൪. തികം

൪൭൪. കുസലേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അകുസലേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… സുഖായ വേദനായ സമ്പയുത്തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ദുക്ഖായ വേദനായ സമ്പയുത്തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ അസങ്ഖതം ഖന്ധതോ ഠപേത്വാ പഞ്ചഹി ഖന്ധേഹി ദ്വാദസഹായതനേഹി അട്ഠാരസഹി ധാതൂഹി സങ്ഗഹിതാ. കതിഹി അസങ്ഗഹിതാ? ന കേഹിചി ഖന്ധേഹി ന കേഹിചി ആയതനേഹി ന കാഹിചി ധാതൂഹി അസങ്ഗഹിതാ.

൪൭൫. അബ്യാകതേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ ചതൂഹി ഖന്ധേഹി ദ്വീഹായതനേഹി ദ്വീഹി ധാതൂഹി സങ്ഗഹിതാ. കതിഹി അസങ്ഗഹിതാ? ഏകേന ഖന്ധേന ദസഹായതനേഹി സോളസഹി ധാതൂഹി അസങ്ഗഹിതാ.

൪൭൬. അദുക്ഖമസുഖായ വേദനായ സമ്പയുത്തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… വിപാകേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ അസങ്ഖതം ഖന്ധതോ ഠപേത്വാ പഞ്ചഹി ഖന്ധേഹി ദ്വാദസഹായതനേഹി തേരസഹി ധാതൂഹി സങ്ഗഹിതാ. കതിഹി അസങ്ഗഹിതാ? ന കേഹിചി ഖന്ധേഹി ന കേഹിചി ആയതനേഹി പഞ്ചഹി ധാതൂഹി അസങ്ഗഹിതാ.

൪൭൭. വിപാകധമ്മധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… സംകിലിട്ഠസംകിലേസികേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ അസങ്ഖതം ഖന്ധതോ ഠപേത്വാ പഞ്ചഹി ഖന്ധേഹി ദ്വാദസഹായതനേഹി അട്ഠാരസഹി ധാതൂഹി സങ്ഗഹിതാ. കതിഹി അസങ്ഗഹിതാ? ന കേഹിചി ഖന്ധേഹി ന കേഹിചി ആയതനേഹി ന കാഹിചി ധാതൂഹി അസങ്ഗഹിതാ.

൪൭൮. നേവവിപാകനവിപാകധമ്മധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അനുപാദിന്നുപാദാനിയേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അനുപാദിന്നഅനുപാദാനിയേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അസംകിലിട്ഠഅസംകിലേസികേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ ചതൂഹി ഖന്ധേഹി ദ്വീഹായതനേഹി അട്ഠഹി ധാതൂഹി സങ്ഗഹിതാ. കതിഹി അസങ്ഗഹിതാ? ഏകേന ഖന്ധേന ദസഹായതനേഹി ദസഹി ധാതൂഹി അസങ്ഗഹിതാ.

൪൭൯. ഉപാദിന്നുപാദാനിയേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ ചതൂഹി ഖന്ധേഹി ദ്വീഹായതനേഹി തീഹി ധാതൂഹി സങ്ഗഹിതാ. കതിഹി അസങ്ഗഹിതാ? ഏകേന ഖന്ധേന ദസഹായതനേഹി പന്നരസഹി ധാതൂഹി അസങ്ഗഹിതാ.

൪൮൦. അസംകിലിട്ഠസംകിലേസികേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ ചതൂഹി ഖന്ധേഹി ദ്വീഹായതനേഹി ദ്വീഹി ധാതൂഹി സങ്ഗഹിതാ. കതിഹി അസങ്ഗഹിതാ? ഏകേന ഖന്ധേന ദസഹായതനേഹി സോളസഹി ധാതൂഹി അസങ്ഗഹിതാ.

൪൮൧. സവിതക്കസവിചാരേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ അസങ്ഖതം ഖന്ധതോ ഠപേത്വാ പഞ്ചഹി ഖന്ധേഹി ദ്വാദസഹായതനേഹി സത്തരസഹി ധാതൂഹി സങ്ഗഹിതാ. കതിഹി അസങ്ഗഹിതാ? ന കേഹിചി ഖന്ധേഹി ന കേഹിചി ആയതനേഹി ഏകായ ധാതുയാ അസങ്ഗഹിതാ.

൪൮൨. അവിതക്കവിചാരമത്തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… പീതിസഹഗതേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… സുഖസഹഗതേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ അസങ്ഖതം ഖന്ധതോ ഠപേത്വാ പഞ്ചഹി ഖന്ധേഹി ദ്വാദസഹായതനേഹി അട്ഠാരസഹി ധാതൂഹി സങ്ഗഹിതാ. കതിഹി അസങ്ഗഹിതാ? ന കേഹിചി ഖന്ധേഹി ന കേഹിചി ആയതനേഹി ന കാഹിചി ധാതൂഹി അസങ്ഗഹിതാ.

൪൮൩. അവിതക്കഅവിചാരേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ ചതൂഹി ഖന്ധേഹി ദ്വീഹായതനേഹി തീഹി ധാതൂഹി സങ്ഗഹിതാ. കതിഹി അസങ്ഗഹിതാ? ഏകേന ഖന്ധേന ദസഹായതനേഹി പന്നരസഹി ധാതൂഹി അസങ്ഗഹിതാ.

൪൮൪. ഉപേക്ഖാസഹഗതേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ അസങ്ഖതം ഖന്ധതോ ഠപേത്വാ പഞ്ചഹി ഖന്ധേഹി ദ്വാദസഹായതനേഹി തേരസഹി ധാതൂഹി സങ്ഗഹിതാ. കതിഹി അസങ്ഗഹിതാ? ന കേഹിചി ഖന്ധേഹി ന കേഹിചി ആയതനേഹി പഞ്ചഹി ധാതൂഹി അസങ്ഗഹിതാ.

൪൮൫. ദസ്സനേന പഹാതബ്ബേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ഭാവനായ പഹാതബ്ബേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ദസ്സനേന പഹാതബ്ബഹേതുകേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ഭാവനായ പഹാതബ്ബഹേതുകേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ആചയഗാമീഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അപചയഗാമീഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… സേക്ഖേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അസേക്ഖേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… മഹഗ്ഗതേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ അസങ്ഖതം ഖന്ധതോ ഠപേത്വാ പഞ്ചഹി ഖന്ധേഹി ദ്വാദസഹായതനേഹി അട്ഠാരസഹി ധാതൂഹി സങ്ഗഹിതാ. കതിഹി അസങ്ഗഹിതാ? ന കേഹിചി ഖന്ധേഹി ന കേഹിചി ആയതനേഹി ന കാഹിചി ധാതൂഹി അസങ്ഗഹിതാ.

൪൮൬. നേവ ദസ്സനേന ന ഭാവനായ പഹാതബ്ബേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… നേവ ദസ്സനേന ന ഭാവനായ പഹാതബ്ബഹേതുകേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… നേവാചയഗാമിനാപചയഗാമീഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… നേവസേക്ഖനാസേക്ഖേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… പരിത്തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ ചതൂഹി ഖന്ധേഹി ദ്വീഹായതനേഹി ദ്വീഹി ധാതൂഹി സങ്ഗഹിതാ. കതിഹി അസങ്ഗഹിതാ? ഏകേന ഖന്ധേന ദസഹായതനേഹി സോളസഹി ധാതൂഹി അസങ്ഗഹിതാ.

൪൮൭. അപ്പമാണേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… പണീതേഹി ധമ്മേഹി യേ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ ചതൂഹി ഖന്ധേഹി ദ്വീഹായതനേഹി അട്ഠഹി ധാതൂഹി സങ്ഗഹിതാ. കതിഹി അസങ്ഗഹിതാ? ഏകേന ഖന്ധേന ദസഹായതനേഹി ദസഹി ധാതൂഹി അസങ്ഗഹിതാ.

൪൮൮. പരിത്താരമ്മണേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ അസങ്ഖതം ഖന്ധതോ ഠപേത്വാ പഞ്ചഹി ഖന്ധേഹി ദ്വാദസഹായതനേഹി ദ്വാദസഹി ധാതൂഹി സങ്ഗഹിതാ. കതിഹി അസങ്ഗഹിതാ? ന കേഹിചി ഖന്ധേഹി ന കേഹിചി ആയതനേഹി ഛഹി ധാതൂഹി അസങ്ഗഹിതാ.

൪൮൯. മഹഗ്ഗതാരമ്മണേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അപ്പമാണാരമ്മണേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ഹീനേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… മിച്ഛത്തനിയതേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… സമ്മത്തനിയതേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… മഗ്ഗാരമ്മണേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… മഗ്ഗഹേതുകേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… മഗ്ഗാധിപതീഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ അസങ്ഖതം ഖന്ധതോ ഠപേത്വാ പഞ്ചഹി ഖന്ധേഹി ദ്വാദസഹായതനേഹി അട്ഠാരസഹി ധാതൂഹി സങ്ഗഹിതാ. കതിഹി അസങ്ഗഹിതാ? ന കേഹിചി ഖന്ധേഹി ന കേഹിചി ആയതനേഹി ന കാഹിചി ധാതൂഹി അസങ്ഗഹിതാ.

൪൯൦. മജ്ഝിമേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അനിയതേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ ചതൂഹി ഖന്ധേഹി ദ്വീഹായതനേഹി ദ്വീഹി ധാതൂഹി സങ്ഗഹിതാ. കതിഹി അസങ്ഗഹിതാ? ഏകേന ഖന്ധേന ദസഹായതനേഹി സോളസഹി ധാതൂഹി അസങ്ഗഹിതാ.

൪൯൧. ഉപ്പന്നേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അനുപ്പന്നേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ഉപ്പാദീഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അതീതേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അനാഗതേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… പച്ചുപ്പന്നേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അജ്ഝത്തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ബഹിദ്ധാഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… സനിദസ്സനസപ്പടിഘേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അനിദസ്സനസപ്പടിഘേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ ചതൂഹി ഖന്ധേഹി ദ്വീഹായതനേഹി അട്ഠഹി ധാതൂഹി സങ്ഗഹിതാ. കതിഹി അസങ്ഗഹിതാ? ഏകേന ഖന്ധേന ദസഹായതനേഹി ദസഹി ധാതൂഹി അസങ്ഗഹിതാ.

൪൯൨. അതീതാരമ്മണേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അനാഗതാരമ്മണേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അജ്ഝത്താരമ്മണേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ബഹിദ്ധാരമ്മണേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ അസങ്ഖതം ഖന്ധതോ ഠപേത്വാ പഞ്ചഹി ഖന്ധേഹി ദ്വാദസഹായതനേഹി അട്ഠാരസഹി ധാതൂഹി സങ്ഗഹിതാ. കതിഹി അസങ്ഗഹിതാ? ന കേഹിചി ഖന്ധേഹി ന കേഹിചി ആയതനേഹി ന കാഹിചി ധാതൂഹി അസങ്ഗഹിതാ.

൪൯൩. പച്ചുപ്പന്നാരമ്മണേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അജ്ഝത്തബഹിദ്ധാരമ്മണേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ അസങ്ഖതം ഖന്ധതോ ഠപേത്വാ പഞ്ചഹി ഖന്ധേഹി ദ്വാദസഹായതനേഹി ദ്വാദസഹി ധാതൂഹി സങ്ഗഹിതാ. കതിഹി അസങ്ഗഹിതാ? ന കേഹിചി ഖന്ധേഹി ന കേഹിചി ആയതനേഹി ഛഹി ധാതൂഹി അസങ്ഗഹിതാ.