉപേക്ഖാസഹഗതാ ഞാണസമ്പയുത്താ സസങ്ഖാരേന…പേ… ഉപേക്ഖാസഹഗതാ ഞാണവിപ്പയുത്താ…പേ… ഉപേക്ഖാസഹഗതാ ഞാണവിപ്പയുത്താ സസങ്ഖാരേന…പേ… രൂപാവചരം ഝാനം ഭാവേതി…പേ… അരൂപാവചരം ഝാനം ഭാവേതി കിരിയം നേവ കുസലം നാകുസലം ന ച കമ്മവിപാകം ദിട്ഠധമ്മസുഖവിഹാരം…പേ… സബ്ബസോ ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനം സമതിക്കമ്മ നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനസഞ്ഞാസഹഗതം സുഖസ്സ ച പഹാനാ…പേ… ചതുത്ഥം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി, തസ്മിം സമയേ ഫസ്സോ ഹോതി…പേ… അവിക്ഖേപോ ഹോതി. ഇമേ ധമ്മാ അബ്യാകതാ. ഇമേസു ധമ്മേസു ഞാണം അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ. യായ നിരുത്തിയാ തേസം ധമ്മാനം പഞ്ഞത്തി ഹോതി തത്ര ധമ്മനിരുത്താഭിലാപേ ഞാണം നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ. യേന ഞാണേന താനി ഞാണാനി ജാനാതി – ‘‘ഇമാനി ഞാണാനി ഇദമത്ഥജോതകാനീ’’തി, ഞാണേസു ഞാണം പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ.

൭൪൬. ചതസ്സോ പടിസമ്ഭിദാ – അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ, ധമ്മപടിസമ്ഭിദാ, നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദാ, പടിഭാനപടിസമ്ഭിദാ. തിസ്സോ പടിസമ്ഭിദാ കാമാവചരകുസലതോ ചതൂസു ഞാണസമ്പയുത്തേസു ചിത്തുപ്പാദേസു, കിരിയതോ ചതൂസു ഞാണസമ്പയുത്തേസു ചിത്തുപ്പാദേസു ഉപ്പജ്ജന്തി. അത്ഥപടിസമ്ഭിദാ ഏതേസു ചേവ ഉപ്പജ്ജതി, ചതൂസു മഗ്ഗേസു ചതൂസു ഫലേസു ച ഉപ്പജ്ജതി.

അഭിധമ്മഭാജനീയം.