൧. സുദ്ധബ്രഹ്മചരിയകഥാ

൨൬൯. നത്ഥി ദേവേസു ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ആമന്താ. സബ്ബേ ദേവാ ജളാ ഏലമൂഗാ [ഏളമൂഗാ (സ്യാ.)] അവിഞ്ഞൂ ഹത്ഥസംവാചികാ നപ്പടിബലാ സുഭാസിതദുബ്ഭാസിതാനം അത്ഥമഞ്ഞാതും, സബ്ബേ ദേവാ ന ബുദ്ധേ പസന്നാ ന ധമ്മേ പസന്നാ ന സങ്ഘേ പസന്നാ, ന ബുദ്ധം ഭഗവന്തം പയിരുപാസന്തി, ന ബുദ്ധം ഭഗവന്തം പഞ്ഹം പുച്ഛന്തി, ന ബുദ്ധേന ഭഗവതാ പഞ്ഹേ വിസ്സജ്ജിതേ അത്തമനാ, സബ്ബേ ദേവാ കമ്മാവരണേന സമന്നാഗതാ കിലേസാവരണേന സമന്നാഗതാ വിപാകാവരണേന സമന്നാഗതാ അസ്സദ്ധാ അച്ഛന്ദികാ ദുപ്പഞ്ഞാ അഭബ്ബാ നിയാമം ഓക്കമിതും കുസലേസു ധമ്മേസു സമ്മത്തം, സബ്ബേ ദേവാ മാതുഘാതകാ പിതുഘാതകാ അരഹന്തഘാതകാ രുഹിരുപ്പാദകാ സങ്ഘഭേദകാ, സബ്ബേ ദേവാ പാണാതിപാതിനോ അദിന്നാദായിനോ കാമേസുമിച്ഛാചാരിനോ മുസാവാദിനോ പിസുണവാചാ ഫരുസാവാചാ സമ്ഫപ്പലാപിനോ അഭിജ്ഝാലുനോ ബ്യാപന്നചിത്താ മിച്ഛാദിട്ഠികാതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

നനു അത്ഥി ദേവാ അജളാ അനേലമൂഗാ വിഞ്ഞൂ ന ഹത്ഥസംവാചികാ പടിബലാ സുഭാസിതദുബ്ഭാസിതാനം അത്ഥമഞ്ഞാതും, അത്ഥി ദേവാ ബുദ്ധേ പസന്നാ ധമ്മേ പസന്നാ സങ്ഘേ പസന്നാ, ബുദ്ധം ഭഗവന്തം പയിരുപാസന്തി, ബുദ്ധം ഭഗവന്തം പഞ്ഹം പുച്ഛന്തി, ബുദ്ധേന ഭഗവതാ പഞ്ഹേ വിസ്സജ്ജിതേ അത്തമനാ ഹോന്തി, അത്ഥി ദേവാ ന കമ്മാവരണേന സമന്നാഗതാ ന കിലേസാവരണേന സമന്നാഗതാ ന വിപാകാവരണേന സമന്നാഗതാ സദ്ധാ ഛന്ദികാ പഞ്ഞവന്തോ ഭബ്ബാ നിയാമം ഓക്കമിതും കുസലേസു ധമ്മേസു സമ്മത്തം, അത്ഥി ദേവാ ന മാതുഘാതകാ ന പിതുഘാതകാ ന അരഹന്തഘാതകാ ന രുഹിരുപ്പാദകാ ന സങ്ഘഭേദകാ, അത്ഥി ദേവാ ന പാണാതിപാതിനോ ന അദിന്നാദായിനോ ന കാമേസുമിച്ഛാചാരിനോ ന മുസാവാദിനോ ന പിസുണാവാചാ ന ഫരുസാവാചാ ന സമ്ഫപ്പലാപിനോ ന അഭിജ്ഝാലുനോ അബ്യാപന്നചിത്താ സമ്മാദിട്ഠികാതി? ആമന്താ.

ഹഞ്ചി അത്ഥി ദേവാ അജളാ അനേലമൂഗാ വിഞ്ഞൂ ന ഹത്ഥസംവാചികാ പടിബലാ സുഭാസിതദുബ്ഭാസിതാനം അത്ഥമഞ്ഞാതും…പേ… അത്ഥി ദേവാ ബുദ്ധേ പസന്നാ…പേ… സമ്മാദിട്ഠികാ, നോ ച വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘നത്ഥി ദേവേസു ബ്രഹ്മചരിയവാസോ’’തി.

൨൭൦. അത്ഥി ദേവേസു ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ആമന്താ. അത്ഥി തത്ഥ പബ്ബജ്ജാ മുണ്ഡിയം കാസാവധാരണാ പത്തധാരണാ, ദേവേസു സമ്മാസമ്ബുദ്ധാ ഉപ്പജ്ജന്തി, പച്ചേകസമ്ബുദ്ധാ ഉപ്പജ്ജന്തി, സാവകയുഗം ഉപ്പജ്ജതീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

ദേവേസു പബ്ബജ്ജാ നത്ഥീതി, നത്ഥി ദേവേസു ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ആമന്താ. യത്ഥ അത്ഥി പബ്ബജ്ജാ തത്ഥേവ ബ്രഹ്മചരിയവാസോ, യത്ഥ നത്ഥി പബ്ബജ്ജാ നത്ഥി തത്ഥ ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… യത്ഥ അത്ഥി പബ്ബജ്ജാ തത്ഥേവ ബ്രഹ്മചരിയവാസോ, യത്ഥ നത്ഥി പബ്ബജ്ജാ നത്ഥി തത്ഥ ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ആമന്താ. യോ പബ്ബജതി തസ്സേവ ബ്രഹ്മചരിയവാസോ, യോ ന പബ്ബജതി നത്ഥി തസ്സ ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

ദേവേസു മുണ്ഡിയം നത്ഥീതി, നത്ഥി ദേവേസു ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ആമന്താ. യത്ഥ അത്ഥി മുണ്ഡിയം തത്ഥേവ ബ്രഹ്മചരിയവാസോ, യത്ഥ നത്ഥി മുണ്ഡിയം നത്ഥി തത്ഥ ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… യത്ഥ അത്ഥി മുണ്ഡിയം തത്ഥേവ ബ്രഹ്മചരിയവാസോ, യത്ഥ നത്ഥി മുണ്ഡിയം നത്ഥി തത്ഥ ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ആമന്താ. യോ മുണ്ഡോ ഹോതി തസ്സേവ ബ്രഹ്മചരിയവാസോ, യോ മുണ്ഡോ ന ഹോതി നത്ഥി തസ്സ ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

ദേവേസു കാസാവധാരണാ നത്ഥീതി, നത്ഥി ദേവേസു ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ആമന്താ. യത്ഥ അത്ഥി കാസാവധാരണാ തത്ഥേവ ബ്രഹ്മചരിയവാസോ, യത്ഥ നത്ഥി കാസാവധാരണാ നത്ഥി തത്ഥ ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… യത്ഥ അത്ഥി കാസാവധാരണാ തത്ഥേവ ബ്രഹ്മചരിയവാസോ, യത്ഥ നത്ഥി കാസാവധാരണാ നത്ഥി തത്ഥ ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ആമന്താ. യോ കാസാവം ധാരേതി തസ്സേവ ബ്രഹ്മചരിയവാസോ, യോ കാസാവം ന ധാരേതി നത്ഥി തസ്സ ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

ദേവേസു പത്തധാരണാ നത്ഥീതി, നത്ഥി ദേവേസു ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ആമന്താ. യത്ഥ അത്ഥി പത്തധാരണാ തത്ഥേവ ബ്രഹ്മചരിയവാസോ, യത്ഥ നത്ഥി പത്തധാരണാ നത്ഥി തത്ഥ ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… യത്ഥ അത്ഥി പത്തധാരണാ തത്ഥേവ ബ്രഹ്മചരിയവാസോ, യത്ഥ നത്ഥി പത്തധാരണാ നത്ഥി തത്ഥ ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ആമന്താ? യോ പത്തം ധാരേതി തസ്സേവ ബ്രഹ്മചരിയവാസോ, യോ പത്തം ന ധാരേതി നത്ഥി തസ്സ ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

ദേവേസു സമ്മാസമ്ബുദ്ധാ നുപ്പജ്ജന്തീതി, നത്ഥി ദേവേസു ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ആമന്താ. യത്ഥ സമ്മാസമ്ബുദ്ധാ ഉപ്പജ്ജന്തി തത്ഥേവ ബ്രഹ്മചരിയവാസോ, യത്ഥ സമ്മാസമ്ബുദ്ധാ നുപ്പജ്ജന്തി നത്ഥി തത്ഥ ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… യത്ഥ സമ്മാസമ്ബുദ്ധാ ഉപ്പജ്ജന്തി തത്ഥേവ ബ്രഹ്മചരിയവാസോ, യത്ഥ സമ്മാസമ്ബുദ്ധാ നുപ്പജ്ജന്തി നത്ഥി തത്ഥ ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ആമന്താ. ലുമ്ബിനിയാ ഭഗവാ ജാതോ, ബോധിയാ മൂലേ അഭിസമ്ബുദ്ധോ, ബാരാണസിയം ഭഗവതാ ധമ്മചക്കം പവത്തിതം; തത്ഥേവ ബ്രഹ്മചരിയവാസോ, നത്ഥഞ്ഞത്ര ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

ദേവേസു പച്ചേകസമ്ബുദ്ധാ നുപ്പജ്ജന്തീതി, നത്ഥി ദേവേസു ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ആമന്താ. യത്ഥ പച്ചേകസമ്ബുദ്ധാ ഉപ്പജ്ജന്തി തത്ഥേവ ബ്രഹ്മചരിയവാസോ, യത്ഥ പച്ചേകസമ്ബുദ്ധാ നുപ്പജ്ജന്തി നത്ഥി തത്ഥ ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… യത്ഥ പച്ചേകസമ്ബുദ്ധാ ഉപ്പജ്ജന്തി തത്ഥേവ ബ്രഹ്മചരിയവാസോ, യത്ഥ പച്ചേകസമ്ബുദ്ധാ നുപ്പജ്ജന്തി നത്ഥി തത്ഥ ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ആമന്താ. മജ്ഝിമേസു ജനപദേസു പച്ചേകസമ്ബുദ്ധാ ഉപ്പജ്ജന്തി, തത്ഥേവ ബ്രഹ്മചരിയവാസോ, നത്ഥഞ്ഞത്ര ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

ദേവേസു സാവകയുഗം നുപ്പജ്ജതീതി, നത്ഥി ദേവേസു ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ആമന്താ. യത്ഥ സാവകയുഗം ഉപ്പജ്ജതി തത്ഥേവ ബ്രഹ്മചരിയവാസോ, യത്ഥ സാവകയുഗം നുപ്പജ്ജതി നത്ഥി തത്ഥ ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… യത്ഥ സാവകയുഗം ഉപ്പജ്ജതി തത്ഥേവ ബ്രഹ്മചരിയവാസോ, യത്ഥ സാവകയുഗം നുപ്പജ്ജതി നത്ഥി തത്ഥ ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ആമന്താ. മഗധേസു സാവകയുഗം ഉപ്പന്നം, തത്ഥേവ ബ്രഹ്മചരിയവാസോ, നത്ഥഞ്ഞത്ര ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

൨൭൧. അത്ഥി ദേവേസു ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ആമന്താ. സബ്ബദേവേസു അത്ഥി ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

അത്ഥി മനുസ്സേസു ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ആമന്താ. സബ്ബമനുസ്സേസു അത്ഥി ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

അത്ഥി ദേവേസു ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ആമന്താ. അസഞ്ഞസത്തേസു ദേവേസു അത്ഥി ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

അത്ഥി മനുസ്സേസു ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ആമന്താ. പച്ചന്തിമേസു ജനപദേസു അത്ഥി ബ്രഹ്മചരിയവാസോ മിലക്ഖേസു [മിലക്ഖൂസു (സ്യാ. ക.)] അവിഞ്ഞാതാരേസു യത്ഥ നത്ഥി ഗതി ഭിക്ഖൂനം ഭിക്ഖുനീനം ഉപാസകാനം ഉപാസികാനന്തി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ.

അത്ഥി ദേവേസു ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? അത്ഥി യത്ഥ അത്ഥി, അത്ഥി യത്ഥ നത്ഥീതി. അസഞ്ഞസത്തേസു ദേവേസു അത്ഥി യത്ഥ അത്ഥി, അത്ഥി യത്ഥ നത്ഥി ബ്രഹ്മചരിയവാസോ, സഞ്ഞസത്തേസു [അസഞ്ഞസത്തേസു (ക.)] ദേവേസു അത്ഥി യത്ഥ അത്ഥി, അത്ഥി യത്ഥ നത്ഥി ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ.

ദേവേസു അത്ഥി യത്ഥ അത്ഥി, അത്ഥി യത്ഥ നത്ഥി ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ആമന്താ. കത്ഥ അത്ഥി, കത്ഥ നത്ഥീതി? അസഞ്ഞസത്തേസു ദേവേസു നത്ഥി ബ്രഹ്മചരിയവാസോ, സഞ്ഞസത്തേസു [അസഞ്ഞസത്തേസു (ക.)] ദേവേസു അത്ഥി ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി. അസഞ്ഞസത്തേസു ദേവേസു നത്ഥി ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ആമന്താ. സഞ്ഞസത്തേസു [അസഞ്ഞസത്തേസു (ക.)] ദേവേസു നത്ഥി ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ.

സഞ്ഞസത്തേസു ദേവേസു അത്ഥി ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ആമന്താ. അസഞ്ഞസത്തേസു ദേവേസു അത്ഥി ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ.

അത്ഥി മനുസ്സേസു ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? അത്ഥി യത്ഥ അത്ഥി, അത്ഥി യത്ഥ നത്ഥീതി. പച്ചന്തിമേസു ജനപദേസു അത്ഥി യത്ഥ അത്ഥി, അത്ഥി യത്ഥ നത്ഥി ബ്രഹ്മചരിയവാസോ മിലക്ഖേസു അവിഞ്ഞാതാരേസു യത്ഥ നത്ഥി ഗതി ഭിക്ഖൂനം ഭിക്ഖുനീനം ഉപാസകാനം ഉപാസികാനം, മജ്ഝിമേസു ജനപദേസു അത്ഥി യത്ഥ അത്ഥി, അത്ഥി യത്ഥ നത്ഥി ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ.

മനുസ്സേസു അത്ഥി യത്ഥ അത്ഥി, അത്ഥി യത്ഥ നത്ഥി ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ആമന്താ. കത്ഥ അത്ഥി, കത്ഥ നത്ഥീതി? പച്ചന്തിമേസു ജനപദേസു നത്ഥി ബ്രഹ്മചരിയവാസോ മിലക്ഖേസു അവിഞ്ഞാതാരേസു യത്ഥ നത്ഥി ഗതി ഭിക്ഖൂനം ഭിക്ഖുനീനം ഉപാസകാനം ഉപാസികാനം, മജ്ഝിമേസു ജനപദേസു അത്ഥി ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി. പച്ചന്തിമേസു ജനപദേസു നത്ഥി ബ്രഹ്മചരിയവാസോ മിലക്ഖേസു അവിഞ്ഞാതാരേസു യത്ഥ നത്ഥി ഗതി ഭിക്ഖൂനം ഭിക്ഖുനീനം ഉപാസകാനം ഉപാസികാനന്തി? ആമന്താ. മജ്ഝിമേസു ജനപദേസു നത്ഥി ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ.

മജ്ഝിമേസു ജനപദേസു അത്ഥി ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ആമന്താ. പച്ചന്തിമേസു ജനപദേസു അത്ഥി ബ്രഹ്മചരിയവാസോ മിലക്ഖേസു അവിഞ്ഞാതാരേസു യത്ഥ നത്ഥി ഗതി ഭിക്ഖൂനം ഭിക്ഖുനീനം ഉപാസകാനം ഉപാസികാനന്തി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ.

അത്ഥി ദേവേസു ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ആമന്താ. നനു വുത്തം ഭഗവതാ – ‘‘തീഹി, ഭിക്ഖവേ, ഠാനേഹി ജമ്ബുദീപകാ മനുസ്സാ ഉത്തരകുരുകേ ച മനുസ്സേ അധിഗ്ഗണ്ഹന്തി ദേവേ ച താവതിംസേ! കതമേഹി തീഹി? സൂരാ, സതിമന്തോ, ഇധ ബ്രഹ്മചരിയവാസോ’’തി [അ. നി. ൯.൨൧]. അത്ഥേവ സുത്തന്തോതി? ആമന്താ. തേന ഹി നത്ഥി ദേവേസു ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി.

സാവത്ഥിയം വുത്തം ഭഗവതാ – ‘‘ഇധ ബ്രഹ്മചരിയവാസോ’’തി? ആമന്താ. സാവത്ഥിയംയേവ ബ്രഹ്മചരിയവാസോ, നത്ഥി അഞ്ഞത്ര ബ്രഹ്മചരിയവാസോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ.

൨൭൨. അനാഗാമിസ്സ പുഗ്ഗലസ്സ പഞ്ചോരമ്ഭാഗിയാനി സംയോജനാനി പഹീനാനി, പഞ്ചുദ്ധമ്ഭാഗിയാനി സംയോജനാനി അപ്പഹീനാനി, ഇതോ ചുതസ്സ തത്ഥ ഉപപന്നസ്സ കുഹിം ഫലുപ്പത്തീതി? തത്ഥേവ. ഹഞ്ചി അനാഗാമിസ്സ പുഗ്ഗലസ്സ പഞ്ചോരമ്ഭാഗിയാനി സംയോജനാനി പഹീനാനി, പഞ്ചുദ്ധമ്ഭാഗിയാനി സംയോജനാനി അപ്പഹീനാനി, ഇതോ ചുതസ്സ തത്ഥ ഉപപന്നസ്സ തഹിം ഫലുപ്പത്തി; നോ ച വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘നത്ഥി ദേവേസു ബ്രഹ്മചരിയവാസോ’’തി.

അനാഗാമിസ്സ പുഗ്ഗലസ്സ പഞ്ചോരമ്ഭാഗിയാനി സംയോജനാനി പഹീനാനി, പഞ്ചുദ്ധമ്ഭാഗിയാനി സംയോജനാനി അപ്പഹീനാനി, ഇതോ ചുതസ്സ തത്ഥ ഉപപന്നസ്സ കുഹിം ഭാരോഹരണം, കുഹിം ദുക്ഖപരിഞ്ഞാതം, കുഹിം കിലേസപ്പഹാനം, കുഹിം നിരോധസച്ഛികിരിയാ, കുഹിം അകുപ്പപടിവേധോതി? തത്ഥേവ. ഹഞ്ചി അനാഗാമിസ്സ പുഗ്ഗലസ്സ പഞ്ചോരമ്ഭാഗിയാനി സംയോജനാനി പഹീനാനി, പഞ്ചുദ്ധമ്ഭാഗിയാനി സംയോജനാനി അപ്പഹീനാനി, ഇതോ ചുതസ്സ തത്ഥ ഉപപന്നസ്സ തഹിം അകുപ്പപടിവേധോ; നോ ച വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘നത്ഥി ദേവേസു ബ്രഹ്മചരിയവാസോ’’തി.

അനാഗാമിസ്സ പുഗ്ഗലസ്സ പഞ്ചോരമ്ഭാഗിയാനി സംയോജനാനി പഹീനാനി, പഞ്ചുദ്ധമ്ഭാഗിയാനി സംയോജനാനി അപ്പഹീനാനി, ഇതോ ചുതസ്സ തത്ഥ ഉപപന്നസ്സ തഹിം ഫലുപ്പത്തി, തഹിം ഭാരോഹരണം, തഹിം ദുക്ഖപരിഞ്ഞാതം, തഹിം കിലേസപ്പഹാനം, തഹിം നിരോധസച്ഛികിരിയാ, തഹിം അകുപ്പപടിവേധോ; കേനട്ഠേന വദേസി – ‘‘നത്ഥി ദേവേസു ബ്രഹ്മചരിയവാസോ’’തി? ഹന്ദ ഹി അനാഗാമീ പുഗ്ഗലോ ഇധ ഭാവിതേന മഗ്ഗേന തത്ഥ ഫലം സച്ഛികരോതീതി [സച്ഛികരോതി (ബഹൂസു)].