൩. പഞ്ഹാപുച്ഛകം

൧൫൦. പഞ്ചക്ഖന്ധാ – രൂപക്ഖന്ധോ, വേദനാക്ഖന്ധോ, സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ, സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ, വിഞ്ഞാണക്ഖന്ധോ.

൧൫൧. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം കതി കുസലാ, കതി അകുസലാ, കതി അബ്യാകതാ…പേ… കതി സരണാ, കതി അരണാ?

൧. തികം

൧൫൨. രൂപക്ഖന്ധോ അബ്യാകതോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ കുസലാ, സിയാ അകുസലാ, സിയാ അബ്യാകതാ. ദ്വേ ഖന്ധാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘സുഖായ വേദനായ സമ്പയുത്താ’’തിപി, ‘‘ദുക്ഖായ വേദനായ സമ്പയുത്താ’’തിപി, ‘‘അദുക്ഖമസുഖായ വേദനായ സമ്പയുത്താ’’തിപി. തയോ ഖന്ധാ സിയാ സുഖായ വേദനായ സമ്പയുത്താ, സിയാ ദുക്ഖായ വേദനായ സമ്പയുത്താ, സിയാ അദുക്ഖമസുഖായ വേദനായ സമ്പയുത്താ. രൂപക്ഖന്ധോ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ വിപാകാ, സിയാ വിപാകധമ്മധമ്മാ, സിയാ നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മാ. രൂപക്ഖന്ധോ സിയാ ഉപാദിന്നുപാദാനിയോ, സിയാ അനുപാദിന്നുപാദാനിയോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ ഉപാദിന്നുപാദാനിയാ, സിയാ അനുപാദിന്നുപാദാനിയാ, സിയാ അനുപാദിന്നഅനുപാദാനിയാ.

രൂപക്ഖന്ധോ അസംകിലിട്ഠസംകിലേസികോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ സംകിലിട്ഠസംകിലേസികാ, സിയാ അസംകിലിട്ഠസംകിലേസികാ, സിയാ അസംകിലിട്ഠഅസംകിലേസികാ. രൂപക്ഖന്ധോ അവിതക്കഅവിചാരോ. തയോ ഖന്ധാ സിയാ സവിതക്കസവിചാരാ, സിയാ അവിതക്കവിചാരമത്താ, സിയാ അവിതക്കഅവിചാരാ. സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ സിയാ സവിതക്കസവിചാരോ, സിയാ അവിതക്കവിചാരമത്തോ, സിയാ അവിതക്കഅവിചാരോ, സിയാ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘സവിതക്കസവിചാരോ’’തിപി, ‘‘അവിതക്കവിചാരമത്തോ’’തിപി, ‘‘അവിതക്കഅവിചാരോ’’തിപി. രൂപക്ഖന്ധോ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘പീതിസഹഗതോ’’തിപി, ‘‘സുഖസഹഗതോ’’തിപി, ‘‘ഉപേക്ഖാസഹഗതോ’’തിപി. വേദനാക്ഖന്ധോ സിയാ പീതിസഹഗതോ ന സുഖസഹഗതോ ന ഉപേക്ഖാസഹഗതോ, സിയാ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘പീതിസഹഗതോ’’തി. തയോ ഖന്ധാ സിയാ പീതിസഹഗതാ, സിയാ സുഖസഹഗതാ, സിയാ ഉപേക്ഖാസഹഗതാ, സിയാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘പീതിസഹഗതാ’’തിപി, ‘‘സുഖസഹഗതാ’’തിപി, ‘‘ഉപേക്ഖാസഹഗതാ’’തിപി.

രൂപക്ഖന്ധോ നേവ ദസ്സനേന ന ഭാവനായ പഹാതബ്ബോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ ദസ്സനേന പഹാതബ്ബാ, സിയാ ഭാവനായ പഹാതബ്ബാ, സിയാ നേവ ദസ്സനേന ന ഭാവനായ പഹാതബ്ബാ. രൂപക്ഖന്ധോ നേവ ദസ്സനേന ന ഭാവനായ പഹാതബ്ബഹേതുകോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ ദസ്സനേന പഹാതബ്ബഹേതുകാ, സിയാ ഭാവനായ പഹാതബ്ബഹേതുകാ, സിയാ നേവ ദസ്സനേന ന ഭാവനായ പഹാതബ്ബഹേതുകാ. രൂപക്ഖന്ധോ നേവാചയഗാമിനാപചയഗാമീ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ ആചയഗാമിനോ, സിയാ അപചയഗാമിനോ, സിയാ നേവാചയഗാമിനാപചയഗാമിനോ. രൂപക്ഖന്ധോ നേവസേക്ഖനാസേക്ഖോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ സേക്ഖാ, സിയാ അസേക്ഖാ, സിയാ നേവസേക്ഖനാസേക്ഖാ. രൂപക്ഖന്ധോ പരിത്തോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ പരിത്താ, സിയാ മഹഗ്ഗതാ, സിയാ അപ്പമാണാ. രൂപക്ഖന്ധോ അനാരമ്മണോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ പരിത്താരമ്മണാ, സിയാ മഹഗ്ഗതാരമ്മണാ, സിയാ അപ്പമാണാരമ്മണാ, സിയാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘പരിത്താരമ്മണാ’’തിപി, ‘‘മഹഗ്ഗതാരമ്മണാ’’തിപി, ‘‘അപ്പമാണാരമ്മണാ’’തിപി. രൂപക്ഖന്ധോ മജ്ഝിമോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ ഹീനാ, സിയാ മജ്ഝിമാ, സിയാ പണീതാ. രൂപക്ഖന്ധോ അനിയതോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ മിച്ഛത്തനിയതാ, സിയാ സമ്മത്തനിയതാ, സിയാ അനിയതാ.

രൂപക്ഖന്ധോ അനാരമ്മണോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ മഗ്ഗാരമ്മണാ, സിയാ മഗ്ഗഹേതുകാ, സിയാ മഗ്ഗാധിപതിനോ, സിയാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘മഗ്ഗാരമ്മണാ’’തിപി, ‘‘മഗ്ഗഹേതുകാ’’തിപി, ‘‘മഗ്ഗാധിപതിനോ’’തിപി; സിയാ ഉപ്പന്നാ, സിയാ അനുപ്പന്നാ, സിയാ ഉപ്പാദിനോ; സിയാ അതീതാ, സിയാ അനാഗതാ, സിയാ പച്ചുപ്പന്നാ. രൂപക്ഖന്ധോ അനാരമ്മണോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ അതീതാരമ്മണാ, സിയാ അനാഗതാരമ്മണാ, സിയാ പച്ചുപ്പന്നാരമ്മണാ, സിയാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘അതീതാരമ്മണാ’’തിപി, ‘‘അനാഗതാരമ്മണാ’’തിപി, ‘‘പച്ചുപ്പന്നാരമ്മണാ’’തിപി; സിയാ അജ്ഝത്താ, സിയാ ബഹിദ്ധാ, സിയാ അജ്ഝത്തബഹിദ്ധാ. രൂപക്ഖന്ധോ അനാരമ്മണോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ അജ്ഝത്താരമ്മണാ, സിയാ ബഹിദ്ധാരമ്മണാ, സിയാ അജ്ഝത്തബഹിദ്ധാരമ്മണാ, സിയാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘അജ്ഝത്താരമ്മണാ’’തിപി, ‘‘ബഹിദ്ധാരമ്മണാ’’തിപി, ‘‘അജ്ഝത്തബഹിദ്ധാരമ്മണാ’’തിപി. ചത്താരോ ഖന്ധാ അനിദസ്സനഅപ്പടിഘാ. രൂപക്ഖന്ധോ സിയാ സനിദസ്സനസപ്പടിഘോ, സിയാ അനിദസ്സനസപ്പടിഘോ, സിയാ അനിദസ്സനഅപ്പടിഘോ.

൨. ദുകം

൧൫൩. ചത്താരോ ഖന്ധാ ന ഹേതൂ. സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ സിയാ ഹേതു, സിയാ ന ഹേതു. രൂപക്ഖന്ധോ അഹേതുകോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ സഹേതുകാ, സിയാ അഹേതുകാ. രൂപക്ഖന്ധോ ഹേതുവിപ്പയുത്തോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ ഹേതുസമ്പയുത്താ, സിയാ ഹേതുവിപ്പയുത്താ. രൂപക്ഖന്ധോ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘ഹേതു ചേവ സഹേതുകോ ചാ’’തിപി, ‘‘സഹേതുകോ ചേവ ന ച ഹേതൂ’’തിപി. തയോ ഖന്ധാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘ഹേതൂ ചേവ സഹേതുകാ ചാ’’തി, സിയാ സഹേതുകാ ചേവ ന ച ഹേതൂ, സിയാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘സഹേതുകാ ചേവ ന ച ഹേതൂ’’തി. സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ സിയാ ഹേതു ചേവ സഹേതുകോ ച, സിയാ സഹേതുകോ ചേവ ന ച ഹേതു, സിയാ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘ഹേതു ചേവ സഹേതുകോ ചാ’’തിപി, ‘‘സഹേതുകോ ചേവ ന ച ഹേതൂ’’തിപി. രൂപക്ഖന്ധോ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘ഹേതു ചേവ ഹേതുസമ്പയുത്തോ ചാ’’തിപി, ‘‘ഹേതുസമ്പയുത്തോ ചേവ ന ച ഹേതൂ’’തിപി. തയോ ഖന്ധാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘ഹേതൂ ചേവ ഹേതുസമ്പയുത്താ ചാ’’തി, സിയാ ഹേതുസമ്പയുത്താ ചേവ ന ച ഹേതൂ, സിയാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘ഹേതുസമ്പയുത്താ ചേവ ന ച ഹേതൂ’’തി. സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ സിയാ ഹേതു ചേവ ഹേതുസമ്പയുത്തോ ച, സിയാ ഹേതുസമ്പയുത്തോ ചേവ ന ച ഹേതു, സിയാ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘ഹേതു ചേവ ഹേതുസമ്പയുത്തോ ചാ’’തിപി, ‘‘ഹേതുസമ്പയുത്തോ ചേവ ന ച ഹേതൂ’’തിപി. രൂപക്ഖന്ധോ ന ഹേതു അഹേതുകോ. തയോ ഖന്ധാ സിയാ ന ഹേതൂ സഹേതുകാ, സിയാ ന ഹേതൂ അഹേതുകാ. സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ സിയാ ന ഹേതു സഹേതുകോ, സിയാ ന ഹേതു അഹേതുകോ, സിയാ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘ന ഹേതു സഹേതുകോ’’തിപി, ‘‘ന ഹേതു അഹേതുകോ’’തിപി.

സപ്പച്ചയാ, സങ്ഖതാ.

ചത്താരോ ഖന്ധാ അനിദസ്സനാ. രൂപക്ഖന്ധോ സിയാ സനിദസ്സനോ, സിയാ അനിദസ്സനോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ അപ്പടിഘാ. രൂപക്ഖന്ധോ സിയാ സപ്പടിഘോ, സിയാ അപ്പടിഘോ. രൂപക്ഖന്ധോ രൂപം. ചത്താരോ ഖന്ധാ അരൂപാ. രൂപക്ഖന്ധോ ലോകിയോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ ലോകിയാ, സിയാ ലോകുത്തരാ; കേനചി വിഞ്ഞേയ്യാ, കേനചി ന വിഞ്ഞേയ്യാ.

ചത്താരോ ഖന്ധാ നോ ആസവാ. സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ സിയാ ആസവോ, സിയാ നോ ആസവോ. രൂപക്ഖന്ധോ സാസവോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ സാസവാ, സിയാ അനാസവാ. രൂപക്ഖന്ധോ ആസവവിപ്പയുത്തോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ ആസവസമ്പയുത്താ, സിയാ ആസവവിപ്പയുത്താ. രൂപക്ഖന്ധോ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘ആസവോ ചേവ സാസവോ ചാ’’തി, സാസവോ ചേവ നോ ച ആസവോ. തയോ ഖന്ധാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘ആസവാ ചേവ സാസവാ ചാ’’തി, സിയാ സാസവാ ചേവ നോ ച ആസവാ, സിയാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘സാസവാ ചേവ നോ ച ആസവാ’’തി. സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ സിയാ ആസവോ ചേവ സാസവോ ച, സിയാ സാസവോ ചേവ നോ ച ആസവോ, സിയാ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘ആസവോ ചേവ സാസവോ ചാ’’തിപി, ‘‘സാസവോ ചേവ നോ ച ആസവോ’’തിപി. രൂപക്ഖന്ധോ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘ആസവോ ചേവ ആസവസമ്പയുത്തോ ചാ’’തിപി, ‘‘ആസവസമ്പയുത്തോ ചേവ നോ ച ആസവോ’’തിപി. തയോ ഖന്ധാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘ആസവാ ചേവ ആസവസമ്പയുത്താ ചാ’’തി, സിയാ ആസവസമ്പയുത്താ ചേവ നോ ച ആസവാ, സിയാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘ആസവസമ്പയുത്താ ചേവ നോ ച ആസവാ’’തി. സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ സിയാ ആസവോ ചേവ ആസവസമ്പയുത്തോ ച, സിയാ ആസവസമ്പയുത്തോ ചേവ നോ ച ആസവോ, സിയാ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘ആസവോ ചേവ ആസവസമ്പയുത്തോ ചാ’’തിപി, ‘‘ആസവസമ്പയുത്തോ ചേവ നോ ച ആസവോ’’തിപി. രൂപക്ഖന്ധോ ആസവവിപ്പയുത്തസാസവോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ ആസവവിപ്പയുത്തസാസവാ, സിയാ ആസവവിപ്പയുത്തഅനാസവാ, സിയാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘ആസവവിപ്പയുത്തസാസവാ’’തിപി, ‘‘ആസവവിപ്പയുത്തഅനാസവാ’’തിപി.

ചത്താരോ ഖന്ധാ നോ സംയോജനാ. സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ സിയാ സംയോജനം, സിയാ നോ സംയോജനം. രൂപക്ഖന്ധോ സംയോജനിയോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ സംയോജനിയാ, സിയാ അസംയോജനിയാ. രൂപക്ഖന്ധോ സംയോജനവിപ്പയുത്തോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ സംയോജനസമ്പയുത്താ, സിയാ സംയോജനവിപ്പയുത്താ. രൂപക്ഖന്ധോ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘സംയോജനഞ്ചേവ സംയോജനിയോ ചാ’’തി, ‘‘സംയോജനിയോ ചേവ നോ ച സംയോജനം’’. തയോ ഖന്ധാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘സംയോജനാ ചേവ സംയോജനിയാ ചാ’’തി, സിയാ സംയോജനിയാ ചേവ നോ ച സംയോജനാ, സിയാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘സംയോജനിയാ ചേവ നോ ച സംയോജനാ’’തി. സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ സിയാ സംയോജനഞ്ചേവ സംയോജനിയോ ച, സിയാ സംയോജനിയോ ചേവ നോ ച സംയോജനം, സിയാ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘സംയോജനഞ്ചേവ സംയോജനിയോ ചാ’’തിപി, ‘‘സംയോജനിയോ ചേവ നോ ച സംയോജന’’ന്തിപി. രൂപക്ഖന്ധോ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘സംയോജനഞ്ചേവ സംയോജനസമ്പയുത്തോ ചാ’’തിപി, ‘‘സംയോജനസമ്പയുത്തോ ചേവ നോ ച സംയോജന’’ന്തിപി. തയോ ഖന്ധാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘സംയോജനാ ചേവ സംയോജനസമ്പയുത്താ ചാ’’തി, സിയാ സംയോജനസമ്പയുത്താ ചേവ നോ ച സംയോജനാ, സിയാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘സംയോജനസമ്പയുത്താ ചേവ നോ ച സംയോജനാ’’തി. സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ സിയാ സംയോജനഞ്ചേവ സംയോജനസമ്പയുത്തോ ച, സിയാ സംയോജനസമ്പയുത്തോ ചേവ നോ ച സംയോജനം, സിയാ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘സംയോജനഞ്ചേവ സംയോജനസമ്പയുത്തോ ചാ’’തിപി, ‘‘സംയോജനസമ്പയുത്തോ ചേവ നോ ച സംയോജന’’ന്തിപി. രൂപക്ഖന്ധോ സംയോജനവിപ്പയുത്തസംയോജനിയോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ സംയോജനവിപ്പയുത്തസംയോജനിയാ, സിയാ സംയോജനവിപ്പയുത്തഅസംയോജനിയാ, സിയാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘സംയോജനവിപ്പയുത്തസംയോജനിയാ’’തിപി, ‘‘സംയോജനവിപ്പയുത്തഅസംയോജനിയാ’’തിപി.

ചത്താരോ ഖന്ധാ നോ ഗന്ഥാ. സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ സിയാ ഗന്ഥോ, സിയാ നോ ഗന്ഥോ. രൂപക്ഖന്ധോ ഗന്ഥനിയോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ ഗന്ഥനിയാ, സിയാ അഗന്ഥനിയാ. രൂപക്ഖന്ധോ ഗന്ഥവിപ്പയുത്തോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ ഗന്ഥസമ്പയുത്താ, സിയാ ഗന്ഥവിപ്പയുത്താ. രൂപക്ഖന്ധോ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘ഗന്ഥോ ചേവ ഗന്ഥനിയോ ചാ’’തി, ‘‘ഗന്ഥനിയോ ചേവ നോ ച ഗന്ഥോ’’. തയോ ഖന്ധാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘ഗന്ഥാ ചേവ ഗന്ഥനിയാ ചാ’’തി, സിയാ ഗന്ഥനിയാ ചേവ നോ ച ഗന്ഥാ, സിയാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘ഗന്ഥനിയാ ചേവ നോ ച ഗന്ഥാ’’തി. സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ സിയാ ഗന്ഥോ ചേവ ഗന്ഥനിയോ ച, സിയാ ഗന്ഥനിയോ ചേവ നോ ച ഗന്ഥോ, സിയാ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘ഗന്ഥോ ചേവ ഗന്ഥനിയോ ചാ’’തിപി, ‘‘ഗന്ഥനിയോ ചേവ നോ ച ഗന്ഥോ’’തിപി. രൂപക്ഖന്ധോ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘ഗന്ഥോ ചേവ ഗന്ഥസമ്പയുത്തോ ചാ’’തിപി, ‘‘ഗന്ഥസമ്പയുത്തോ ചേവ നോ ച ഗന്ഥോ’’തിപി. തയോ ഖന്ധാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘ഗന്ഥാ ചേവ ഗന്ഥസമ്പയുത്താ ചാ’’തി, സിയാ ഗന്ഥസമ്പയുത്താ ചേവ നോ ച ഗന്ഥാ, സിയാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘ഗന്ഥസമ്പയുത്താ ചേവ നോ ച ഗന്ഥാ’’തി. സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ സിയാ ഗന്ഥോ ചേവ ഗന്ഥസമ്പയുത്തോ ച, സിയാ ഗന്ഥസമ്പയുത്തോ ചേവ നോ ച ഗന്ഥോ, സിയാ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘ഗന്ഥോ ചേവ ഗന്ഥസമ്പയുത്തോ ചാ’’തിപി, ‘‘ഗന്ഥസമ്പയുത്തോ ചേവ നോ ച ഗന്ഥോ’’തി പി. രൂപക്ഖന്ധോ ഗന്ഥവിപ്പയുത്തഗന്ഥനിയോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ ഗന്ഥവിപ്പയുത്തഗന്ഥനിയാ, സിയാ ഗന്ഥവിപ്പയുത്തഅഗന്ഥനിയാ, സിയാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘ഗന്ഥവിപ്പയുത്തഗന്ഥനിയാ’’തിപി, ‘‘ഗന്ഥവിപ്പയുത്തഅഗന്ഥനിയാ’’തിപി.

ചത്താരോ ഖന്ധാ നോ ഓഘാ…പേ… നോ യോഗാ…പേ… നോ നീവരണാ. സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ സിയാ നീവരണം, സിയാ നോ നീവരണം. രൂപക്ഖന്ധോ നീവരണിയോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ നീവരണിയാ, സിയാ അനീവരണിയാ. രൂപക്ഖന്ധോ നീവരണവിപ്പയുത്തോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ നീവരണസമ്പയുത്താ, സിയാ നീവരണവിപ്പയുത്താ. രൂപക്ഖന്ധോ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘നീവരണഞ്ചേവ നീവരണിയോ ചാ’’തി, ‘‘നീവരണിയോ ചേവ നോ ച നീവരണം’’. തയോ ഖന്ധാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘നീവരണാ ചേവ നീവരണിയാ ചാ’’തി, സിയാ നീവരണിയാ ചേവ നോ ച നീവരണാ, സിയാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘നീവരണിയാ ചേവ നോ ച നീവരണാ’’തി. സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ സിയാ നീവരണഞ്ചേവ നീവരണിയോ ച, സിയാ നീവരണിയോ ചേവ നോ ച നീവരണം, സിയാ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘നീവരണഞ്ചേവ നീവരണിയോ ചാ’’തിപി, ‘‘നീവരണിയോ ചേവ നോ ച നീവരണ’’ന്തിപി. രൂപക്ഖന്ധോ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘നീവരണഞ്ചേവ നീവരണസമ്പയുത്തോ ചാ’’തിപി, ‘‘നീവരണസമ്പയുത്തോ ചേവ നോ ച നീവരണ’’ന്തിപി. തയോ ഖന്ധാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘നീവരണാ ചേവ നീവരണസമ്പയുത്താ ചാ’’തി, സിയാ നീവരണസമ്പയുത്താ ചേവ നോ ച നീവരണാ, സിയാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘നീവരണസമ്പയുത്താ ചേവ നോ ച നീവരണാ’’തി. സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ സിയാ നീവരണഞ്ചേവ നീവരണസമ്പയുത്തോ ച, സിയാ നീവരണസമ്പയുത്തോ ചേവ നോ ച നീവരണം, സിയാ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘നീവരണഞ്ചേവ നീവരണസമ്പയുത്തോ ചാ’’തിപി, ‘‘നീവരണസമ്പയുത്തോ ചേവ നോ ച നീവരണ’’ന്തിപി. രൂപക്ഖന്ധോ നീവരണവിപ്പയുത്തനീവരണിയോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ നീവരണവിപ്പയുത്തനീവരണിയാ, സിയാ നീവരണവിപ്പയുത്തഅനീവരണിയാ, സിയാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘നീവരണവിപ്പയുത്തനീവരണിയാ’’തിപി, ‘‘നീവരണവിപ്പയുത്തഅനീവരണിയാ’’തിപി.

ചത്താരോ ഖന്ധാ നോ പരാമാസാ. സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ സിയാ പരാമാസോ, സിയാ നോ പരാമാസോ. രൂപക്ഖന്ധോ പരാമട്ഠോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ പരാമട്ഠാ, സിയാ അപരാമട്ഠാ. രൂപക്ഖന്ധോ പരാമാസവിപ്പയുത്തോ. തയോ ഖന്ധാ സിയാ പരാമാസസമ്പയുത്താ, സിയാ പരാമാസവിപ്പയുത്താ. സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ സിയാ പരാമാസസമ്പയുത്തോ, സിയാ പരാമാസവിപ്പയുത്തോ, സിയാ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘പരാമാസസമ്പയുത്തോ’’തിപി, ‘‘പരാമാസവിപ്പയുത്തോ’’തിപി. രൂപക്ഖന്ധോ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘പരാമാസോ ചേവ പരാമട്ഠോ ചാ’’തി, ‘‘പരാമട്ഠോ ചേവ നോ ച പരാമാസോ’’. തയോ ഖന്ധാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘പരാമാസാ ചേവ പരാമട്ഠാ ചാ’’തി, സിയാ പരാമട്ഠാ ചേവ നോ ച പരാമാസാ, സിയാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘പരാമട്ഠാ ചേവ നോ ച പരാമാസാ’’തി. സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ സിയാ പരാമാസോ ചേവ പരാമട്ഠോ ച, സിയാ പരാമട്ഠോ ചേവ നോ ച പരാമാസോ, സിയാ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘പരാമാസോ ചേവ പരാമട്ഠോ ചാ’’തിപി, ‘‘പരാമട്ഠോ ചേവ നോ ച പരാമാസോ’’തിപി. രൂപക്ഖന്ധോ പരാമാസവിപ്പയുത്തപരാമട്ഠോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ പരാമാസവിപ്പയുത്തപരാമട്ഠാ, സിയാ പരാമാസവിപ്പയുത്തഅപരാമട്ഠാ, സിയാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘പരാമാസവിപ്പയുത്തപരാമട്ഠാ’’തിപി, ‘‘പരാമാസവിപ്പയുത്തഅപരാമട്ഠാ’’തിപി.

രൂപക്ഖന്ധോ അനാരമ്മണോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സാരമ്മണാ. വിഞ്ഞാണക്ഖന്ധോ ചിത്തം. ചത്താരോ ഖന്ധാ നോ ചിത്താ. തയോ ഖന്ധാ ചേതസികാ. ദ്വേ ഖന്ധാ അചേതസികാ. തയോ ഖന്ധാ ചിത്തസമ്പയുത്താ. രൂപക്ഖന്ധോ ചിത്തവിപ്പയുത്തോ. വിഞ്ഞാണക്ഖന്ധോ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘ചിത്തേന സമ്പയുത്തോ’’തിപി, ‘‘ചിത്തേന വിപ്പയുത്തോ’’തിപി. തയോ ഖന്ധാ ചിത്തസംസട്ഠാ. രൂപക്ഖന്ധോ ചിത്തവിസംസട്ഠോ. വിഞ്ഞാണക്ഖന്ധോ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘ചിത്തേന സംസട്ഠോ’’തിപി, ‘‘ചിത്തേന വിസംസട്ഠോ’’തിപി. തയോ ഖന്ധാ ചിത്തസമുട്ഠാനാ. വിഞ്ഞാണക്ഖന്ധോ നോ ചിത്തസമുട്ഠാനോ. രൂപക്ഖന്ധോ സിയാ ചിത്തസമുട്ഠാനോ, സിയാ നോ ചിത്തസമുട്ഠാനോ. തയോ ഖന്ധാ ചിത്തസഹഭുനോ. വിഞ്ഞാണക്ഖന്ധോ നോ ചിത്തസഹഭൂ. രൂപക്ഖന്ധോ സിയാ ചിത്തസഹഭൂ, സിയാ നോ ചിത്തസഹഭൂ. തയോ ഖന്ധാ ചിത്താനുപരിവത്തിനോ. വിഞ്ഞാണക്ഖന്ധോ നോ ചിത്താനുപരിവത്തി. രൂപക്ഖന്ധോ സിയാ ചിത്താനുപരിവത്തി, സിയാ നോ ചിത്താനുപരിവത്തി. തയോ ഖന്ധാ ചിത്തസംസട്ഠസമുട്ഠാനാ. ദ്വേ ഖന്ധാ നോ ചിത്തസംസട്ഠസമുട്ഠാനാ. തയോ ഖന്ധാ ചിത്തസംസട്ഠസമുട്ഠാനസഹഭുനോ. ദ്വേ ഖന്ധാ നോ ചിത്തസംസട്ഠസമുട്ഠാനസഹഭുനോ. തയോ ഖന്ധാ ചിത്തസംസട്ഠസമുട്ഠാനാനുപരിവത്തിനോ. ദ്വേ ഖന്ധാ നോ ചിത്തസംസട്ഠസമുട്ഠാനാനുപരിവത്തിനോ.

വിഞ്ഞാണക്ഖന്ധോ അജ്ഝത്തികോ. തയോ ഖന്ധാ ബാഹിരാ. രൂപക്ഖന്ധോ സിയാ അജ്ഝത്തികോ, സിയാ ബാഹിരോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ നോ ഉപാദാ. രൂപക്ഖന്ധോ സിയാ ഉപാദാ, സിയാ നോ ഉപാദാ, സിയാ ഉപാദിന്നാ, സിയാ അനുപാദിന്നാ. ചത്താരോ ഖന്ധാ നോ ഉപാദാനാ. സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ സിയാ ഉപാദാനം, സിയാ നോ ഉപാദാനം. രൂപക്ഖന്ധോ ഉപാദാനിയോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ ഉപാദാനിയാ, സിയാ അനുപാദാനിയാ. രൂപക്ഖന്ധോ ഉപാദാനവിപ്പയുത്തോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ ഉപാദാനസമ്പയുത്താ, സിയാ ഉപാദാനവിപ്പയുത്താ. രൂപക്ഖന്ധോ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘ഉപാദാനഞ്ചേവ ഉപാദാനിയോ ചാ’’തി, ‘‘ഉപാദാനിയോ ചേവ നോ ച ഉപാദാനം’’. തയോ ഖന്ധാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘ഉപാദാനഞ്ചേവ ഉപാദാനിയാ ചാ’’തി, സിയാ ഉപാദാനിയാ ചേവ നോ ച ഉപാദാനാ, സിയാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘ഉപാദാനിയാ ചേവ നോ ച ഉപാദാനാ’’തി. സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ സിയാ ഉപാദാനഞ്ചേവ ഉപാദാനിയോ ച, സിയാ ഉപാദാനിയോ ചേവ നോ ച ഉപാദാനം, സിയാ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘ഉപാദാനഞ്ചേവ ഉപാദാനിയോ ചാ’’തിപി, ‘‘ഉപാദാനിയോ ചേവ നോ ച ഉപാദാന’’ന്തിപി. രൂപക്ഖന്ധോ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘ഉപാദാനഞ്ചേവ ഉപാദാനസമ്പയുത്തോ ചാ’’തിപി, ‘‘ഉപാദാനസമ്പയുത്തോ ചേവ നോ ച ഉപാദാന’’ന്തിപി. തയോ ഖന്ധാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘ഉപാദാനാ ചേവ ഉപാദാനസമ്പയുത്താ ചാ’’തി, സിയാ ഉപാദാനസമ്പയുത്താ ചേവ നോ ച ഉപാദാനാ, സിയാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘ഉപാദാനസമ്പയുത്താ ചേവ നോ ച ഉപാദാനാ’’തി. സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ സിയാ ഉപാദാനഞ്ചേവ ഉപാദാനസമ്പയുത്തോ ച, സിയാ ഉപാദാനസമ്പയുത്തോ ചേവ നോ ച ഉപാദാനം, സിയാ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘ഉപാദാനഞ്ചേവ ഉപാദാനസമ്പയുത്തോ ചാ’’തിപി, ‘‘ഉപാദാനസമ്പയുത്തോ ചേവ നോ ച ഉപാദാന’’ന്തിപി. രൂപക്ഖന്ധോ ഉപാദാനവിപ്പയുത്തഉപാദാനിയോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ ഉപാദാനവിപ്പയുത്തഉപാദാനിയാ, സിയാ ഉപാദാനവിപ്പയുത്തഅനുപാദാനിയാ, സിയാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘ഉപാദാനവിപ്പയുത്തഉപാദാനിയാ’’തിപി, ‘‘ഉപാദാനവിപ്പയുത്തഅനുപാദാനിയാ’’തിപി.

ചത്താരോ ഖന്ധാ നോ കിലേസാ. സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ സിയാ കിലേസോ, സിയാ നോ കിലേസോ. രൂപക്ഖന്ധോ സംകിലേസികോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ സംകിലേസികാ, സിയാ അസംകിലേസികാ. രൂപക്ഖന്ധോ അസംകിലിട്ഠോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ സംകിലിട്ഠാ, സിയാ അസംകിലിട്ഠാ. രൂപക്ഖന്ധോ കിലേസവിപ്പയുത്തോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ കിലേസസമ്പയുത്താ, സിയാ കിലേസവിപ്പയുത്താ. രൂപക്ഖന്ധോ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘കിലേസോ ചേവ സംകിലേസികോ ചാ’’തി, ‘‘സംകിലേസികോ ചേവ നോ ച കിലേസോ’’. തയോ ഖന്ധാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘കിലേസാ ചേവ സംകിലേസികാ ചാ’’തി, സിയാ സംകിലേസികാ ചേവ നോ ച കിലേസാ, സിയാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘സംകിലേസികാ ചേവ നോ ച കിലേസാ’’തി. സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ സിയാ കിലേസോ ചേവ സംകിലേസികോ ച, സിയാ സംകിലേസികോ ചേവ നോ ച കിലേസോ, സിയാ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘കിലേസോ ചേവ സംകിലേസികോ ചാ’’തിപി, ‘‘സംകിലേസികോ ചേവ നോ ച കിലേസോ’’തിപി. രൂപക്ഖന്ധോ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘കിലേസോ ചേവ സംകിലിട്ഠോ ചാ’’തിപി, ‘‘സംകിലിട്ഠോ ചേവ നോ ച കിലേസോ’’തിപി. തയോ ഖന്ധാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘കിലേസോ ചേവ സംകിലിട്ഠാ ചാ’’തി, സിയാ സംകിലിട്ഠാ ചേവ നോ ച കിലേസാ, സിയാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘സംകിലിട്ഠാ ചേവ നോ ച കിലേസാ’’തി. സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ സിയാ കിലേസോ ചേവ സംകിലിട്ഠോ ച, സിയാ സംകിലിട്ഠോ ചേവ നോ ച കിലേസോ, സിയാ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘കിലേസോ ചേവ സംകിലിട്ഠോ ചാ’’തിപി, ‘‘സംകിലിട്ഠോ ചേവ നോ ച കിലേസോ’’തിപി.

രൂപക്ഖന്ധോ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘കിലേസോ ചേവ കിലേസസമ്പയുത്തോ ചാ’’തിപി, ‘‘കിലേസസമ്പയുത്തോ ചേവ നോ ച കിലേസോ’’തിപി. തയോ ഖന്ധാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘കിലേസാ ചേവ കിലേസസമ്പയുത്താ ചാ’’തി, സിയാ കിലേസസമ്പയുത്താ ചേവ നോ ച കിലേസാ, സിയാ ന വത്തബ്ബാ – കിലേസസമ്പയുത്താ ചേവ നോ ച കിലേസാ’’തി. സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ സിയാ കിലേസോ ചേവ കിലേസസമ്പയുത്തോ ച, സിയാ കിലേസസമ്പയുത്തോ ചേവ നോ ച കിലേസോ, സിയാ ന വത്തബ്ബോ – ‘‘കിലേസോ ചേവ കിലേസസമ്പയുത്തോ ചാ’’തിപി, ‘‘കിലേസസമ്പയുത്തോ ചേവ നോ ച കിലേസോ’’തിപി. രൂപക്ഖന്ധോ കിലേസവിപ്പയുത്തസംകിലേസികോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ കിലേസവിപ്പയുത്തസംകിലേസികാ, സിയാ കിലേസവിപ്പയുത്തഅസംകിലേസികാ, സിയാ ന വത്തബ്ബാ – ‘‘കിലേസവിപ്പയുത്തസംകിലേസികാ’’തിപി, ‘‘കിലേസവിപ്പയുത്തഅസംകിലേസികാ’’തിപി.

രൂപക്ഖന്ധോ ന ദസ്സനേന പഹാതബ്ബോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ ദസ്സനേന പഹാതബ്ബാ, സിയാ ന ദസ്സനേന പഹാതബ്ബാ. രൂപക്ഖന്ധോ ന ഭാവനായ പഹാതബ്ബോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ ഭാവനായ പഹാതബ്ബാ, സിയാ ന ഭാവനായ പഹാതബ്ബാ. രൂപക്ഖന്ധോ ന ദസ്സനേന പഹാതബ്ബഹേതുകോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ ദസ്സനേന പഹാതബ്ബഹേതുകാ, സിയാ ന ദസ്സനേന പഹാതബ്ബഹേതുകാ. രൂപക്ഖന്ധോ ന ഭാവനായ പഹാതബ്ബഹേതുകോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ ഭാവനായ പഹാതബ്ബഹേതുകാ, സിയാ ന ഭാവനായ പഹാതബ്ബഹേതുകാ. രൂപക്ഖന്ധോ അവിതക്കോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ സവിതക്കാ, സിയാ അവിതക്കാ. രൂപക്ഖന്ധോ അവിചാരോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ സവിചാരാ, സിയാ അവിചാരാ. രൂപക്ഖന്ധോ അപ്പീതികോ, ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ സപ്പീതികാ, സിയാ അപ്പീതികാ. രൂപക്ഖന്ധോ ന പീതിസഹഗതോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ പീതിസഹഗതാ, സിയാ ന പീതിസഹഗതാ. ദ്വേ ഖന്ധാ ന സുഖസഹഗതാ. തയോ ഖന്ധാ സിയാ സുഖസഹഗതാ, സിയാ ന സുഖസഹഗതാ. ദ്വേ ഖന്ധാ ന ഉപേക്ഖാസഹഗതാ. തയോ ഖന്ധാ സിയാ ഉപേക്ഖാസഹഗതാ, സിയാ ന ഉപേക്ഖാസഹഗതാ.

രൂപക്ഖന്ധോ കാമാവചരോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ കാമാവചരാ, സിയാ ന കാമാവചരാ. രൂപക്ഖന്ധോ ന രൂപാവചരോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ രൂപാവചരാ, സിയാ ന രൂപാവചരാ. രൂപക്ഖന്ധോ ന അരൂപാവചരോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ അരൂപാവചരാ, സിയാ ന അരൂപാവചരാ. രൂപക്ഖന്ധോ പരിയാപന്നോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ പരിയാപന്നാ, സിയാ അപരിയാപന്നാ. രൂപക്ഖന്ധോ അനിയ്യാനികോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ നിയ്യാനികാ, സിയാ അനിയ്യാനികാ. രൂപക്ഖന്ധോ അനിയതോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ നിയതാ, സിയാ അനിയതാ. രൂപക്ഖന്ധോ സഉത്തരോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ സഉത്തരാ, സിയാ അനുത്തരാ. രൂപക്ഖന്ധോ അരണോ. ചത്താരോ ഖന്ധാ സിയാ സരണാ, സിയാ അരണാതി.

പഞ്ഹാപുച്ഛകം.

ഖന്ധവിഭങ്ഗോ നിട്ഠിതോ.