൧. വിഭങ്ഗവാരോ

ഹേതുപച്ചയാദി

൧൮൬. ഉപേക്ഖാസഹഗതോ ധമ്മോ ഉപേക്ഖാസഹഗതസ്സ ധമ്മസ്സ ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ – ഉപേക്ഖാസഹഗതാ ഹേതൂ സമ്പയുത്തകാനം ഖന്ധാനം ഹേതുപച്ചയേന പച്ചയോ; പടിസന്ധിക്ഖണേ…പേ…. (ഏവം ചത്താരി പഞ്ഹാ യഥാ സവിതക്കദുകസ്സ.)

ഉപേക്ഖാസഹഗതോ ധമ്മോ ഉപേക്ഖാസഹഗതസ്സ ധമ്മസ്സ ആരമ്മണപച്ചയേന പച്ചയോ… അധിപതിപച്ചയേന പച്ചയോ. (യഥാ സപ്പീതികദുകം ഏവം ആരമ്മണമ്പി അധിപതിപി വിത്ഥാരേതബ്ബാ, ‘‘ഉപേക്ഖാ’’തി നാനം.)

അനന്തരപച്ചയാദി

൧൮൭. ഉപേക്ഖാസഹഗതോ ധമ്മോ ഉപേക്ഖാസഹഗതസ്സ ധമ്മസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ – പുരിമാ പുരിമാ ഉപേക്ഖാസഹഗതാ ഖന്ധാ പച്ഛിമാനം പച്ഛിമാനം ഉപേക്ഖാസഹഗതാനം ഖന്ധാനം അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

ഉപേക്ഖാസഹഗതോ ധമ്മോ നഉപേക്ഖാസഹഗതസ്സ ധമ്മസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ – പുരിമാ പുരിമാ ഉപേക്ഖാസഹഗതാ ഖന്ധാ പച്ഛിമായ പച്ഛിമായ ഉപേക്ഖായ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ; ഉപേക്ഖാസഹഗതം ചുതിചിത്തം നഉപേക്ഖാസഹഗതസ്സ ഉപപത്തിചിത്തസ്സ… ആവജ്ജനാ നഉപേക്ഖാസഹഗതാനം ഖന്ധാനം… വിപാകമനോധാതു നഉപേക്ഖാസഹഗതായ വിപാകമനോവിഞ്ഞാണധാതുയാ… ഉപേക്ഖാസഹഗതം ഭവങ്ഗം നഉപേക്ഖാസഹഗതസ്സ ഭവങ്ഗസ്സ… ഉപേക്ഖാസഹഗതം കുസലാകുസലം നഉപേക്ഖാസഹഗതസ്സ വുട്ഠാനസ്സ… കിരിയം വുട്ഠാനസ്സ… ഫലം വുട്ഠാനസ്സ… നിരോധാ വുട്ഠഹന്തസ്സ നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനം നഉപേക്ഖാസഹഗതായ ഫലസമാപത്തിയാ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

ഉപേക്ഖാസഹഗതോ ധമ്മോ ഉപേക്ഖാസഹഗതസ്സ ച നഉപേക്ഖാസഹഗതസ്സ ച ധമ്മസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ – പുരിമാ പുരിമാ ഉപേക്ഖാസഹഗതാ ഖന്ധാ പച്ഛിമാനം പച്ഛിമാനം ഉപേക്ഖാസഹഗതാനം ഖന്ധാനം ഉപേക്ഖായ ച അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

൧൮൮. നഉപേക്ഖാസഹഗതോ ധമ്മോ നഉപേക്ഖാസഹഗതസ്സ ധമ്മസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ – പുരിമാ പുരിമാ ഉപേക്ഖാ പച്ഛിമായ പച്ഛിമായ ഉപേക്ഖായ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ; പുരിമാ പുരിമാ നഉപേക്ഖാസഹഗതാ ഖന്ധാ പച്ഛിമാനം പച്ഛിമാനം നഉപേക്ഖാസഹഗതാനം ഖന്ധാനം അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ; അനുലോമം ഗോത്രഭുസ്സ…പേ… അനുലോമം ഫലസമാപത്തിയാ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. (മൂലം കാതബ്ബം.) പുരിമാ പുരിമാ ഉപേക്ഖാ പച്ഛിമാനം പച്ഛിമാനം ഉപേക്ഖാസഹഗതാനം ഖന്ധാനം അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ; നഉപേക്ഖാസഹഗതം ചുതിചിത്തം ഉപേക്ഖാസഹഗതസ്സ ഉപപത്തിചിത്തസ്സ… നഉപേക്ഖാസഹഗതം ഭവങ്ഗം ആവജ്ജനായ… കായവിഞ്ഞാണധാതു വിപാകമനോധാതുയാ… നഉപേക്ഖാസഹഗതാ വിപാകമനോവിഞ്ഞാണധാതു കിരിയമനോവിഞ്ഞാണധാതുയാ… നഉപേക്ഖാസഹഗതം ഭവങ്ഗം ഉപേക്ഖാസഹഗതസ്സ ഭവങ്ഗസ്സ… നഉപേക്ഖാസഹഗതം കുസലാകുസലം ഉപേക്ഖാസഹഗതസ്സ വുട്ഠാനസ്സ… കിരിയം വുട്ഠാനസ്സ… ഫലം വുട്ഠാനസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. (൨)

നഉപേക്ഖാസഹഗതോ ധമ്മോ ഉപേക്ഖാസഹഗതസ്സ ച നഉപേക്ഖാസഹഗതസ്സ ച ധമ്മസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ – പുരിമാ പുരിമാ ഉപേക്ഖാ പച്ഛിമാനം പച്ഛിമാനം ഉപേക്ഖാസഹഗതാനം ഖന്ധാനം ഉപേക്ഖായ ച അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

൧൮൯. ഉപേക്ഖാസഹഗതോ ച നഉപേക്ഖാസഹഗതോ ച ധമ്മാ ഉപേക്ഖാസഹഗതസ്സ ധമ്മസ്സ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ – പുരിമാ പുരിമാ ഉപേക്ഖാസഹഗതാ ഖന്ധാ ച ഉപേക്ഖാ ച പച്ഛിമാനം പച്ഛിമാനം ഉപേക്ഖാസഹഗതാനം ഖന്ധാനം അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. (മൂലം കാതബ്ബം.) പുരിമാ പുരിമാ ഉപേക്ഖാസഹഗതാ ഖന്ധാ ച ഉപേക്ഖാ ച പച്ഛിമായ പച്ഛിമായ ഉപേക്ഖായ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ; ഉപേക്ഖാസഹഗതം ചുതിചിത്തഞ്ച ഉപേക്ഖാ ച നഉപേക്ഖാസഹഗതസ്സ ഉപപത്തിചിത്തസ്സ… ആവജ്ജനാ ച ഉപേക്ഖാ ച നഉപേക്ഖാസഹഗതാനം ഖന്ധാനം… വിപാകമനോധാതു ച ഉപേക്ഖാ ച നഉപേക്ഖാസഹഗതായ വിപാകമനോവിഞ്ഞാണധാതുയാ… ഉപേക്ഖാസഹഗതം ഭവങ്ഗഞ്ച ഉപേക്ഖാ ച നഉപേക്ഖാസഹഗതസ്സ ഭവങ്ഗസ്സ… ഉപേക്ഖാസഹഗതം കുസലാകുസലഞ്ച ഉപേക്ഖാ ച നഉപേക്ഖാസഹഗതസ്സ വുട്ഠാനസ്സ… കിരിയഞ്ച ഉപേക്ഖാ ച വുട്ഠാനസ്സ… ഫലഞ്ച ഉപേക്ഖാ ച വുട്ഠാനസ്സ… നിരോധാ വുട്ഠഹന്തസ്സ നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനഞ്ച ഉപേക്ഖാ ച നഉപേക്ഖാസഹഗതായ ഫലസമാപത്തിയാ അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. (മൂലം കാതബ്ബം.) പുരിമാ പുരിമാ ഉപേക്ഖാസഹഗതാ ഖന്ധാ ച ഉപേക്ഖാ ച പച്ഛിമാനം പച്ഛിമാനം ഉപേക്ഖാസഹഗതാനം ഖന്ധാനം ഉപേക്ഖായ ച അനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ. (൩)

സമനന്തരപച്ചയേന പച്ചയോ… സഹജാതപച്ചയേന പച്ചയോ… നവ… അഞ്ഞമഞ്ഞപച്ചയേന പച്ചയോ… നവ… നിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ… നവ.

ഉപനിസ്സയപച്ചയോ

൧൯൦. ഉപേക്ഖാസഹഗതോ ധമ്മോ ഉപേക്ഖാസഹഗതസ്സ ധമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ… തീണി.

നഉപേക്ഖാസഹഗതോ ധമ്മോ നഉപേക്ഖാസഹഗതസ്സ ധമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ – ആരമ്മണൂപനിസ്സയോ, അനന്തരൂപനിസ്സയോ, പകതൂപനിസ്സയോ…പേ…. പകതൂപനിസ്സയോ – നഉപേക്ഖാസഹഗതം സദ്ധം ഉപനിസ്സായ നഉപേക്ഖാസഹഗതേന ചിത്തേന ദാനം ദേതി, സീലം…പേ… ഉപോസഥകമ്മം…പേ… നഉപേക്ഖാസഹഗതം ഝാനം…പേ… വിപസ്സനം…പേ… മഗ്ഗം…പേ… സമാപത്തിം ഉപ്പാദേതി, മാനം ജപ്പേതി, ദിട്ഠിം ഗണ്ഹാതി; നഉപേക്ഖാസഹഗതം സീലം…പേ… പഞ്ഞം… രാഗം… ദോസം… മോഹം… മാനം… ദിട്ഠിം… പത്ഥനം… കായികം സുഖം… കായികം ദുക്ഖം… ഉതും… ഭോജനം… സേനാസനം ഉപേക്ഖം ഉപനിസ്സായ നഉപേക്ഖാസഹഗതേന ചിത്തേന ദാനം ദേതി…പേ… സമാപത്തിം ഉപ്പാദേതി, പാണം ഹനതി…പേ… സങ്ഘം ഭിന്ദതി; നഉപേക്ഖാസഹഗതാ സദ്ധാ…പേ… സേനാസനം ഉപേക്ഖാ ച നഉപേക്ഖാസഹഗതായ സദ്ധായ…പേ… പഞ്ഞായ… രാഗസ്സ…പേ… പത്ഥനായ… കായികസ്സ സുഖസ്സ… കായികസ്സ ദുക്ഖസ്സ … മഗ്ഗസ്സ, ഫലസമാപത്തിയാ ഉപേക്ഖായ ച ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ. (൧)

നഉപേക്ഖാസഹഗതോ ധമ്മോ ഉപേക്ഖാസഹഗതസ്സ ധമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ (തീണിപി ഉപനിസ്സയാ). നഉപേക്ഖാസഹഗതം സദ്ധം ഉപനിസ്സായ ഉപേക്ഖാസഹഗതേന ചിത്തേന ദാനം ദേതി…പേ… സമാപത്തിം ഉപ്പാദേതി, മാനം ജപ്പേതി, ദിട്ഠിം ഗണ്ഹാതി; നഉപേക്ഖാസഹഗതം സീലം…പേ… സേനാസനം ഉപേക്ഖം ഉപനിസ്സായ ഉപേക്ഖാസഹഗതേന ചിത്തേന ദാനം ദേതി…പേ… സമാപത്തിം ഉപ്പാദേതി, ഉപേക്ഖാസഹഗതേന ചിത്തേന അദിന്നം ആദിയതി, മുസാ ഭണതി, പിസുണം…പേ… സമ്ഫം…പേ… സന്ധിം…പേ… നില്ലോപം…പേ… ഏകാഗാരികം…പേ… പരിപന്ഥേ…പേ… പരദാരം…പേ… ഗാമഘാതം…പേ… നിഗമഘാതം കരോതി; നഉപേക്ഖാസഹഗതാ സദ്ധാ…പേ… സേനാസനം ഉപേക്ഖാ ച ഉപേക്ഖാസഹഗതായ സദ്ധായ…പേ… പത്ഥനായ… മഗ്ഗസ്സ, ഫലസമാപത്തിയാ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ.

നഉപേക്ഖാസഹഗതോ ധമ്മോ ഉപേക്ഖാസഹഗതസ്സ ച നഉപേക്ഖാസഹഗതസ്സ ച ധമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ (തീണി ഉപനിസ്സയാ ദുതിയഗമനസദിസാ). (൩)

ഉപേക്ഖാസഹഗതോ ച നഉപേക്ഖാസഹഗതോ ച ധമ്മാ ഉപേക്ഖാസഹഗതസ്സ ധമ്മസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയേന പച്ചയോ… തീണി.

പുരേജാതപച്ചയോ

൧൯൧. നഉപേക്ഖാസഹഗതോ ധമ്മോ നഉപേക്ഖാസഹഗതസ്സ ധമ്മസ്സ പുരേജാതപച്ചയേന പച്ചയോ… തീണി (സപ്പീതികദുകസദിസാ).

പച്ഛാജാതപച്ചയാദി

൧൯൨. ഉപേക്ഖാസഹഗതോ ധമ്മോ നഉപേക്ഖാസഹഗതസ്സ ധമ്മസ്സ പച്ഛാജാതപച്ചയേന പച്ചയോ… തീണി… ആസേവനപച്ചയേന പച്ചയോ… നവ… കമ്മപച്ചയേന പച്ചയോ… ഛ. (ചത്താരി സഹജാതാ നാനാക്ഖണികാ കാതബ്ബാ, ദ്വേ നാനാക്ഖണികാ ച.)… വിപാകപച്ചയേന പച്ചയോ… നവ… ആഹാരപച്ചയേന പച്ചയോ… ചത്താരി… ഇന്ദ്രിയപച്ചയേന പച്ചയോ… നവ… ഝാനപച്ചയേന പച്ചയോ… നവ… മഗ്ഗപച്ചയേന പച്ചയോ… ചത്താരി… സമ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ… ഛ… വിപ്പയുത്തപച്ചയേന പച്ചയോ… പഞ്ച… അത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ… നവ… നത്ഥിപച്ചയേന പച്ചയോ… വിഗതപച്ചയേന പച്ചയോ… അവിഗതപച്ചയേന പച്ചയോ. (ഇമാനി പച്ചയാനി സപ്പീതികകരണേന വിഭജിതബ്ബാനി.)