൧. വിഭങ്ഗവാരോ

ഹേതുപച്ചയോ

൩൪൯. സരണോ ധമ്മോ സരണസ്സ ധമ്മസ്സ ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ (അരൂപദുകസദിസം, ചത്താരി).

ആരമ്മണപച്ചയോ

൩൫൦. സരണോ ധമ്മോ സരണസ്സ ധമ്മസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ – രാഗം അസ്സാദേതി അഭിനന്ദതി, തം ആരബ്ഭ രാഗോ ഉപ്പജ്ജതി, ദിട്ഠി…പേ… വിചികിച്ഛാ…പേ… ഉദ്ധച്ചം…പേ… ദോമനസ്സം ഉപ്പജ്ജതി, ദിട്ഠിം അസ്സാദേതി അഭിനന്ദതി, തം ആരബ്ഭ രാഗോ ഉപ്പജ്ജതി…പേ… ദോമനസ്സം ഉപ്പജ്ജതി, വിചികിച്ഛം ആരബ്ഭ …പേ… ഉദ്ധച്ചം ആരബ്ഭ…പേ… ദോമനസ്സം ആരബ്ഭ ദോമനസ്സം ഉപ്പജ്ജതി, ദിട്ഠി…പേ… വിചികിച്ഛാ…പേ… ഉദ്ധച്ചം ഉപ്പജ്ജതി. സരണോ ധമ്മോ അരണസ്സ ധമ്മസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ – അരിയാ പഹീനേ കിലേസേ…പേ… വിക്ഖമ്ഭിതേ കിലേസേ…പേ… പുബ്ബേ സമുദാചിണ്ണേ…പേ… സരണേ ഖന്ധേ അനിച്ചതോ…പേ… വിപസ്സതി, ചേതോപരിയഞാണേന സരണചിത്തസമങ്ഗിസ്സ ചിത്തം ജാനാതി. സരണാ ഖന്ധാ ചേതോപരിയഞാണസ്സ, പുബ്ബേനിവാസാനുസ്സതിഞാണസ്സ, യഥാകമ്മൂപഗഞാണസ്സ, അനാഗതംസഞാണസ്സ, ആവജ്ജനായ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

൩൫൧. അരണോ ധമ്മോ അരണസ്സ ധമ്മസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ; ദാനം…പേ… സീലം…പേ… ഉപോസഥകമ്മം കത്വാ തം പച്ചവേക്ഖതി, പുബ്ബേ…പേ… ഝാനാ…പേ… അരിയാ മഗ്ഗാ വുട്ഠഹിത്വാ മഗ്ഗം പച്ചവേക്ഖന്തി, ഫലം…പേ… നിബ്ബാനം പച്ചവേക്ഖന്തി; നിബ്ബാനം ഗോത്രഭുസ്സ, വോദാനസ്സ, മഗ്ഗസ്സ, ഫലസ്സ, ആവജ്ജനായ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ. ചക്ഖും…പേ… വത്ഥും അരണേ ഖന്ധേ അനിച്ചതോ…പേ… വിപസ്സതി, ദിബ്ബേന ചക്ഖുനാ രൂപം പസ്സതി …പേ… അനാഗതംസഞാണസ്സ, ആവജ്ജനായ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ. അരണോ ധമ്മോ സരണസ്സ ധമ്മസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ – ദാനം…പേ… സീലം…പേ… ഉപോസഥകമ്മം കത്വാ തം അസ്സാദേതി അഭിനന്ദതി, തം ആരബ്ഭ രാഗോ ഉപ്പജ്ജതി…പേ… പുബ്ബേ…പേ… ഝാനാ…പേ… ചക്ഖും…പേ… വത്ഥും, അരണേ ഖന്ധേ അസ്സാദേതി അഭിനന്ദതി, തം ആരബ്ഭ രാഗോ ഉപ്പജ്ജതി…പേ… ദോമനസ്സം ഉപ്പജ്ജതി. (൨)

അധിപതിപച്ചയോ

൩൫൨. സരണോ ധമ്മോ സരണസ്സ ധമ്മസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണാധിപതി, സഹജാതാധിപതി. ആരമ്മണാധിപതി – രാഗം ഗരും കത്വാ അസ്സാദേതി അഭിനന്ദതി, തം ഗരും കത്വാ രാഗോ ഉപ്പജ്ജതി… ദിട്ഠി ഉപ്പജ്ജതി; ദിട്ഠിം ഗരും കത്വാ അസ്സാദേതി അഭിനന്ദതി. സഹജാതാധിപതി – സരണാധിപതി സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. സരണോ ധമ്മോ അരണസ്സ ധമ്മസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. സഹജാതാധിപതി – സരണാധിപതി ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. സരണോ ധമ്മോ സരണസ്സ ച അരണസ്സ ച ധമ്മസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. സഹജാതാധിപതി – സരണാധിപതി സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

൩൫൩. അരണോ ധമ്മോ അരണസ്സ ധമ്മസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണാധിപതി, സഹജാതാധിപതി. ആരമ്മണാധിപതി – ദാനം…പേ… സീലം …പേ… ഉപോസഥകമ്മം കത്വാ തം ഗരും കത്വാ പച്ചവേക്ഖതി, പുബ്ബേ…പേ… ഝാനാ…പേ… അരിയാ മഗ്ഗാ വുട്ഠഹിത്വാ മഗ്ഗം ഗരും കത്വാ പച്ചവേക്ഖന്തി, ഫലം…പേ… നിബ്ബാനം ഗരും കത്വാ പച്ചവേക്ഖന്തി, നിബ്ബാനം ഗോത്രഭുസ്സ, വോദാനസ്സ, മഗ്ഗസ്സ, ഫലസ്സ, അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. സഹജാതാധിപതി – അരണാധിപതി സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. അരണോ ധമ്മോ സരണസ്സ ധമ്മസ്സ അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. ആരമ്മണാധിപതി – ദാനം…പേ… സീലം…പേ… ഉപോസഥകമ്മം കത്വാ തം ഗരും കത്വാ അസ്സാദേതി അഭിനന്ദതി, തം ഗരും കത്വാ രാഗോ ഉപ്പജ്ജതി… ദിട്ഠി ഉപ്പജ്ജതി; പുബ്ബേ സുചിണ്ണാനി…പേ… ഝാനാ…പേ… ചക്ഖും…പേ… വത്ഥും, അരണേ ഖന്ധേ ഗരും കത്വാ അസ്സാദേതി അഭിനന്ദതി, തം ഗരും കത്വാ രാഗോ ഉപ്പജ്ജതി… ദിട്ഠി ഉപ്പജ്ജതി. (൨)

അനന്തരപച്ചയാദി

൩൫൪. സരണോ ധമ്മോ സരണസ്സ ധമ്മസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ – പുരിമാ പുരിമാ സരണാ ഖന്ധാ പച്ഛിമാനം പച്ഛിമാനം സരണാനം ഖന്ധാനം അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. സരണോ ധമ്മോ അരണസ്സ ധമ്മസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ – സരണാ ഖന്ധാ വുട്ഠാനസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

൩൫൫. അരണോ ധമ്മോ അരണസ്സ ധമ്മസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ – പുരിമാ പുരിമാ അരണാ ഖന്ധാ പച്ഛിമാനം പച്ഛിമാനം അരണാനം ഖന്ധാനം അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ; അനുലോമം ഗോത്രഭുസ്സ…പേ… ഫലസമാപത്തിയാ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. അരണോ ധമ്മോ സരണസ്സ ധമ്മസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ – ആവജ്ജനാ സരണാനം ഖന്ധാനം അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

സമനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ… സഹജാതപച്ചയേന പച്ചയോ… പഞ്ച… അഞ്ഞമഞ്ഞപച്ചയേന പച്ചയോ… ദ്വേ… നിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ… സത്ത.

ഉപനിസ്സയപച്ചയോ

൩൫൬. സരണോ ധമ്മോ സരണസ്സ ധമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണൂപനിസ്സയോ, അനന്തരൂപനിസ്സയോ, പകതൂപനിസ്സയോ…പേ…. പകതൂപനിസ്സയോ – രാഗം ഉപനിസ്സായ പാണം ഹനതി…പേ… സങ്ഘം ഭിന്ദതി; ദോസം…പേ… പത്ഥനം ഉപനിസ്സായ പാണം ഹനതി…പേ… സങ്ഘം ഭിന്ദതി, രാഗോ…പേ… പത്ഥനാ രാഗസ്സ…പേ… പത്ഥനായ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. സരണോ ധമ്മോ അരണസ്സ ധമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ – അനന്തരൂപനിസ്സയോ, പകതൂപനിസ്സയോ…പേ…. പകതൂപനിസ്സയോ – രാഗം ഉപനിസ്സായ ദാനം ദേതി, സീലം…പേ… ഉപോസഥകമ്മം കരോതി, ഝാനം ഉപ്പാദേതി, വിപസ്സനം…പേ… മഗ്ഗം…പേ… അഭിഞ്ഞം…പേ… സമാപത്തിം ഉപ്പാദേതി; ദോസം…പേ… പത്ഥനം ഉപനിസ്സായ ദാനം ദേതി…പേ… സമാപത്തിം ഉപ്പാദേതി, രാഗോ…പേ… പത്ഥനാ സദ്ധായ…പേ… പഞ്ഞായ… കായികസ്സ സുഖസ്സ… കായികസ്സ ദുക്ഖസ്സ… മഗ്ഗസ്സ… ഫലസമാപത്തിയാ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

൩൫൭. അരണോ ധമ്മോ അരണസ്സ ധമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണൂപനിസ്സയോ, അനന്തരൂപനിസ്സയോ, പകതൂപനിസ്സയോ…പേ…. പകതൂപനിസ്സയോ – സദ്ധം ഉപനിസ്സായ ദാനം ദേതി…പേ… സമാപത്തിം ഉപ്പാദേതി; സീലം…പേ… പഞ്ഞം… കായികം സുഖം… കായികം ദുക്ഖം… ഉതും… ഭോജനം… സേനാസനം ഉപനിസ്സായ ദാനം ദേതി…പേ… സമാപത്തിം ഉപ്പാദേതി; സദ്ധാ …പേ… സേനാസനം സദ്ധായ…പേ… പഞ്ഞായ… കായികസ്സ സുഖസ്സ… കായികസ്സ ദുക്ഖസ്സ… മഗ്ഗസ്സ… ഫലസമാപത്തിയാ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

അരണോ ധമ്മോ സരണസ്സ ധമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണൂപനിസ്സയോ, അനന്തരൂപനിസ്സയോ, പകതൂപനിസ്സയോ…പേ…. പകതൂപനിസ്സയോ – സദ്ധം ഉപനിസ്സായ മാനം ജപ്പേതി, ദിട്ഠിം ഗണ്ഹാതി; സീലം…പേ… സേനാസനം ഉപനിസ്സായ പാണം ഹനതി…പേ… സങ്ഘം ഭിന്ദതി; സദ്ധാ…പേ… സേനാസനം രാഗസ്സ…പേ… പത്ഥനായ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

പുരേജാതപച്ചയാദി

൩൫൮. അരണോ ധമ്മോ അരണസ്സ ധമ്മസ്സ പുരേജാതപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണപുരേജാതം, വത്ഥുപുരേജാതം. ആരമ്മണപുരേജാതം – ചക്ഖും…പേ… വത്ഥും അനിച്ചതോ…പേ… വിപസ്സതി…പേ… ദിബ്ബേന ചക്ഖുനാ രൂപം പസ്സതി, ദിബ്ബായ സോതധാതുയാ സദ്ദം സുണാതി, രൂപായതനം ചക്ഖുവിഞ്ഞാണസ്സ…പേ… ഫോട്ഠബ്ബായതനം കായവിഞ്ഞാണസ്സ…പേ…. വത്ഥുപുരേജാതം – ചക്ഖായതനം ചക്ഖുവിഞ്ഞാണസ്സ …പേ… കായായതനം കായവിഞ്ഞാണസ്സ…പേ… വത്ഥു അരണാനം ഖന്ധാനം പുരേജാതപച്ചയേന പച്ചയോ. അരണോ ധമ്മോ സരണസ്സ ധമ്മസ്സ പുരേജാതപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണപുരേജാതം, വത്ഥുപുരേജാതം. ആരമ്മണപുരേജാതം – ചക്ഖും…പേ… വത്ഥും അസ്സാദേതി അഭിനന്ദതി, തം ആരബ്ഭ രാഗോ ഉപ്പജ്ജതി…പേ… ദോമനസ്സം ഉപ്പജ്ജതി. വത്ഥുപുരേജാതം – വത്ഥു സരണാനം ഖന്ധാനം പുരേജാതപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

പച്ഛാജാതപച്ചയേന പച്ചയോ… ദ്വേ… ആസേവനപച്ചയേന പച്ചയോ… ദ്വേ.

കമ്മപച്ചയോ

൩൫൯. സരണോ ധമ്മോ സരണസ്സ ധമ്മസ്സ കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ – സരണാ ചേതനാ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ. (മൂലം കാതബ്ബം.) സഹജാതാ, നാനാക്ഖണികാ. സഹജാതാ – സരണാ ചേതനാ ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ. നാനാക്ഖണികാ – സരണാ ചേതനാ വിപാകാനം ഖന്ധാനം കടത്താ ച രൂപാനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ. (മൂലം കാതബ്ബം.) സരണാ ചേതനാ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ചിത്തസമുട്ഠാനാനഞ്ച രൂപാനം കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

അരണോ ധമ്മോ അരണസ്സ ധമ്മസ്സ കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതാ, നാനാക്ഖണികാ. സഹജാതാ – (സംഖിത്തം). (൧)

വിപാകപച്ചയേന പച്ചയോ… ഏകം… ആഹാരപച്ചയേന പച്ചയോ… ചത്താരി… ഇന്ദ്രിയപച്ചയേന പച്ചയോ… ചത്താരി… ഝാനപച്ചയേന പച്ചയോ… ചത്താരി… മഗ്ഗപച്ചയേന പച്ചയോ… ചത്താരി… സമ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ… ദ്വേ… വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ… തീണി (അരൂപദുകസദിസാ).

അത്ഥിപച്ചയോ

൩൬൦. സരണോ ധമ്മോ സരണസ്സ ധമ്മസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ (സംഖിത്തം). സരണോ ധമ്മോ അരണസ്സ ധമ്മസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതം, പച്ഛാജാതം (സംഖിത്തം). സരണോ ധമ്മോ സരണസ്സ ച അരണസ്സ ച ധമ്മസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ (സംഖിത്തം). (൩)

൩൬൧. അരണോ ധമ്മോ അരണസ്സ ധമ്മസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതം, പുരേജാതം, പച്ഛാജാതം, ആഹാരം, ഇന്ദ്രിയം (സംഖിത്തം). അരണോ ധമ്മോ സരണസ്സ ധമ്മസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. പുരേജാതം – ചക്ഖും …പേ… വത്ഥും അസ്സാദേതി അഭിനന്ദതി, തം ആരബ്ഭ രാഗോ ഉപ്പജ്ജതി…പേ… ദോമനസ്സം ഉപ്പജ്ജതി, വത്ഥു സരണാനം ഖന്ധാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

സരണോ ച അരണോ ച ധമ്മാ സരണസ്സ ധമ്മസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതം, പുരേജാതം (സംഖിത്തം). സരണോ ച അരണോ ച ധമ്മാ അരണസ്സ ധമ്മസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ – സഹജാതം, പച്ഛാജാതം, ആഹാരം, ഇന്ദ്രിയം. സഹജാതാ – സരണാ ഖന്ധാ ച മഹാഭൂതാ ച ചിത്തസമുട്ഠാനാനം രൂപാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. പച്ഛാജാതാ – സരണാ ഖന്ധാ ച കബളീകാരോ ആഹാരോ ച ഇമസ്സ കായസ്സ അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. പച്ഛാജാതാ – സരണാ ഖന്ധാ ച രൂപജീവിതിന്ദ്രിയഞ്ച കടത്താരൂപാനം അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)