൧൮. അട്ഠാരസമവഗ്ഗോ

(൧൮൨) ൬. ഝാനസങ്കന്തികഥാ

൮൧൩. ഝാനാ ഝാനം സങ്കമതീതി? ആമന്താ. പഠമാ ഝാനാ തതിയം ഝാനം സങ്കമതീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… ഝാനാ ഝാനം സങ്കമതീതി? ആമന്താ. ദുതിയാ ഝാനാ ചതുത്ഥം ഝാനം സങ്കമതീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

പഠമാ ഝാനാ ദുതിയം ഝാനം സങ്കമതീതി? ആമന്താ. യാ പഠമസ്സ ഝാനസ്സ ഉപ്പാദായ ആവട്ടനാ…പേ… പണിധി, സാവ ദുതിയസ്സ ഝാനസ്സ ഉപ്പാദായ ആവട്ടനാ…പേ… പണിധീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

പഠമാ ഝാനാ ദുതിയം ഝാനം സങ്കമതി, ന വത്തബ്ബം – ‘‘യാ പഠമസ്സ ഝാനസ്സ ഉപ്പാദായ ആവട്ടനാ…പേ… പണിധി, സാവ ദുതിയസ്സ ഝാനസ്സ ഉപ്പാദായ ആവട്ടനാ…പേ… പണിധീ’’തി? ആമന്താ. ദുതിയം ഝാനം അനാവട്ടേന്തസ്സ ഉപ്പജ്ജതി…പേ… അപ്പണിദഹന്തസ്സ ഉപ്പജ്ജതീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… നനു ദുതിയം ഝാനം ആവട്ടേന്തസ്സ ഉപ്പജ്ജതി…പേ… പണിദഹന്തസ്സ ഉപ്പജ്ജതീതി? ആമന്താ. ഹഞ്ചി ദുതിയം ഝാനം ആവട്ടേന്തസ്സ ഉപ്പജ്ജതി…പേ… പണിദഹന്തസ്സ ഉപ്പജ്ജതി, നോ ച വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘പഠമാ ഝാനാ ദുതിയം ഝാനം സങ്കമതീ’’തി…പേ….

പഠമാ ഝാനാ ദുതിയം ഝാനം സങ്കമതീതി? ആമന്താ. പഠമം ഝാനം കാമേ ആദീനവതോ മനസികരോതോ ഉപ്പജ്ജതീതി? ആമന്താ. ദുതിയം ഝാനം കാമേ ആദീനവതോ മനസികരോതോ ഉപ്പജ്ജതീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

പഠമം ഝാനം സവിതക്കം സവിചാരന്തി? ആമന്താ. ദുതിയം ഝാനം സവിതക്കം സവിചാരന്തി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… പഠമാ ഝാനാ ദുതിയം ഝാനം സങ്കമതീതി? ആമന്താ. തഞ്ഞേവ പഠമം ഝാനം തം ദുതിയം ഝാനന്തി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

൮൧൪. ദുതിയാ ഝാനാ തതിയം ഝാനം സങ്കമതീതി? ആമന്താ. യാ ദുതിയസ്സ ഝാനസ്സ ഉപ്പാദായ ആവട്ടനാ…പേ… പണിധി, സാവ തതിയസ്സ ഝാനസ്സ ഉപ്പാദായ ആവട്ടനാ…പേ… പണിധീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

ദുതിയാ ഝാനാ തതിയം ഝാനം സങ്കമതി, ന വത്തബ്ബം – ‘‘യാ ദുതിയസ്സ ഝാനസ്സ ഉപ്പാദായ ആവട്ടനാ…പേ… പണിധി, സാവ തതിയസ്സ ഝാനസ്സ ഉപ്പാദായ ആവട്ടനാ…പേ… പണിധീ’’തി? ആമന്താ. തതിയം ഝാനം അനാവട്ടേന്തസ്സ ഉപ്പജ്ജതി…പേ… അപ്പണിദഹന്തസ്സ ഉപ്പജ്ജതീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ …പേ… നനു തതിയം ഝാനം ആവട്ടേന്തസ്സ ഉപ്പജ്ജതി…പേ… പണിദഹന്തസ്സ ഉപ്പജ്ജതീതി? ആമന്താ. ഹഞ്ചി തതിയം ഝാനം ആവട്ടേന്തസ്സ ഉപ്പജ്ജതി…പേ… പണിദഹന്തസ്സ ഉപ്പജ്ജതി, നോ ച വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘ദുതിയാ ഝാനാ തതിയം ഝാനം സങ്കമതീ’’തി.

ദുതിയാ ഝാനാ തതിയം ഝാനം സങ്കമതീതി? ആമന്താ. ദുതിയം ഝാനം വിതക്കവിചാരേ ആദീനവതോ മനസികരോതോ ഉപ്പജ്ജതീതി? ആമന്താ. തതിയം ഝാനം വിതക്കവിചാരേ ആദീനവതോ മനസികരോതോ ഉപ്പജ്ജതീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

ദുതിയം ഝാനം സപ്പീതികന്തി? ആമന്താ. തതിയം ഝാനം സപ്പീതികന്തി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… ദുതിയാ ഝാനാ തതിയം ഝാനം സങ്കമതീതി? ആമന്താ. തഞ്ഞേവ ദുതിയം ഝാനം തം തതിയം ഝാനന്തി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

൮൧൫. തതിയാ ഝാനാ ചതുത്ഥം ഝാനം സങ്കമതീതി? ആമന്താ. യാ തതിയസ്സ ഝാനസ്സ ഉപ്പാദായ ആവട്ടനാ…പേ… പണിധി, സാവ ചതുത്ഥസ്സ ഝാനസ്സ ഉപ്പാദായ ആവട്ടനാ…പേ… പണിധീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

തതിയാ ഝാനാ ചതുത്ഥം ഝാനം സങ്കമതി, ന വത്തബ്ബം – ‘‘യാ തതിയസ്സ ഝാനസ്സ ഉപ്പാദായ ആവട്ടനാ…പേ… പണിധി, സാവ ചതുത്ഥസ്സ ഝാനസ്സ ഉപ്പാദായ ആവട്ടനാ…പേ… പണിധീ’’തി? ആമന്താ. ചതുത്ഥം ഝാനം അനാവട്ടേന്തസ്സ ഉപ്പജ്ജതി…പേ… അപ്പണിദഹന്തസ്സ ഉപ്പജ്ജതീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… നനു ചതുത്ഥം ഝാനം ആവട്ടേന്തസ്സ ഉപ്പജ്ജതി…പേ… പണിദഹന്തസ്സ ഉപ്പജ്ജതീതി? ആമന്താ. ഹഞ്ചി ചതുത്ഥം ഝാനം ആവട്ടേന്തസ്സ ഉപ്പജ്ജതി…പേ… പണിദഹന്തസ്സ ഉപ്പജ്ജതി, നോ ച വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘തതിയാ ഝാനാ ചതുത്ഥം ഝാനം സങ്കമതീ’’തി.

തതിയാ ഝാനാ ചതുത്ഥം ഝാനം സങ്കമതീതി? ആമന്താ. തതിയം ഝാനം പീതിം ആദീനവതോ മനസികരോതോ ഉപ്പജ്ജതീതി? ആമന്താ. ചതുത്ഥം ഝാനം പീതിം ആദീനവതോ മനസികരോതോ ഉപ്പജ്ജതീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

തതിയം ഝാനം സുഖസഹഗതന്തി? ആമന്താ. ചതുത്ഥം ഝാനം സുഖസഹഗതന്തി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… തതിയാ ഝാനാ ചതുത്ഥം ഝാനം സങ്കമതീതി? ആമന്താ. തഞ്ഞേവ തതിയം ഝാനം തം ചതുത്ഥം ഝാനന്തി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

൮൧൬. ന വത്തബ്ബം – ‘‘ഝാനാ ഝാനം സങ്കമതീ’’തി? ആമന്താ. നനു വുത്തം ഭഗവതാ – ‘‘ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു വിവിച്ചേവ കാമേഹി…പേ… ചതുത്ഥം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതീ’’തി [അ. നി. ൨.൧൩; ൪.൧൬൩]! അത്ഥേവ സുത്തന്തോതി? ആമന്താ. തേന ഹി ഝാനാ ഝാനം സങ്കമതീതി.

ഝാനസങ്കന്തികഥാ നിട്ഠിതാ.