(൬൩) ൧. സങ്ഗഹിതകഥാ

൪൭൧. നത്ഥി കേചി ധമ്മാ കേഹിചി ധമ്മേഹി സങ്ഗഹിതാതി [സങ്ഗഹീതാതി (പീ.)]? ആമന്താ. നനു അത്ഥി കേചി ധമ്മാ കേഹിചി ധമ്മേഹി ഗണനം ഗച്ഛന്തി ഉദ്ദേസം ഗച്ഛന്തി പരിയാപന്നാതി? ആമന്താ. ഹഞ്ചി അത്ഥി കേചി ധമ്മാ കേഹിചി ധമ്മേഹി ഗണനം ഗച്ഛന്തി ഉദ്ദേസം ഗച്ഛന്തി പരിയാപന്നാ, നോ ച വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘നത്ഥി കേചി ധമ്മാ കേഹിചി ധമ്മേഹി സങ്ഗഹിതാ’’തി.

ചക്ഖായതനം കതമക്ഖന്ധഗണനം [കതമം ഖന്ധഗണനം (സീ. പീ. ക.)] ഗച്ഛതീതി? രൂപക്ഖന്ധഗണനം ഗച്ഛതീതി. ഹഞ്ചി ചക്ഖായതനം രൂപക്ഖന്ധഗണനം ഗച്ഛതി, തേന വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘ചക്ഖായതനം രൂപക്ഖന്ധേന സങ്ഗഹിത’’ന്തി. സോതായതനം…പേ… ഘാനായതനം…പേ… ജിവ്ഹായതനം…പേ… കായായതനം കതമക്ഖന്ധഗണനം ഗച്ഛതീതി? രൂപക്ഖന്ധഗണനം ഗച്ഛതീതി. ഹഞ്ചി കായായതനം രൂപക്ഖന്ധഗണനം ഗച്ഛതി, തേന വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘കായായതനം രൂപക്ഖന്ധേന സങ്ഗഹിത’’ന്തി.

രൂപായതനം…പേ… സദ്ദായതനം…പേ… ഗന്ധായതനം…പേ… രസായതനം…പേ… ഫോട്ഠബ്ബായതനം കതമക്ഖന്ധഗണനം ഗച്ഛതീതി? രൂപക്ഖന്ധഗണനം ഗച്ഛതീതി. ഹഞ്ചി ഫോട്ഠബ്ബായതനം രൂപക്ഖന്ധഗണനം ഗച്ഛതി, തേന വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘ഫോട്ഠബ്ബായതനം രൂപക്ഖന്ധേന സങ്ഗഹിത’’ന്തി.

സുഖാ വേദനാ കതമക്ഖന്ധഗണനം ഗച്ഛതീതി? വേദനാക്ഖന്ധഗണനം ഗച്ഛതീതി. ഹഞ്ചി സുഖാ വേദനാ വേദനാക്ഖന്ധഗണനം ഗച്ഛതി, തേന വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘സുഖാ വേദനാ വേദനാക്ഖന്ധേന സങ്ഗഹിതാ’’തി. ദുക്ഖാ വേദനാ…പേ… അദുക്ഖമസുഖാ വേദനാ കതമക്ഖന്ധഗണനം ഗച്ഛതീതി? വേദനാക്ഖന്ധഗണനം ഗച്ഛതീതി. ഹഞ്ചി അദുക്ഖമസുഖാ വേദനാ വേദനാക്ഖന്ധഗണനം ഗച്ഛതി, തേന വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘അദുക്ഖമസുഖാ വേദനാ വേദനാക്ഖന്ധേന സങ്ഗഹിതാ’’തി.

ചക്ഖുസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ കതമക്ഖന്ധഗണനം ഗച്ഛതീതി? സഞ്ഞാക്ഖന്ധഗണനം ഗച്ഛതീതി. ഹഞ്ചി ചക്ഖുസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ സഞ്ഞാക്ഖന്ധഗണനം ഗച്ഛതി, തേന വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘ചക്ഖുസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ സഞ്ഞാക്ഖന്ധേന സങ്ഗഹിതാ’’തി. സോതസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ…പേ… മനോസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ കതമക്ഖന്ധഗണനം ഗച്ഛതീതി? സഞ്ഞാക്ഖന്ധഗണനം ഗച്ഛതീതി. ഹഞ്ചി മനോസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ സഞ്ഞാക്ഖന്ധഗണനം ഗച്ഛതി, തേന വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘മനോസമ്ഫസ്സജാ സഞ്ഞാ സഞ്ഞാക്ഖന്ധേന സങ്ഗഹിതാ’’തി.

ചക്ഖുസമ്ഫസ്സജാ ചേതനാ…പേ… മനോസമ്ഫസ്സജാ ചേതനാ കതമക്ഖന്ധഗണനം ഗച്ഛതീതി? സങ്ഖാരക്ഖന്ധഗണനം ഗച്ഛതീതി. ഹഞ്ചി മനോസമ്ഫസ്സജാ ചേതനാ സങ്ഖാരക്ഖന്ധഗണനം ഗച്ഛതി, തേന വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘മനോസമ്ഫസ്സജാ ചേതനാ സങ്ഖാരക്ഖന്ധേന സങ്ഗഹിതാ’’തി.

ചക്ഖുവിഞ്ഞാണം …പേ… മനോവിഞ്ഞാണം കതമക്ഖന്ധഗണനം ഗച്ഛതീതി? വിഞ്ഞാണക്ഖന്ധഗണനം ഗച്ഛതീതി. ഹഞ്ചി മനോവിഞ്ഞാണം വിഞ്ഞാണക്ഖന്ധഗണനം ഗച്ഛതി, തേന വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘മനോവിഞ്ഞാണം വിഞ്ഞാണക്ഖന്ധേന സങ്ഗഹിത’’ന്തി.

൪൭൨. യഥാ ദാമേന വാ യോത്തേന വാ ദ്വേ ബലിബദ്ദാ സങ്ഗഹിതാ, സിക്കായ പിണ്ഡപാതോ സങ്ഗഹിതോ, സാ ഗദ്ദുലേന സങ്ഗഹിതോ; ഏവമേവ തേ ധമ്മാ തേഹി ധമ്മേഹി സങ്ഗഹിതാതി [സകവാദിവചനം (അട്ഠകഥാ പസ്സിതബ്ബാ)]? ഹഞ്ചി ദാമേന വാ യോത്തേന വാ ദ്വേ ബലീബദ്ദാ സങ്ഗഹിതാ, സിക്കായ പിണ്ഡപാതോ സങ്ഗഹിതോ, സാ ഗദ്ദുലേന സങ്ഗഹിതോ, തേന വത രേ വത്തബ്ബേ – ‘‘അത്ഥി കേചി ധമ്മാ കേഹിചി ധമ്മേഹി സങ്ഗഹിതാ’’തി [സകവാദിവചനം (അട്ഠകഥാ പസ്സിതബ്ബാ)].

സങ്ഗഹിതകഥാ നിട്ഠിതാ.