൧൨. ദ്വാദസമവഗ്ഗോ

(൧൧൭) ൨. കമ്മകഥാ

൬൩൩. സബ്ബം കമ്മം സവിപാകന്തി? ആമന്താ. സബ്ബാ ചേതനാ സവിപാകാതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… സബ്ബാ ചേതനാ സവിപാകാതി? ആമന്താ. വിപാകാബ്യാകതാ ചേതനാ സവിപാകാതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… സബ്ബാ ചേതനാ സവിപാകാതി? ആമന്താ. കിരിയാബ്യാകതാ ചേതനാ സവിപാകാതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

സബ്ബാ ചേതനാ സവിപാകാതി? ആമന്താ. കാമാവചരാ വിപാകാബ്യാകതാ ചേതനാ സവിപാകാതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… സബ്ബാ ചേതനാ സവിപാകാതി? ആമന്താ. രൂപാവചരാ അരൂപാവചരാ അപരിയാപന്നാ വിപാകാബ്യാകതാ ചേതനാ സവിപാകാതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

സബ്ബാ ചേതനാ സവിപാകാതി? ആമന്താ. കാമാവചരാ കിരിയാബ്യാകതാ ചേതനാ സവിപാകാതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… സബ്ബാ ചേതനാ സവിപാകാതി? ആമന്താ. രൂപാവചരാ അരൂപാവചരാ കിരിയാബ്യാകതാ ചേതനാ സവിപാകാതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

൬൩൪. വിപാകാബ്യാകതാ ചേതനാ അവിപാകാതി? ആമന്താ. ഹഞ്ചി വിപാകാബ്യാകതാ ചേതനാ അവിപാകാ, നോ ച വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘സബ്ബാ ചേതനാ സവിപാകാ’’തി.

കിരിയാബ്യാകതാ ചേതനാ അവിപാകാതി? ആമന്താ. ഹഞ്ചി കിരിയാബ്യാകതാ ചേതനാ അവിപാകാ, നോ ച വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘സബ്ബാ ചേതനാ സവിപാകാ’’തി.

കാമാവചരാ രൂപാവചരാ അരൂപാവചരാ അപരിയാപന്നാ വിപാകാബ്യാകതാ ചേതനാ അവിപാകാതി? ആമന്താ. ഹഞ്ചി അപരിയാപന്നാ വിപാകാബ്യാകതാ ചേതനാ അവിപാകാ, നോ ച വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘സബ്ബാ ചേതനാ സവിപാകാ’’തി.

കാമാവചരാ രൂപാവചരാ അരൂപാവചരാ കിരിയാബ്യാകതാ ചേതനാ അവിപാകാതി? ആമന്താ. ഹഞ്ചി അരൂപാവചരാ കിരിയാബ്യാകതാ ചേതനാ അവിപാകാ, നോ ച വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘സബ്ബാ ചേതനാ സവിപാകാ’’തി.

൬൩൫. ന വത്തബ്ബം – ‘‘സബ്ബം കമ്മം സവിപാക’’ന്തി? ആമന്താ. നനു വുത്തം ഭഗവതാ – ‘‘നാഹം, ഭിക്ഖവേ, സഞ്ചേതനികാനം കമ്മാനം കതാനം ഉപചിതാനം അപ്പടിസംവിദിത്വാ ബ്യന്തിഭാവം വദാമി, തഞ്ച ഖോ ദിട്ഠേവ ധമ്മേ ഉപപജ്ജേ [ഉപപജ്ജം (അ. നി. ൧൦.൧൭)] വാ അപരേ വാ പരിയായേ’’തി [അ. നി. ൧൦.൨൧൭]! അത്ഥേവ സുത്തന്തോതി? ആമന്താ. തേന ഹി സബ്ബം കമ്മം സവിപാകന്തി.

കമ്മകഥാ നിട്ഠിതാ.