(൨൨൬) ൯. അപരിനിപ്ഫന്നകഥാ
൯൧൭. രൂപം അപരിനിപ്ഫന്നന്തി? ആമന്താ. രൂപം ന അനിച്ചം ന സങ്ഖതം ന പടിച്ചസമുപ്പന്നം ന ഖയധമ്മം ന വയധമ്മം ന വിരാഗധമ്മം ന നിരോധധമ്മം ന വിപരിണാമധമ്മന്തി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… നനു രൂപം അനിച്ചം സങ്ഖതം പടിച്ചസമുപ്പന്നം ഖയധമ്മം വയധമ്മം വിരാഗധമ്മം നിരോധധമ്മം വിപരിണാമധമ്മന്തി? ആമന്താ. ഹഞ്ചി രൂപം അനിച്ചം സങ്ഖതം…പേ… വിപരിണാമധമ്മം, നോ ച വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘രൂപം അപരിനിപ്ഫന്ന’’ന്തി.
ദുക്ഖഞ്ഞേവ പരിനിപ്ഫന്നന്തി? ആമന്താ. നനു യദനിച്ചം തം ദുക്ഖം [സം. നി. ൩.൧൫] വുത്തം ഭഗവതാ – ‘‘രൂപം അനിച്ച’’ന്തി? ആമന്താ. ഹഞ്ചി യദനിച്ചം തം ദുക്ഖം വുത്തം ഭഗവതാ – ‘‘രൂപം അനിച്ചം’’, നോ ച വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘ദുക്ഖഞ്ഞേവ പരിനിപ്ഫന്ന’’ന്തി…പേ….
൯൧൮. വേദനാ …പേ… സഞ്ഞാ… സങ്ഖാരാ… വിഞ്ഞാണം… ചക്ഖായതനം…പേ… ധമ്മായതനം… ചക്ഖുധാതു… ധമ്മധാതു… ചക്ഖുന്ദ്രിയം…പേ… അഞ്ഞാതാവിന്ദ്രിയം അപരിനിപ്ഫന്നന്തി? ആമന്താ. അഞ്ഞാതാവിന്ദ്രിയം ന അനിച്ചം…പേ… ന വിപരിണാമധമ്മന്തി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… നനു അഞ്ഞാതാവിന്ദ്രിയം അനിച്ചം സങ്ഖതം…പേ… വിപരിണാമധമ്മന്തി? ആമന്താ. ഹഞ്ചി അഞ്ഞാതാവിന്ദ്രിയം അനിച്ചം സങ്ഖതം പടിച്ചസമുപ്പന്നം ഖയധമ്മം വയധമ്മം വിരാഗധമ്മം നിരോധധമ്മം വിപരിണാമധമ്മം, നോ ച വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘അഞ്ഞാതാവിന്ദ്രിയം അപരിനിപ്ഫന്ന’’ന്തി.
ദുക്ഖഞ്ഞേവ പരിനിപ്ഫന്നന്തി? ആമന്താ. നനു യദനിച്ചം തം ദുക്ഖം വുത്തം ഭഗവതാ – ‘‘അഞ്ഞാതാവിന്ദ്രിയം അനിച്ച’’ന്തി? ആമന്താ. ഹഞ്ചി യദനിച്ചം തം ദുക്ഖം വുത്തം ഭഗവതാ – ‘‘അഞ്ഞാതാവിന്ദ്രിയം അനിച്ചം’’, നോ ച വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘ദുക്ഖഞ്ഞേവ പരിനിപ്ഫന്ന’’ന്തി.
അപരിനിപ്ഫന്നകഥാ നിട്ഠിതാ.
തേവീസതിമവഗ്ഗോ.
തസ്സുദ്ദാനം –
ഏകാധിപ്പായേന മേഥുനോ ധമ്മോ പടിസേവിതബ്ബോ, അരഹന്താനം വണ്ണേന അമനുസ്സാ മേഥുനം ധമ്മം പടിസേവന്തി, ബോധിസത്തോ ഇസ്സരിയകാമകാരികാഹേതു വിനിപാതം ഗച്ഛതി, ഗബ്ഭസേയ്യം ഓക്കമതി, ദുക്കരകാരികം അകാസി, അപരന്തപം അകാസി, അഞ്ഞം സത്ഥാരം ഉദ്ദിസി, അത്ഥി ന രാഗോ രാഗപതിരൂപകോ അത്ഥി ന ദോസോ ദോസപതിരൂപകോ അത്ഥി ന മോഹോ മോഹപതിരൂപകോ അത്ഥി ന കിലേസോ കിലേസപതിരൂപകോ, രൂപം അപരിനിപ്ഫന്നം അഞ്ഞാതാവിന്ദ്രിയം അപരിനിപ്ഫന്നന്തി.
ഖുദ്ദകോ അഡ്ഢപണ്ണാസകോ.
തസ്സുദ്ദാനം –
നവം, നിബ്ബുതി, ഏകാധിപ്പായോതി.
പണ്ണാസകുദ്ദാനം –
മഹാനിയാമോ, അനുസയാ, നിഗ്ഗഹോ, ഖുദ്ദകപഞ്ചമോ;
പരപ്പവാദമദ്ദനാ, സുത്തമൂലസമാഹിതാ;
ഉജ്ജോതനാ സത്ഥുസമയേ, കഥാവത്ഥുപകരണേതി.
പഞ്ചത്തിംസഭാണവാരം
കഥാവത്ഥുപകരണം നിട്ഠിതം.