൩. മുദിതാ

൬൬൩. കഥഞ്ച ഭിക്ഖു മുദിതാസഹഗതേന ചേതസാ ഏകം ദിസം ഫരിത്വാ വിഹരതി? സേയ്യഥാപി നാമ ഏകം പുഗ്ഗലം പിയം മനാപം ദിസ്വാ മുദിതോ അസ്സ, ഏവമേവ സബ്ബേ സത്തേ മുദിതായ ഫരതി.

തത്ഥ കതമാ മുദിതാ? യാ സത്തേസു മുദിതാ മുദിതായനാ മുദിതായിതത്തം മുദിതാചേതോവിമുത്തി – അയം വുച്ചതി ‘‘മുദിതാ’’.

തത്ഥ കതമം ചിത്തം? യം ചിത്തം മനോ മാനസം…പേ… തജ്ജാമനോവിഞ്ഞാണധാതു – ഇദം വുച്ചതി ‘‘ചിത്തം’’. ഇദം ചിത്തം ഇമായ മുദിതായ സഹഗതം ഹോതി സഹജാതം സംസട്ഠം സമ്പയുത്തം. തേന വുച്ചതി ‘‘മുദിതാസഹഗതേന ചേതസാ’’തി.

൬൬൪. ‘‘ഏകം ദിസ’’ന്തി പുരത്ഥിമം വാ ദിസം പച്ഛിമം വാ ദിസം ഉത്തരം വാ ദിസം ദക്ഖിണം വാ ദിസം ഉദ്ധം വാ അധോ വാ തിരിയം വാ വിദിസം വാ.

൬൬൫. ‘‘ഫരിത്വാ’’തി ഫരിത്വാ അധിമുച്ചിത്വാ.

൬൬൬. ‘‘വിഹരതീ’’തി…പേ… തേന വുച്ചതി ‘‘വിഹരതീ’’തി.

൬൬൭. ‘‘തഥാ ദുതിയ’’ന്തി യഥേവ ഏകം ദിസം തഥാ ദുതിയം ദിസം തഥാ തതിയം ദിസം തഥാ ചതുത്ഥം ദിസം തഥാ ഉദ്ധം തഥാ അധോ തഥാ തിരിയം തഥാ വിദിസം.

൬൬൮. ‘‘സബ്ബധി സബ്ബത്തതായ സബ്ബാവന്തം ലോക’’ന്തി സബ്ബേന സബ്ബം സബ്ബഥാ സബ്ബം അസേസം നിസ്സേസം. പരിയാദായവചനമേതം – ‘‘സബ്ബധി സബ്ബത്തതായ സബ്ബാവന്തം ലോക’’ന്തി.

൬൬൯. ‘‘മുദിതാസഹഗതേന ചേതസാ’’തി തത്ഥ കതമാ മുദിതാ? യാ സത്തേസു മുദിതാ മുദിതായനാ മുദിതായിതത്തം മുദിതാചേതോവിമുത്തി – അയം വുച്ചതി ‘‘മുദിതാ’’.

തത്ഥ കതമം ചിത്തം? യം ചിത്തം മനോ മാനസം…പേ… തജ്ജാമനോവിഞ്ഞാണധാതു – ഇദം വുച്ചതി ‘‘ചിത്തം’’. ഇദം ചിത്തം ഇമായ മുദിതായ സഹഗതം ഹോതി സഹജാതം സംസട്ഠം സമ്പയുത്തം. തേന വുച്ചതി ‘‘മുദിതാസഹഗതേന ചേതസാ’’തി.

൬൭൦. ‘‘വിപുലേനാ’’തി യം വിപുലം തം മഹഗ്ഗതം, യം മഹഗ്ഗതം തം അപ്പമാണം, യം അപ്പമാണം സോ അവേരോ, യോ അവേരോ സോ അബ്യാപജ്ജോ.

൬൭൧. ‘‘ഫരിത്വാ’’തി ഫരിത്വാ അധിമുച്ചിത്വാ.

൬൭൨. ‘‘വിഹരതീ’’തി …പേ… തേന വുച്ചതി ‘‘വിഹരതീ’’തി.