൨. ദുകം

൩൮൯. ഹേതൂഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… സഹേതുകേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ഹേതുസമ്പയുത്തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ഹേതൂഹി ചേവ സഹേതുകേഹി ച ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… സഹേതുകേഹി ചേവ ന ച ഹേതൂഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ഹേതൂഹി ചേവ ഹേതുസമ്പയുത്തേഹി ച ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ഹേതുസമ്പയുത്തേഹി ചേവ ന ച ഹേതൂഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ന ഹേതുസഹേതുകേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ, തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ ഏകേന ഖന്ധേന ദസഹായതനേഹി സോളസഹി ധാതൂഹി വിപ്പയുത്താ; ഏകേനായതനേന ഏകായ ധാതുയാ കേഹിചി വിപ്പയുത്താ.

൩൯൦. അപ്പച്ചയേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അസങ്ഖതേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… സനിദസ്സനേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… സപ്പടിഘേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… രൂപീഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ, തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ ചതൂഹി ഖന്ധേഹി ഏകേനായതനേന സത്തഹി ധാതൂഹി വിപ്പയുത്താ; ഏകേനായതനേന ഏകായ ധാതുയാ കേഹിചി വിപ്പയുത്താ.

൩൯൧. ലോകുത്തരേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ, തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ ന കേഹിചി ഖന്ധേഹി ന കേഹിചി ആയതനേഹി ഛഹി ധാതൂഹി വിപ്പയുത്താ.

൩൯൨. ആസവേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ആസവസമ്പയുത്തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ആസവേഹി ചേവ സാസവേഹി ച ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ആസവേഹി ചേവ ആസവസമ്പയുത്തേഹി ച ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ആസവസമ്പയുത്തേഹി ചേവ നോ ച ആസവേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ, തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ ഏകേന ഖന്ധേന ദസഹായതനേഹി സോളസഹി ധാതൂഹി വിപ്പയുത്താ; ഏകേനായതനേന ഏകായ ധാതുയാ കേഹിചി വിപ്പയുത്താ.

൩൯൩. അനാസവേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ആസവവിപ്പയുത്തേഹി അനാസവേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ, തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ ന കേഹിചി ഖന്ധേഹി ന കേഹിചി ആയതനേഹി ഛഹി ധാതൂഹി വിപ്പയുത്താ.

൩൯൪. സംയോജനേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ഗന്ഥേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ഓഘേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… യോഗേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… നീവരണേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… പരാമാസേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… പരാമാസസമ്പയുത്തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… പരാമാസേഹി ചേവ പരാമട്ഠേഹി ച ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ, തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ ഏകേന ഖന്ധേന ദസഹായതനേഹി സോളസഹി ധാതൂഹി വിപ്പയുത്താ; ഏകേനായതനേന ഏകായ ധാതുയാ കേഹിചി വിപ്പയുത്താ.

൩൯൫. അപരാമട്ഠേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… പരാമാസവിപ്പയുത്തേഹി അപരാമട്ഠേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ, തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ ന കേഹിചി ഖന്ധേഹി ന കേഹിചി ആയതനേഹി ഛഹി ധാതൂഹി വിപ്പയുത്താ.

൩൯൬. സാരമ്മണേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ചിത്തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ചേതസികേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ചിത്തസമ്പയുത്തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ചിത്തസംസട്ഠേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ചിത്തസംസട്ഠസമുട്ഠാനേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ചിത്തസംസട്ഠസമുട്ഠാനസഹഭൂഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ചിത്തസംസട്ഠസമുട്ഠാനാനുപരിവത്തീഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ, തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ ഏകേന ഖന്ധേന ദസഹായതനേഹി ദസഹി ധാതൂഹി വിപ്പയുത്താ; ഏകേനായതനേന ഏകായ ധാതുയാ കേഹിചി വിപ്പയുത്താ.

൩൯൭. അനാരമ്മണേഹി [അനുപാദിണ്ണേഹി (സീ. ക.)] ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ചിത്തവിപ്പയുത്തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ചിത്തവിസംസട്ഠേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ഉപാദാധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ, തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ ചതൂഹി ഖന്ധേഹി ഏകേനായതനേന സത്തഹി ധാതൂഹി വിപ്പയുത്താ; ഏകേനായതനേന ഏകായ ധാതുയാ കേഹിചി വിപ്പയുത്താ.

൩൯൮. അനുപാദിന്നേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ, തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ ന കേഹിചി ഖന്ധേഹി ന കേഹിചി ആയതനേഹി പഞ്ചഹി ധാതൂഹി വിപ്പയുത്താ.

൩൯൯. ഉപാദാനേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… കിലേസേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… സംകിലിട്ഠേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… കിലേസസമ്പയുത്തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… കിലേസേഹി ചേവ സംകിലേസികേഹി ച ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… കിലേസേഹി ചേവ സംകിലിട്ഠേഹി ച ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… സംകിലിട്ഠേഹി ചേവ നോ ച കിലേസേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… കിലേസേഹി ചേവ കിലേസസമ്പയുത്തേഹി ച ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… കിലേസസമ്പയുത്തേഹി ചേവ നോ ച കിലേസേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ, തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ ഏകേന ഖന്ധേന ദസഹായതനേഹി സോളസഹി ധാതൂഹി വിപ്പയുത്താ; ഏകേനായതനേന ഏകായ ധാതുയാ കേഹിചി വിപ്പയുത്താ.

൪൦൦. അസംകിലേസികേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… കിലേസവിപ്പയുത്തേഹി അസംകിലേസികേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ, തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ ന കേഹിചി ഖന്ധേഹി ന കേഹിചി ആയതനേഹി ഛഹി ധാതൂഹി വിപ്പയുത്താ.

൪൦൧. ദസ്സനേന പഹാതബ്ബേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ഭാവനായ പഹാതബ്ബേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ദസ്സനേന പഹാതബ്ബഹേതുകേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… ഭാവനായ പഹാതബ്ബഹേതുകേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ, തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ ഏകേന ഖന്ധേന ദസഹായതനേഹി സോളസഹി ധാതൂഹി വിപ്പയുത്താ; ഏകേനായതനേന ഏകായ ധാതുയാ കേഹിചി വിപ്പയുത്താ.

൪൦൨. സവിതക്കേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… സവിചാരേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ, തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ ഏകേന ഖന്ധേന ദസഹായതനേഹി പന്നരസഹി ധാതൂഹി വിപ്പയുത്താ; ഏകേനായതനേന ഏകായ ധാതുയാ കേഹിചി വിപ്പയുത്താ.

൪൦൩. അവിതക്കേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അവിചാരേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ, തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ ന കേഹിചി ഖന്ധേഹി ന കേഹിചി ആയതനേഹി ഏകായ ധാതുയാ വിപ്പയുത്താ.

൪൦൪. സപ്പീതികേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… പീതിസഹഗതേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ, തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ ഏകേന ഖന്ധേന ദസഹായതനേഹി സോളസഹി ധാതൂഹി വിപ്പയുത്താ; ഏകേനായതനേന ഏകായ ധാതുയാ കേഹിചി വിപ്പയുത്താ.

൪൦൫. സുഖസഹഗതേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ, തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ ഏകേന ഖന്ധേന ദസഹായതനേഹി പന്നരസഹി ധാതൂഹി വിപ്പയുത്താ; ഏകേനായതനേന ഏകായ ധാതുയാ കേഹിചി വിപ്പയുത്താ.

൪൦൬. ഉപേക്ഖാസഹഗതേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ, തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ ഏകേന ഖന്ധേന ദസഹായതനേഹി ഏകാദസഹി ധാതൂഹി വിപ്പയുത്താ; ഏകേനായതനേന ഏകായ ധാതുയാ കേഹിചി വിപ്പയുത്താ.

൪൦൭. ന കാമാവചരേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അപരിയാപന്നേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അനുത്തരേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ, തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ… തേ ധമ്മാ ന കേഹിചി ഖന്ധേഹി ന കേഹിചി ആയതനേഹി ഛഹി ധാതൂഹി വിപ്പയുത്താ.

൪൦൮. രൂപാവചരേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… അരൂപാവചരേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… നിയ്യാനികേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… നിയതേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ… സരണേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ, തേഹി ധമ്മേഹി യേ ധമ്മാ വിപ്പയുത്താ, തേ ധമ്മാ കതിഹി ഖന്ധേഹി കതിഹായതനേഹി കതിഹി ധാതൂഹി വിപ്പയുത്താ? തേ ധമ്മാ ഏകേന ഖന്ധേന ദസഹായതനേഹി സോളസഹി ധാതൂഹി വിപ്പയുത്താ; ഏകേനായതനേന ഏകായ ധാതുയാ കേഹിചി വിപ്പയുത്താ.

ധമ്മായതനം ധമ്മധാതു, ദുക്ഖസച്ചഞ്ച ജീവിതം;

സളായതനം നാമരൂപം, ചത്താരോ ച മഹാഭവാ.

ജാതി ജരാ ച മരണം, തികേസ്വേകൂനവീസതി;

ഗോച്ഛകേസു ച പഞ്ഞാസ, അട്ഠ ചൂളന്തരേ പദാ.

മഹന്തരേ പന്നരസ, അട്ഠാരസ തതോ പരേ;

തേവീസ പദസതം ഏതം, സമ്പയോഗേ ന ലബ്ഭതീതി.

വിപ്പയുത്തേനവിപ്പയുത്തപദനിദ്ദേസോ ദസമോ.