മാതികാ

൧. ഏകകഉദ്ദേസോ

൧. ഛ പഞ്ഞത്തിയോ – ഖന്ധപഞ്ഞത്തി, ആയതനപഞ്ഞത്തി, ധാതുപഞ്ഞത്തി, സച്ചപഞ്ഞത്തി, ഇന്ദ്രിയപഞ്ഞത്തി, പുഗ്ഗലപഞ്ഞത്തീതി.

൨. കിത്താവതാ ഖന്ധാനം ഖന്ധപഞ്ഞത്തി? യാവതാ പഞ്ചക്ഖന്ധാ – രൂപക്ഖന്ധോ, വേദനാക്ഖന്ധോ, സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ, സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ, വിഞ്ഞാണക്ഖന്ധോ; ഏത്താവതാ ഖന്ധാനം ഖന്ധപഞ്ഞത്തി.

൩. കിത്താവതാ ആയതനാനം ആയതനപഞ്ഞത്തി? യാവതാ ദ്വാദസായതനാനി – ചക്ഖായതനം, രൂപായതനം, സോതായതനം, സദ്ദായതനം, ഘാനായതനം, ഗന്ധായതനം, ജിവ്ഹായതനം, രസായതനം, കായായതനം, ഫോട്ഠബ്ബായതനം, മനായതനം, ധമ്മായതനം; ഏത്താവതാ ആയതനാനം ആയതനപഞ്ഞത്തി.

൪. കിത്താവതാ ധാതൂനം ധാതുപഞ്ഞത്തി? യാവതാ അട്ഠാരസ ധാതുയോ – ചക്ഖുധാതു, രൂപധാതു, ചക്ഖുവിഞ്ഞാണധാതു, സോതധാതു, സദ്ദധാതു, സോതവിഞ്ഞാണധാതു, ഘാനധാതു, ഗന്ധധാതു, ഘാനവിഞ്ഞാണധാതു, ജിവ്ഹാധാതു, രസധാതു, ജിവ്ഹാവിഞ്ഞാണധാതു, കായധാതു, ഫോട്ഠബ്ബധാതു, കായവിഞ്ഞാണധാതു, മനോധാതു, ധമ്മധാതു, മനോവിഞ്ഞാണധാതു; ഏത്താവതാ ധാതൂനം ധാതുപഞ്ഞത്തി.

൫. കിത്താവതാ സച്ചാനം സച്ചപഞ്ഞത്തി? യാവതാ ചത്താരി സച്ചാനി – ദുക്ഖസച്ചം, സമുദയസച്ചം, നിരോധസച്ചം, മഗ്ഗസച്ചം; ഏത്താവതാ സച്ചാനം സച്ചപഞ്ഞത്തി.

൬. കിത്താവതാ ഇന്ദ്രിയാനം ഇന്ദ്രിയപഞ്ഞത്തി? യാവതാ ബാവീസതിന്ദ്രിയാനി – ചക്ഖുന്ദ്രിയം, സോതിന്ദ്രിയം, ഘാനിന്ദ്രിയം, ജിവ്ഹിന്ദ്രിയം, കായിന്ദ്രിയം, മനിന്ദ്രിയം, ഇത്ഥിന്ദ്രിയം, പുരിസിന്ദ്രിയം, ജീവിതിന്ദ്രിയം, സുഖിന്ദ്രിയം, ദുക്ഖിന്ദ്രിയം, സോമനസ്സിന്ദ്രിയം, ദോമനസ്സിന്ദ്രിയം, ഉപേക്ഖിന്ദ്രിയം, സദ്ധിന്ദ്രിയം, വീരിയിന്ദ്രിയം, സതിന്ദ്രിയം, സമാധിന്ദ്രിയം, പഞ്ഞിന്ദ്രിയം, അനഞ്ഞാതഞ്ഞസ്സാമീതിന്ദ്രിയം, അഞ്ഞിന്ദ്രിയം, അഞ്ഞാതാവിന്ദ്രിയം; ഏത്താവതാ ഇന്ദ്രിയാനം ഇന്ദ്രിയപഞ്ഞത്തി.

൭. കിത്താവതാ പുഗ്ഗലാനം പുഗ്ഗലപഞ്ഞത്തി?

(൧) സമയവിമുത്തോ

(൨) അസമയവിമുത്തോ

(൩) കുപ്പധമ്മോ

(൪) അകുപ്പധമ്മോ

(൫) പരിഹാനധമ്മോ

(൬) അപരിഹാനധമ്മോ

(൭) ചേതനാഭബ്ബോ

(൮) അനുരക്ഖണാഭബ്ബോ

(൯) പുഥുജ്ജനോ

(൧൦) ഗോത്രഭൂ

(൧൧) ഭയൂപരതോ

(൧൨) അഭയൂപരതോ

(൧൩) ഭബ്ബാഗമനോ

(൧൪) അഭബ്ബാഗമനോ

(൧൫) നിയതോ

(൧൬) അനിയതോ

(൧൭) പടിപന്നകോ

(൧൮) ഫലേഠിതോ

(൧൯) സമസീസീ

(൨൦) ഠിതകപ്പീ

(൨൧) അരിയോ

(൨൨) അനരിയോ

(൨൩) സേക്ഖോ

(൨൪) അസേക്ഖോ

(൨൫) നേവസേക്ഖനാസേക്ഖോ

(൨൬) തേവിജ്ജോ

(൨൭) ഛളഭിഞ്ഞോ

(൨൮) സമ്മാസമ്ബുദ്ധോ

(൨൯) പച്ചേകസമ്ബുദ്ധോ [പച്ചേകബുദ്ധോ (സീ.)]

(൩൦) ഉഭതോഭാഗവിമുത്തോ

(൩൧) പഞ്ഞാവിമുത്തോ

(൩൨) കായസക്ഖീ

(൩൩) ദിട്ഠിപ്പത്തോ

(൩൪) സദ്ധാവിമുത്തോ

(൩൫) ധമ്മാനുസാരീ

(൩൬) സദ്ധാനുസാരീ

(൩൭) സത്തക്ഖത്തുപരമോ

(൩൮) കോലങ്കോലോ

(൩൯) ഏകബീജീ

(൪൦) സകദാഗാമീ

(൪൧) അനാഗാമീ

(൪൨) അന്തരാപരിനിബ്ബായീ

(൪൩) ഉപഹച്ചപരിനിബ്ബായീ

(൪൪) അസങ്ഖാരപരിനിബ്ബായീ

(൪൫) സസങ്ഖാരപരിനിബ്ബായീ

(൪൬) ഉദ്ധംസോതോഅകനിട്ഠഗാമീ

(൪൭) സോതാപന്നോ

(൪൮) സോതാപത്തിഫലസച്ഛികിരിയായ പടിപന്നോ

(൪൯) സകദാഗാമീ

(൫൦) സകദാഗാമിഫലസച്ഛികിരിയായ പടിപന്നോ

(൫൧) അനാഗാമീ

(൫൨) അനാഗാമിഫലസച്ഛികിരിയായ പടിപന്നോ

(൫൩) അരഹാ

(൫൪) അരഹത്തഫലസച്ഛികിരിയായ [അരഹത്തായ (സീ.)] പടിപന്നോ

ഏകകം.

൨. ദുകഉദ്ദേസോ

൮. ദ്വേ പുഗ്ഗലാ –

(൧) കോധനോ ച, ഉപനാഹീ ച.

(൨) മക്ഖീ ച, പളാസീ [പലാസീ (സ്യാ. ക.)] ച.

(൩) ഇസ്സുകീ ച, മച്ഛരീ ച.

(൪) സഠോ ച, മായാവീ ച.

(൫) അഹിരികോ ച, അനോത്തപ്പീ ച.

(൬) ദുബ്ബചോ ച, പാപമിത്തോ ച.

(൭) ഇന്ദ്രിയേസു അഗുത്തദ്വാരോ ച, ഭോജനേ അമത്തഞ്ഞൂ ച.

(൮) മുട്ഠസ്സതി ച, അസമ്പജാനോ ച.

(൯) സീലവിപന്നോ ച, ദിട്ഠിവിപന്നോ ച.

(൧൦) അജ്ഝത്തസംയോജനോ ച, ബഹിദ്ധാസംയോജനോ ച.

(൧൧) അക്കോധനോ ച, അനുപനാഹീ ച.

(൧൨) അമക്ഖീ ച, അപളാസീ ച.

(൧൩) അനിസ്സുകീ ച, അമച്ഛരീ ച.

(൧൪) അസഠോ ച, അമായാവീ ച.

(൧൫) ഹിരിമാ ച, ഓത്തപ്പീ ച.

(൧൬) സുവചോ ച, കല്യാണമിത്തോ ച.

(൧൭) ഇന്ദ്രിയേസു ഗുത്തദ്വാരോ ച, ഭോജനേ മത്തഞ്ഞൂ ച.

(൧൮) ഉപട്ഠിതസ്സതി ച, സമ്പജാനോ ച.

(൧൯) സീലസമ്പന്നോ ച, ദിട്ഠിസമ്പന്നോ ച.

(൨൦) ദ്വേ പുഗ്ഗലാ ദുല്ലഭാ ലോകസ്മിം.

(൨൧) ദ്വേ പുഗ്ഗലാ ദുത്തപ്പയാ.

(൨൨) ദ്വേ പുഗ്ഗലാ സുതപ്പയാ.

(൨൩) ദ്വിന്നം പുഗ്ഗലാനം ആസവാ വഡ്ഢന്തി.

(൨൪) ദ്വിന്നം പുഗ്ഗലാനം ആസവാ ന വഡ്ഢന്തി.

(൨൫) ഹീനാധിമുത്തോ ച, പണീതാധിമുത്തോ ച.

(൨൬) തിത്തോ ച, തപ്പേതാ ച.

ദുകം.

൩. തികഉദ്ദേസോ

൯. തയോ പുഗ്ഗലാ –

(൧) നിരാസോ, ആസംസോ, വിഗതാസോ.

(൨) തയോ ഗിലാനൂപമാ പുഗ്ഗലാ.

(൩) കായസക്ഖീ, ദിട്ഠിപ്പത്തോ, സദ്ധാവിമുത്തോ.

(൪) ഗൂഥഭാണീ, പുപ്ഫഭാണീ, മധുഭാണീ.

(൫) അരുകൂപമചിത്തോ പുഗ്ഗലോ, വിജ്ജൂപമചിത്തോ പുഗ്ഗലോ, വജിരൂപമചിത്തോ പുഗ്ഗലോ.

(൬) അന്ധോ, ഏകചക്ഖു, ദ്വിചക്ഖു.

(൭) അവകുജ്ജപഞ്ഞോ പുഗ്ഗലോ, ഉച്ഛങ്ഗപഞ്ഞോ [ഉച്ചങ്ഗുപഞ്ഞോ (സ്യാ.)] പുഗ്ഗലോ, പുഥുപഞ്ഞോ പുഗ്ഗലോ.

(൮) അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ കാമേസു ച ഭവേസു ച അവീതരാഗോ, അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ കാമേസു വീതരാഗോ ഭവേസു അവീതരാഗോ, അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ കാമേസു ച ഭവേസു ച വീതരാഗോ.

(൯) പാസാണലേഖൂപമോ പുഗ്ഗലോ, പഥവിലേഖൂപമോ പുഗ്ഗലോ, ഉദകലേഖൂപമോ പുഗ്ഗലോ.

(൧൦) തയോ പോത്ഥകൂപമാ പുഗ്ഗലാ.

(൧൧) തയോ കാസികവത്ഥൂപമാ പുഗ്ഗലാ.

(൧൨) സുപ്പമേയ്യോ, ദുപ്പമേയ്യോ, അപ്പമേയ്യോ.

(൧൩) അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ ന സേവിതബ്ബോ ന ഭജിതബ്ബോ ന പയിരുപാസിതബ്ബോ, അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ സേവിതബ്ബോ ഭജിതബ്ബോ പയിരുപാസിതബ്ബോ, അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ സക്കത്വാ ഗരും കത്വാ [ഗരുകത്വാ (സീ.)] സേവിതബ്ബോ ഭജിതബ്ബോ പയിരുപാസിതബ്ബോ.

(൧൪) അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ ജിഗുച്ഛിതബ്ബോ ന സേവിതബ്ബോ ന ഭജിതബ്ബോ ന പയിരുപാസിതബ്ബോ, അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ അജ്ഝുപേക്ഖിതബ്ബോ ന സേവിതബ്ബോ ന ഭജിതബ്ബോ ന പയിരുപാസിതബ്ബോ; അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ സേവിതബ്ബോ ഭജിതബ്ബോ പയിരുപാസിതബ്ബോ.

(൧൫) അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ സീലേസു പരിപൂരകാരീ [പരിപൂരീകാരീ (സ്യാ.)], സമാധിസ്മിം മത്തസോ കാരീ, പഞ്ഞായ മത്തസോ കാരീ; അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ സീലേസു ച പരിപൂരകാരീ, സമാധിസ്മിഞ്ച പരിപൂരകാരീ, പഞ്ഞായ മത്തസോ കാരീ; അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ സീലേസു ച പരിപൂരകാരീ, സമാധിസ്മിഞ്ച പരിപൂരകാരീ, പഞ്ഞായ ച പരിപൂരകാരീ.

(൧൬) തയോ സത്ഥാരോ.

(൧൭) അപരേപി തയോ സത്ഥാരോ.

തികം.

൪. ചതുക്കഉദ്ദേസോ

൧൦. ചത്താരോ പുഗ്ഗലാ –

(൧) അസപ്പുരിസോ, അസപ്പുരിസേന അസപ്പുരിസതരോ, സപ്പുരിസോ, സപ്പുരിസേന സപ്പുരിസതരോ.

(൨) പാപോ, പാപേന പാപതരോ, കല്യാണോ, കല്യാണേന കല്യാണതരോ.

(൩) പാപധമ്മോ, പാപധമ്മേന പാപധമ്മതരോ, കല്യാണധമ്മോ, കല്യാണധമ്മേന കല്യാണധമ്മതരോ.

(൪) സാവജ്ജോ, വജ്ജബഹുലോ, അപ്പവജ്ജോ [അപ്പസാവജ്ജോ (സ്യാ. ക.) അ. നി. ൪.൧൩൫], അനവജ്ജോ.

(൫) ഉഗ്ഘടിതഞ്ഞൂ, വിപഞ്ചിതഞ്ഞൂ [വിപചിതഞ്ഞൂ (സീ.) അ. നി. ൪.൧൩൩], നേയ്യോ, പദപരമോ.

(൬) യുത്തപ്പടിഭാനോ, നോ മുത്തപ്പടിഭാനോ, മുത്തപ്പടിഭാനോ, നോ യുത്തപ്പടിഭാനോ, യുത്തപ്പടിഭാനോ ച മുത്തപ്പടിഭാനോ ച, നേവ യുത്തപ്പടിഭാനോ നോ മുത്തപ്പടിഭാനോ.

(൭) ചത്താരോ ധമ്മകഥികാ പുഗ്ഗലാ.

(൮) ചത്താരോ വലാഹകൂപമാ പുഗ്ഗലാ.

(൯) ചത്താരോ മൂസികൂപമാ പുഗ്ഗലാ.

(൧൦) ചത്താരോ അമ്ബൂപമാ പുഗ്ഗലാ.

(൧൧) ചത്താരോ കുമ്ഭൂപമാ പുഗ്ഗലാ.

(൧൨) ചത്താരോ ഉദകരഹദൂപമാ പുഗ്ഗലാ.

(൧൩) ചത്താരോ ബലീബദ്ദൂപമാ [ബലിബദ്ദൂപമാ (സീ.)] പുഗ്ഗലാ.

(൧൪) ചത്താരോ ആസീവിസൂപമാ പുഗ്ഗലാ.

(൧൫) അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ അനനുവിച്ച അപരിയോഗാഹേത്വാ അവണ്ണാരഹസ്സ വണ്ണം ഭാസിതാ ഹോതി, അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ അനനുവിച്ച അപരിയോഗാഹേത്വാ വണ്ണാരഹസ്സ അവണ്ണം ഭാസിതാ ഹോതി, അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ അനനുവിച്ച അപരിയോഗാഹേത്വാ അപ്പസാദനീയേ ഠാനേ പസാദം ഉപദംസിതാ ഹോതി, അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ അനനുവിച്ച അപരിയോഗാഹേത്വാ പസാദനീയേ ഠാനേ അപ്പസാദം ഉപദംസിതാ ഹോതി.

(൧൬) അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ അനുവിച്ച പരിയോഗാഹേത്വാ അവണ്ണാരഹസ്സ അവണ്ണം ഭാസിതാ ഹോതി, അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ അനുവിച്ച പരിയോഗാഹേത്വാ വണ്ണാരഹസ്സ വണ്ണം ഭാസിതാ ഹോതി, അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ അനുവിച്ച പരിയോഗാഹേത്വാ അപ്പസാദനീയേ ഠാനേ അപ്പസാദം ഉപദംസിതാ ഹോതി, അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ അനുവിച്ച പരിയോഗാഹേത്വാ പസാദനീയേ ഠാനേ പസാദം ഉപദംസിതാ ഹോതി.

(൧൭) അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ അവണ്ണാരഹസ്സ അവണ്ണം ഭാസിതാ ഹോതി ഭൂതം തച്ഛം കാലേന, നോ ച ഖോ വണ്ണാരഹസ്സ വണ്ണം ഭാസിതാ ഹോതി ഭൂതം തച്ഛം കാലേന; അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ വണ്ണാരഹസ്സ വണ്ണം ഭാസിതാ ഹോതി ഭൂതം തച്ഛം കാലേന, നോ ച ഖോ അവണ്ണാരഹസ്സ അവണ്ണം ഭാസിതാ ഹോതി ഭൂതം തച്ഛം കാലേന; അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ അവണ്ണാരഹസ്സ ച അവണ്ണം ഭാസിതാ ഹോതി ഭൂതം തച്ഛം കാലേന; വണ്ണാരഹസ്സ ച വണ്ണം ഭാസിതാ ഹോതി ഭൂതം തച്ഛം കാലേന, അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ നേവ അവണ്ണാരഹസ്സ അവണ്ണം ഭാസിതാ ഹോതി ഭൂതം തച്ഛം കാലേന, നോ ച വണ്ണാരഹസ്സ വണ്ണം ഭാസിതാ ഹോതി ഭൂതം തച്ഛം കാലേന.

(൧൮) ഉട്ഠാനഫലൂപജീവീ നോ പുഞ്ഞഫലൂപജീവീ, പുഞ്ഞഫലൂപജീവീ നോ ഉട്ഠാനഫലൂപജീവീ, ഉട്ഠാനഫലൂപജീവീ ച പുഞ്ഞഫലൂപജീവീ ച, നേവ ഉട്ഠാനഫലൂപജീവീ നോ പുഞ്ഞഫലൂപജീവീ.

(൧൯) തമോ തമപരായനോ, തമോ ജോതിപരായനോ, ജോതി തമപരായനോ, ജോതി ജോതിപരായനോ.

(൨൦) ഓണതോണതോ, ഓണതുണ്ണതോ, ഉണ്ണതോണതോ, ഉണ്ണതുണ്ണതോ.

(൨൧) ചത്താരോ രുക്ഖൂപമാ പുഗ്ഗലാ.

(൨൨) രൂപപ്പമാണോ, രൂപപ്പസന്നോ, ഘോസപ്പമാണോ, ഘോസപ്പസന്നോ.

(൨൩) ലൂഖപ്പമാണോ, ലൂഖപ്പസന്നോ, ധമ്മപ്പമാണോ, ധമ്മപ്പസന്നോ.

(൨൪) അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ അത്തഹിതായ പടിപന്നോ ഹോതി, നോ പരഹിതായ; അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ പരഹിതായ പടിപന്നോ ഹോതി, നോ അത്തഹിതായ; അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ അത്തഹിതായ ചേവ പടിപന്നോ ഹോതി പരഹിതായ ച; അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ നേവ അത്തഹിതായ പടിപന്നോ ഹോതി നോ പരഹിതായ.

(൨൫) അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ അത്തന്തപോ ഹോതി അത്തപരിതാപനാനുയോഗമനുയുത്തോ; അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ പരന്തപോ ഹോതി പരപരിതാപനാനുയോഗമനുയുത്തോ; അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ അത്തന്തപോ ച ഹോതി അത്തപരിതാപനാനുയോഗമനുയുത്തോ, പരന്തപോ ച പരപരിതാപനാനുയോഗമനുയുത്തോ; അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ നേവ അത്തന്തപോ ഹോതി ന അത്തപരിതാപനാനുയോഗമനുയുത്തോ, ന പരന്തപോ ന പരപരിതാപനാനുയോഗമനുയുത്തോ. സോ അനത്തന്തപോ അപരന്തപോ ദിട്ഠേവ ധമ്മേ നിച്ഛാതോ നിബ്ബുതോ സീതീഭൂതോ [സീതിഭൂതോ (സീ. ക.)] സുഖപ്പടിസംവേദീ ബ്രഹ്മഭൂതേന അത്തനാ വിഹരതി.

(൨൬) സരാഗോ, സദോസോ, സമോഹോ, സമാനോ.

(൨൭) അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ ലാഭീ ഹോതി അജ്ഝത്തം ചേതോസമഥസ്സ, ന ലാഭീ അധിപഞ്ഞാധമ്മവിപസ്സനായ; അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ ലാഭീ ഹോതി അധിപഞ്ഞാധമ്മവിപസ്സനായ, ന ലാഭീ അജ്ഝത്തം ചേതോസമഥസ്സ; അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ ലാഭീ ചേവ ഹോതി അജ്ഝത്തം ചേതോസമഥസ്സ, ലാഭീ ച അധിപഞ്ഞാധമ്മവിപസ്സനായ; അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ നേവ ലാഭീ ഹോതി അജ്ഝത്തം ചേതോസമഥസ്സ, ന ലാഭീ അധിപഞ്ഞാധമ്മവിപസ്സനായ.

(൨൮) അനുസോതഗാമീ പുഗ്ഗലോ, പടിസോതഗാമീ പുഗ്ഗലോ, ഠിതത്തോ പുഗ്ഗലോ, തിണ്ണോ പാരങ്ഗതോ [പാരഗതോ (സീ. സ്യാ.)] ഥലേ തിട്ഠതി ബ്രാഹ്മണോ.

(൨൯) അപ്പസ്സുതോ സുതേന അനുപപന്നോ, അപ്പസ്സുതോ സുതേന ഉപപന്നോ, ബഹുസ്സുതോ സുതേന അനുപപന്നോ, ബഹുസ്സുതോ സുതേന ഉപപന്നോ.

(൩൦) സമണമചലോ, സമണപദുമോ, സമണപുണ്ഡരീകോ, സമണേസു സമണസുഖുമാലോ.

ചതുക്കം.

൫. പഞ്ചകഉദ്ദേസോ

൧൧. പഞ്ച പുഗ്ഗലാ –

(൧) അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ ആരഭതി [ആരമ്ഭതി (സീ. സ്യാ.)] ച വിപ്പടിസാരീ ച ഹോതി, തഞ്ച ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം യഥാഭൂതം നപ്പജാനാതി, യത്ഥസ്സ തേ ഉപ്പന്നാ പാപകാ അകുസലാ ധമ്മാ അപരിസേസാ നിരുജ്ഝന്തി. അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ ആരഭതി ന വിപ്പടിസാരീ ച ഹോതി, തഞ്ച ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം യഥാഭൂതം നപ്പജാനാതി, യത്ഥസ്സ തേ ഉപ്പന്നാ പാപകാ അകുസലാ ധമ്മാ അപരിസേസാ നിരുജ്ഝന്തി. അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ നാരഭതി വിപ്പടിസാരീ ച ഹോതി, തഞ്ച ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം യഥാഭൂതം നപ്പജാനാതി, യത്ഥസ്സ തേ ഉപ്പന്നാ പാപകാ അകുസലാ ധമ്മാ അപരിസേസാ നിരുജ്ഝന്തി. അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ നാരഭതി ന വിപ്പടിസാരീ ഹോതി, തഞ്ച ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം യഥാഭൂതം നപ്പജാനാതി, യത്ഥസ്സ തേ ഉപ്പന്നാ പാപകാ അകുസലാ ധമ്മാ അപരിസേസാ നിരുജ്ഝന്തി. അത്ഥേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ നാരഭതി ന വിപ്പടിസാരീ ഹോതി, തഞ്ച ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം യഥാഭൂതം പജാനാതി, യത്ഥസ്സ തേ ഉപ്പന്നാ പാപകാ അകുസലാ ധമ്മാ അപരിസേസാ നിരുജ്ഝന്തി.

(൨) ദത്വാ അവജാനാതി, സംവാസേന അവജാനാതി, ആധേയ്യമുഖോ ഹോതി, ലോലോ ഹോതി, മന്ദോ മോമൂഹോ ഹോതി.