ഥുപവംസോ |ഓ൦.൦൦൦൧|
നമോ തസ്സ ഭഗവതോ അരഹതോ സമ്മാസമ്ബുദ്ധസ്സ
യസ്മിം സയിംസു ജിനധാതുവരാ സമന്താ
ഛബ്ബണ്ണ രംസി വിസരേഹി സമുജ്ജലന്താ,
നിമ്മായ ലോകഹിതഹേതു ജിനസ്സ രൂപം
തം ഥുപമബ്ഭുത തമം സിരസാ നമിത്വാ;
ചക്ഖാമഹം സകല ലോക ഹിതാവഹസ്സ
ഥുപസ്സ സബ്ബ ജന നണ്ദന കാരണസ്സ,
വംസം സുരാസുര നരിണ്ദവരേഹി നിച്ചം
സമ്പൂജിതസ്സ രതനുജ്ജല ഥൂപികസ്സ;
കിഞ്ചാപി സോ യതിജനേന പുരാതനേന
അത്വായ സീഹളജനസ്സ കതോ പുരാപി,
വാക്കേന സിഹളഭവേന’ഭിസങ്ഖമത്താ
അത്ഥം ന സാധഹതി സബ്ബജനസ്സ സമ്മാ;
യസ്മാ ച മാഗധ നിരുത്തികതോപി ഥൂപ-
വംസോ വിരുദ്ധനയ സദ്ദ സമാകുലോ സോ,
വത്തബ്ബമേവ ച ബഹുമ്പി യതോ ന വുത്തം
തമ്ഹാ അഹം പുനപി വംസമി’മം വദാമി;
സുണാഥ സാധവോ സബ്ബേ പരിപുണ്ണമനാകുലം
വുച്ചമാനം മയാ സാധു വംസം ഥൂപസ്സ സത്ഥുനോതി;
തത്ഥ ഥൂപസ്സ വംസം വക്ഖാമീതി ഏത്ഥ തഥാഗതോ അരഹം സമ്മാ സമ്ബുദ്ധോ ഥൂപാരഹോ, പച്ചേകബുദ്ധോ ഥൂപാരഹോ, തഥാഗതസ്സ സാവകോ ഥൂപാരഹോ, രാജാ ചക്കവത്തി ഥൂപാരഹോതി വചനതോ ഥൂപാരഹാനം ബുദ്ധാദീനം ധാതുയോ പതിട്ഠാപേത്വാ കത ചേതിയം അബ്ഭുനന തട്ഠേന |ഓ൦.൦൦൦൨| ഥൂപോതി വുച്ചതി, ഇധ പന കഞ്ചന മാലിക മഹാഥൂപോ അധിപ്പേതോ, സോ കസ്സ ധാതുയോ പതിട്ഠാപേത്വാ കതോതി ചേ? യോദീപങ്കരാദീനം ചതുവീസതിയാ ബുദ്ധാനം സന്തികേ ലദ്ധവ്യാകരണോ സമതിംസപാരമിയോ പൂരേത്വാ പരമാഭിസമ്ബോധിം പത്വാ ധമ്മചക്കപ്പവത്തനതോ പട്ഠായ യാവ സുഹദ്ദ പരിബ്ബാജക വിനയാന സബ്ബ ബുദ്ധകിച്ചാനി നിട്ഠാപേത്വാ അനുപാദിയേസായ നിബ്ബാനധാതുയാ പരിനിബ്ബുതോ തസ്സ ഭഗവതോ അരഹതോ സമ്മാ സമ്ബുദ്ധസ്സ ധാതുയോ പതിട്ഠാപേത്വാ കതോ അയമേത്ഥ സങ്ഖേപോ, വിത്ഥാരോ പന വേദിതബ്ബോ?
൨. ഇതോ കിര കപ്പസതസഹസ്സാധികാനം ചതുന്നം അസങ്ഖേയ്യാനം മത്ഥകേ അമരവതീ നാമ നഗരം അഹോസി. തത്ഥ സുമേധോ നാമ ബ്രാഹ്മണോ പടിവസതി. സോ അഞ്ഞം കമ്മം അകത്വാ ബ്രഹ്മണസിപ്പമേവ ഉഗ്ഗണ്ഹി തസ്സ ദഹരകാലേയേവ മാതാപിതരോ കാലമകംസു. അഥസ്സ രാസിവഡ്ഢനകോ അമച്ചോ ആയ പോത്ഥകം ആഹരിത്വാ സുവണ്ണ രജത മണിമുത്താദി ഭരിതേ ഗബ്ഭേ വിവരിത്വാ ഏത്തകം തേ കുമാര മാതു സന്തകം, ഏത്തകം പിതുസന്തകം, ഏത്തകം അയ്യക പയ്യകാനന്തി യാവ സത്തമാ കുലപരിവട്ടാ ധകം ആചിക്ഖിത്വാ ഏതമ്പടിജഗ്ഗാഹീതി ആഹ. സോ സാധൂതി സമ്പടിച്ഛിത്വാ അഗാരം അജ്ഝാവസന്തോ ഏകദിവസം ചിന്തേസി.
൩. പുനബ്ഭവേ പടിസണ്ധിഗഹണം താമ ദുക്ഖം, തഥാ നിബ്ബത്ത നിബ്ബത്തട്ഠാനേ സരീരഭേദനം അഹഞ്ച ജാനിധമ്മോ ജരാധമ്മോ വ്യാധിധമ്മോ മരണധമ്മോ. ഏവം ഭൂതേന മയാ അജാതി അജരം അവ്യാധിം അമരണം സുഖം സീതലം നിബ്ബാനം ഗവേസിതും വട്ടതീതി നേക്ഖമ്മകാരണം ചിന്തേത്വാ പുന ചിന്തേസി ഇമം ധനം സബ്ബം മയ്ഹം പിതു പിതാമഹാദയോ പരലോകം ഗച്ഛന്താ ഏക കഹാപണമ്പി ഗഹേത്വാ നഗതാ മയാ പന ഗഹേത്വാ ഗമനകാരണം കാതും വട്ടതീതി നഗരേ ഭേരിം ചരാപേത്വാ മഹാജനസ്സ ദാനം ദത്വാ ഹിമവന്തസ്സ പവിസിത്വാ താപസ പബ്ബജ്ജം പബ്ബജിത്വാ സത്താഹബ്ഭന്തരേയേവ അഭിഞ്ഞാ ച സമാപത്തിയോ ച നിബ്ബത്തേത്വ സമാപത്തിസുഖേന വീതിനാമേസി.
തദാ ദീപങ്കരോ നാമ സത്ഥാ പരയാഭിസമ്ബോധിം പത്വാ സത്ത സത്താഹം ബോധിസമീപേചേവ വിതിനാമേത്വാ സുനണ്ദാരാമേ ധമ്മചക്കം പവത്തേത്വാ കോടിസത്താനം ദേവമനുസ്സാനം ധമ്മമതം പായേത്വാ ചാതുദ്ദീപിക മഹാമേഘോ വിയ ധമ്മവസ്സം വസ്സേന്തോ ചതൂഹി ഖീണാസയ സതസഹസ്സേഹി പരിവുതോ അനുപുബ്ബേന ചാരകം ചരമാനോ രമ്മ നഗരം പത്വാ സുദസ്സന മഹാവിഹാരേ പടിവസതി തദാ രമ്മനഗരവാസിനോ സപ്പി ഫണിതാദീനി ഭേസജ്ജാനി ഗഹേത്വാ പുപ്ഫ ധൂപ ഗണ്ധഹത്ഥാ യേന ബുദ്ധോ തേനപസങ്കമിത്വാ സത്ഥാരം വന്ദിത്വാ പുപ്ഫാദീഹി പൂജേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദിത്വാ ധമ്മം സുത്വാ സ്വാതനായ ഭഗവന്തം നിമന്തേത്വാ ഉട്ഠായാസനാ ദസബലം പദക്ഖീനം കത്വാ പക്കമിംസു.
തേ |ഓ൦.൦൦൦൩| പുന ദിവസേ അസദിസ മഹാദാനം സജ്ജേത്വാ ദസബലസ്സ ആഗമന മഗ്ഗം സോധേന്തി. തസ്മിം കാലേ സുമേധതാപസോ അത്തനോ അസ്സമ പദതോ ഉഗ്ഗന്ത്വാ രമ്മനഗരവാസീനം തേസം മനുസ്സാനം ഉപരിഭാഗേന ആകാസേന ഗച്ഛന്താ തേ ഹട്ഠപഹട്ഠേ മഗ്ഗം സോധേന്തേ ദിസ്വാ കിന്നു ഖോ കാരണന്തി ചിന്തേന്തോ സബ്ബേസം പസ്സന്താനംയേവ ആകാസതോ ഓരു ഏകമന്തേ ഠത്ഥായഹ തേ മനുസ്സേ പുച്ഛി.’ഹമ്ഭോ കസ്സ പന ഇമം മഗ്ഗം സോധേഥാ’തി തേ ആഹംസു ഭന്തേ സുമേധ തുമ്ഹേ കിം നം ജാനാഥ, ദീപങ്കരോ നാമ സത്ഥാ പരമാഭിസമ്ബോധിം പത്വാ പവത്തവര ധമ്മചക്കോ ജനപദ ചാരികം ചരമാനോ അനുക്കമേന അമ്ഹാകം നഗരം പത്വാ സുദസ്സന മഹാവിഹാരേ പടിവസതി. മയം തം ഭഗവന്തം നിമന്തയിമ്ഹ തസ്സ ഭഗവതോ ആഗമനമഗ്ഗം സോധേമാതി. തം സുത്വാ സുമേധപണ്ഡിതോ ചിന്തേസി. ബുദ്ധോതി ഖോ പനേസ ഘോസോപി ദുല്ലഭോ, പഗേവ ബുദ്ധുപ്പാദോ തേന ഹി മയാപി ഇമേഹി മനുസ്സേഹി സദ്ധിം ദസബലസ്സ ആഗമനമഗ്ഗം സോധേതും വട്ടതീതി സോ തേ മനുസ്സേ ആഹ, സചേ ഭോ തുമ്ഹേ ഇമം മഗ്ഗ ബുദ്ധസ്സ സോധേഥ - സയഹമ്പി ഏകം ഓകാസം സമ്പടിച്ഛത്വാ അയം സുമേധപണ്ഡിതോ മഹിദ്ധികോ മഹാനുഭാവോതി ജാനന്താ ദുബ്ബിസോധനം ഉദകസമ്ഭിന്നം അതിവിസമം ഏകം ഓകാസം സല്ലക്ഖേത്വാ ഇമം ഹകാസം തുമ്ഹേ സോധേഥ. അലങ്കരോഥാതി അദംസു.
സുമേധപണ്ഡിതോ ബുദ്ധാരമ്മണ പീതിം ഉപ്പാദേത്വാ ചിന്തേസി. അഹമ്പനിമം ഓകാസം ഇദ്ധീയാ പരമദസ്സനീയ കാതും പഹോമി ഏവം കതോ പന മം ന പരിതോസേതി അജ്ജ പന മയാ കായവേയ്യാവച്ചം കാതും വട്ടതിതി പംസും ആഹരിത്വാ തം പഹേസം പൂരേനി, തസ്സ പന തസ്മിം പദേസേ അസോധിതേ ജയസുമന കുസുമ സദിസി വണ്ണം ദുപട്ടചീവരം തിമണ്ഡലം പടിച്ഛാദേത്വാ നിവാസേത്വാ തസ്സുപരി യുണ്ണമാപങ്ഗേന കുസുമകലാപം പരക്ഖിപന്തോ വിയ വിജ്ജുല്ലതാ സസ്സീരീകം കായബണ്ധനം ബണ്ധിത്വാ കനക ഗിരിസിഖര മത്ഥകേ ലാഖാരസം പരിസിഞ്ചന്തേ വിയ സുവണ്ണചേതിയം പവാളജാലേന പരിക്ഖിപന്തോ വിയ സുവണ്ണങ്ഘകം രത്തകമ്ബലേന പടിമുഞ്ചന്തോ വിയ സരദ സമയ രജനികരം രത്തവലാഹകേന പടിച്ഛാദേന്തോ വിയ ച ലാഖാരസേന തിന്ന കിം സുകക്സുമവണ്ണം രത്തവര പസുകൂല ചീവരം പാരിപിത്വാ ഗണ്ധകൂഗിദ്വ രതോ കനകഗുഹാതോ സീഹോ വിയ നിക്ഖമിത്വാ ജളഭിഞ്ഞാനംയേവ ചതൂഹി ഖീണാസവ സതസഹസ്സേഹി പരിവുതോ അമരഗണ പരിവുതോ ദസസതനയനോ വിയ ബ്രഹ്മഗണപരിവുതോ മഹാ ബ്രഹ്മാ വിയ ച അപരിമിത സമയ സമുപചിതായ കുസലബലജനിതായ അനോപമയാ ബുദ്ധലീലായ താരാഗണപരിവുതോ |ഓ൦.൦൦൦൪| സരദ സമയ രജനികരോ വിയ ഗഗനതലം അലങ്ഗത പടിയത്തം മഗ്ഗം പടിപജ്ജി.
൫. സുമേധതാപസോപി തേന അലങ്കത പടിയത്തേന മഗ്ഗേന ആഗച്ഛന്തസ്സ ദീപങ്കരസ്സ ഭഗവതോ ദ്വത്തിംസ വരലക്ഖണ പതിമണ്ഡിതം അസതിയാ അനുബ്യഞ്ജനേഹി അനുബ്യഞ്ജിതം ബ്യാമപ്പഹാപരിക്ഖേപ സസ്സീരീകം ഇണ്ദനീലമണിസംകാസോആകാസേ നാനപ്പകാരാ വിജ്ജുല്ലതാ വിയ ഛബ്ബണ്ണബുദ്ധരംസിയോ വിസ്സജ്ജേന്തം രൂപഗ്ഗപ്പത്തം അത്തഭാവം ഓലോകേത്വാ അജ്ജ മയാ ദസബലസ്സ ജീവിതപരിച്ചാഗം കാതും വട്ടതി മാ ഭഗവാ കലലേ അക്കമി മണിമയം ലകസേതും അക്കമന്തോ വിയ സദ്ധിം ചതൂഹി ഖീണാസവ സതസഹസ്സേഹി മമ പിട്ഠിം അക്കമന്തോ ഗച്ഛതു തം മേ ഭവിസ്സതി ദീഘരത്തം ഹിതായ സുഖായാതി കേസേ മോചേത്വാ അജിനജടാ വാകചീരാനി കലേല പത്ഥരിത്വാ തത്ഥേവ കലലപിട്ഠേ നിപജ്ജി നിപന്നോ ച സചേ അഹം ഇച്ഛേയ്യം സബ്ബകിലേസേ ഝാപേത്വാ സങ്ഘനവകോ ഹുത്വാ രമ്മനഗരം പവിസേയ്യം അഞ്ഞാതകവേസേന പന മേ കിലേസേ ണ്ധപേത്വാ നിബ്ബാനപത്തിയാ കിച്ചം നത്ഥി, യംനൂനാഹം ദീപങ്കര ദസബലോ വിയ പരമാഭിസമ്ബോധിം പത്വാ ധമ്മനാവം ആരോപേത്വാ മഹാജനം സംസാരസാഗരാ ഉത്താരേത്വാ പച്ഛാ പരിനിബ്ബായേയ്യം. ഇദം മേ പതിരുപന്തി ചിന്തേത്വാ അട്ഠധമ്മേ സമോധാനേത്വാ ബുദ്ധഭാവായ അഭിനീഹാരം കത്വാ നിപജ്ജ.
ദീപങ്കരോപി ഭഗവാ ആഗത്ത്വാ സുമേധപണ്ഡിതസ്സ സീസസാഗേ ഠത്വാ കലലപിട്ഠേ നിപന്നം താപസം ദിസ്വാ അയം താപസോ ബുദ്ധത്ഥായ അഭിനീഹാരം കത്വാ നിപന്തോ, ഇജ്ഝിസ്സതി നു ഖോ ഏതസ്സ പത്ഥനാ ഉദാഹു നോതി ഉപധാരേന്തോ - അനാഗതേ ഗോതമോ നാമ ബുദ്ധോ ഭവിസ്സതീതി ഞത്വാ ഠിതകോവ പരിസ മജ്ഝേ വ്യാകാസി, പസ്സഥ നോ തുമ്ഹേ ഭിക്ഖവേ ഇമം ഉഗ്ഗതപം താപസം കലലപിട്ഠേ നിപന്നന്തി. ഏവം ഭന്തേ, അയം യിദ്ധത്ഥായ അഭിനീഹാരം കത്വാ നിപന്നോ സമിജ്ഝിസ്സതി ഇമസ്സ പത്ഥതാ കപ്പസത സഹസ്സാധികാനം ചതുന്തം അസങ്ഖേയ്യാനം മത്ഥകേ ഗോതമോ നാമ ബുദ്ധോ ഭവിസ്സതീതി സബ്ബം വ്യാകാസി.
വുത്തഞ്ഹേതം ബുദ്ധവംസേ.
ദീപങ്കരോ ലോകവിദൂ - ആഹുതീനം പടിഗ്ഗഹോ,
ഉസ്സീസകേ മം ഠത്വാന - ഇദം വചനമബ്രവി;
പസ്സഥ ഇമം താപസം - ജടില ഉഗ്ഗതാപസം അപരിമേയ്യേ ഇതോ കപ്പേ - അയം ബുദ്ധോ ഭവിസ്സതി. അഹു കപിലവഹയാ രമ്മാ - നിക്ഖമിത്വാ തഥാഗതോ. പധാനം പദഹിത്വാന - കത്വാ ദുക്കര കാരികം
ബുദ്ധേ ലോകേ - കേചി.
അജപാല |ഓ൦.൦൦൦൫| രുക്ഖമൂലസ്മിം - നിസീദിത്വാ തഥാഗതോ,
തത്ഥ പായാസമഗ്ഗയ്ഹ - നേരഞ്ജരമുപേഹേതി;
നേരഞ്ജരായ തീരമ്ഹി - പായാസാദായ സോ ജിനോ,
പടിയത്തവരമഗ്ഗേന - ബോധിമൂലഞ്ഹി ഏഹീതി;
തതോ പദക്ഖിണം കത്വാ - ബോധിമണ്ഡം അനുത്തരോ
അസ്സത്ഥരാക്ഖമൂലമ്ഹി - വുജ്ഝിസ്സതി മഹായസോ;
ഇമസ്സജനികാ മാതാ - മായാ നാമ ഭവിസ്സതി, പിതാ സുദ്ധോദനോ നാമ - അയം ഹേസ്സതി ഗോതമോ. അനാസവാ വീതരാഗാ - സന്തചിത്താ സമാഹിതാ,
കോലിതോ ഉപതിസ്സോ ച - അഗ്ഗാ ഹേസ്സന്തി സാവകാ;
ആനണ്ദോ നാമുപട്ഠാകോ - ഉപട്ഠിസ്സതീ’മം ജിനം;
ഖേമാ ഉപ്പലവണ്ണാ ച - അഗ്ഗാ ഹേസ്സന്തി സാവികാ;
അനാസവാ വീതരാഗാ - സന്തചിത്താ സമാഹിതാ;
ബോധി തസ്സ ഭഗവതോ അസ്സത്ഥോതി പവുച്ചതീ’’തി.
അഭിനീഹാര കഥാ
൬. തതോ ദീപങ്കരോ ദസബലോ ബോധിസത്തം പസംസിത്വാ അട്ഠഹി പുപ്ഫ മുട്ഠീഹി പൂജേത്വാ പദക്ഖിണം കത്വാ പക്കാമി. തേപി ചതൂസത സഹസ്സ ഖീണാസവാ ബോധിസത്തം പുപ്ഫേഹി ച ഗണ്ധേഹി ച പൂജേത്വാ പദപ്ഫണം കത്വാ പക്കമിംസു. ദേവമനുസ്സാ ച തഥേവ പൂജേത്വാ വന്ദിത്വാ അഥ ഖോ ബോധിസത്തോ ദസബലസ്സ വ്യാകരണം സുത്വാ ബുദ്ധഭാവം കരതലഗതമിവ മഞ്ഞമാനോ പമുദിത ഹദയോ സബ്ബേസു പടിക്കന്തേസു സയനാ വുട്ഠായ പുപ്ഫരാസി മത്ഥകേ പല്ലങ്കം ആഭുജിത്വാ നിസിന്നോ ബുദ്ധകാരകധമ്മേ ഉപധാരേന്തോ കഹനനു ഖോ ബുദ്ധകാരക ധമ്മാ, കിം ഉദ്ധം അധോ ദിസാസു വീദീയാസൂതി അനുക്കമേന സകലം ധമ്മധാതും വിചിനന്തോ പോരാണകബോധിസത്തേഹി ആസേവിത നിസേവിത പഠമം ദാനപാരമിം ദിസ്വാ തത്ഥ ദളഭിസമാദാന കത്വാ ഏവം അനുക്കമേന സീല - നേക്ഖമ്മ - പഞ്ഞാ - വീരിയ - ഖന്തി - സച്ച - അധിട്ഠാന - മേത്താ - ഉപേക്ഖാ പാരമിയോച ദിസ്വാ തത്ഥദള്ഹ സമാദാനം കത്വാ ദേവതാഹി അഭിത്ഥുതോ ആകാസമബഭുഗ്ഗനത്വ ഹിമ ഹിമവന്തമേവ അഗമാസി.
ദീപങ്കരോപി സത്ഥാ ചതൂഹി ഖീണാസവ സതസഹസ്സേഹി പരിവുതോ രമ്മനഗരവാസീഹി പൂജീയമാനോ ദേവതാഹി അഭിനണ്ദിയമാനോ അലങ്കത പടിയത്തേന മഗ്ഗേന രമ്മനഗരം പവിസിത്വാ പഞ്ഞത്തവരബുദ്ധാസനേ നിസീദി. ഭിക്ഖുസങ്ഘോപി അത്തനോ അത്തനോ പത്താസനേ നിസീദി. രമ്മനഗരവാസിനോപി ഉപാസകാ ബുദ്ധപമുഖസ്സ ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ മഹാദാനം |ഓ൦.൦൦൦൬| ദത്വാ ഭഗവന്തം ഭുത്താവിം ഓനീത പത്തപാണിം മാലാഗണ്ധാദീഹി പൂജേത്വാ ദാനാനുമോദനം സോതുകാമാ നിസീദിംസു. ഭഗവാപി തേസം അനുമോദനം കരോന്തോ ദാനകഥം സീലകഥം സഗ്ഗികഥം കാമാനം ആദീനവം ഓകാരം സംകിലേസം നേക്ഖമ്മേ ആനിസംസഞ്ച പകാസേത്വാ അമത പരിയോസാനം ധമ്മകഥം കഥേസി.
ഏവം തസ്സ മഹജനസ്സ ധമ്മം ദേസേത്വാ ഏകച്ചേ സരണേസു ഏകച്ചേ പഞ്ചസു സീലേസു ഏകച്ചേ സോതാപത്തിഫലേ ഏകച്ചേ സകദാഗാമി ഫലേ ഏകച്ചേ അനാഗാമീ ഫലേ ഏകച്ചേ ചതുസുപി ഫലേസു ഏകച്ചേ തീസു വിജ്ജാസു ഏകച്ചേ ഛളഭിഞ്ഞാസു ഏകച്ചേ അട്ഠസു സമാപത്തിസു പതിട്ഠാപേത്വാ ഉട്ഠായാസനാ രമ്മനഗരതോ നിക്ഖമിത്വാ സുദസ്സന മഹാവിഹാരമേവ പാവിസി.
വുത്തഞ്ഹേതം
‘‘തദാ തേ ഭോജയിത്വാന - സസങ്ഘം ലോകനായകം,
ഉഫഗഛുഞ്ഞം സരണം തസ്സ - ദീപങ്കരസ്സ സത്ഥുനോ,
സരണാഗമനേ കഞ്ചി - നിവസേതി തഥാഗതോ
കഞ്ചി പഞ്ചസു സീലേസു - സീലേ ദസവിധേ പരം;
കസ്സചി ദേതി സാമഞ്ഞം - ചതുരോ ഫലമുത്തമേ,
കസ്സചി അസഥേ ധമ്മേ - ദേതി സോ പടിസമ്ഭിദാ;
കസ്സചി വരസമാപത്തിയോ - അട്ഠ ദേതി നരാസഭോ,
തിസ്സോ കസ്സചി വിജ്ജായോ - ഛളഭിഞ്ഞ പവേച്ഛതി;
തേന യോഗേന ജനകായം - ഓവദേതി മഹാമുനി,
തേന വിത്ഥാരികം ആസീ - ലോകനാഥസ്സ സാസനം;
മഹാഹനൂസഭക്ഖണ്ധോ - ദീപങ്കരസനാമകോ,
ബഹൂ ജനേ താരയതി - പരിമോചേതി ദുഗ്ഗതിം;
ബോധനേയ്യം ജനം ദിസ്വാ - സതസഹസ്സേപി യോജനേ
ഖണേന ഉപഗന്ത്വാന - ബോധേതി തം മഹാമുനീ’’തി;
ഇതി സോ ദീപങ്കരോ സത്ഥാ വസ്സസത സഹസ്സാനി ഠത്വാ സത്താനം ബണ്ധനമോക്ഖം കുരുമാനോ സബ്ബബുദ്ധകിച്ചാനി നിട്ഠാപേത്വാ നണ്ദാരാമേ അനുപാദിസേസായ നിബ്ബാനധാതുയാ പരിനിബ്ബായിനഹേവ ധാതുയോ തസ്സ - സത്ഥുനോ വികിരിംസു താ. ഠിതാ ഏകഘനാ ഹുത്വാ - സുവണ്ണപടിമാ വിയ സകലജമ്ബുദീപവാസിനോ മനുസ്സാ ഘനകോടിടിമസുവണ്ണട്ഠികാഹി ഏവം ഛത്തിംസ യോജനികം മഹാഥൂപമകംസു നിവേദസി - കേചി.
തേന |ഓ൦.൦൦൦൭| വുത്തം
‘‘ദീപങ്കരോ ജിനോ സത്ഥാ - നണ്ദാരാമമ്ഹി നിബ്ബുതോ,
തത്ഥേവ തസ്സ ജിനഥൂപോ - ഛത്തിംസുബ്ബേധ യോജനോ‘‘;
‘‘പത്ത ചീവര പരിക്ഖാര - പരിഭോഗഞ്ജ സത്ഥുനോ,
ബോധിമൂലേ തദാ ഥൂപോ - തീണി യോജനമുഗ്ഗതോ’’തി;
൭. ദീപങ്കരസ്സ പന ഭഗവതോ അപരഭാഗോ ഏകം അസങ്ഖേയ്യം അതിക്കമിത്വാ കോണ്ഡഞ്ഞോ നാമ സത്ഥാ ഉദപാദി. തദാ ബോധിസത്തോ വിജിതാവി നാമ ചക്കവത്തി ഹുത്വാ കോടിസതസഹസ്സ സങ്ഖസ്സ ബുദ്ധ പമുഖസ്സ ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ മഹാദാനം അദായി സത്ഥാ ബോധിസത്തം ബുദ്ധോ ഭവിസ്സതീതി വ്യാകരിത്വാ ധമ്മം ദേസേസി സോ സത്ഥു ധമ്മംകഥം സുത്വാ രജ്ജി നിയ്യാദേത്വാ പബ്ബജി സോ തീണി പിടകാനി ഉഗ്ഗഹേത്വാ അട്ഠ സമാപത്തിയോ പഞ്ചഅഭിഞ്ഞായോച ഉപ്പാദേത്വാ അപരിഹീനജ്ഝാനോ ബ്രഹ്മലോകേ നിബ്ബത്തി. സോപി ബുദ്ധോ വസ്സസതസഹസ്സാനി ഠത്വാ സബ്ബബുദ്ധകിച്ചാനി നിട്ഠാപേത്വാ ചണ്ദാരാമേ പരിനിബ്ബായി തസ്സാപി ഭഗവതോ ധാതുയാ ന വികിരിംസു സകലജമ്ബുദീപവാസിനോ മനുസ്സാ സമാഗന്ത്വാ സത്തയോജനികാസത്തരതനമയം ഹരിതാലമനോസിലായമത്തികാകിച്ചം തേല സപ്പീഹി ഉദകകിച്ചം കത്വാ ചേതിയം നിട്ഠാപേസും
കോണ്ഡഞ്ഞേ കിര സമ്ബുദ്ധോ - ചണ്ദാരാമേ മനോരമേ,
നിബ്ബായി ചേതിയോ തസ്സ - സത്തയോജനികോ കതോതി;
തസ്സ അപരഭാഗേ ഏകം അസംങ്ഖയ്യം അതിക്കമിത്വാ ഏകസ്മിംയേവ കപ്പേ ചത്താരോ ബുദ്ധാ ഉപ്പജ്ജിംസു - മങ്ഗലോ സുമനോ രേവതോ യോഹിതോതി. മങ്ഗലസ്സ പന ഭഗവതോ കാലേ ബോധിസത്തോ സുരുചി നാമ ബ്രാഹ്മണോ ഹുത്വാ സത്ഥാരം നിമന്തേസ്സാമീതി ഉപസങ്കമിത്വാ മധുര ധമ്മംകതം സുത്വാ സ്വാതനായ നിമന്തേത്വാ കോടിസതസഹസ്സ സങ്ഖസ്സ ബുദ്ധപമുഖസ്സ സങ്ഘസ്സ സത്താഹം ഗവപാനം നാമ ദാനമദാസി സത്ഥാ അനുമോദനം കരോന്തോ മഹാപുരിസം ആമന്തേത്വാ ത്വം കപ്പസതസഹസ്സാധികാനം ദ്വന്നം അസങ്ഖേയ്യാനം മത്ഥകേ ഗോതമോ നാമ ബുദ്ധോ ഭവിസ്സസീതി വ്യാകാസി മഹാപുരിസോ വ്യാകരണം സുത്വാ അഹം കിര ബുദ്ധോ ഭവിസ്സാമി കോ മേ ഘരാവാസേന അത്ഥോ പബ്ബജിസ്സമീതി ചിന്തത്വാ തഥാരൂപം സമ്പത്തിം കേളപിണ്ഡം വീയ പഹായ സത്ഥു സന്തികേ പബ്ബജിത്വാ ബുദ്ധവചനം ഉഗ്ഗണ്ഹിത്വാ അഭിഞ്ഞാ ച സമാപത്തിയോ ച നിബ്ബത്തേത്വാ ആയുപരിയോസാനേ ബ്രഹ്മലോകേ നിബ്ബത്തി, തസ്മിമ്പി ബുദ്ധേ പരിനിബ്ബുതേ ധാതുയോ ന വികിരിംസു, ജമ്ബുദീപവാസിനോ പുബ്ബേ വിയ തിംസയോജനകം ഥൂപമകംസു.
തേന |ഓ൦.൦൦൦൮| വുത്തം ‘‘ഉയ്യാനേ വസഭോ നാമ - ബുദ്ധോ നിബ്ബായി മങ്ഗലോ, തത്ഥേവ തസ്സ ജിനഥൂപോ - തിംസയോജനമുഗ്ഗിതോ’’തി.
തസ്സ അപരഭാഗേ സുമനോ നാമ സത്ഥാ ഉദപാദി തദാ മഹാസത്തോ അതുലോ നാമ നാഗരാജാ ഹുത്വാ നിബ്ബത്തി-മഹിദ്ധികോ മഹാനുഭാവോ സോ ബുദ്ധോ ഉപ്പന്നോതി സുത്വാ ഞാതിസങ്ഘപരിവുതോ നാഗഭവനാ നിക്ഖമിത്വാ കോടിസതസഹസ്സ ഭിക്ഖുപരിവാരസ്സ തസ്സ ഭഗവതോ ദിബ്ബതുരിയേഹി ഉപഹാരം കാരേത്വാ മഹാദാനം പവത്തേത്വാ പച്ചേകം ദുസ്സയുഗാനി ദത്വാ സരണേസു പതിട്ഠാസി സോപി നം സത്ഥാ അനാഗതേ ബുദ്ധോ ഭവിസ്സസീതി വ്യാകാസി തസ്മിമ്പി ബുദ്ധേ പരിനിബ്ബുതേ ധാതുയോ ന വികിരിംസു ജമ്ബുദീപവാസനോ പുബ്ബേ വിയ ചതുയോജനികം ഥൂപമകംസു.
തേന വുത്തം
‘‘സുമനോ യസധരോ - ബുദ്ധോ അഗ്ഗാരാമമ്ഹ നിബ്ബുതോ,
തത്ഥേവ തസ്സ ജിനഥൂപോ - ചതുയോജനമുഗ്ഗതോ’’തി;
തസ്സ അപരഭാഗേ രേവതോ നാമ സത്ഥാ ഉദപാദി തദാ ബോധിസത്തോ അതിദേവോ നാമ ബ്രാഹ്മണോ ഹുത്വാ സത്ഥു ധമ്മദേസന സുത്വാ സരണേസു പതിട്ഠായ സിരസി അഞ്ജലിം പഗ്ഗഹേത്വാ തസ്സ സത്ഥുനോ കിലേസപ്പഹാനേ വണ്ണം വത്വാ ഉത്തരാസങ്ഘേന പൂജമകാസി. സോപി നം സത്ഥാ ബുദ്ധോ ഭവിസ്സതിതി വ്യാകാസി തസ്മിം പന ബുദ്ധേ പരിനിബ്ബുതേ ധാതുയോ വികിരിംസു.
തേന വുത്തം
‘‘രേവതോ പവരോ ബുദ്ധോ - നിബ്ബുതോ സോ മഹാപുരേ,
ധാതു വിത്ഥാരികം ആസീ - തേസു തേസു പദേസതോ’’തി;
തസ്സ അപരഭാഗേ സോഭിതോ നാമ സത്ഥാ ഉദപാദി തദാ ബോധിസത്തോ അജിതോ നാമ ബ്രാഹ്മണോ ഹുത്വാ സത്ഥു ധമ്മദേസനം സുത്വാ സരണേസു പതിട്ടായ ബുദ്ധപമുഖസ്സ സങ്ഘസ്സ മഹാദാനം അദാസി. സോപി നം സത്ഥാ ബുദ്ധോ ഭവിസ്സസീതി വ്യാകാസി തസ്സാപി ഭഗവതോ ധാതുയോ വികിരിംസു.
തേന വുത്തം
‘‘സോഭിതോ വരസമ്ബുദ്ധോ - സീഹരാമമ്ഹി നിബ്ബുതോ,
ധാതുവിത്ഥാരികം ആസീ - തേസു തേസു പദേസതോ’’തി;
തസ്സ അപരഭാഗേ ഏകമസങ്ഖേയ്യം അതിക്കമിത്വാ ഏകസ്മിംയേവ കപ്പേ തയോ ബുദ്ധാ നിബ്ബത്തിംസു - അനോമദസ്സി പദുമോ നാരദോതി. അനോമദസ്സിസ്സ ഭഗവതോ കാലേ ബോധിസത്തോ ഏകോ
൧. യസവരോ ധീരോ - കേചി.
യക്ഖ |ഓ൦.൦൦൦൯| സേനാപതി അഹോസി മഹിദ്ധികോ മഹാനുഭാവോ അനേക കോടിസതസഹസ്സാനം യക്ഖാനം അധിപതി. സോ ബുദ്ധോ ഉപ്പന്നോതി സുത്വാ ആഗന്ത്വാ ബുദ്ധപമുഖസ്സ സങ്ഘസ്സ മഹാദാനമദാസി സത്ഥാപി തം അനാഗതേ ബുദ്ധോ ഭവിസ്സസീതി വ്യാകാസി. അനോമദസ്സിമ്ഹി പന ഭഗവതി പരിനിബ്ബുതേ ധാതുയോ ന വികിരിംസു ജമ്ബുദീപവാസിനോ പഞ്ചവീസയോജനകം ഥൂപം കരിംസു
തേന വുത്തം
‘‘അനോമദസ്സി ജിനോ സത്ഥാ - ധമ്മാരാമമ്ഹി നിബ്ബുതോ,
തത്ഥേവ തസ്സ ജിനഥൂപോ - ഉബ്ബേധാ പണ്ണുവീസതീ’തി;
തസ്സ അപരഭാഗേ പദുമോ നാമ സത്ഥാ ഉദപാദി തഥാഗതേ അഗാമകാരഞ്ഞേ വിഹരേന്താ ബോധിസത്തോ സീഹോ ഹുത്വാ സത്ഥാരം നിരോധസമാപത്തിയാ സമാപന്നം ദിസ്വാ പസന്നചിത്തോ വന്ദിത്വാ പദക്ഖിണം കത്വാ പീതിസോമനസ്സജാതോ തിക്ഖത്തും സീഹനാദം നദിത്വാ സത്താഹം ബുദ്ധാരമ്മണം പീതിം അവിജഹിത്വാ പീതിസുഖേനേവ ഗോചരായ അപക്കമിത്വാ ജിവിതപരിച്ചാഗം കത്വാ പയിരുപാസമാനോ അട്ഠാസി സത്ഥാ സത്താഹച്ചയേന നിരോധാ വുട്ഠിതോ സീഹം ഓലോകേത്വാ ഭിക്ഖുസങ്ഘേപി ചിത്തം പസാദേത്വാ സങ്ഘം വന്ദിസ്സതീ‘‘തി ഭിക്ഖുസങ്ഘോ ആഗച്ഛതൂതി ചിന്തേസി ഭിക്ഖു താവദേവ ആഗമിംസു സീഹോ സങ്ഘേ ചിത്തം പസാദേസി. സത്ഥാ തസ്സ മനം ഓലോകേത്വാ അനാഗതേ ബുദ്ധോ ഭവിസ്സതീതി വ്യാകാസി തസ്സ പന ഭഗവതോ ധാതുയോ വികിരിംസു.
തേന വുത്തം
‘‘പദുമോ ജിനവരോ സത്ഥാ - ധമ്മാരാമമ്ഹി നിബ്ബുതോ,
ധാതു വിത്ഥാരികം ആസി - തേസു തേസു പദേസതോ’’തി;
തസ്സ അപരഭാഗേ നാരദോ നാമ സത്ഥാ അഹോസി തദാ ബോധിസത്തോ, ഇസിപബ്ബജ്ജം പബ്ബജിത്വാ പഞ്ചസു അഭിഞ്ഞാസു അട്ഠസുച സമാപത്തിസുചിണ്ണവസീ ഹുത്വാ ബുദ്ധപമുഖസ്സ സങ്ഘസ്സ മഹാദാനം ദത്വാ ലോഹിത ചണ്ദനേന പൂജമകാസി സോപി നം അനാഗതോ ബുദ്ധോ ഭവിസ്സതീതി വ്യാകാസി നാരദ പന ഭഗവതോ ധാതുയോ ഏകഘനാ അഹേസും. സബ്ബേ ദേവ മനുസ്സാ സന്നിപതിത്വാ ചതുയോജനികം ഥൂപം കരിംസു.
തേന വുത്തം
‘‘നാരദോ ജിനവസഭോ - നിബ്ബുതോ സുദസ്സനേ പുരേ,
തത്ഥേവ തസ്സ ഥൂപവരോ - ചതുയോജനമുഗ്ഗതോ’’തി;
തസ്സ അപരഭാഗേ ഏകമസങ്ഖേയ്യമതിക്കമിത്വാ ഇതോ കപ്പസതസഹസ്സ മത്ഥകേ ഏകസ്മിം കപ്പേ പദുമുത്തരോ നാമ സത്ഥാ ഉദപാദി. തദാ ബോധിസത്തോ ജടിലോ നാമ മഹാരട്ഠികോ ഹുത്വാ ബുദ്ധപമുഖസ്സ സങ്ഘസ്സ ചിവരദാനമദാസി. സോപി തം അനാഗതോ ബുദ്ധോ ഭവിസ്സതീതി വ്യാകാസി. |ഓ൦.൦൦൧൦| പദുമുത്തരസ്സാപി ഭഗവതോ ധാതുയോ ഏകഘനാ അഹേസും. സബ്ബേ ദേവമനുസ്സാ സന്നിപതിത്വാ ദ്വാദസ യോജനികം മഹാഥൂപമകംസു.
തേന വുത്തം
‘‘പദുമുത്തരോ ജിനോ ബുദ്ധോ - നണ്ദാരാമമ്ഹി നിബ്ബുതോ,
തത്ഥേവ തസ്സ ഥൂപവരോ - ദ്വാദസുബ്ബേധയോജനോ’’തി;
തസ്സ അപരഭാഗേ തിംസകപ്പ സഹസ്സാനി അതിക്കമിത്വാ സുമേധോ സുജാതോ ചാതി ഏകസ്മിം കപ്പേ ദ്വേ ബുദ്ധാ നിബ്ബത്തിംസു സുമേധസ്സ പന ഭഗവതോ കാലേ ബോധിസത്തോ ഉത്തരോ നാമ മാനവോ ഹുത്വാ നിദഹിത്വാ ഠപിതംയേവ അസീതികോടിധനം വിസ്സജ്ജേത്വാ ബുദ്ധപമുഖസ്സ സങ്ഘസ്സ മഹാദാനം ദത്വാ ധമ്മം സുത്വാ സരണേസു പതിട്ഠായ നിക്ഖമിത്വാ പബ്ബജി സോപി നം അനാഗതേ ബുദ്ധോ ഭവിസ്സതീതി വ്യാകാസി. സുമ്ധേസ്സ പന ഭഗവതോ ധാതുയോ വികിരിംസു
തേന വുത്തം
‘‘സുമേധോ ജിനവരോ ബുദ്ധോ - മേധാരാമമ്ഹി നിബ്ബുതോ,
ധാതുവിത്ഥാരികം ആസി - തേസു തേസു പദേസതോ’’തി;
തസ്സ അപരഭാഗേ സുജാതോ നാമ സത്ഥാ ഉദപാദി. തദാ ബോധിസത്തോചക്കവത്തിരാജാ ഹുത്വാ ബുദ്ധോ ഉപ്പന്നോതി സുത്വാ ഉപസംകമിത്വാ ധമ്മം സുത്വാ ബുദ്ധപമുഖസ്സ സങ്ഘസ്സ സദ്ധിം സത്തഹി രതനേഹി ചതുമഹാദീപം രജ്ജം ദത്വാ സത്ഥു സന്തികേ പബ്ബജി സകലരട്ഠവാസിനോ രട്ഠുപ്പാദം ഗഹേത്വാ ആരാമിക കിച്ചം സാധേന്താ ബുദ്ധപമുഖസ്സ സങ്ഘസ്സ നിച്ചം മഹാദാനമദംസു. സോപി നം സത്ഥാ അനാഗതേ ബുദ്ധോഭവിസ്സതീതി വ്യാകാസി സുജാതസ്സ പന ഭഗവതോ ധാതുയോ ഏകഘനാ അഹേസും ജമ്ബുദീപവാസിനോ തിഗാവുതം ഥൂപമകംസു
തേന വുത്തം
‘‘സുജാതോ ജിനവരോ ബുദ്ധോ സീലാരാമമ്ഹി നിബ്ബുതോ,
തത്ഥേവ ചേതിയോ തസ്സ - തീണി ഗാവുതമുഗ്ഗതോ’’തി;
തസ്സ അപരഭാഗേ അട്ഠാരസ കപ്പസതമത്ഥകേ ഏകസ്മിം കപ്പേ പിയദസ്സി അത്ഥദസ്സി ധമ്മദസ്സിതി തയോ ബുദ്ധാ നിബ്ബത്തിംസു പിയദസ്സി ബുദ്ധകാലേ ബോധിസത്തോ കസ്സപോ നാമ മാണവോ തിണ്ണം വേദാനം പാരഗതോ ഹുത്വാ സത്ഥു ധമ്മദേസനം സുത്വാ കോടിസതസഹസ്സ ധന പരിച്ചാഗേന സങ്ഘാരാമം കാരേത്വാ സരണേസു ച സീലേസു ച പതിട്ഠാസി അഥ നം സത്ഥാ അട്ഠാരസ കപ്പ സതച്ചയേന ബുദ്ധോ ഭവിസ്സതീതി വ്യാകാസി പിയദസ്സിസ്സ ഭഗവതോപി ധാതുയോ ഏകഘനാവ അഹേസും ജമ്ബുദീപവാസിനോ സന്നിപതിത്വാ തിയോജനികം മഹാഥൂപമകംസു.
തേന |ഓ൦.൦൦൧൧| വുത്തം
‘‘പിയദസ്സി മുനിവരോ - സലലാരാമമ്ഹി നിബ്ബുതോ,
തത്ഥേവ തസ്സ ജിനഥൂപോ - തീണി യോജനമുഗ്ഗതോ’’തി;
തസ്സ അപരഭാഗേ അത്ഥദസ്സി നാമ ഭഗവാ ഉദപാദി തദാ ബോധിസത്തോ മഹിദ്ധികോ മഹാനുഭാവോ സുസിമോ നാമ താപസോ ഹുത്വാ ഭഗവതോ സന്തികേ ധമ്മം സുത്വാ പസീദിത്വാ ദിബ്ബാനി മണ്ദാരവ പദുമപാരിച്ഛത്തകാദീനി പുപ്ഫാനി ആഹരിത്വാ ചാതുദ്വീപിക മഹാമേഘോ വിയ പുപ്ഫവസ്സം വസ്സേത്വാ സമന്തതോ പുപ്ഫമണ്ഡപ പുപ്ഫഅഗഘിയ തോരണാദീനി കത്വാ മണ്ദാരവ പുപ്ഫച്ഛത്തേന ദസബലം പൂജേസി സോപി നം ഭഗവാ അനാഗതോ ഗോതമോ നാമ ബുദ്ധോ ഭവിസ്സതീതി വാകാസി. തസ്സ പന ഭഗവതോ ധാതുയോ വികിരിംസു.
തേന വുത്തം
‘‘അത്ഥദസ്സി ജിനവരോ - അനോമാരാമമ്ഹി നിബ്ബുതോ,
ധാതുവിത്ഥാരികം ആസി - തേസു തേസു ച രട്ഠതോ’’തി;
തസ്സ അപരഭാഗേ ധമ്മദസ്സി നാമ സത്ഥാ ഉദപാദി. തദാ ബോധിസത്തോ സക്കാ ദേവരാജാ ദിബ്ബഗണ്ധപുപ്ഫേഹി ച ദിബ്ബതുരിയേഹി ച പൂജം അകാസി സോപി നം ബുദ്ധോ ഭവിസ്സതീതി വ്യാകാസി. ധമ്മദസ്സിസ്സ പന ഭഗവതോ ധാതുയോ ഏകഘനാ അഹേസും. ജമ്ബുദീപവാസിനോ തിയോജനികം ഥൂപമകംസു.
തേന വുത്തം
‘‘ധമ്മദസ്സി മഹാവീരോ-കേലാസാരമമ്ഹി നിബ്ബുതോ,
തത്ഥേവ ഥൂപവരോ തസ്സ-തീണി യോജനമുഗ്ഗതോ’’തി;
തസ്സ അപരഭാഗേ ചതുനവുതികപ്പ മത്ഥകേ ഏകസ്മിം കപ്പേ ഏകോവ സിദ്ധത്ഥോ നാമ സത്ഥാ ഉദപാദി. തദാ ബോധിസത്തോ ഉഗ്ഗതേജോ അഭിഞ്ഞാബല സമ്പന്നോ മങ്ഗലോ നാമ താപസോ ഹുത്വാ മഹാജമ്ബുഫലം ആഹരിത്വാ തഥാഗസ്സ അദാസി സത്ഥാ തം ഫലം പരിഭുഞ്ജിത്വാ ചതുനവുതി കപ്പമത്ഥകേ ബുദ്ധോ ഭവിസ്സതീതി വ്യാകാസി തസ്സാപി ഭഗവതോ ധാതുയോ ന വികിരിംസു, ചതുയോജനികം രതനമയം ഥൂപമകംസു.
തേന വുത്തം
‘‘സിദ്ധത്തോ മുനിവരോ ബുദ്ധോ അനോമാരമമ്ഹി നിബ്ബുതോ,
തത്ഥേവ തസ്സ ഥൂപവരോ-ചതുയോജനമുഗ്ഗതോ’’തി;
തസ്സ അപരഭാഗേ ഇതോ ദ്വാനവുതി കപ്പമത്ഥകേ തിസ്സോ ഫുസ്സോതി ഏകസ്മിം കപ്പേ ദേവ ബുദ്ധാ നിബ്ബത്തിംസു തിസ്സസ്സ ഭഗവതോ കാലേ ബോധിസത്താ മഹാഭോഗോ മഹായസോ സുജാതോ നാമ ഖത്തിയോ ഹുത്വാ ഇസിപബ്ബജ്ജം പബ്ബജിത്വാ മഹിദ്ധികഭാവം പത്വാ ബുദ്ധോ |ഓ൦.൦൦൧൨| ഉപ്പന്നോതി സുത്വാ ദിബ്ബമണ്ദാരവ പദുമ പാരിച്ഛത്ത പുപ്ഫാനി ആദായ ചതുപരിസമജ്ഝേ ഗച്ഛന്തം തഥാഗതം പൂജേസി. ആകാസേ പുപ്ഫവിതാനമിവ അട്ഠാസി സോപി നം സത്ഥാ ഇതോ ദ്വാനവുതി കപ്പമത്ഥകേ ബുദ്ധോ ഭവിസ്സതീതി വ്യാകാസി. തസ്സാപി ഭഗവതോ ധാതുയോ ന വികിരിംസു ധാതുയോ ഗഹേത്വാ തിയോജനികം ഥൂപമകംസു.
തേന വുത്തം
‘‘തിസ്സോ ജിനവരോ ബുദ്ധോ-നണ്ദാരാമമ്ഹി നിബ്ബുതോ
തത്ഥേവ തസ്സ ഥൂപവരോ-തീണി യോജനമുസ്സിതോ’’തി;
തസ്സ അപരഭാഗേ ഫുസ്സോ നാമ ബുദ്ധോ ഉദപാദി തദാ ബോധിസത്തോ വിജിതാവി നാമ ഖത്തിയോ ഹുത്വാ മഹാരജ്ജം പഹായ സത്ഥു സന്തികേ പബ്ബജിത്വാ തീണി പിടകാനി ഉഗ്ഗഹേത്വാ മഹാജനസ്സ ധമ്മകഥം കഥേത്വാ സീലപാരമിഞ്ച പൂരേസി. സോപി നം ബുദ്ധോ തഥേവ വ്യാകാസി തസ്സ പന ഭഗവതോ ധാതുയോ വികിരിംസു.
തേന വുത്തം
‘‘ഫുസ്സോ ജിനവരോ സത്ഥാ-സുനന്ദാരാമമ്ഹി നിബ്ബുതോ
ധാതുവിത്ഥാരികം ആസി-തേസു തേസു പദേസതോ’’തി;
തസ്സ അപരഭാഗേ ഇതോ ഏകനവുതി കപ്പമത്ഥകേ വിപസ്സി നാമ ബുദ്ധോ ഉദപാദി തദാ ബോധിസത്തോ മഹിദ്ധികോ മഹാനുഭാവോ അതുലോ നാമ നാഗരാജാ ഹുത്വാ സത്തരതന ഖചിതം സോവണ്ണമഹാപീഠം ഭഗവതോ അദാസി സോപി നം ഇതോ ഏകനവുതികപ്പമത്ഥകേ ബുദ്ധോ ഭവിസ്സതീതി വ്യാകാസി തസ്സ പന ഭഗവതോ ധാതുയോ ന വികിരിംസു സബ്ബേ ദേവമനുസ്സാ സന്തിപതിത്വാ ധാതുയോ ഗഹേത്വാ സത്തയോജനികം ഥൂപമകംസു.
തേന വുത്തം
‘‘വിപസ്സി ജിനവരോ വീരോ-സുമിത്താരാമമ്ഹി നിബ്ബുതോ,
തത്ഥേവ സോ ഥൂപവരോ-സത്തയോജനികോ കതോ’’തി;
തസ്സ അപരഭാഗേ ഇതോ ഏകതിംസ കപ്പമത്ഥകേ സിഖീ വേസ്സഭൂതി ദ്വേ ബുദ്ധാ നിബ്ബത്തിംസു സിഖിസ്സ ഭഗവതോ കാലേ ബോധിസത്തോ അരിണ്ദമോ നാമ രാജാ ഹുത്വാ ബുദ്ധപമുഖസ്സ സങ്ഘസ്സ സചിവരം മഹാദാനം പവത്തേത്വാ സത്തരതന പതിമണ്ഡിതം ഹത്ഥിരതനം ദത്വാ ഹത്ഥിപ്പമാണം കത്വാ കപ്പിയ ഭണ്ഡമദാസി സോപി നം ഇതോ ഏകതിംസ കപ്പേ ബുദ്ധോ ഭവിസ്സതീതി വ്യാകാസി, സിഖിസ്സ ഭഗവതോ ധാതുയോ ഏകഘനാ ഹുത്വാ അട്ഠംസു, സകല ജമ്ബുദീപവാസിനോ പന മനുസ്സാ ധാതുയോ ഗഹേത്വാ തിയോജനുബ്ബേധം സത്തരതനമയം ഹിമഗിരി സദിസ സോഭം ഥൂപമകംസു.
സിഖീ |ഓ൦.൦൦൧൩| മുനിവരോ ബുദ്ധോ-ദുസ്സാരാമമ്ഹി നിബ്ബുതോ,
തത്ഥേവ തസ്സ ഥൂപവരോ-തീണി യോജനമുഗ്ഗതോ’’തി;
തസ്സ അപരഭാഗേ വേസ്സഭൂ നാമ സത്ഥാ ഉദപാദി. തദാ ബോധിസത്തോ സുദസ്സനോ നാമ രാജാ ഹുത്വാ ബുദ്ധപമുഖസ്സ സങ്ഘസ്സ സചീവരമഹാദാനം ദത്വാ തസ്സ സന്തികേ പബ്ബജിത്വാ ആചാരഗുണസമ്പന്നോ ബുദ്ധരതനേ ചിതതീകാര പീതി ബഹുലോ അഹോസി സേപി നം സത്ഥാ ഇതോ ഏകതിംസകപ്പേ ബുദ്ധോ ഭവിസ്സതീതി വ്യാകാസി വേസ്സഭുസ്സ പന ഭഗവതോ ധാതുയോ വികിരിംസു.
തേന വുത്തം
‘‘വേസ്സഭൂ ജിനവരോ സത്ഥാ-ഖേമാരാമമ്ഹി നിബ്ബുതോ;
ധാതുവിത്ഥാരികം ആസി-തേസു തേസു പദേസതോ’’തി;
തസ്സ അപരഭാഗേ ഇമസ്മിം കപ്പേ ചത്താരോ ബുദ്ധാ നിബ്ബത്തിംസു കകുസണ്ധോ കോനാഗമനോ കസ്സപോ അമ്ഹാകം ഭഗവാതി കതുസണ്ധസ്സ പന ഭഗവതോ കാലോ ബോധിസത്തോ ഖേമോ നാമ രാജാ ഹുത്വാ ബുദ്ധപമുഖസ്സ സങ്ഘസ്സ സപത്തചീവരം ദാനഞ്ചേവ അഞ്ജനാദി ഭേസജ്ജാനി ച ദത്വാ സത്ഥു ധമ്മദേസനം സുത്വാ പബ്ബജി സോപി നം സത്ഥാ വ്യാകാസി തസ്സ പന ഭഗവതോ ധാതുയോ ന വികിരിംസു സബ്ബേ സന്നിപതിത്വാ ധാതുയോ ഗഹേത്വാ ഗാവുതുബ്ബേധം ഥൂപമകംസു.
തേന വുത്തം