൨. അഭിധമ്മഭാജനീയം

൩൨. പഞ്ചക്ഖന്ധാ – രൂപക്ഖന്ധോ, വേദനാക്ഖന്ധോ, സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ, സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ, വിഞ്ഞാണക്ഖന്ധോ.

൧. രൂപക്ഖന്ധോ

൩൩. തത്ഥ കതമോ രൂപക്ഖന്ധോ? ഏകവിധേന രൂപക്ഖന്ധോ – സബ്ബം രൂപം ന ഹേതു, അഹേതുകം, ഹേതുവിപ്പയുത്തം, സപ്പച്ചയം, സങ്ഖതം, രൂപം, ലോകിയം, സാസവം, സംയോജനിയം, ഗന്ഥനിയം, ഓഘനിയം, യോഗനിയം, നീവരണിയം, പരാമട്ഠം, ഉപാദാനിയം, സംകിലേസികം, അബ്യാകതം, അനാരമ്മണം, അചേതസികം, ചിത്തവിപ്പയുത്തം, നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മം, അസംകിലിട്ഠസംകിലേസികം, ന സവിതക്കസവിചാരം, ന അവിതക്കവിചാരമത്തം, അവിതക്കഅവിചാരം, ന പീതിസഹഗതം, ന സുഖസഹഗതം, ന ഉപേക്ഖാസഹഗതം, നേവ ദസ്സനേന ന ഭാവനായ പഹാതബ്ബം, നേവ ദസ്സനേന ന ഭാവനായ പഹാതബ്ബഹേതുകം, നേവാചയഗാമിനാപചയഗാമീ, നേവസേക്ഖനാസേക്ഖം, പരിത്തം, കാമാവചരം, ന രൂപാവചരം, ന അരൂപാവചരം, പരിയാപന്നം, നോ അപരിയാപന്നം, അനിയതം, അനിയ്യാനികം, ഉപ്പന്നം, ഛഹി വിഞ്ഞാണേഹി വിഞ്ഞേയ്യം, അനിച്ചം, ജരാഭിഭൂതം. ഏവം ഏകവിധേന രൂപക്ഖന്ധോ.

ദുവിധേന രൂപക്ഖന്ധോ – അത്ഥി രൂപം ഉപാദാ, അത്ഥി രൂപം നോ ഉപാദാ [നുപാദാ (സീ. ക.)]. അത്ഥി രൂപം ഉപാദിന്നം, അത്ഥി രൂപം അനുപാദിന്നം. അത്ഥി രൂപം ഉപാദിന്നുപാദാനിയം, അത്ഥി രൂപം അനുപാദിന്നുപാദാനിയം. അത്ഥി രൂപം സനിദസ്സനം, അത്ഥി രൂപം അനിദസ്സനം. അത്ഥി രൂപം സപ്പടിഘം, അത്ഥി രൂപം അപ്പടിഘം. അത്ഥി രൂപം ഇന്ദ്രിയം, അത്ഥി രൂപം ന ഇന്ദ്രിയം. അത്ഥി രൂപം മഹാഭൂതം, അത്ഥി രൂപം ന മഹാഭൂതം. അത്ഥി രൂപം വിഞ്ഞത്തി, അത്ഥി രൂപം ന വിഞ്ഞത്തി. അത്ഥി രൂപം ചിത്തസമുട്ഠാനം, അത്ഥി രൂപം ന ചിത്തസമുട്ഠാനം. അത്ഥി രൂപം ചിത്തസഹഭു, അത്ഥി രൂപം ന ചിത്തസഹഭു. അത്ഥി രൂപം ചിത്താനുപരിവത്തി, അത്ഥി രൂപം ന ചിത്താനുപരിവത്തി. അത്ഥി രൂപം അജ്ഝത്തികം, അത്ഥി രൂപം ബാഹിരം. അത്ഥി രൂപം ഓളാരികം, അത്ഥി രൂപം സുഖുമം. അത്ഥി രൂപം ദൂരേ, അത്ഥി രൂപം സന്തികേ…പേ… അത്ഥി രൂപം കബളീകാരോ ആഹാരോ, അത്ഥി രൂപം ന കബളീകാരോ ആഹാരോ. ഏവം ദുവിധേന രൂപക്ഖന്ധോ.

(യഥാ രൂപകണ്ഡേ വിഭത്തം, തഥാ ഇധ വിഭജിതബ്ബം.)

തിവിധേന രൂപക്ഖന്ധോ – യം തം രൂപം അജ്ഝത്തികം തം ഉപാദാ, യം തം രൂപം ബാഹിരം തം അത്ഥി ഉപാദാ, അത്ഥി നോ ഉപാദാ. യം തം രൂപം അജ്ഝത്തികം തം ഉപാദിന്നം, യം തം രൂപം ബാഹിരം തം അത്ഥി ഉപാദിന്നം, അത്ഥി അനുപാദിന്നം. യം തം രൂപം അജ്ഝത്തികം തം ഉപാദിന്നുപാദാനിയം, യം തം രൂപം ബാഹിരം തം അത്ഥി ഉപാദിന്നുപാദാനിയം, അത്ഥി അനുപാദിന്നുപാദാനിയം…പേ… യം തം രൂപം അജ്ഝത്തികം തം ന കബളീകാരോ ആഹാരോ, യം തം രൂപം ബാഹിരം തം അത്ഥി കബളീകാരോ ആഹാരോ, അത്ഥി ന കബളീകാരോ ആഹാരോ. ഏവം തിവിധേന രൂപക്ഖന്ധോ.

ചതുബ്ബിധേന രൂപക്ഖന്ധോ – യം തം രൂപം ഉപാദാ തം അത്ഥി ഉപാദിന്നം, അത്ഥി അനുപാദിന്നം; യം തം രൂപം നോ ഉപാദാ തം അത്ഥി ഉപാദിന്നം, അത്ഥി അനുപാദിന്നം. യം തം രൂപം ഉപാദാ തം അത്ഥി ഉപാദിന്നുപാദാനിയം, അത്ഥി അനുപാദിന്നുപാദാനിയം; യം തം രൂപം നോ ഉപാദാ തം അത്ഥി ഉപാദിന്നുപാദാനിയം, അത്ഥി അനുപാദിന്നുപാദാനിയം. യം തം രൂപം ഉപാദാ തം അത്ഥി സപ്പടിഘം, അത്ഥി അപ്പടിഘം; യം തം രൂപം നോ ഉപാദാ തം അത്ഥി സപ്പടിഘം, അത്ഥി അപ്പടിഘം. യം തം രൂപം ഉപാദാ തം അത്ഥി ഓളാരികം, അത്ഥി സുഖുമം; യം തം രൂപം നോ ഉപാദാ തം അത്ഥി ഓളാരികം, അത്ഥി സുഖുമം. യം തം രൂപം ഉപാദാ തം അത്ഥി ദൂരേ, അത്ഥി സന്തികേ; യം തം രൂപം നോ ഉപാദാ തം അത്ഥി ദൂരേ, അത്ഥി സന്തികേ…പേ… ദിട്ഠം, സുതം, മുതം, വിഞ്ഞാതം രൂപം. ഏവം ചതുബ്ബിധേന രൂപക്ഖന്ധോ.

പഞ്ചവിധേന രൂപക്ഖന്ധോ – പഥവീധാതു, ആപോധാതു, തേജോധാതു, വായോധാതു, യഞ്ച രൂപം ഉപാദാ. ഏവം പഞ്ചവിധേന രൂപക്ഖന്ധോ.

ഛബ്ബിധേന രൂപക്ഖന്ധോ – ചക്ഖുവിഞ്ഞേയ്യം രൂപം, സോതവിഞ്ഞേയ്യം രൂപം, ഘാനവിഞ്ഞേയ്യം രൂപം, ജിവ്ഹാവിഞ്ഞേയ്യം രൂപം, കായവിഞ്ഞേയ്യം രൂപം, മനോവിഞ്ഞേയ്യം രൂപം. ഏവം ഛബ്ബിധേന രൂപക്ഖന്ധോ.

സത്തവിധേന രൂപക്ഖന്ധോ – ചക്ഖുവിഞ്ഞേയ്യം രൂപം, സോതവിഞ്ഞേയ്യം രൂപം, ഘാനവിഞ്ഞേയ്യം രൂപം, ജിവ്ഹാവിഞ്ഞേയ്യം രൂപം, കായവിഞ്ഞേയ്യം രൂപം, മനോധാതുവിഞ്ഞേയ്യം രൂപം, മനോവിഞ്ഞാണധാതുവിഞ്ഞേയ്യം രൂപം. ഏവം സത്തവിധേന രൂപക്ഖന്ധോ.

അട്ഠവിധേന രൂപക്ഖന്ധോ – ചക്ഖുവിഞ്ഞേയ്യം രൂപം, സോതവിഞ്ഞേയ്യം രൂപം, ഘാനവിഞ്ഞേയ്യം രൂപം, ജിവ്ഹാവിഞ്ഞേയ്യം രൂപം, കായവിഞ്ഞേയ്യം രൂപം അത്ഥി സുഖസമ്ഫസ്സം, അത്ഥി ദുക്ഖസമ്ഫസ്സം, മനോധാതുവിഞ്ഞേയ്യം രൂപം, മനോവിഞ്ഞാണധാതുവിഞ്ഞേയ്യം രൂപം. ഏവം അട്ഠവിധേന രൂപക്ഖന്ധോ.

നവവിധേന രൂപക്ഖന്ധോ – ചക്ഖുന്ദ്രിയം, സോതിന്ദ്രിയം, ഘാനിന്ദ്രിയം, ജിവ്ഹിന്ദ്രിയം, കായിന്ദ്രിയം, ഇത്ഥിന്ദ്രിയം, പുരിസിന്ദ്രിയം, ജീവിതിന്ദ്രിയം, യഞ്ച രൂപം ന ഇന്ദ്രിയം. ഏവം നവവിധേന രൂപക്ഖന്ധോ.

ദസവിധേന രൂപക്ഖന്ധോ – ചക്ഖുന്ദ്രിയം, സോതിന്ദ്രിയം, ഘാനിന്ദ്രിയം, ജിവ്ഹിന്ദ്രിയം, കായിന്ദ്രിയം, ഇത്ഥിന്ദ്രിയം, പുരിസിന്ദ്രിയം, ജീവിതിന്ദ്രിയം, ന ഇന്ദ്രിയം രൂപം അത്ഥി സപ്പടിഘം, അത്ഥി അപ്പടിഘം. ഏവം ദസവിധേന രൂപക്ഖന്ധോ.

ഏകാദസവിധേന രൂപക്ഖന്ധോ – ചക്ഖായതനം, സോതായതനം, ഘാനായതനം, ജിവ്ഹായതനം, കായായതനം, രൂപായതനം, സദ്ദായതനം, ഗന്ധായതനം, രസായതനം, ഫോട്ഠബ്ബായതനം, യഞ്ച രൂപം അനിദസ്സനഅപ്പടിഘം ധമ്മായതനപരിയാപന്നം. ഏവം ഏകാദസവിധേന രൂപക്ഖന്ധോ.

അയം വുച്ചതി രൂപക്ഖന്ധോ.

൨. വേദനാക്ഖന്ധോ

൩൪. തത്ഥ കതമോ വേദനാക്ഖന്ധോ? ഏകവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ഫസ്സസമ്പയുത്തോ.

ദുവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി സഹേതുകോ, അത്ഥി അഹേതുകോ.

തിവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി കുസലോ, അത്ഥി അകുസലോ, അത്ഥി അബ്യാകതോ.

ചതുബ്ബിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി കാമാവചരോ, അത്ഥി രൂപാവചരോ, അത്ഥി അരൂപാവചരോ, അത്ഥി അപരിയാപന്നോ.

പഞ്ചവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി സുഖിന്ദ്രിയം, അത്ഥി ദുക്ഖിന്ദ്രിയം, അത്ഥി സോമനസ്സിന്ദ്രിയം, അത്ഥി ദോമനസ്സിന്ദ്രിയം, അത്ഥി ഉപേക്ഖിന്ദ്രിയം. ഏവം പഞ്ചവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ.

ഛബ്ബിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ചക്ഖുസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, സോതസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, ഘാനസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, ജിവ്ഹാസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, കായസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, മനോസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ. ഏവം ഛബ്ബിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ.

സത്തവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ചക്ഖുസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, സോതസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, ഘാനസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, ജിവ്ഹാസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, കായസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, മനോധാതുസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, മനോവിഞ്ഞാണധാതുസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ. ഏവം സത്തവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ.

അട്ഠവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ചക്ഖുസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, സോതസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, ഘാനസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, ജിവ്ഹാസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, കായസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ അത്ഥി സുഖാ, അത്ഥി ദുക്ഖാ, മനോധാതുസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, മനോവിഞ്ഞാണധാതുസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ. ഏവം അട്ഠവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ.

നവവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ചക്ഖുസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, സോതസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, ഘാനസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, ജിവ്ഹാസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, കായസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, മനോധാതുസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, മനോവിഞ്ഞാണധാതുസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ അത്ഥി കുസലാ, അത്ഥി അകുസലാ, അത്ഥി അബ്യാകതാ. ഏവം നവവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ.

ദസവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ചക്ഖുസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, സോതസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, ഘാനസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, ജിവ്ഹാസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, കായസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ അത്ഥി സുഖാ, അത്ഥി ദുക്ഖാ, മനോധാതുസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, മനോവിഞ്ഞാണധാതുസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ അത്ഥി കുസലാ, അത്ഥി അകുസലാ, അത്ഥി അബ്യാകതാ. ഏവം ദസവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ.

൩൫. ഏകവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ഫസ്സസമ്പയുത്തോ.

ദുവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി സഹേതുകോ, അത്ഥി അഹേതുകോ.

തിവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി വിപാകോ, അത്ഥി വിപാകധമ്മധമ്മോ, അത്ഥി നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ. അത്ഥി ഉപാദിന്നുപാദാനിയോ, അത്ഥി അനുപാദിന്നുപാദാനിയോ, അത്ഥി അനുപാദിന്നഅനുപാദാനിയോ. അത്ഥി സംകിലിട്ഠസംകിലേസികോ, അത്ഥി അസംകിലിട്ഠസംകിലേസികോ, അത്ഥി അസംകിലിട്ഠഅസംകിലേസികോ. അത്ഥി സവിതക്കസവിചാരോ, അത്ഥി അവിതക്കവിചാരമത്തോ, അത്ഥി അവിതക്കഅവിചാരോ. അത്ഥി ദസ്സനേന പഹാതബ്ബോ, അത്ഥി ഭാവനായ പഹാതബ്ബോ, അത്ഥി നേവ ദസ്സനേന ന ഭാവനായ പഹാതബ്ബോ. അത്ഥി ദസ്സനേന പഹാതബ്ബഹേതുകോ, അത്ഥി ഭാവനായ പഹാതബ്ബഹേതുകോ, അത്ഥി നേവ ദസ്സനേന ന ഭാവനായ പഹാതബ്ബഹേതുകോ. അത്ഥി ആചയഗാമീ, അത്ഥി അപചയഗാമീ, അത്ഥി നേവാചയഗാമിനാപചയഗാമീ. അത്ഥി സേക്ഖോ, അത്ഥി അസേക്ഖോ, അത്ഥി നേവസേക്ഖനാസേക്ഖോ. അത്ഥി പരിത്തോ, അത്ഥി മഹഗ്ഗതോ, അത്ഥി അപ്പമാണോ. അത്ഥി പരിത്താരമ്മണോ, അത്ഥി മഹഗ്ഗതാരമ്മണോ, അത്ഥി അപ്പമാണാരമ്മണോ. അത്ഥി ഹീനോ, അത്ഥി മജ്ഝിമോ, അത്ഥി പണീതോ. അത്ഥി മിച്ഛത്തനിയതോ, അത്ഥി സമ്മത്തനിയതോ, അത്ഥി അനിയതോ. അത്ഥി മഗ്ഗാരമ്മണോ, അത്ഥി മഗ്ഗഹേതുകോ, അത്ഥി മഗ്ഗാധിപതി. അത്ഥി ഉപ്പന്നോ, അത്ഥി അനുപ്പന്നോ, അത്ഥി ഉപ്പാദീ. അത്ഥി അതീതോ, അത്ഥി അനാഗതോ, അത്ഥി പച്ചുപ്പന്നോ. അത്ഥി അതീതാരമ്മണോ, അത്ഥി അനാഗതാരമ്മണോ, അത്ഥി പച്ചുപ്പന്നാരമ്മണോ. അത്ഥി അജ്ഝത്തോ, അത്ഥി ബഹിദ്ധോ, അത്ഥി അജ്ഝത്തബഹിദ്ധോ. അത്ഥി അജ്ഝത്താരമ്മണോ, അത്ഥി ബഹിദ്ധാരമ്മണോ, അത്ഥി അജ്ഝത്തബഹിദ്ധാരമ്മണോ…പേ…. ഏവം ദസവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ.

൩൬. ഏകവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ഫസ്സസമ്പയുത്തോ.

ദുവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി ഹേതുസമ്പയുത്തോ, അത്ഥി ഹേതുവിപ്പയുത്തോ…പേ… അത്ഥി ന ഹേതുസഹേതുകോ, അത്ഥി ന ഹേതുഅഹേതുകോ. അത്ഥി ലോകിയോ, അത്ഥി ലോകുത്തരോ. അത്ഥി കേനചി വിഞ്ഞേയ്യോ, അത്ഥി കേനചി ന വിഞ്ഞേയ്യോ. അത്ഥി സാസവോ, അത്ഥി അനാസവോ. അത്ഥി ആസവസമ്പയുത്തോ, അത്ഥി ആസവവിപ്പയുത്തോ. അത്ഥി ആസവവിപ്പയുത്തസാസവോ, അത്ഥി ആസവവിപ്പയുത്തഅനാസവോ. അത്ഥി സംയോജനിയോ, അത്ഥി അസംയോജനിയോ. അത്ഥി സംയോജനസമ്പയുത്തോ, അത്ഥി സംയോജനവിപ്പയുത്തോ. അത്ഥി സംയോജനവിപ്പയുത്തസംയോജനിയോ, അത്ഥി സംയോജനവിപ്പയുത്തഅസംയോജനിയോ. അത്ഥി ഗന്ഥനിയോ, അത്ഥി അഗന്ഥനിയോ. അത്ഥി ഗന്ഥസമ്പയുത്തോ, അത്ഥി ഗന്ഥവിപ്പയുത്തോ. അത്ഥി ഗന്ഥവിപ്പയുത്തഗന്ഥനിയോ, അത്ഥി ഗന്ഥവിപ്പയുത്തഅഗന്ഥനിയോ. അത്ഥി ഓഘനിയോ, അത്ഥി അനോഘനിയോ. അത്ഥി ഓഘസമ്പയുത്തോ, അത്ഥി ഓഘവിപ്പയുത്തോ. അത്ഥി ഓഘവിപ്പയുത്തഓഘനിയോ, അത്ഥി ഓഘവിപ്പയുത്തഅനോഘനിയോ. അത്ഥി യോഗനിയോ, അത്ഥി അയോഗനിയോ. അത്ഥി യോഗസമ്പയുത്തോ, അത്ഥി യോഗവിപ്പയുത്തോ. അത്ഥി യോഗവിപ്പയുത്തയോഗനിയോ, അത്ഥി യോഗവിപ്പയുത്തഅയോഗനിയോ. അത്ഥി നീവരണിയോ, അത്ഥി അനീവരണിയോ. അത്ഥി നീവരണസമ്പയുത്തോ, അത്ഥി നീവരണവിപ്പയുത്തോ. അത്ഥി നീവരണവിപ്പയുത്തനീവരണിയോ, അത്ഥി നീവരണവിപ്പയുത്തഅനീവരണിയോ. അത്ഥി പരാമട്ഠോ, അത്ഥി അപരാമട്ഠോ. അത്ഥി പരാമാസസമ്പയുത്തോ, അത്ഥി പരാമാസവിപ്പയുത്തോ. അത്ഥി പരാമാസവിപ്പയുത്തപരാമട്ഠോ, അത്ഥി പരാമാസവിപ്പയുത്തഅപരാമട്ഠോ. അത്ഥി ഉപാദിന്നോ, അത്ഥി അനുപാദിന്നോ. അത്ഥി ഉപാദാനിയോ, അത്ഥി അനുപാദാനിയോ. അത്ഥി ഉപാദാനസമ്പയുത്തോ, അത്ഥി ഉപാദാനവിപ്പയുത്തോ. അത്ഥി ഉപാദാനവിപ്പയുത്തഉപാദാനിയോ, അത്ഥി ഉപാദാനവിപ്പയുത്തഅനുപാദാനിയോ. അത്ഥി സംകിലേസികോ, അത്ഥി അസംകിലേസികോ. അത്ഥി സംകിലിട്ഠോ, അത്ഥി അസംകിലിട്ഠോ. അത്ഥി കിലേസസമ്പയുത്തോ, അത്ഥി കിലേസവിപ്പയുത്തോ. അത്ഥി കിലേസവിപ്പയുത്തസംകിലേസികോ, അത്ഥി കിലേസവിപ്പയുത്തഅസംകിലേസികോ. അത്ഥി ദസ്സനേന പഹാതബ്ബോ, അത്ഥി ന ദസ്സനേന പഹാതബ്ബോ. അത്ഥി ഭാവനായ പഹാതബ്ബോ, അത്ഥി ന ഭാവനായ പഹാതബ്ബോ. അത്ഥി ദസ്സനേന പഹാതബ്ബഹേതുകോ, അത്ഥി ന ദസ്സനേന പഹാതബ്ബഹേതുകോ. അത്ഥി ഭാവനായ പഹാതബ്ബഹേതുകോ, അത്ഥി ന ഭാവനായ പഹാതബ്ബഹേതുകോ. അത്ഥി സവിതക്കോ, അത്ഥി അവിതക്കോ. അത്ഥി സവിചാരോ, അത്ഥി അവിചാരോ. അത്ഥി സപ്പീതികോ, അത്ഥി അപ്പീതികോ. അത്ഥി പീതിസഹഗതോ, അത്ഥി ന പീതിസഹഗതോ. അത്ഥി കാമാവചരോ, അത്ഥി ന കാമാവചരോ. അത്ഥി രൂപാവചരോ, അത്ഥി ന രൂപാവചരോ. അത്ഥി അരൂപാവചരോ, അത്ഥി ന അരൂപാവചരോ. അത്ഥി പരിയാപന്നോ, അത്ഥി അപരിയാപന്നോ. അത്ഥി നിയ്യാനികോ, അത്ഥി അനിയ്യാനികോ. അത്ഥി നിയതോ, അത്ഥി അനിയതോ. അത്ഥി സഉത്തരോ, അത്ഥി അനുത്തരോ. അത്ഥി സരണോ, അത്ഥി അരണോ.

തിവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി കുസലോ, അത്ഥി അകുസലോ, അത്ഥി അബ്യാകതോ…പേ…. ഏവം ദസവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ.

൩൭. ഏകവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ഫസ്സസമ്പയുത്തോ.

ദുവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി സരണോ, അത്ഥി അരണോ.

തിവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി വിപാകോ, അത്ഥി വിപാകധമ്മധമ്മോ, അത്ഥി നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ. അത്ഥി ഉപാദിന്നുപാദാനിയോ…പേ… അത്ഥി അജ്ഝത്താരമ്മണോ, അത്ഥി ബഹിദ്ധാരമ്മണോ, അത്ഥി അജ്ഝത്തബഹിദ്ധാരമ്മണോ…പേ…. ഏവം ദസവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ.

ദുകമൂലകം.

൩൮. ഏകവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ഫസ്സസമ്പയുത്തോ.

ദുവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി സഹേതുകോ, അത്ഥി അഹേതുകോ.

൩൯. ഏകവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ഫസ്സസമ്പയുത്തോ.

ദുവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി ഹേതുസമ്പയുത്തോ, അത്ഥി ഹേതുവിപ്പയുത്തോ.

൪൦. ഏകവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ഫസ്സസമ്പയുത്തോ.

ദുവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി ന ഹേതുസഹേതുകോ, അത്ഥി ന ഹേതുഅഹേതുകോ. അത്ഥി ലോകിയോ, അത്ഥി ലോകുത്തരോ. അത്ഥി കേനചി വിഞ്ഞേയ്യോ, അത്ഥി കേനചി ന വിഞ്ഞേയ്യോ. അത്ഥി സാസവോ, അത്ഥി അനാസവോ. അത്ഥി ആസവസമ്പയുത്തോ, അത്ഥി ആസവവിപ്പയുത്തോ. അത്ഥി ആസവവിപ്പയുത്തസാസവോ, അത്ഥി ആസവവിപ്പയുത്തഅനാസവോ…പേ… അത്ഥി സരണോ, അത്ഥി അരണോ.

൪൧. ഏകവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ഫസ്സസമ്പയുത്തോ.

ദുവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി സഹേതുകോ, അത്ഥി അഹേതുകോ.

൪൨. ഏകവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ഫസ്സസമ്പയുത്തോ.

ദുവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി ഹേതുസമ്പയുത്തോ, അത്ഥി ഹേതുവിപ്പയുത്തോ. അത്ഥി ന ഹേതുസഹേതുകോ, അത്ഥി ന ഹേതുഅഹേതുകോ. അത്ഥി ലോകിയോ, അത്ഥി ലോകുത്തരോ. അത്ഥി കേനചി വിഞ്ഞേയ്യോ, അത്ഥി കേനചി ന വിഞ്ഞേയ്യോ. അത്ഥി സാസവോ, അത്ഥി അനാസവോ. അത്ഥി ആസവസമ്പയുത്തോ, അത്ഥി ആസവവിപ്പയുത്തോ. അത്ഥി ആസവവിപ്പയുത്തസാസവോ, അത്ഥി ആസവവിപ്പയുത്തഅനാസവോ. അത്ഥി സംയോജനിയോ, അത്ഥി അസംയോജനിയോ…പേ… അത്ഥി സരണോ, അത്ഥി അരണോ.

തിവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി അജ്ഝത്താരമ്മണോ, അത്ഥി ബഹിദ്ധാരമ്മണോ, അത്ഥി അജ്ഝത്തബഹിദ്ധാരമ്മണോ…പേ…. ഏവം ദസവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ.

തികമൂലകം.

൪൩. ഏകവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ഫസ്സസമ്പയുത്തോ.

ദുവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി സഹേതുകോ, അത്ഥി അഹേതുകോ.

൪൪. ഏകവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ഫസ്സസമ്പയുത്തോ.

ദുവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി ഹേതുസമ്പയുത്തോ, അത്ഥി ഹേതുവിപ്പയുത്തോ.

തിവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി വിപാകോ, അത്ഥി വിപാകധമ്മധമ്മോ, അത്ഥി നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ…പേ…. ഏവം ദസവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ.

൪൫. ഏകവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ഫസ്സസമ്പയുത്തോ.

ദുവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി ന ഹേതുസഹേതുകോ, അത്ഥി ന ഹേതുഅഹേതുകോ.

തിവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി ഉപാദിന്നുപാദാനിയോ, അത്ഥി അനുപാദിന്നുപാദാനിയോ, അത്ഥി അനുപാദിന്നഅനുപാദാനിയോ…പേ…. ഏവം ദസവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ.

൪൬. ഏകവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ഫസ്സസമ്പയുത്തോ.

ദുവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി ലോകിയോ, അത്ഥി ലോകുത്തരോ.

തിവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി സംകിലിട്ഠസംകിലേസികോ, അത്ഥി അസംകിലിട്ഠസംകിലേസികോ, അത്ഥി അസംകിലിട്ഠഅസംകിലേസികോ…പേ…. ഏവം ദസവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ.

൪൭. ഏകവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ഫസ്സസമ്പയുത്തോ.

ദുവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി കേനചി വിഞ്ഞേയ്യോ, അത്ഥി കേനചി ന വിഞ്ഞേയ്യോ.

തിവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി സവിതക്കസവിചാരോ, അത്ഥി അവിതക്കവിചാരമത്തോ, അത്ഥി അവിതക്കഅവിചാരോ…പേ…. ഏവം ദസവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ.

൪൮. ഏകവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ഫസ്സസമ്പയുത്തോ.

ദുവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി സാസവോ, അത്ഥി അനാസവോ.

തിവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി ദസ്സനേന പഹാതബ്ബോ, അത്ഥി ഭാവനായ പഹാതബ്ബോ, അത്ഥി നേവ ദസ്സനേന ന ഭാവനായ പഹാതബ്ബോ…പേ…. ഏവം ദസവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ.

൪൯. ഏകവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ഫസ്സസമ്പയുത്തോ.

ദുവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി ആസവസമ്പയുത്തോ, അത്ഥി ആസവവിപ്പയുത്തോ.

തിവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി ദസ്സനേന പഹാതബ്ബഹേതുകോ, അത്ഥി ഭാവനായ പഹാതബ്ബഹേതുകോ, അത്ഥി നേവ ദസ്സനേന ന ഭാവനായ പഹാതബ്ബഹേതുകോ…പേ…. ഏവം ദസവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ.

൫൦. ഏകവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ഫസ്സസമ്പയുത്തോ.

ദുവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി ആസവവിപ്പയുത്തസാസവോ, അത്ഥി ആസവവിപ്പയുത്തഅനാസവോ.

തിവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി ആചയഗാമീ, അത്ഥി അപചയഗാമീ, അത്ഥി നേവാചയഗാമിനാപചയഗാമീ…പേ…. ഏവം ദസവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ.

൫൧. ഏകവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ഫസ്സസമ്പയുത്തോ.

ദുവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി സംയോജനിയോ, അത്ഥി അസംയോജനിയോ.

തിവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി സേക്ഖോ, അത്ഥി അസേക്ഖോ, അത്ഥി നേവസേക്ഖനാസേക്ഖോ…പേ…. ഏവം ദസവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ.

൫൨. ഏകവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ഫസ്സസമ്പയുത്തോ.

ദുവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി സംയോജനസമ്പയുത്തോ, അത്ഥി സംയോജനവിപ്പയുത്തോ.

തിവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി പരിത്തോ, അത്ഥി മഹഗ്ഗതോ, അത്ഥി അപ്പമാണോ…പേ…. ഏവം ദസവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ.

൫൩. ഏകവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ഫസ്സസമ്പയുത്തോ.

ദുവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി സംയോജനവിപ്പയുത്തസംയോജനിയോ, അത്ഥി സംയോജനവിപ്പയുത്തഅസംയോജനിയോ.

തിവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി പരിത്താരമ്മണോ, അത്ഥി മഹഗ്ഗതാരമ്മണോ, അത്ഥി അപ്പമാണാരമ്മണോ…പേ…. ഏവം ദസവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ.

൫൪. ഏകവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ഫസ്സസമ്പയുത്തോ.

ദുവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി ഗന്ഥനിയോ, അത്ഥി അഗന്ഥനിയോ.

തിവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി ഹീനോ, അത്ഥി മജ്ഝിമോ, അത്ഥി പണീതോ…പേ…. ഏവം ദസവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ.

൫൫. ഏകവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ഫസ്സസമ്പയുത്തോ.

ദുവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി ഗന്ഥസമ്പയുത്തോ, അത്ഥി ഗന്ഥവിപ്പയുത്തോ.

തിവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി മിച്ഛത്തനിയതോ, അത്ഥി സമ്മത്തനിയതോ, അത്ഥി അനിയതോ…പേ…. ഏവം ദസവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ.

൫൬. ഏകവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ഫസ്സസമ്പയുത്തോ.

ദുവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി ഗന്ഥവിപ്പയുത്തഗന്ഥനിയോ, അത്ഥി ഗന്ഥവിപ്പയുത്തഅഗന്ഥനിയോ.

തിവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി മഗ്ഗാരമ്മണോ, അത്ഥി മഗ്ഗഹേതുകോ, അത്ഥി മഗ്ഗാധിപതി…പേ…. ഏവം ദസവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ.

൫൭. ഏകവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ഫസ്സസമ്പയുത്തോ.

ദുവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി ഓഘനിയോ, അത്ഥി അനോഘനിയോ.

തിവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി ഉപ്പന്നോ, അത്ഥി അനുപ്പന്നോ, അത്ഥി ഉപ്പാദീ…പേ…. ഏവം ദസവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ.

൫൮. ഏകവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ഫസ്സസമ്പയുത്തോ.

ദുവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി ഓഘസമ്പയുത്തോ, അത്ഥി ഓഘവിപ്പയുത്തോ.

തിവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി അതീതോ, അത്ഥി അനാഗതോ, അത്ഥി പച്ചുപ്പന്നോ…പേ…. ഏവം ദസവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ.

൫൯. ഏകവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ഫസ്സസമ്പയുത്തോ.

ദുവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി ഓഘവിപ്പയുത്തഓഘനിയോ, അത്ഥി ഓഘവിപ്പയുത്തഅനോഘനിയോ.

തിവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി അതീതാരമ്മണോ, അത്ഥി അനാഗതാരമ്മണോ, അത്ഥി പച്ചുപ്പന്നാരമ്മണോ…പേ…. ഏവം ദസവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ.

൬൦. ഏകവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ഫസ്സസമ്പയുത്തോ.

ദുവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി യോഗനിയോ, അത്ഥി അയോഗനിയോ.

തിവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി അജ്ഝത്തോ, അത്ഥി ബഹിദ്ധോ, അത്ഥി അജ്ഝത്തബഹിദ്ധോ…പേ…. ഏവം ദസവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ.

൬൧. ഏകവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ഫസ്സസമ്പയുത്തോ.

ദുവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി യോഗസമ്പയുത്തോ, അത്ഥി യോഗവിപ്പയുത്തോ.

ഉഭതോവഡ്ഢകം.

സത്തവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി കുസലോ, അത്ഥി അകുസലോ, അത്ഥി അബ്യാകതോ, അത്ഥി കാമാവചരോ, അത്ഥി രൂപാവചരോ, അത്ഥി അരൂപാവചരോ, അത്ഥി അപരിയാപന്നോ. ഏവം സത്തവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ.

അപരോപി സത്തവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി വിപാകോ…പേ… അത്ഥി അജ്ഝത്താരമ്മണോ, അത്ഥി ബഹിദ്ധാരമ്മണോ, അത്ഥി അജ്ഝത്തബഹിദ്ധാരമ്മണോ, അത്ഥി കാമാവചരോ, അത്ഥി രൂപാവചരോ, അത്ഥി അരൂപാവചരോ, അത്ഥി അപരിയാപന്നോ. ഏവം സത്തവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ.

ചതുവീസതിവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ചക്ഖുസമ്ഫസ്സപച്ചയാ വേദനാക്ഖന്ധോ അത്ഥി കുസലോ, അത്ഥി അകുസലോ, അത്ഥി അബ്യാകതോ; സോതസമ്ഫസ്സപച്ചയാ വേദനാക്ഖന്ധോ…പേ… ഘാനസമ്ഫസ്സപച്ചയാ വേദനാക്ഖന്ധോ…പേ… ജിവ്ഹാസമ്ഫസ്സപച്ചയാ വേദനാക്ഖന്ധോ…പേ… കായസമ്ഫസ്സപച്ചയാ വേദനാക്ഖന്ധോ…പേ… മനോസമ്ഫസ്സപച്ചയാ വേദനാക്ഖന്ധോ അത്ഥി കുസലോ, അത്ഥി അകുസലോ, അത്ഥി അബ്യാകതോ; ചക്ഖുസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, സോതസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, ഘാനസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, ജിവ്ഹാസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, കായസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, മനോസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ. ഏവം ചതുവീസതിവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ.

അപരോപി ചതുവീസതിവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ചക്ഖുസമ്ഫസ്സപച്ചയാ വേദനാക്ഖന്ധോ അത്ഥി വിപാകോ…പേ… അത്ഥി അജ്ഝത്താരമ്മണോ, അത്ഥി ബഹിദ്ധാരമ്മണോ, അത്ഥി അജ്ഝത്തബഹിദ്ധാരമ്മണോ, ചക്ഖുസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ…പേ… മനോസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ; സോതസമ്ഫസ്സപച്ചയാ വേദനാക്ഖന്ധോ…പേ… ഘാനസമ്ഫസ്സപച്ചയാ വേദനാക്ഖന്ധോ…പേ… ജിവ്ഹാസമ്ഫസ്സപച്ചയാ വേദനാക്ഖന്ധോ…പേ… കായസമ്ഫസ്സപച്ചയാ വേദനാക്ഖന്ധോ…പേ… മനോസമ്ഫസ്സപച്ചയാ വേദനാക്ഖന്ധോ അത്ഥി വിപാകോ…പേ… അത്ഥി അജ്ഝത്താരമ്മണോ, അത്ഥി ബഹിദ്ധാരമ്മണോ, അത്ഥി അജ്ഝത്തബഹിദ്ധാരമ്മണോ, ചക്ഖുസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ…പേ… മനോസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ. ഏവം ചതുവീസതിവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ.

തിംസവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ചക്ഖുസമ്ഫസ്സപച്ചയാ വേദനാക്ഖന്ധോ അത്ഥി കാമാവചരോ, അത്ഥി രൂപാവചരോ, അത്ഥി അരൂപാവചരോ, അത്ഥി അപരിയാപന്നോ; സോതസമ്ഫസ്സപച്ചയാ…പേ… ഘാനസമ്ഫസ്സപച്ചയാ…പേ… ജിവ്ഹാസമ്ഫസ്സപച്ചയാ…പേ… കായസമ്ഫസ്സപച്ചയാ…പേ… മനോസമ്ഫസ്സപച്ചയാ വേദനാക്ഖന്ധോ അത്ഥി കാമാവചരോ, അത്ഥി രൂപാവചരോ, അത്ഥി അരൂപാവചരോ, അത്ഥി അപരിയാപന്നോ; ചക്ഖുസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, സോതസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, ഘാനസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, ജിവ്ഹാസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, കായസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, മനോസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ. ഏവം തിംസവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ.

ബഹുവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ചക്ഖുസമ്ഫസ്സപച്ചയാ വേദനാക്ഖന്ധോ അത്ഥി കുസലോ, അത്ഥി അകുസലോ, അത്ഥി അബ്യാകതോ, അത്ഥി കാമാവചരോ, അത്ഥി രൂപാവചരോ, അത്ഥി അരൂപാവചരോ, അത്ഥി അപരിയാപന്നോ; സോതസമ്ഫസ്സപച്ചയാ…പേ… ഘാനസമ്ഫസ്സപച്ചയാ…പേ… ജിവ്ഹാസമ്ഫസ്സപച്ചയാ…പേ… കായസമ്ഫസ്സപച്ചയാ…പേ… മനോസമ്ഫസ്സപച്ചയാ വേദനാക്ഖന്ധോ അത്ഥി കുസലോ, അത്ഥി അകുസലോ, അത്ഥി അബ്യാകതോ, അത്ഥി കാമാവചരോ, അത്ഥി രൂപാവചരോ, അത്ഥി അരൂപാവചരോ, അത്ഥി അപരിയാപന്നോ; ചക്ഖുസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, സോതസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, ഘാനസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, ജിവ്ഹാസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, കായസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, മനോസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ. ഏവം ബഹുവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ.

അപരോപി ബഹുവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ – ചക്ഖുസമ്ഫസ്സപച്ചയാ വേദനാക്ഖന്ധോ അത്ഥി വിപാകോ…പേ… അത്ഥി അജ്ഝത്താരമ്മണോ, അത്ഥി ബഹിദ്ധാരമ്മണോ, അത്ഥി അജ്ഝത്തബഹിദ്ധാരമ്മണോ, അത്ഥി കാമാവചരോ, അത്ഥി രൂപാവചരോ, അത്ഥി അരൂപാവചരോ, അത്ഥി അപരിയാപന്നോ; സോതസമ്ഫസ്സപച്ചയാ വേദനാക്ഖന്ധോ…പേ… ഘാനസമ്ഫസ്സപച്ചയാ വേദനാക്ഖന്ധോ…പേ… ജിവ്ഹാസമ്ഫസ്സപച്ചയാ വേദനാക്ഖന്ധോ…പേ… കായസമ്ഫസ്സപച്ചയാ വേദനാക്ഖന്ധോ…പേ… മനോസമ്ഫസ്സപച്ചയാ വേദനാക്ഖന്ധോ അത്ഥി വിപാകോ…പേ… അത്ഥി അജ്ഝത്താരമ്മണോ, അത്ഥി ബഹിദ്ധാരമ്മണോ, അത്ഥി അജ്ഝത്തബഹിദ്ധാരമ്മണോ, അത്ഥി കാമാവചരോ, അത്ഥി രൂപാവചരോ, അത്ഥി അരൂപാവചരോ, അത്ഥി അപരിയാപന്നോ; ചക്ഖുസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, സോതസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, ഘാനസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, ജിവ്ഹാസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, കായസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ, മനോസമ്ഫസ്സജാ വേദനാ. ഏവം ബഹുവിധേന വേദനാക്ഖന്ധോ.

അയം വുച്ചതി വേദനാക്ഖന്ധോ.

൩. സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ

൬൨. തത്ഥ കതമോ സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ? ഏകവിധേന സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ – ഫസ്സസമ്പയുത്തോ.

ദുവിധേന സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി സഹേതുകോ, അത്ഥി അഹേതുകോ.

തിവിധേന സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി കുസലോ, അത്ഥി അകുസലോ, അത്ഥി അബ്യാകതോ.

ചതുബ്ബിധേന സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി കാമാവചരോ, അത്ഥി രൂപാവചരോ, അത്ഥി അരൂപാവചരോ, അത്ഥി അപരിയാപന്നോ.

പഞ്ചവിധേന സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി സുഖിന്ദ്രിയസമ്പയുത്തോ, അത്ഥി ദുക്ഖിന്ദ്രിയസമ്പയുത്തോ, അത്ഥി സോമനസ്സിന്ദ്രിയസമ്പയുത്തോ, അത്ഥി ദോമനസ്സിന്ദ്രിയസമ്പയുത്തോ, അത്ഥി ഉപേക്ഖിന്ദ്രിയസമ്പയുത്തോ. ഏവം പഞ്ചവിധേന സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ.

ഛബ്ബിധേന സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ – ചക്ഖുസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ, സോതസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ, ഘാനസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ, ജിവ്ഹാസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ, കായസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ, മനോസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ. ഏവം ഛബ്ബിധേന സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ.

സത്തവിധേന സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ – ചക്ഖുസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ, സോതസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ, ഘാനസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ, ജിവ്ഹാസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ, കായസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ, മനോധാതുസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ, മനോവിഞ്ഞാണധാതുസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ. ഏവം സത്തവിധേന സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ.

അട്ഠവിധേന സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ – ചക്ഖുസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ…പേ… കായസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ അത്ഥി സുഖസഹഗതാ, അത്ഥി ദുക്ഖസഹഗതാ, മനോധാതുസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ, മനോവിഞ്ഞാണധാതുസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ. ഏവം അട്ഠവിധേന സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ.

നവവിധേന സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ – ചക്ഖുസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ…പേ… കായസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ, മനോധാതുസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ, മനോവിഞ്ഞാണധാതുസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ അത്ഥി കുസലാ, അത്ഥി അകുസലാ, അത്ഥി അബ്യാകതാ. ഏവം നവവിധേന സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ.

ദസവിധേന സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ – ചക്ഖുസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ…പേ… കായസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ അത്ഥി സുഖസഹഗതാ, അത്ഥി ദുക്ഖസഹഗതാ, മനോധാതുസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ, മനോവിഞ്ഞാണധാതുസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ അത്ഥി കുസലാ, അത്ഥി അകുസലാ, അത്ഥി അബ്യാകതാ. ഏവം ദസവിധേന സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ.

൬൩. ഏകവിധേന സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ – ഫസ്സസമ്പയുത്തോ.

ദുവിധേന സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി സഹേതുകോ, അത്ഥി അഹേതുകോ.

തിവിധേന സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി സുഖായ വേദനായ സമ്പയുത്തോ, അത്ഥി ദുക്ഖായ വേദനായ സമ്പയുത്തോ, അത്ഥി അദുക്ഖമസുഖായ വേദനായ സമ്പയുത്തോ…പേ…. ഏവം ദസവിധേന സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ.

൬൪. ഏകവിധേന സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ – ഫസ്സസമ്പയുത്തോ.

ദുവിധേന സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി സഹേതുകോ, അത്ഥി അഹേതുകോ.

തിവിധേന സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി വിപാകോ, അത്ഥി വിപാകധമ്മധമ്മോ, അത്ഥി നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ. അത്ഥി ഉപാദിന്നുപാദാനിയോ, അത്ഥി അനുപാദിന്നുപാദാനിയോ, അത്ഥി അനുപാദിന്നഅനുപാദാനിയോ. അത്ഥി സംകിലിട്ഠസംകിലേസികോ, അത്ഥി അസംകിലിട്ഠസംകിലേസികോ, അത്ഥി അസംകിലിട്ഠഅസംകിലേസികോ. അത്ഥി സവിതക്കസവിചാരോ, അത്ഥി അവിതക്കവിചാരമത്തോ, അത്ഥി അവിതക്കഅവിചാരോ. അത്ഥി പീതിസഹഗതോ, അത്ഥി സുഖസഹഗതോ, അത്ഥി ഉപേക്ഖാസഹഗതോ. അത്ഥി ദസ്സനേന പഹാതബ്ബോ, അത്ഥി ഭാവനായ പഹാതബ്ബോ, അത്ഥി നേവ ദസ്സനേന ന ഭാവനായ പഹാതബ്ബോ. അത്ഥി ദസ്സനേന പഹാതബ്ബഹേതുകോ, അത്ഥി ഭാവനായ പഹാതബ്ബഹേതുകോ, അത്ഥി നേവ ദസ്സനേന ന ഭാവനായ പഹാതബ്ബഹേതുകോ. അത്ഥി ആചയഗാമീ, അത്ഥി അപചയഗാമീ, അത്ഥി നേവാചയഗാമിനാപചയഗാമീ. അത്ഥി സേക്ഖോ, അത്ഥി അസേക്ഖോ, അത്ഥി നേവസേക്ഖനാസേക്ഖോ. അത്ഥി പരിത്തോ, അത്ഥി മഹഗ്ഗതോ, അത്ഥി അപ്പമാണോ. അത്ഥി പരിത്താരമ്മണോ, അത്ഥി മഹഗ്ഗതാരമ്മണോ, അത്ഥി അപ്പമാണാരമ്മണോ. അത്ഥി ഹീനോ, അത്ഥി മജ്ഝിമോ, അത്ഥി പണീതോ. അത്ഥി മിച്ഛത്തനിയതോ, അത്ഥി സമ്മത്തനിയതോ, അത്ഥി അനിയതോ. അത്ഥി മഗ്ഗാരമ്മണോ, അത്ഥി മഗ്ഗഹേതുകോ, അത്ഥി മഗ്ഗാധിപതി. അത്ഥി ഉപ്പന്നോ, അത്ഥി അനുപ്പന്നോ, അത്ഥി ഉപ്പാദീ. അത്ഥി അതീതോ, അത്ഥി അനാഗതോ, അത്ഥി പച്ചുപ്പന്നോ. അത്ഥി അതീതാരമ്മണോ, അത്ഥി അനാഗതാരമ്മണോ, അത്ഥി പച്ചുപ്പന്നാരമ്മണോ. അത്ഥി അജ്ഝത്തോ, അത്ഥി ബഹിദ്ധോ, അത്ഥി അജ്ഝത്തബഹിദ്ധോ. അത്ഥി അജ്ഝത്താരമ്മണോ, അത്ഥി ബഹിദ്ധാരമ്മണോ, അത്ഥി അജ്ഝത്തബഹിദ്ധാരമ്മണോ…പേ… ഏവം ദസവിധേന സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ.

൬൫. ഏകവിധേന സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ – ഫസ്സസമ്പയുത്തോ.

ദുവിധേന സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി ഹേതുസമ്പയുത്തോ, അത്ഥി ഹേതുവിപ്പയുത്തോ. അത്ഥി ന ഹേതുസഹേതുകോ, അത്ഥി ന ഹേതുഅഹേതുകോ. അത്ഥി ലോകിയോ, അത്ഥി ലോകുത്തരോ. അത്ഥി കേനചി വിഞ്ഞേയ്യോ, അത്ഥി കേനചി ന വിഞ്ഞേയ്യോ. അത്ഥി സാസവോ, അത്ഥി അനാസവോ. അത്ഥി ആസവസമ്പയുത്തോ, അത്ഥി ആസവവിപ്പയുത്തോ. അത്ഥി ആസവവിപ്പയുത്തസാസവോ, അത്ഥി ആസവവിപ്പയുത്തഅനാസവോ. അത്ഥി സംയോജനിയോ, അത്ഥി അസംയോജനിയോ. അത്ഥി സംയോജനസമ്പയുത്തോ, അത്ഥി സംയോജനവിപ്പയുത്തോ. അത്ഥി സംയോജനവിപ്പയുത്തസംയോജനിയോ, അത്ഥി സംയോജനവിപ്പയുത്തഅസംയോജനിയോ. അത്ഥി ഗന്ഥനിയോ, അത്ഥി അഗന്ഥനിയോ. അത്ഥി ഗന്ഥസമ്പയുത്തോ, അത്ഥി ഗന്ഥവിപ്പയുത്തോ. അത്ഥി ഗന്ഥവിപ്പയുത്തഗന്ഥനിയോ, അത്ഥി ഗന്ഥവിപ്പയുത്തഅഗന്ഥനിയോ. അത്ഥി ഓഘനിയോ, അത്ഥി അനോഘനിയോ. അത്ഥി ഓഘസമ്പയുത്തോ, അത്ഥി ഓഘവിപ്പയുത്തോ. അത്ഥി ഓഘവിപ്പയുത്തഓഘനിയോ, അത്ഥി ഓഘവിപ്പയുത്തഅനോഘനിയോ. അത്ഥി യോഗനിയോ, അത്ഥി അയോഗനിയോ. അത്ഥി യോഗസമ്പയുത്തോ, അത്ഥി യോഗവിപ്പയുത്തോ. അത്ഥി യോഗവിപ്പയുത്തയോഗനിയോ, അത്ഥി യോഗവിപ്പയുത്തഅയോഗനിയോ. അത്ഥി നീവരണിയോ, അത്ഥി അനീവരണിയോ. അത്ഥി നീവരണസമ്പയുത്തോ, അത്ഥി നീവരണവിപ്പയുത്തോ. അത്ഥി നീവരണവിപ്പയുത്തനീവരണിയോ, അത്ഥി നീവരണവിപ്പയുത്തഅനീവരണിയോ. അത്ഥി പരാമട്ഠോ, അത്ഥി അപരാമട്ഠോ. അത്ഥി പരാമാസസമ്പയുത്തോ, അത്ഥി പരാമാസവിപ്പയുത്തോ. അത്ഥി പരാമാസവിപ്പയുത്തപരാമട്ഠോ, അത്ഥി പരാമാസവിപ്പയുത്തഅപരാമട്ഠോ. അത്ഥി ഉപാദിന്നോ, അത്ഥി അനുപാദിന്നോ. അത്ഥി ഉപാദാനിയോ, അത്ഥി അനുപാദാനിയോ. അത്ഥി ഉപാദാനസമ്പയുത്തോ, അത്ഥി ഉപാദാനവിപ്പയുത്തോ. അത്ഥി ഉപാദാനവിപ്പയുത്തഉപാദാനിയോ, അത്ഥി ഉപാദാനവിപ്പയുത്തഅനുപാദാനിയോ. അത്ഥി സംകിലേസികോ, അത്ഥി അസംകിലേസികോ. അത്ഥി സംകിലിട്ഠോ, അത്ഥി അസംകിലിട്ഠോ. അത്ഥി കിലേസസമ്പയുത്തോ, അത്ഥി കിലേസവിപ്പയുത്തോ. അത്ഥി കിലേസവിപ്പയുത്തസംകിലേസികോ, അത്ഥി കിലേസവിപ്പയുത്തഅസംകിലേസികോ. അത്ഥി ദസ്സനേന പഹാതബ്ബോ, അത്ഥി ന ദസ്സനേന പഹാതബ്ബോ. അത്ഥി ഭാവനായ പഹാതബ്ബോ, അത്ഥി ന ഭാവനായ പഹാതബ്ബോ. അത്ഥി ദസ്സനേന പഹാതബ്ബഹേതുകോ, അത്ഥി ന ദസ്സനേന പഹാതബ്ബഹേതുകോ. അത്ഥി ഭാവനായ പഹാതബ്ബഹേതുകോ, അത്ഥി ന ഭാവനായ പഹാതബ്ബഹേതുകോ. അത്ഥി സവിതക്കോ, അത്ഥി അവിതക്കോ. അത്ഥി സവിചാരോ, അത്ഥി അവിചാരോ. അത്ഥി സപ്പീതികോ, അത്ഥി അപ്പീതികോ. അത്ഥി പീതിസഹഗതോ, അത്ഥി ന പീതിസഹഗതോ. അത്ഥി സുഖസഹഗതോ, അത്ഥി ന സുഖസഹഗതോ. അത്ഥി ഉപേക്ഖാസഹഗതോ, അത്ഥി ന ഉപേക്ഖാസഹഗതോ. അത്ഥി കാമാവചരോ, അത്ഥി ന കാമാവചരോ. അത്ഥി രൂപാവചരോ, അത്ഥി ന രൂപാവചരോ. അത്ഥി അരൂപാവചരോ, അത്ഥി ന അരൂപാവചരോ. അത്ഥി പരിയാപന്നോ, അത്ഥി അപരിയാപന്നോ. അത്ഥി നിയ്യാനികോ, അത്ഥി അനിയ്യാനികോ. അത്ഥി നിയതോ, അത്ഥി അനിയതോ. അത്ഥി സഉത്തരോ, അത്ഥി അനുത്തരോ. അത്ഥി സരണോ, അത്ഥി അരണോ.

തിവിധേന സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി കുസലോ, അത്ഥി അകുസലോ, അത്ഥി അബ്യാകതോ…പേ…. ഏവം ദസവിധേന സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ.

൬൬. ഏകവിധേന സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ – ഫസ്സസമ്പയുത്തോ.

ദുവിധേന സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി സരണോ, അത്ഥി അരണോ.

തിവിധേന സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി സുഖായ വേദനായ സമ്പയുത്തോ, അത്ഥി ദുക്ഖായ വേദനായ സമ്പയുത്തോ, അത്ഥി അദുക്ഖമസുഖായ വേദനായ സമ്പയുത്തോ. അത്ഥി വിപാകോ…പേ… അത്ഥി അജ്ഝത്താരമ്മണോ, അത്ഥി ബഹിദ്ധാരമ്മണോ, അത്ഥി അജ്ഝത്തബഹിദ്ധാരമ്മണോ…പേ…. ഏവം ദസവിധേന സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ.

(യഥാ കുസലത്തികേ വിത്ഥാരോ, ഏവം സബ്ബേപി തികാ വിത്ഥാരേതബ്ബാ.)

ദുകമൂലകം.

൬൭. ഏകവിധേന സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ – ഫസ്സസമ്പയുത്തോ.

ദുവിധേന സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി സഹേതുകോ, അത്ഥി അഹേതുകോ.

൬൮. ഏകവിധേന സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ – ഫസ്സസമ്പയുത്തോ.

ദുവിധേന സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ – അത്ഥി ഹേതുസമ്പയുത്തോ, അത്ഥി ഹേതുവിപ്പയുത്തോ…പേ… അത്ഥി സരണോ, അത്ഥി അരണോ.