൮. അട്ഠമവഗ്ഗോ

(൭൫) ൩. കാമഗുണകഥാ

൫൧൦. പഞ്ചേവ കാമഗുണാ കാമധാതൂതി? ആമന്താ. നനു അത്ഥി തപ്പടിസഞ്ഞുത്തോ ഛന്ദോതി? ആമന്താ. ഹഞ്ചി അത്ഥി തപ്പടിസഞ്ഞുത്തോ ഛന്ദോ, നോ ച വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘പഞ്ചേവ കാമഗുണാ കാമധാതൂ’’തി. നനു അത്ഥി തപ്പടിസഞ്ഞുത്തോ രാഗോ തപ്പടിസഞ്ഞുത്തോ ഛന്ദോ തപ്പടിസഞ്ഞുത്തോ ഛന്ദരാഗോ തപ്പടിസഞ്ഞുത്തോ സങ്കപ്പോ തപ്പടിസഞ്ഞുത്തോ രാഗോ തപ്പടിസഞ്ഞുത്തോ സങ്കപ്പരാഗോ തപ്പടിസഞ്ഞുത്താ പീതി തപ്പടിസഞ്ഞുത്തം സോമനസ്സം തപ്പടിസഞ്ഞുത്തം പീതിസോമനസ്സന്തി? ആമന്താ. ഹഞ്ചി അത്ഥി തപ്പടിസഞ്ഞുത്തം പീതിസോമനസ്സം, നോ ച വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘പഞ്ചേവ കാമഗുണാ കാമധാതൂ’’തി.

പഞ്ചേവ കാമഗുണാ കാമധാതൂതി? ആമന്താ. മനുസ്സാനം ചക്ഖു ന കാമധാതൂതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… മനുസ്സാനം സോതം…പേ… മനുസ്സാനം ഘാനം…പേ… മനുസ്സാനം ജിവ്ഹാ…പേ… മനുസ്സാനം കായോ…പേ… മനുസ്സാനം മനോ ന കാമധാതൂതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

മനുസ്സാനം മനോ ന കാമധാതൂതി? ആമന്താ. നനു വുത്തം ഭഗവതാ –

‘‘പഞ്ച കാമഗുണാ ലോകേ, മനോച്ഛട്ഠാ പവേദിതാ;

ഏത്ഥ ഛന്ദം വിരാജേത്വാ, ഏവം ദുക്ഖാ പമുച്ചതീ’’തി [സു. നി. ൧൭൩; സം. നി. ൧.൩൦].

അത്ഥേവ സുത്തന്തോതി? ആമന്താ. തേന ഹി ന വത്തബ്ബം – ‘‘മനുസ്സാനം മനോ ന കാമധാതൂ’’തി.

൫൧൧. പഞ്ചേവ കാമഗുണാ കാമധാതൂതി? ആമന്താ. കാമഗുണാ ഭവോ ഗതി സത്താവാസോ സംസാരോ യോനി വിഞ്ഞാണട്ഠിതി അത്തഭാവപടിലാഭോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… അത്ഥി കാമഗുണൂപഗം കമ്മന്തി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… അത്ഥി കാമഗുണൂപഗാ സത്താതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… കാമഗുണേ സത്താ ജായന്തി ജീയന്തി മീയന്തി ചവന്തി ഉപപജ്ജന്തീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… കാമഗുണേ അത്ഥി രൂപം വേദനാ സഞ്ഞാ സങ്ഖാരാ വിഞ്ഞാണന്തി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… കാമഗുണാ പഞ്ചവോകാരഭവോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… കാമഗുണേ സമ്മാസമ്ബുദ്ധാ ഉപ്പജ്ജന്തി, പച്ചേകസമ്ബുദ്ധാ ഉപ്പജ്ജന്തി, സാവകയുഗം ഉപ്പജ്ജതീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

കാമധാതു ഭവോ ഗതി സത്താവാസോ സംസാരോ യോനി വിഞ്ഞാണട്ഠിതി അത്തഭാവപടിലാഭോതി? ആമന്താ. കാമഗുണാ ഭവോ ഗതി സത്താവാസോ സംസാരോ യോനി വിഞ്ഞാണട്ഠിതി അത്തഭാവപടിലാഭോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… അത്ഥി കാമധാതൂപഗം കമ്മന്തി? ആമന്താ. അത്ഥി കാമഗുണൂപഗം കമ്മന്തി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… അത്ഥി കാമധാതൂപഗാ സത്താതി? ആമന്താ. അത്ഥി കാമഗുണൂപഗാ സത്താതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

കാമധാതുയാ സത്താ ജായന്തി ജീയന്തി മീയന്തി ചവന്തി ഉപപജ്ജന്തീതി? ആമന്താ. കാമഗുണേ സത്താ ജായന്തി ജീയന്തി മീയന്തി ചവന്തി ഉപപജ്ജന്തീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ …പേ… കാമധാതുയാ അത്ഥി രൂപം വേദനാ സഞ്ഞാ സങ്ഖാരാ വിഞ്ഞാണന്തി? ആമന്താ. കാമഗുണേ അത്ഥി രൂപം വേദനാ സഞ്ഞാ സങ്ഖാരാ വിഞ്ഞാണന്തി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… കാമധാതു പഞ്ചവോകാരഭവോതി? ആമന്താ. കാമഗുണാ പഞ്ചവോകാരഭവോതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ… കാമധാതുയാ സമ്മാസമ്ബുദ്ധാ ഉപ്പജ്ജന്തി, പച്ചേകസബുദ്ധാ ഉപ്പജ്ജന്തി, സാവകയുഗം ഉപ്പജ്ജതീതി? ആമന്താ. കാമഗുണേ സമ്മാസമ്ബുദ്ധാ ഉപ്പജ്ജന്തി, പച്ചേകസമ്ബുദ്ധാ ഉപ്പജ്ജന്തി, സാവകയുഗം ഉപ്പജ്ജതീതി? ന ഹേവം വത്തബ്ബേ…പേ….

൫൧൨. ന വത്തബ്ബം – ‘‘പഞ്ചേവ കാമഗുണാ കാമധാതൂ’’തി? ആമന്താ. നനു വുത്തം ഭഗവതാ – ‘‘പഞ്ചിമേ, ഭിക്ഖവേ, കാമഗുണാ! കതമേ പഞ്ച? ചക്ഖുവിഞ്ഞേയ്യാ രൂപാ ഇട്ഠാ കന്താ മനാപാ പിയരൂപാ കാമൂപസംഹിതാ രജനീയാ, സോതവിഞ്ഞേയ്യാ സദ്ദാ…പേ… ഘാനവിഞ്ഞേയ്യാ ഗന്ധാ…പേ… ജിവ്ഹാവിഞ്ഞേയ്യാ രസാ…പേ… കായവിഞ്ഞേയ്യാ ഫോട്ഠബ്ബാ ഇട്ഠാ കന്താ മനാപാ പിയരൂപാ കാമൂപസംഹിതാ രജനീയാ – ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ച കാമഗുണാ’’തി. അത്ഥേവ സുത്തന്തോതി? ആമന്താ. തേന ഹി പഞ്ചേവ കാമഗുണാ കാമധാതൂതി.

കാമഗുണകഥാ നിട്ഠിതാ.