൯. നപുംസകലിങ്ഗനാമികപദമാലാ

അഥ പുബ്ബാചരിയമതം പുരേചരം കത്വാ നിഗ്ഗഹീതന്തനപുംസകലിങ്ഗാനം ‘‘ഭൂതം’’ഇച്ചാദികസ്സ പകതിരൂപസ്സ നാമികപദമാലം വക്ഖാമ –

ചിത്തം, ചിത്താനി. ചിത്തം, ചിത്താനി. ചിത്തേന, ചിത്തേഹി, ചിത്തേഭി. ചിത്തസ്സ, ചിത്താനം. ചിത്താ, ചിത്തസ്മാ, ചിത്തമ്ഹാ, ചിത്തേഹി, ചിത്തേഭി. ചിത്തസ്സ, ചിത്താനം. ചിത്തേ, ചിത്തസ്മിം, ചിത്തമ്ഹി, ചിത്തേസു. ഭോ ചിത്ത, ഭോ ചിത്താ, ഭവന്തോ ചിത്താനി. യമകമഹാഥേരമതം.

ഏത്ഥ കിഞ്ചാപി ‘‘ചിത്താ’’തി പച്ചത്തബഹുവചനം ‘‘ചിത്തേ’’തി ഉപയോഗബഹുവചനഞ്ച അനാഗതം, തഥാപി തത്ഥ തത്ഥ അഞ്ഞേസമ്പി താദിസാനം നിഗ്ഗഹീതന്തനപുംസകരൂപാനം ദസ്സനതോ വിഭങ്ഗപാളിയഞ്ച ‘‘ഛ ചിത്താ അബ്യാകതാ’’തിആദിദസ്സനതോ ഗഹേതബ്ബമേവ, തസ്മാ ‘‘ചിത്തം, ചിത്താനി, ചിത്താ. ചിത്തം, ചിത്താനി, ചിത്തേ’’തി കമോ വേദിതബ്ബോ. നിഗ്ഗഹീതന്താനഞ്ഹി നപുംസകലിങ്ഗാനം കത്ഥചി ഓകാരന്തപുല്ലിങ്ഗാനം വിയ പച്ചത്തോപയോഗബഹുവചനാനി ഭവന്തി. താനി ച പുല്ലിങ്ഗേന വാ സലിങ്ഗേന വാ അലിങ്ഗേന വാ സദ്ധിം സമാനാധികരണാനി ഹുത്വാ കേവലാനി വാ പാവചനേ സഞ്ചരന്തി. അത്ര ‘‘ചത്താരോ സതിപട്ഠാനാ. ചത്താരോ സമ്മപ്പധാനാ. സബ്ബേ മാലാ ഉപേന്തിമം. യസ്സ ഏതേ ധനാ അത്ഥി. ചത്താരോ മഹാഭൂതാ. തീണിന്ദ്രിയാ. ദ്വേ ഇന്ദ്രിയാ. ദസിന്ദ്രിയാ. ദ്വേ മഹാഭൂതേ നിസ്സായ ദ്വേ മഹാഭൂതാ, പഞ്ച വിഞ്ഞാണാ, ചതുരോ അങ്ഗേ അധിട്ഠായ, സേമി വമ്മികമത്ഥകേ, രൂപാ സദ്ദാ രസാ ഗന്ധാ. രൂപേ ച സദ്ദേ ച അഥോ രസേ ച. ചക്ഖുഞ്ച പടിച്ച രൂപേ ച ഉപ്പജ്ജതി ചക്ഖുവിഞ്ഞാണ’’ന്തി ഏവമാദയോ അനേകസതാ പാളിപ്പദേസാ ദട്ഠബ്ബാ.

ഏത്ഥ പന ‘‘സതിപട്ഠാനാ’’തിആദീനി പദാനി ലിങ്ഗവിപല്ലാസവസേന വുത്താനീതി ന ഗഹേതബ്ബാനി സതിപട്ഠാനസദ്ദാദീനം പഠമേകവചനട്ഠാനേ ഓകാരന്തപുല്ലിങ്ഗഭാവേന ഠിതഭാവസ്സ അദസ്സനതോ. ‘‘ചത്താരോ’’തിആദീനിയേവ പന പദാനി ലിങ്ഗവിപല്ലാസവസേന വുത്താനീതി ഗഹേതബ്ബാനി നിയോഗാ നിഗ്ഗഹീതന്തേഹി നപുംസകലിങ്ഗേഹി സതിപട്ഠാനസദ്ദാദീഹി സദ്ധിം തേസം സമാനാധികരണഭാവസ്സ ദസ്സനതോതി.

കേചേത്ഥ വദേയ്യും – നനു ‘‘സതിപട്ഠാനോ ധമ്മോ, ചിത്തോ ധമ്മോ, ചിത്താ ധമ്മാ’’തിആദിപ്പയോഗദസ്സനതോ സതിപട്ഠാനസദ്ദാദീനം ഓകാരന്തപുല്ലിങ്ഗഭാവോ ലബ്ഭതി. ഏവം സന്തേ കസ്മാ തുമ്ഹേഹി ‘‘സതിപട്ഠാനസദ്ദാദീനം പഠമേകവചനട്ഠാനേ ഓകാരന്തപുല്ലിങ്ഗഭാവേന ഠിതഭാവസ്സ അദസ്സനതോ’’തി വുത്തം, കസ്മാ ച ഏകന്തതോ സതിപട്ഠാനസദ്ദാദീനം നിഗ്ഗഹീതന്തനപുംസകലിങ്ഗതാ അനുമതാ, നനു ‘‘സതിപട്ഠാനോ ധമ്മോ, ചിത്തോ ധമ്മോ, ചിത്താ ധമ്മാ’’തിആദിദസ്സനതോ ‘‘ചത്താരോ സതിപട്ഠാനാ’’തിആദീസുപി ‘‘സതിപട്ഠാനസദ്ദാദയോ ലിങ്ഗവിപല്ലാസവസേന വുത്താ’’തി വത്തബ്ബാതി? ന വത്തബ്ബാ, കസ്മാതി ചേ? ‘‘സതിപട്ഠാനോ ധമ്മോ, ചിത്തോ ധമ്മോ, ചിത്താ ധമ്മാ’’തിആദീസുപി സതിപട്ഠാനചിത്തസദ്ദാദീനം ലിങ്ഗവിപല്ലാസവസേന അനിച്ഛിതബ്ബതോ. തത്ഥ ഹി പുല്ലിങ്ഗേന ധമ്മസദ്ദേന യോജേതും ധമ്മിസ്സരോ ഭഗവാ ധമ്മാപേക്ഖം കത്വാ ‘‘സതിപട്ഠാനോ, ചിത്തോ, ചിത്താ’’തി ച അഭാസി. കേവലാ ഹി സതിപട്ഠാന ചിത്തസദ്ദാദയോ ഓകാരന്തപുല്ലിങ്ഗഭാവേന കത്ഥചിപി യോജിതാ ന സന്തി, നിഗ്ഗഹീതന്തനപുംസകഭാവേന പന യോജിതാ സന്തി.

തഥാ ഹി ‘‘ചിത്തോ ഗഹപതീ’’തി ഏത്ഥാപി പുല്ലിങ്ഗഗഹപതിസദ്ദം അപേക്ഖിത്വാ വിഞ്ഞാണേ പവത്തം ചിത്തനാമം പണ്ണത്തിവസേന പുഗ്ഗലേ ആരോപേത്വാ പുഗ്ഗലവാചകം കത്വാ ‘‘ചിത്തോ’’തി വുത്തം. യദി പന വിഞ്ഞാണസങ്ഖാതം ചിത്തമധിപ്പേതം സിയാ, ‘‘ചിത്ത’’മിച്ചേവ വുച്ചേയ്യ. തസ്മാ ‘‘ചിത്തോ ഗഹപതി, ചിത്താ ഇത്ഥീ’’തിആദീസു ലിങ്ഗവിപല്ലാസോ ന ഇച്ഛിതബ്ബോ സാപേക്ഖത്താ ചിത്തസദ്ദാദീനം. യഥാ ച ഏത്ഥ, ഏവം ‘‘സതിപട്ഠാനോ ധമ്മോ, ചിത്തോ ധമ്മോ, ചിത്താ ധമ്മാ’’തിആദീസുപി ലിങ്ഗവിപല്ലാസോ ന ഇച്ഛിതബ്ബോ. ‘‘ചത്താരോ സതിപട്ഠാനാ’’തിആദീസു പന സതിപട്ഠാനസദ്ദാദീനം അപേക്ഖിതബ്ബാനി പദാനി ന സന്തി, യേഹി തേ പുല്ലിങ്ഗാനി സിയും, തസ്മാ ‘‘ചത്താരോ’’തിആദീനിയേവ പദാനി പരിവത്തേത്വാ ‘‘ചത്താരി, സബ്ബാനി, ഏതാനീ’’തി നപുംസകലിങ്ഗവസേന ഗഹേത്വാ ‘‘സതിപട്ഠാനാ, സമ്മപ്പധാനാ’’തിആദീഹി പദേഹി യോജേതബ്ബാനി. ഈദിസേസു ഠാനേസു കേചി അട്ഠകഥാചരിയാ നികാരലോപം ഇച്ഛന്തി ‘‘യാ പുബ്ബേ ബോധിസത്താനം, പല്ലങ്കവരമാഭുജേ, നിമിത്താനി പദിസ്സന്തീ’’തി ഏത്ഥ വിയ. അദസ്സനഞ്ഹി ലോപോ, തസ്മാ ‘‘ചത്താരി സതിപട്ഠാനാനി, ചത്താരി സമ്മപ്പധാനാനി, സബ്ബാനി മാലാനീ’തിആദികാ യോജനാ കാതബ്ബാ.

കേചി പന ‘‘സബ്ബേ മാലാ ഉപേന്തി മ’’ന്തി ഏത്ഥ മാലാസദ്ദം ഇത്ഥിലിങ്ഗന്തി മഞ്ഞിത്വാ പുല്ലിങ്ഗഭൂതം സബ്ബേസദ്ദം ഇത്ഥിലിങ്ഗവസേന പരിവത്തേത്വാ ‘‘സബ്ബാ മാലാ’’തി അത്ഥം കഥേന്തി. തം കിഞ്ചാപി യുത്തതരം വിയ ദിസ്സതി, തഥാപി ന ഗഹേതബ്ബം. ന ഹി സോ ഭഗവാ ലിങ്ഗം നഞ്ഞാസി, ന ച ‘‘സബ്ബാ മാലാ ഉപേന്തി മ’’ന്തി ദ്വേ പദാനി ഇത്ഥിലിങ്ഗാനി കത്വാ വത്തും ന സക്ഖി. യോ ഏവം വിസദിസലിങ്ഗാനി പദാനി ഉച്ചാരേസി. ജാനന്തോയേവ പന ഭഗവാ വത്തും സക്കോന്തോയേവ ച ‘‘സബ്ബേ മാലാ ഉപേന്തി മ’’ന്തി വിസദിസലിങ്ഗാനി പദാനി ഉച്ചാരേസി, തസ്മാ പുല്ലിങ്ഗഭൂതം സബ്ബേസദ്ദം ‘‘സബ്ബാനീ’’തി നപുംസകലിങ്ഗവസേന പരിവത്തേത്വാ വിഭങ്ഗപാളിയം ‘‘തീണിന്ദ്രിയാ’’തി പദം വിയ ലുത്തനികാരേന നപുംസകലിങ്ഗേന മാലാസദ്ദേന യോജേത്വാ ‘‘സബ്ബാനി മാലാനീ’’തി അത്ഥോ ഗഹേതബ്ബോ കത്ഥചി ‘‘യസ്സ ഏതേ ധനാ അത്ഥീ’’തി ഏത്ഥ വിയ. ഏത്ഥ ഹി യസ്സ ഏതാനി ധനാനീതി അത്ഥോ. ഇദമ്പേത്ഥ സല്ലക്ഖിതബ്ബം. മാലാസദ്ദോ ദ്വിലിങ്ഗോ ഇത്ഥിനപുംസകവസേന. തിട്ഠതു തസ്സിത്ഥിലിങ്ഗത്തം സുവിഞ്ഞേയ്യത്താ, നപുംസകത്തേ പന തീണി മാലാനി. ‘‘മാലേഹി ച ഗന്ധേഹി ച ഭഗവതോ സരീരം പൂജേന്തീ’’തിആദയോ നപുംസകപ്പയോഗാനിപി ബഹൂ സന്ദിസ്സന്തീതി.

യദി പന ഭോ മാലസദ്ദോ ഇത്ഥിനപുംസകവസേന ദ്വിലിങ്ഗോ, ‘‘സബ്ബേ മാലാ ഉപേന്തി മ’’ന്തി ഏത്ഥ മാലാസദ്ദസ്സ ഇത്ഥിലിങ്ഗഭാവപരികപ്പനേ കോ ദോസോ അത്ഥീതി? അത്ഥേവ ഇത്ഥിലിങ്ഗസദ്ദസ്സ പുല്ലിങ്ഗഭൂതേന സബ്ബനാമികപദേന സദ്ധിം സമാനാധികരണഭാവസ്സാഭാവതോ, നപുംസകലിങ്ഗസ്സ പന പുല്ലിങ്ഗഭൂതേന സബ്ബനാമികപദേന സദ്ധിം സമാനാധികരണഭാവസ്സ ഉപലബ്ഭനതോ. തേനേവ ച ‘‘ഏതേ ധനാ’’തിആദയോ പയോഗാ പാവചനേ ബഹുധാ ദിട്ഠാ. ഏത്ഥാപി പന വദേയ്യും ‘‘ധനാതിആദീനി വിപല്ലാസവസേന പുല്ലിങ്ഗാനിയേവ ‘‘ഏതേ’’തിആദീഹി സമാനാധികരണപദേഹി യോജിതത്താ’’തി. ന, നപുംസകാനിയേവേതാനി. യദി ഹി ‘‘ധനാ’’തിആദീനി പുല്ലിങ്ഗാനി സിയും, കത്ഥചി പച്ചത്തേകവചനട്ഠാനേ ‘‘ഏസോ’’തിആദീഹി ഓകാരന്തസമാനാധികരണപദേഹി യോജിതാ ഓകാരന്തധനസദ്ദാദയോ സിയും. തഥാരൂപാനം അഭാവതോ പന ‘‘ധനാ ഇന്ദ്രിയാ വിഞ്ഞാണാ’’തിആദയോ സദ്ദാ നപുംസകലിങ്ഗാനിയേവ ഹോന്തി. അയം നയോ പച്ചത്തബഹുവചനട്ഠാനേയേവ ലബ്ഭതി. നപുംസകലിങ്ഗാനി ഹി വിസദാകാരാനി പുല്ലിങ്ഗരൂപാനി വിയ ഹുത്വാ പുല്ലിങ്ഗേഹിപി സദ്ധിം ചരന്തി, നപുംസകാ വിയ പുരിസവേസധാരിനോ പുരിസേഹീതി നിട്ഠമേത്ഥാവഗന്തബ്ബം.

അഥാപി തേ പുബ്ബേ വുത്തവചനം പുന പരിവത്തേത്വാ ഏവം വദേയ്യും ‘‘ചിത്തോ ഗഹപതി, ചിത്താ ഇത്ഥീ’’തിആദീസു ചിത്തം ഏതസ്സ അത്ഥീതി ചിത്തോ, ചിത്തം ഏതിസ്സാ അത്ഥീതി ചിത്താ യഥാ ‘‘സദ്ധോ, സദ്ധാ’’തി ഏവം അസ്സത്ഥീതി അത്ഥവസേന ഗഹേതബ്ബതോ ലിങ്ഗവിപല്ലാസോ നിച്ഛിതബ്ബോ, ‘‘സതിപട്ഠാനോ ധമ്മോ, ചിത്തോ ധമ്മോ, ചിത്താ ധമ്മാ’’തിആദീനി പന ഏവരൂപസ്സ അത്ഥസ്സ അഗ്ഗഹേതബ്ബതോ ‘‘സതിപട്ഠാനം ധമ്മോ, ചിത്തം ധമ്മോ, ചിത്താനി ധമ്മാ’’തി വത്തബ്ബേ ലിങ്ഗവിപല്ലാസേന ‘‘സതിപട്ഠാനോ ധമ്മോ, ചിത്തോ ധമ്മോ, ചിത്താ ധമ്മാ’’തിആദി വുത്തന്തി ലിങ്ഗവിപല്ലാസോ ഇച്ഛിതബ്ബോ’’തി? തന്ന, ‘‘ചിത്തോ ഗഹപതീ’’തിആദീസു പന ‘‘സതിപട്ഠാനോ ധമ്മോ’’തിആദീസു ച ചിത്തസതിപട്ഠാനസദ്ദാദീനം ഗഹപതി ധമ്മാദീനം അപേക്ഖനവസേന നിച്ചം പുല്ലിങ്ഗഭാവസ്സ ഇച്ഛിതത്താ.

തഥാ ഹി ഏകന്തനപുംസകലിങ്ഗോപി പുഞ്ഞസദ്ദോ അഭിസങ്ഖാരാപേക്ഖനവസേന ‘‘പുഞ്ഞോ അഭിസങ്ഖാരോ’’തി പുല്ലിങ്ഗോ ജാതോ, തഥാ ഏകന്തനപുംസകലിങ്ഗാപി പദുമ മങ്ഗലസദ്ദാദയോ അഞ്ഞസ്സത്ഥസ്സാപേക്ഖനവസേന ‘‘പദുമോ ഭഗവാ, പദുമാ ദേവീ, മങ്ഗലോ ഭഗവാ, മങ്ഗലാ ഇത്ഥീ’’തി ച പുമിത്ഥിലിങ്ഗാ ജാതാ. ഏകന്തപുല്ലിങ്ഗാപി ഹത്ഥിവിസേസവാചകാ കാലാവക ഗങ്ഗേയ്യസദ്ദാദയോ കുലാപേക്ഖനവസേന ‘‘കാലാവകഞ്ച ഗങ്ഗേയ്യ’’ന്തിആദിനാ നപുംസകലിങ്ഗാ ജാതാ. തദപേക്ഖനവസേന ഹി അട്ഠകഥായം ‘‘കാലാവകോ ച ഗങ്ഗേയ്യോ’’തിആദി പുല്ലിങ്ഗനിദ്ദേസോ ദിസ്സതി. ഏവം തംതദത്ഥാനമപേക്ഖനവസേന തംതംപകതിലിങ്ഗം നാസേത്വാ അപരം ലിങ്ഗം പതിട്ഠാപേത്വാ നിദ്ദേസോ ദിസ്സതി, ന ച താനി സബ്ബാനിപി ലിങ്ഗാനി തദ്ധിതവസേന അഞ്ഞലിങ്ഗാനി ജാതാനി, അഥ ഖോ ഗഹപതിധമ്മാദീനം അപേക്ഖനവസേനേവ അഞ്ഞലിങ്ഗാനി ജാതാനി, തസ്മാ ‘‘പേതാനി ഭോതി പുത്താനി, ഖാദമാനാ തുവം പുരേ. സിവിപുത്താനി ചവ്ഹയ. ഏവം ധമ്മാനി സുത്വാന, വിപ്പസീദന്തി പണ്ഡിതാ’’തിആദീസുയേവ ലിങ്ഗവിപല്ലാസോ ഇച്ഛിതബ്ബോ അനഞ്ഞാപേക്ഖകത്താ വുത്തധമ്മസദ്ദാദീനം, ന പന ‘‘ചിത്തോ ഗഹപതി, ചിത്താ ഇത്ഥീ, സതിപട്ഠാനോ ധമ്മോ, ചിത്തോ ധമ്മോ, ചിത്താ ധമ്മാ’’തിആദീസു ചിത്തസദ്ദാദീനം വിപല്ലാസോ ഇച്ഛിതബ്ബോ ഗഹപതി ധമ്മാദീനം അപേക്ഖകത്താ തേസന്തി നിട്ഠമേത്ഥാവഗന്തബ്ബം, ഇദഞ്ച ഏകച്ചാനം സമ്മോഹട്ഠാനം, തസ്മാ സദ്ധമ്മട്ഠിതിയാ അയം നീതി സദ്ധാസമ്പന്നേഹി കുലപുത്തേഹി സാധുകം മനസി കാതബ്ബാ.

ബദരതിത്ഥവിഹാരവാസീ ആചരിയധമ്മപാലോ പന ‘‘അപരിമാണാ പദാ അപരിമാണാ അക്ഖരാ അപരിമാണാ ബ്യഞ്ജനാതി പാളിപ്പദേസേ ‘പദാ അക്ഖരാ ബ്യഞ്ജനാ’തി ലിങ്ഗവിപല്ലാസോ കതോതി ദട്ഠബ്ബ’’ന്തി ആഹ. ഏത്ഥാപി മയം ‘‘പദാ’’തി ഇദം ‘‘ഇന്ദ്രിയാ രൂപാ’’തിആദീനി വിയ നപുംസകലിങ്ഗമേവാതി വദാമ ഓകാരന്തവസേന പഠമേകവചനന്തഭാവാഭാവതോ, ഇതരദ്വയം പന നപുംസകലിങ്ഗന്തിപി പുല്ലിങ്ഗന്തിപി ഗഹേതബ്ബം നിഗ്ഗഹീതന്തോകാരന്തവസേന പഠമേകവചനന്തഭാവസ്സൂപലബ്ഭനതോ. തഥാ ഹി ‘‘പുത്താനി ലതാനി പബ്ബതാനി ധമ്മാനീ’’തിആദീനംയേവ ലിങ്ഗവിപല്ലാസാനി ഇച്ഛിതബ്ബാനി നിഗ്ഗഹീതന്തവസേന പഠമേകവചനന്തതായ അനുപലദ്ധിതോ, തേസഞ്ചോകാരന്താകാരന്തവസേന പഠമേകവചനന്തതാദസ്സനതോ. ‘‘ജരാധമ്മം മാ ജീരീ’’തി ഇദം പന അഞ്ഞപദത്ഥവസേന നപുംസകം ജാതന്തി ദട്ഠബ്ബം.

ഭൂതം, ഭൂതാനി, ഭൂതാ. ഭൂതം, ഭൂതാനി, ഭൂതേ. ഭൂതേന, ഭൂതേഹി, ഭൂതേഭി. ഭൂതസ്സ, ഭൂതാനം. ഭൂതാ, ഭൂതസ്മാ, ഭൂതമ്ഹാ, ഭൂതേഹി, ഭൂതേഭി. ഭൂതസ്സ, ഭൂതാനം. ഭൂതേ, ഭൂതസ്മിം, ഭൂതമ്ഹി, ഭൂതേസു. ഭോ ഭൂത, ഭവന്തോ ഭൂതാനി, ഭവന്തോ ഭൂതാ. ഏവം ചിത്തനയേന നാമികപദമാലാ ഭവതി.

ഇമിനാ നയേന ‘‘മഹാഭൂതം ഭവിത്തം ഭൂനം ഭവന’’മിച്ചാദീനം ഭൂധാതുമയാനം നിഗ്ഗഹീതന്തപദാനം അഞ്ഞേസഞ്ച ‘‘വത്ത’’മിച്ചാദീനം നിഗ്ഗഹീതന്തപദാനം നാമികപദമാലാ വേദിതബ്ബാ.

വത്തം രൂപം സോതം ഘാനം, ദുക്ഖം പുപ്ഫം ഝാനം ഞാണം;

ദാനം സീലം പുഞ്ഞം പാപം, വജ്ജം സച്ചം യാനം ഛത്തം.

സകടം കനകം തഗരം നഗരം, തരണം ചരണം ധരണം മരണം;

നയനം വദനം കരണം ലവനം, വസനം പവനം ഭവനം ഗഗനം.

അമതം പുളിനം മാലം, ആസനം സവനം മുഖം;

പദുമം ഉപ്പലം വസ്സം, ലോചനം സാധനം സുഖം.

താണം മൂലം ധനം കൂലം, മങ്ഗലം നളിനം ഫലം;

ഹിരഞ്ഞം അമ്ബുജം ധഞ്ഞം, ജാലം ലിങ്ഗം പദം ജലം.

അങ്ഗം പണ്ണം സുസാനം സം, ആവുധം ഹദയം വനം;

സോപാനം ചീവരം പാണം, അലാതം ഇന്ദ്രിയം കുലം.

ലോഹം കണം ബലം പീഠം, അണ്ഡം ആരമ്മണം പുരം;

അരഞ്ഞം തീരമസ്സത്ഥ-മിച്ചാദീനി സമുദ്ധരേ.

ഇമാനി ചിത്തസദ്ദേന സബ്ബഥാപി സദിസാനി, ഇമാനി പന വിസദിസാനി. സേയ്യഥിദം –

‘‘ചമ്മം വേസ്മ’’ന്തിആദീനി, ഏകധായേവ ഭിജ്ജരേ;

‘‘കമ്മം ഥാമം ഗുണവ’’ന്തി-ആദീനി തു അനേകധാ.

കഥം?

ചമ്മേ, ചമ്മസ്മിം, ചമ്മമ്ഹി, ചമ്മനി, വേസ്മേ, വേസ്മസ്മിം, വേസ്മമ്ഹി, വേസ്മനി, ഘമ്മേ, ഘമ്മസ്മിം, ഘമ്മമ്ഹി, ഘമ്മനി. ഏവം അഞ്ഞാനിപി യോജേതബ്ബാനി.

കമ്മം, കമ്മാനി, കമ്മാ. കമ്മം, കമ്മാനി, കമ്മേ. കമ്മേന, കമ്മുനാ, കമ്മനാ, കമ്മേഹി, കമ്മേഭി. കമ്മസ്സ, കമ്മുനോ, കമ്മാനം. കമ്മസ്മാ, കമ്മമ്ഹാ, കമ്മുനാ, കമ്മേഹി, കമ്മേഭി. കമ്മസ്സ, കമ്മുനോ, കമ്മാനം. കമ്മേ, കമ്മസ്മിം, കമ്മമ്ഹി, കമ്മനി, കമ്മേസു. ഭോ കമ്മ, ഭവന്തോ കമ്മാനി, ഭവന്തോ കമ്മാ.

ഥാമസദ്ദസ്സ പന തതിയേകവചനട്ഠാനാദീസു ‘‘ഥാമേന, ഥാമുനാ, ഥാമസ്സ, ഥാമുനോ’’തി ച, ‘‘ഥാമാ, ഥാമസ്മാ, ഥാമമ്ഹാ, ഥാമുനാ’’തി ച യോജേതബ്ബം.

വന്തു മന്തു ഇമന്തുപച്ചയവതം പന നിഗ്ഗഹീതന്തസദ്ദാനം ‘‘ഗുണവം ചിത്തം, രുചിമം പുപ്ഫം, പാപിമം കുലം’’ ഇച്ചാദിപയോഗവസേന –

ഗുണവം, ഗുണവന്താനി, ഗുണവന്താ, ഗുണവന്തി. ഗുണവന്തം, ഗുണവന്താനി, ഗുണവന്തേ ഗുണവന്തി. ഗുണവതാ, ഗുണവന്തേന, ഗുണവന്തേഹി, ഗുണവന്തേഭി. ഗുണവതോ, ഗുണവന്തസ്സ, ഗുണവതം, ഗുണവന്താനം. ഗുണവതാ, ഗുണവന്താ, ഗുണവന്തസ്മാ, ഗുണവന്തമ്ഹാ, ഗുണവന്തേഹി, ഗുണവന്തേഭി. ഗുണവതോ, ഗുണവന്തസ്സ, ഗുണവതം, ഗുണവന്താനം. ഗുണവതി, ഗുണവന്തേ, ഗുണവന്തസ്മിം, ഗുണവന്തമ്ഹി, ഗുണവന്തേസു. ഭോ ഗുണവ, ഭവന്തോ ഗുണവന്താനി, ഗുണവന്തി.

ഏവം ‘‘രുചിമം, രുചിമന്താനി, രുചിമ’’ന്തിഇച്ചാദിനാ, ‘‘പാപിമം, പാപിമന്താനി, പാപിമ’’ന്തി ഇച്ചാദിനാ ച യോജേതബ്ബം. അപിചേത്ഥ ‘‘ഗുണവം ബലവം യസവം സതിമം ഗതിമം’’ഇച്ചാദിനാ പയോഗാ വിത്ഥാരേതബ്ബാ.

കരോന്തസദ്ദസ്സ ‘‘കരോന്തം ചിത്തം, കരോന്തം കുല’’ന്തി പയോഗവസേന –

കരോന്തം, കരോന്താനി, കരോന്താ, കരോന്തി. കരോന്തം, കരോന്താനി, കരോന്തേ, കരോന്തി. കരോതാ, കരോന്തേന, കരോന്തേഹി, കരോന്തേഭി. കരോതോ, കരതോ, കരോന്തസ്സ, കരോന്താനം, കരോതം. കരോതാ, കരോന്താ, കരോന്തസ്മാ, കരോന്തമ്ഹാ, കരോന്തേഹി, കരോന്തേഭി. കരോതോ, കരതോ, കരോന്തസ്സ, കരോന്താനം, കരോതം. കരോതി, കരോന്തേ, കരോന്തസ്മിം, കരോന്തമ്ഹി, കരോന്തേസു. ഭോ കരോന്ത, ഭവന്തോ, കരോന്താനി, കരോന്താ, കരോന്തീതി യോജേതബ്ബം.

ഗച്ഛന്തസദ്ദസ്സ തു ‘‘ഗച്ഛന്തം ചിത്തം, ഗച്ഛന്തം കുല’’ന്തി പയോഗവസേന –

ഗച്ഛന്തം, ഗച്ഛന്താനി, ഗച്ഛന്താ. ഗച്ഛന്തം, ഗച്ഛന്താനി, ഗച്ഛന്തേ. ഗച്ഛതാ, ഗച്ഛന്തേന, ഗച്ഛന്തേഹി, ഗച്ഛന്തേഭി. ഗച്ഛതോ, ഗച്ഛന്തസ്സ, ഗച്ഛന്താനം, ഗച്ഛതം. ഗച്ഛതാ, ഗച്ഛന്താ, ഗച്ഛന്തസ്മാ, ഗച്ഛന്തമ്ഹാ, ഗച്ഛന്തേഹി, ഗച്ഛന്തേഭി. ഗച്ഛതോ, ഗച്ഛന്തസ്സ, ഗച്ഛന്താനം, ഗച്ഛതം. ഗച്ഛതി, ഗച്ഛന്തേ, ഗച്ഛന്തസ്മിം, ഗച്ഛന്തമ്ഹി, ഗച്ഛന്തേസു. ഭോ ഗച്ഛം, ഭോ ഗച്ഛന്താ, ഭവന്തോ ഗച്ഛന്താനി, ഗച്ഛന്താതി യോജേതബ്ബം.

ഏവം ‘‘ചരന്തം ദദന്തം തിട്ഠന്തം ചിന്തയന്ത’’ന്തിആദീസുപി നാമികപദമാലാ യോജേതബ്ബാ.

മഹന്തസദ്ദസ്സ പന കോചി ഭേദോ, തഥാ ഹി ‘‘ബാരാണസിരജ്ജം നാമ മഹാ’’തി ഏവം ‘‘മഹാ’’ഇതി നപുംസകപയോഗദസ്സനതോ ‘‘മഹന്തം, മഹാ, മഹന്താനി, മഹന്താ. മഹന്തം, മഹന്താനി, മഹന്തേ. മഹതാ’’തി കമോ വേദിതബ്ബോ. സബ്ബാനേതാനി ചിത്തസദ്ദേന വിസദിസാനി.

സവിനിച്ഛയോയം നിഗ്ഗഹീതന്തനപുംസകലിങ്ഗാനം പകതിരൂപസ്സ നാമികപദമാലാവിഭാഗോ.

അവണ്ണുകാരന്തതാപകതികം നിഗ്ഗഹീതന്തം

നപുംസകലിങ്ഗം നിട്ഠിതം.

ഇദാനി തസ്സീലത്ഥസ്സ കതരസ്സസ്സ അത്ഥവിഭാവി ഇച്ചേതസ്സ സദ്ദസ്സ നാമികപദമാലം വക്ഖാമ പുബ്ബാചരിയമതം പുരേചരം കത്വാ –

അട്ഠി, അട്ഠീ, അട്ഠീനി. അട്ഠിം, അട്ഠീ, അട്ഠീനി. അട്ഠിനാ, അട്ഠീഹി, അട്ഠീഭി. അട്ഠിസ്സ, അട്ഠിനോ, അട്ഠീനം. അട്ഠിനാ, അട്ഠീഹി, അട്ഠീഭി. അട്ഠിസ്സ, അട്ഠിനോ, അട്ഠീനം. അട്ഠിസ്മിം, അട്ഠിമ്ഹി, അട്ഠീസു. ഭോ അട്ഠി, ഭവന്തോ അട്ഠീ, ഭവന്തോ അട്ഠീനി. യമകമഹാഥേരമതം.

കിഞ്ചാപേത്ഥ നിസ്സക്കവചനട്ഠാനേ ‘‘അട്ഠിസ്മാ, അട്ഠിമ്ഹാ’’തി പദാനി അനാഗതാനി, തഥാപി തത്ഥ തത്ഥ തംസദിസപ്പയോഗദസ്സനാ ഗഹേതബ്ബാനി. യഥാ പന അട്ഠിസദ്ദസ്സ, ഏവം ‘‘സത്ഥി ദധി വാരി അക്ഖി അച്ഛി’’ഇച്ചാദീനമ്പി രൂപാനി ഭവന്തി.

അത്ഥവിഭാവി, അത്ഥവിഭാവീ, അത്ഥവിഭാവീനി. അത്ഥവിഭാവിം, അത്ഥവിഭാവീ, അത്ഥവിഭാവീനി. അത്ഥവിഭാവിനാ, അത്ഥവിഭാവീഹി, അത്ഥവിഭാവീഭി. അത്ഥവിഭാവിസ്സ, അത്ഥവിഭാവിനോ, അത്ഥവിഭാവീനം. അത്ഥവിഭാവിനാ, അത്ഥവിഭാവിസ്മാ അത്ഥവിഭാവിമ്ഹാ, അത്ഥവിഭാവീഹി, അത്ഥവിഭാവീഭി. അത്ഥവിഭാവിസ്സ, അത്ഥവിഭാവിനോ, അത്ഥവിഭാവീനം. അത്ഥവിഭാവിസ്മിം, അത്ഥവിഭാവിമ്ഹി, അത്ഥവിഭാവീസു. ഭോ അത്ഥവിഭാവി, ഭവന്തോ അത്ഥവിഭാവീ, ഭവന്തോ അത്ഥവിഭാവീനി.

ഏവം ‘‘ധമ്മവിഭാവി, ചിത്താനുപരിവത്തി, സുഖകാരി’’ഇച്ചാദീനിപി. തത്ഥ അട്ഠി സത്ഥിആദീനി പധാനലിങ്ഗാനി അനഞ്ഞാപേക്ഖകത്താ, അത്ഥവിഭാവി ധമ്മവിഭാവിആദീനി അപ്പധാനലിങ്ഗാനി അഞ്ഞാപേക്ഖകത്താ.

സവിനിച്ഛയോയം ഇകാരന്തനപുംസകലിങ്ഗാനം പകതിരൂപസ്സ നാമികപദമാലാവിഭാഗോ.

ഇവണ്ണന്തതാപകതികം ഇകാരന്തനപുംസകലിങ്ഗം നിട്ഠിതം.

ഇദാനി കതരസ്സസ്സ ഗോത്രഭു ഇച്ചേതസ്സ സദ്ദസ്സ നാമികപദമാലം വക്ഖാമ പുബ്ബാചരിയമതം പുരേചരം കത്വാ –

ആയു, ആയൂ, ആയൂനി. ആയും, ആയൂ, ആയൂനി. ആയുനാ, ആയൂഹി, ആയൂഭി. ആയുസ്സ, ആയുനോ, ആയൂനം. ആയുനാ, ആയൂഹി, ആയൂഭി. ആയുസ്സ, ആയുനോ, ആയൂനം. ആയുസ്മിം, ആയുമ്ഹി, ആയൂസു. ഭോ ആയു, ഭവന്തോ ആയൂ, ഭവന്തോ ആയൂനി. യമകമഹാഥേരമതം.

കിഞ്ചാപേത്ഥ നിസ്സക്കവചനട്ഠാനേ ‘‘ആയുസ്മാ, ആയുമ്ഹാ’’തി പദാനി അനാഗതാനി, തഥാപി തത്ഥ തത്ഥ തംസദിസപ്പയോഗദസ്സനതോ ഗഹേതബ്ബാനി. ഏത്ഥ ച ആയുസദ്ദോ പുംനപുംസകലിങ്ഗോ ദട്ഠബ്ബോ. തഥാ ഹി പാളിയം അട്ഠകഥാസു ച തസ്സ ദ്വിലിങ്ഗതാ ദിസ്സതി. ‘‘പുനരായു ച മേ ലദ്ധോ, ഏവം ജാനാഹി മാരിസ. ആയു ചസ്സാ പരിക്ഖീണോ അഹോസീ’’തിആദീസു ഹി ആയുസദ്ദോ പുല്ലിങ്ഗോ, തബ്ബസേന ‘‘ആയു, ആയൂ, ആയവോ’’തിആദിനാ ഭിക്ഖുനയേന യഥാസമ്ഭവം നാമികപദമാലാ യോജേതബ്ബാ. ‘‘അഗ്ഗം ആയു ച വണ്ണോ ച. കിത്തകം പനസ്സ ആയൂ’’തിആദീസു പന നപുംസകലിങ്ഗോ, തബ്ബസേന ‘‘ആയു, ആയൂ, ആയൂനീ’’തി യോജിതാ.

ഗോത്രഭു, ഗോത്രഭൂ, ഗോത്രഭൂനി. ഗോത്രഭും, ഗോത്രഭൂ, ഗോത്രഭൂനി. ഗോത്രഭുനാ, ഗോത്രഭൂഹി, ഗോത്രഭൂഭി. ഗോത്രഭുസ്സ, ഗോത്രഭുനോ, ഗോത്രഭൂനം. ഗോത്രഭുനാ, ഗോത്രഭുസ്മാ, ഗോത്രഭുമ്ഹാ, ഗോത്രഭൂഹി, ഗോത്രഭൂഭി. ഗോത്രഭുസ്സ, ഗോത്രഭുനോ, ഗോത്രഭൂനം. ഗോത്രഭുസ്മിം, ഗോത്രഭുമ്ഹി, ഗോത്രഭൂസു. ഭോ ഗോത്രഭു, ഭവന്തോ ഗോത്രഭൂ, ഭവന്തോ ഗോത്രഭൂനി. ഭോ ഗോത്രഭൂ, ഭോ ഗോത്രഭൂനി, ഏവം ബഹുവചനം വാ. അയമമ്ഹാകം മതം, ഏവം ‘‘ചിത്തസഹഭു’’ഇച്ചാദീനം ഭൂധാതുമയാനം ഉകാരന്തസദ്ദാനം അഞ്ഞേസമ്പി തംസദിസാനം നാമികപദമാലാ യോജേതബ്ബാ. പുഗ്ഗലവാചകോ പന ഊകാരന്തോ ഗോത്രഭൂസദ്ദോ പുല്ലിങ്ഗപരിയാപന്നത്താ സബ്ബഞ്ഞൂനയേ പവിട്ഠോ. തത്രഞ്ഞേ സദ്ദാ നാമ ‘‘ചക്ഖു വസു ധനു ദാരു തിപു മധു സിങ്ഗു ഹിങ്ഗു ചിത്തഗു’’ഇച്ചാദയോ.

സവിനിച്ഛയോയം ഉകാരന്തനപുംസകലിങ്ഗാനം പകതിരൂപസ്സ നാമികപദമാലാവിഭാഗോ.

ഉവണ്ണോകാരന്തതാപകതികം

ഉകാരന്തനപുംസകലിങ്ഗം നിട്ഠിതം.

ഏവം നിഗ്ഗഹീതന്ത ഇകാരന്ത ഉകാരന്തവസേന തിവിധാനി നപുംസകലിങ്ഗാനി നിരവസേസതോ ഗഹിതാനേവ ഹോന്തി. തേസു കേസഞ്ചി നിഗ്ഗഹീതന്താനം ക്വചി പച്ചത്തേകവചനസ്സ ബഹുവചനസ്സ ഏകാരാദേസവസേന ഭേദോ ദിസ്സതി. സേയ്യഥിദം? ‘‘സുഖേ ദുക്ഖേ. ഏകൂനപഞ്ഞാസ ആജീവകസതേ ഏകൂനപഞ്ഞാസ പരിബ്ബാജകസതേ’’ഇച്ചേവമാദി. നനു ഭോ ഏവംവിധാനം രൂപാനം പാളിയം ദസ്സനതോ ‘‘ഏകാരന്തമ്പി നപുംസകലിങ്ഗം അത്ഥീ’’തി വത്തബ്ബന്തി? ന വത്തബ്ബം നിഗ്ഗഹീതന്തോഗധരൂപവിസേസത്താ തേസം രൂപാനം. ആദേസവസേന ഹി സിദ്ധത്താ വിസും ഏകാരന്തം നപുംസകലിങ്ഗം നാമ നത്ഥി. തസ്മാ നപുംസകലിങ്ഗാനം യഥാവുത്താ തിവിധതായേവ ഗഹേതബ്ബാതി.

നപുംസകാനമിച്ചേവം, ലിങ്ഗാനം നയസാലിനീ;

പദമാലാ വിഭത്താ മേ, സാസനത്ഥം മഹേസിനോ.

യസ്സേസാ പഗുണാ സദ്ദ-നീതിരേസാ സുഭാവിതാ;

സാസനേ കുലപുത്താനം, സരണം സോ പരായണം.

ഇതി നവങ്ഗേ സാട്ഠകഥേ പിടകത്തയേ ബ്യപ്പഥഗതീസു വിഞ്ഞൂനം

കോസല്ലത്ഥായ കതേ സദ്ദനീതിപ്പകരണേ

നപുംസകലിങ്ഗാനം പകതിരൂപസ്സ നാമികപദമാലാവിഭാഗോ

നവമോ പരിച്ഛേദോ.