നമോ തസ്സ ഭഗവതോ അരഹതോ സമ്മാസമ്ബുദ്ധസ്സ

സുത്തന്തപിടകേ

ദീഘനികായേ

സീലക്ഖന്ധവഗ്ഗസുത്ത

സംഗായനസ്സ പുച്ഛാ വിസ്സജ്ജനാ

പുച്ഛാ – പഠമമഹാധമ്മസംഗീതികാലേ ആവുസോ ധമ്മസംഗാഹകാ മഹാകസ്സപാദയോ മഹാഥേരവരാ പഠമം വിനയം സംഗായിത്വാ തദനന്തരം കം നാമ പാവചനം സംഗായിംസു.

വിസ്സജ്ജനാ – പഠമമഹാധമ്മസംഗീതിയം ഭന്തേ ധമ്മസംഗാഹകാ മഹാകസ്സപാദയോ മഹാഥേരവരാ പഠമം വിനയം സംഗായിത്വാ തദനന്തരം ധമ്മം സംഗായിംസു.

പുച്ഛാ – ധമ്മോ നാമ ആവുസോ സുത്തന്താഭിധമ്മവസേന ദുവിധോ, തത്ഥ കതരം ധമ്മം പഠമം സംഗായിംസു.

വിസ്സജ്ജനാ – ദ്വീസു ഭന്തേ ധമ്മേസു സുത്തന്താഭിധമ്മപിടകേസു പഠമം സുത്തന്തം പിടകം ധമ്മം സംഗായിംസു.

പുച്ഛാ – സുത്തന്തപിടകേ പി ആവുസോ ദീഘമജ്ഝിമസംയുത്തഅങ്ഗുത്തരഖുദ്ദകനികായവസേന പഞ്ച നികായാ, തേസു പഠമം കതരം നികായം സംഗായിംസു.

വിസ്സജ്ജനാ – പഞ്ചസു ഭന്തേ നികായേസു പഠമം ദീഘനികായം സംഗായിംസു.

പുച്ഛാ – ദീഘനികായേപി ആവുസോ തയോ വഗ്ഗാ ചതുത്തിംസാ ച സുത്താനി, തേസു കതരം വഗ്ഗം കതരഞ്ച സുത്തം പഠമം സംഗായിംസു.

വിസ്സജ്ജനാ – ദീഘനികായേപി ഭന്തേ തീസു വഗ്ഗേസു പഠമം സീലക്ഖന്ധവഗ്ഗം, ചതുത്തിംസതിയാ ച സുത്തേസു പഠമം ബ്രഹ്മജാലസുത്തം സംഗായിംസു.

ബ്രഹ്മജാലസുത്ത

പുച്ഛാ – സാധു സാധു ആവുസോ മയമ്പി ദാനി തതോയേവ പട്ഠായ സംഗായിതും പുബ്ബകിച്ചാനി സമാരഭാമ…, തേനാവുസോ ഭഗവതാ ജാനതാ പസ്സതാ അരഹതാ സമ്മാസമ്ബുദ്ധേന ബ്രഹ്മജാലസുത്തം കത്ഥ ഭാസിതം.

വിസ്സജ്ജനാ – അന്തരാ ച ഭന്തേ രാജഗഹം അന്തരാ ച നാളന്ദം അമ്ബലട്ഠികായം രാജാഗാരകേ ഭാസിതം.

പുച്ഛാ – കം ആവുസോ ആരബ്ഭ ഭാസിതം.

വിസ്സജ്ജനാ – സുപ്പിയഞ്ച ഭന്തേ പരിബ്ബാജകം ബ്രഹ്മദത്തഞ്ച മാണവം ആരബ്ഭ ഭാസിതം.

പുച്ഛാ – കിസ്മിം ആവുസോ വത്ഥുസ്മിം ഭാസിതം.

വിസ്സജ്ജനാ – വണ്ണാവണ്ണേ ഭന്തേ, സുപ്പിയോ ഹി ഭന്തേ അനേകപരിയായേന ബുദ്ധസ്സ അവണ്ണം ഭാസതി ധമ്മസ്സ അവണ്ണം ഭാസതി സങ്ഘസ്സ അവണ്ണം ഭാസതി, സുപ്പിയസ്സ പന പരിബ്ബാജകസ്സ അന്തേവാസീ ബ്രഹ്മദത്തോ മാണവോ അനേകപരിയായേന ബുദ്ധസ്സ വണ്ണം ഭാസതി ധമ്മസ്സ വണ്ണം ഭാസതി സങ്ഘസ്സ വണ്ണം ഭാസതി, തസ്മിം ഭന്തേ വത്ഥുസ്മിം ഭാസിതം.

അനുസന്ധേ

പുച്ഛാ – കതി ആവുസോ തത്ഥ അനുസന്ധയോ.

വിസ്സജ്ജനാ – തയോ ഭന്തേ തത്ഥ അനുസന്ധയോ, ഏകോ അവണ്ണാനുസന്ധി, ദ്വേ വണ്ണാനുസന്ധിയോ.

പഠമ അനുസന്ധേ

പുച്ഛാ – തത്ഥാവുസോ പഠമേ അനുസന്ധിമ്ഹി കഥം ഭഗവതാ ഭാസിതം, തം സംഖേപതോ കഥേഹി.

വിസ്സജ്ജനാ – പഠമേ ഭന്തേ അനുസന്ധിമ്ഹി അവണ്ണേ മനോപദോസം നിവാരേത്വാ, തത്ഥ ച ആദീനവം ദസ്സേത്വാ, തത്ഥ പടിപജ്ജിതബ്ബാകാരോ ഭഗവതാ ഭാസിതോ.

മമം വാ ഭിക്ഖവേ പരേ അവണ്ണം ഭാസേയ്യും, ധമ്മസ്സ വാ അവണ്ണം ഭാസേയ്യും സങ്ഘസ്സ വാ അവണ്ണം ഭാസേയ്യും, തത്ര തുമ്ഹേഹി ന ആഘാതോ അപ്പച്ചയോ ന ചേതസോ അനഭിരദ്ധി കരണീയാ…

ദുതിയ അനുസന്ധേ

പുച്ഛാ – സാധു സാധു ആവുസോ, സാധു ഖോ ഭഗവാ അത്തനാ പരമുക്കം സാഗതഖന്തീഗുണസമന്നാഗതോ അത്തനോ സാവകഭൂതേ അമ്ഹേപി തത്ഥ സമാദാപേസി, അത്തനാ ച ലോകധമ്മേസു അനിഞ്ജനസഭാവോ അമ്ഹാകമ്പി തഥത്തായ ഓവാദമദാസി, ദുതിയേപനാവുസോ അനുസന്ധിമ്ഹി കഥം ഭഗവതാ ഭാസിതം, തമ്പി സംഖേപതോ പകാസേഹി.

വിസ്സജ്ജനാ – ദുതിയേ പന ഭന്തേ അനുസന്ധിമ്ഹി വണ്ണേ ചേതസോ ഉപ്പിലാവിതത്തം നിസേധേത്വാ, തത്ഥ ച ആദീനവം ദസ്സേത്വാ, തത്ഥ ച പടിപജ്ജനാകാരം ദസ്സേത്വാ, പുഥുജ്ജനസ്സ വണ്ണഭൂമിഭൂതാനി തീണി സീലാനി വിത്ഥാരതോ ഭഗവതാ ഭാസിതാനി.

മമം വാ ഭിക്ഖവേ പരേ വണ്ണം ഭാസേയ്യും, ധമ്മസ്സ വാ വണ്ണം ഭാസേയ്യും, സങ്ഘസ്സ വാ വണ്ണം ഭാസേയ്യും, തത്ര തുമ്ഹേഹി ന ആനന്ദോ ന സോമനസ്സം ന ചേതസോ അഭിരദ്ധി കരണീയാ –

തതിയ അനുസന്ധേ

പുച്ഛാ – സാധു സാധു ആവുസോ, സാധു ഖോ ഭഗവാ അത്തനാ പരമുക്കംസഗതസുപരിസുദ്ധസീലസമന്നാഗതോ, തം അത്തനോ സുപരിസുദ്ധസീലം ദസ്സേത്വാ പരേപി തത്ഥ നിയോജേസി, തതിയേ പനാവുസോ അനുസന്ധിമ്ഹി കഥം ഭഗവതാ ഭാസിതം, തം സംഖേപതോ പകാസേഹി.

വിസ്സജ്ജനാ – തതിയേ പന ഭന്തേ അനുസന്ധിമ്ഹി ദ്വാസട്ഠി ദിട്ഠിയോ സബ്ബഞ്ഞുത ഞാണേന വിത്ഥാരതോ വിഭജിത്വാ, താസഞ്ച ഛ ഫസ്സായതനപദട്ഠാനഭാവം വിഭാവേത്വാ, മിച്ഛാദിട്ഠിഗതികാധിട്ഠാ നഞ്ച വട്ടം കഥേത്വാ, യുത്തയോഗഭിക്ഖുഅധിട്ഠാനഞ്ച വിവട്ടം കഥേത്വാ, മിച്ഛാദിട്ഠിഗതികസ്സ ദേസനാജാലതോ അവിമുത്തഭാവം ദേസനാജാലതോ വിമുത്തസ്സ നത്ഥികഭാവഞ്ച വിഭാവേത്വാ, അത്തനോ ച കത്ഥചി അപരിയാപന്നഭാവം ദസ്സേത്വാ, ഉപാദിസേസനിബ്ബാനധാതും പാപേത്വാ ദേസനാ ഭഗവതാ നിട്ഠാപിതാ.

ഉച്ഛിന്നഭാവനേത്തികോ ഭിക്ഖവേ തഥാഗതസ്സ കായോ തിട്ഠതി, യാവസ്സ കായോ ഠസ്സതി താവ നം ദക്ഖന്തി ദേവമനുസ്സാ, കായസ്സ ഭേദാ ഉദ്ധം ജീവിതപരിയാദാനാ ന നം ദക്ഖന്തി ദേവമനുസ്സാ.

സുത്തനിദേസനാ

പുച്ഛാ – സാധു സാധു ആവുസോ, സാധു ഖോ ഭഗവാ അത്തനാ ദ്വാസട്ഠി ദിട്ഠിയോ ച ഛ ഫസ്സായതനാനി ച ദ്വാദസ പടിച്ചസമുപ്പാദങ്ഗാനി ച സബ്ബസോ പരിജാനിത്വാ തേസം പരിജാനനത്ഥായ പരേസമ്പി തഥത്തായ ധമ്മം പകാസേതി, സുത്തഞ്ച നാമ ആവുസോ ചതുന്നം സുത്തനിക്ഖേപാനം അഞ്ഞതരവസേനേവ നിക്ഖിത്തം, തസ്മാ തേസു ഇദം സുത്തം കതരേന സുത്തനിക്ഖേപേന ഭഗവതാ നിക്ഖിത്തം.

വിസ്സജ്ജനാ – ചതൂസു ഭന്തേ സുത്തനിക്ഖേപേസു അട്ഠുപ്പത്തിനിക്ഖേപന ഇദം സുത്തം നിക്ഖിത്തം.

പുച്ഛാ – കസ്സ ആവുസോ വചനം.

വിസ്സജ്ജനാ – ഭഗവതോ ഭന്തേ വചനം അരഹതോ സമ്മാസമ്ബുദ്ധസ്സ.

പുച്ഛാ – കേനാവുസോ ആഭതം.

വിസ്സജ്ജനാ – പരമ്പരായ ഭന്തേ ആഭതം.

പുച്ഛാ – അത്ഥി നു ഖോ ആവുസോ ഏത്ഥ കോചി വിരദ്ധദോസാ, യേന പച്ഛിമാ ജനാ മിച്ഛാഅത്ഥം ഗണ്ഹേയ്യും.

വിസ്സജ്ജനാ – നത്ഥി ഭന്തേ.

സാമഞ്ഞഫലസുത്ത

പുച്ഛാ – തേനാവുസോ ഭഗവതാ…പേ… സമ്മാസമ്ബുദ്ധേന സാമഞ്ഞഫലസുത്തം കത്ഥ ഭാസിതം.

വിസ്സജ്ജനാ – രാജഗഹേ ഭന്തേ ജീവകസ്സ കോമാരഭച്ചസ്സ അമ്ബവനേ ഭാസിതം.

പുച്ഛാ – കേനാവുസോ സദ്ധിം ഭഗവതാ ഭാസിതം.

വിസ്സജ്ജനാ – രഞ്ഞാ ഭന്തേ മാഗധേന അജാതസത്തുനാ വേദേഹിപുത്തേന സദ്ധിം ഭാസിതം.

പുച്ഛാ – തം പനാവുസോ സുത്തം ചതുന്നം സുത്തനിക്ഖേപാനം കതരേന സുത്തനിക്ഖേപേന ഭഗവതാ നിക്ഖിത്തം.

വിസ്സജ്ജനാ – ചതുന്നം ഭന്തേ സുത്തനിക്ഖേപാനം പുച്ഛാവസികേന സുത്തനിക്ഖേപേന നിക്ഖിതം ഭഗവതാ.

അജാതസത്തു

പുച്ഛാ – സാ പനാവുസോ പുച്ഛാ കേനാകാരേന സമുപ്പന്നാ.

വിസ്സജ്ജനാ – രാജാ ഭന്തേ മാഗധോ അജാസത്തു വേദേഹിപുത്തോ തദഹുപോസഥേ പന്നരസേ കോമുദിയാ ചാതുമാസിനിയാ പുണ്ണായ പുണ്ണമായ രത്തിയാ യേന ഭഗവാ തേനുപസംകമി, ഉപസംകമിത്വാ ഭഗവന്തം ദിട്ഠേവ ധമ്മേ സംദിട്ഠികം സാമഞ്ഞഫലം പുച്ഛി, ഏവം ഖോ സാ ഭന്തേ പുച്ഛാ ഉപ്പന്നാ.

രമ്മണീയാ വത ഭോ ദോസിനാ രത്തി, അഭിരൂപാ വത ഭോ ദോസിനാ രത്തി, ദസ്സനീയാ വത ഭോ ദോസിനാ രത്തി, പാസാദികാ വത ഭോ ദോസിനാ രത്തി, ലക്ഖഞ്ഞാ വത ഭോ ദോസിനാ രത്തി….

കം നുഖ്വജ്ജ സമണം വാ ബ്രാഹ്മണം വാ പയിരുപാസേയ്യാമ….

യം നോ പയിരുപസതോ ചിത്തം പസീദേയ്യ….

ഛരാജീവക

ത്വം പന സമ്മ ജീവക കിം തുണ്ഹീസി –

അയം ദേവ അമ്ഹാകം ഭഗവാ അരഹം സമ്മാസമ്ബുദ്ധോ അമ്ഹാകം അമ്ബവനേ വിഹരതി.

തം ഖോ പന ഭഗവന്തം ഏവം കല്യാണോ കിത്തിസദ്ദോ അബ്ഭുഗ്ഗതോ ‘‘ഇതിപി സോ ഭഗവാ അരഹം സമ്മാസമ്ബുദ്ധോ വിജ്ജാചരണസമ്പന്നോ സുഗതോ ലോകവിദൂ അനുത്തരോപുരിസദമ്മസാരഥി സത്ഥാദേവമനുസ്സാനം ബുദ്ധോ ഭഗവാ’’തി.

തം ദേവോ ഭഗവന്തം പയിരുപാസതു, അപ്പേവനാമ ദേവസ്സ ഭഗവന്തം പയിരുപാസതോ ചിത്തം പസീദേയ്യ.

തേന ഹി സമ്മ ജീവക ഹത്ഥിയാനാനി കപ്പാപേഹി.

കപ്പിതാനി ഖോ തേ ദേവ ഹത്ഥിയാനാനി, യസ്സ ദാനി കാലം മഞ്ഞസി.

അജാതസത്തു

കിച്ചി മം സമ്മ ജീവക ന വഞ്ചേസി, കച്ചി മം സമ്മ ജീവക ന പലമ്ഭേസി….

മാ ഭായി മഹാരാജ, മാ ഭായി മഹാരാജ….

ന തം ദേവ വഞ്ചേമി, ന തം ദേവ പലമ്ഭാമി….

അജാതസത്ത

ഏസോ മഹാരാജ ഭഗവാ, ഏസോ മഹാരാജ ഭഗവാ മജ്ഝിമം ഥമ്ഭം നിസ്സായ പുരത്ഥാഭിമുഖോ നിസിന്നോ പുരക്ഖതോ ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ….

ഇമിനാ മേ ഉപസമേന ഉദയഭദ്ദോ കുമാരോ സമന്നാഗതോ ഹോതു…

അഗമാ ഖോ ത്വം മഹാരാജ യഥാ പേമം.

പുച്ഛേയ്യാമഹം ഭന്തേ ഭഗവന്തം കിഞ്ചിദേവ ദേസം സചേ മേ ഭഗവാ ഓകാസം കരോതി പഞ്ഹസ്സ വേയ്യാകരണായ.

പുച്ഛ മഹാരാജ യദാകങ്ഖസി.

യഥാ നു ഖോ ഇമാനി ഭന്തേ പുഥുസിപ്പായതനാനി, സേയ്യഥിദം, ഹത്ഥാരോഹാ അസ്സാരോഹാ രഥികാ ധനുഗ്ഗഹാ ചേലകാ ചലകാ പിണ്ഡദായകാ (പേയ്യാല) ഗണകാ മുദ്ദികാ, അഞ്ഞാനിപി ഏവം ഗതികാനി പുഥുസിപ്പായതനാനി, തേ തേന സിപ്പേന സന്ദിട്ഠികം സിപ്പഫലം ജീവന്തി, തേ തേന അത്താനം സുഖേന്തി പീണേന്തി, മാതാപിതരോ സുഖേന്തി, പീണേന്തി, പുത്തദാരം സുഖേന്തി പീണേന്തി, മിത്താമച്ചേ സുഖേന്തി പീണേന്തി സമണബ്രാഹ്മണേസു ഉദ്ധഗ്ഗികം ദക്ഖിണം പതിട്ഠപേന്തി സോവഗ്ഗികം സുഖവിപാകം സഗ്ഗസംവത്തനികം, സക്കാ നു ഖോ ഭന്തേ ഏവമേവ ദിട്ഠേവ ധമ്മേ സന്ദിട്ഠികം സാമഞ്ഞഫലം പഞ്ഞപേതും.

പുച്ഛാ – തദാ ആവുസോ കഥം ഭഗവതാ രാജാ അജാതസത്തു വേദേഹി പുത്തോ പടിപുച്ഛിതോ കഥഞ്ച തേന ഭഗവതോ ആരോചിതം.

വിസ്സജ്ജനാ – ‘‘അഭിജാനാസി നോ ത്വം മഹാരാജ ഇമം പഞ്ഹം അഞ്ഞേ സമണബ്രാഹ്മണേ പുച്ഛിതാതി, അഭിജാനാമഹം ഭന്തേ അഞ്ഞേ സമണബ്രാഹ്മണേ പുച്ഛിതാതി, യഥാകഥം പന തേ മഹാരാജ ബ്യാകരിംസു, സചേ തേ അഗരു, ഭാസസ്സൂതി ന ഖോ മേ ഭന്തേ ഗരു, യത്ഥസ്സ ഭഗവാ നിസിന്നോ ഭവന്തരൂപോ വാതി, തേനേഹി മഹാരാജ ഭാസസ്സൂ’’തി, ഏവം ഖോ ഭന്തേ തദാ ഭഗവതാ രാജാ മാഗധോ അജാതസത്തു വേദേഹി പുത്തോ പടിപുച്ഛിതോ, ഏവം ഖോ ഭന്തേ തേന തദാ ഭഗവതോ ആരോചിതം.

പൂരണകസ്സപ അയൂവാദ

പുച്ഛാ – കഥഞ്ചാവുസോ പൂരണകസ്സപസ്സ സന്തികേ പുച്ഛാവിസ്സജ്ജനാ അഹോസി.

വിസ്സജ്ജനാ – ഏകമിദം ഭന്തേ സമയം രാജാ മാഗധോ അജാതസത്തു വേദേഹിപുത്തോ യേന പൂരണോ കസ്സപോ തേനുപസങ്കമി, ഉപസങ്കമിത്വാ പൂരണം കസ്സപം സന്ദിട്ഠികം സാമഞ്ഞഫലം പുച്ഛി, അഥ ഖോ ഭന്തേ പൂരണോ കസ്സപോ കരോതോ ഖോ മഹാരാജ കാരയതോ, ഛിന്ദതോ ഛേദാപയതോ, പചതോ പാചാപയതോ, സോചയതോ സോചാപയതോ (പേയ്യാല) കരോതോ ന കരീയതി പാപം ത്യാദിനാ രഞ്ഞോ മാഗധസ്സ അജാതസത്തുസ്സ വേദേഹിപുത്തസ്സ സംദിട്ഠി കം സാമഞ്ഞഫലം പുട്ഠോ സമാനോ അകിരിയം ബ്യാകാസി, ഏവം ഖോ ഭന്തേ പൂരണസ്സ കസ്സപസ്സ സന്തികേ പുച്ഛാവിസ്സജ്ജനാ അഹോസി.

പൂരണകസ്സപവാദ

നിസ്സിരികോ വത ആവുസോ പൂരണസ്സ കസ്സപസ്സ വാദോ അനത്ഥസംഹിതോ ജിഗുച്ഛനീയോ അതിവിയ ഭയാനകോ, യേ തസ്സ വചനം സോതബ്ബം സദ്ധാതബ്ബം മഞ്ഞേയ്യും, തേസം തം അസ്സ ദീഘരത്തം അഹിതായ ദുക്ഖായ, ഏത്തകേനേവ അജ്ജ മയം പുച്ഛാവിസ്സജ്ജനം ഥപേസ്സാമ.

മക്ഖലിഗോസാല അയൂവാദ

പുച്ഛാ – പുരിമദിവസേ ആവുസോ മയാ സാമഞ്ഞഫലസുത്തസ്സ നിദാനപരിയാപന്നാനി പുച്ഛിതബ്ബട്ഠാനാനി കാനിചി കാനിചി പുച്ഛിതാനി, തയാ ച സുട്ഠു വിസ്സജ്ജിതാനി, അജ്ജ പന യഥാനുപ്പത്തമക്ഖലിഗോസായ വാദതോ പട്ഠായ പുച്ഛിസ്സാമി, മക്ഖലി പന ആവുസോ

ഗോസാലോ രഞ്ഞാ മാഗധേന അജാതസത്തുനാ വേദേഹിപുത്തേന സന്ദിട്ഠികം സാമഞ്ഞഫലം പുട്ഠോ കഥം ബ്യാകാസി.

വിസ്സജ്ജനാ – ഏകമിദം ഭന്തേ സമയം രാജാ മാഗധോ അജാതസത്തു വേദേഹിപുത്തോ യേന മക്ഖലിഗോസാലോ തേനുപസംകമി, ഉപസംകമിത്വാ മക്ഖലിം ഗോസാലം സന്ദിട്ഠികം സാമഞ്ഞഫലം പുച്ഛി, അഥ ഖോ ഭന്തേ മക്ഖലിഗോസാലോ രാജാനം മാഗധം അജാതസത്തും വേദേഹിപുത്തം ഏതദവോച ‘‘നത്ഥി മഹാരാജ ഹേതു നത്ഥി പച്ചയോ സത്താനം സംകിലേസായ, അഹേതൂ അപച്ചയാ സത്താ സംകിലിസ്സന്തി. നത്ഥി മഹാരാജ ഹേതു നത്ഥി പച്ചയോ സത്താനം വിസുദ്ധിയാ, അഹേതൂ അപച്ചയാ സത്താ വിസുജ്ഝന്തി, (പേയ്യാല) ചുല്ലാസീതി മഹാകപ്പിനോ സതസഹസ്സാനി, യാനി ബാലേ ച പണ്ഡിതേ ച സന്ധാവിത്വാ സംസരിത്വാ ദുക്ഖസ്സന്തം കരിസ്സന്തി, തത്ഥ നത്ഥി ‘ഇമിനാഹം സീലേന വാ വതേന വാ തപേന വാ ബ്രഹ്മചരിയേന വാ അപരിപക്കം വാ കമ്മം പരിപാചേസ്സാമി, പരിപക്കം വാ കമ്മം ഫുസ്സ ഫുസ്സ ബ്യന്തിം കരിസ്സാമീ’തി ഹേവം നത്ഥി. ദോണമിതേ സുഖദുക്ഖേ, പരിയന്തകതേ സംസാരേ നത്ഥി ഹായനവഡ്ഢനേ, നത്ഥി ഉക്കംസാവകംസേ. സേയ്യഥാപി നാമ സുത്തപുട്ഠേ ഖിത്തേ നിബ്ബേഠിയമാനമേവ പലേതി, ഏവമേവ ബാലേ ച പണ്ഡിതേ ച സന്ധാവിത്വാ സംസരിത്വാ ദുക്ഖസ്സന്തം കരിസ്സന്തീ’’തി, ഇത്ഥം ഖോ ഭന്തേ രഞ്ഞോ മാഗധസ്സ അജാതസത്തുസ്സ വേദേഹിപുത്തസ്സ മക്ഖലിഗോസാലോ സന്ദിട്ഠികം സാമഞ്ഞഫലം പുട്ഠോ സമാനോ സംസാരസുദ്ധിം ബ്യാകാസി.

മക്ഖലിഗോസാലവാദ

അയമ്പി ആവുസോ വാദോ നിസ്സിരികോയേവ അനത്ഥസംഹിതോ ജിഗുച്ഛനീയോ അതി വിയ ഭയാനകോ, യേ തസ്സ വചനം സോതബ്ബം സദ്ധാതബ്ബം മഞ്ഞേയ്യും, തേസം തം അസ്സ ദീഘരത്തം അഹിതായ ദുക്ഖായ.

അജിതകേസകമ്ബലവാദ

പുച്ഛാ – അഥാപരമ്പി പുച്ഛാമി, അജിതോ പന ആവുസോ കേസകമ്ബലോ രഞ്ഞാ മാഗധേന അജാതസത്തുനാ വേദേഹിപുത്തേന സന്ദിട്ഠികം സാമഞ്ഞഫലം പുട്ഠോ കഥം ബ്യാകാസി.

വിസ്സജ്ജനാ – ഏകമിദം ഭന്തേ സമയം രാജാ മാഗധോ അജാതസത്തു വേദേഹിപുത്തോ യേന അജിതോ കേസകമ്ബലോ തേനുപസങ്കമി, ഉപസങ്കമിത്വാ അജിതം കേസകമ്ബലം സന്ദിട്ഠികം സാമഞ്ഞഫലം പുച്ഛി, അഥ ഖോ ഭന്തേ അജിതോ കേസകമ്ബലോ രാജാനം മാഗധം അജാതസത്തും വേദേഹിപുത്തം ഏതദവോച ‘‘നത്ഥി മഹാരാജ ദിന്നം, നത്ഥി യിട്ഠം, നത്ഥി ഹുതം, നത്ഥി സുകതദുക്കടാനം കമ്മാനം ഫലം വിപാകോ, നത്ഥി അയം ലോകോ, നത്ഥി പരോ ലോകോ, നത്ഥി മാതാ, നത്ഥി പിതാ, നത്ഥി സത്താ ഓപപാതികാ, നത്ഥി ലോകേ സമണബ്രാഹ്മണാ സമ്മഗ്ഗതാ സമ്മാപടിപന്നാ, യേ ഇമഞ്ച ലോകം പരഞ്ച ലോകം സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാ പവേദേന്തി. (പേയ്യാല) ബാലേ ച പണ്ഡിതേ ച കായസ്സ ഭേദാ ഉച്ഛിജ്ജന്തി വിനസ്സന്തീ’’തി. ഇത്ഥം ഖോ ഭന്തേ രഞ്ഞോ മാഗധസ്സ അജാതസത്തുസ്സ വേദേഹിപുത്തസ്സ അജിതോ കേസകമ്ബലോ സന്ദിട്ഠികം സാമഞ്ഞഫലം പുട്ഠോ സമാനോ ഉച്ഛേദം ബ്യാകാസി.

അജിതകേസകമ്ബല

അയമ്പി ഖോ ആവുസോ നിസ്സിരികോയേവ, അനത്ഥസംഹിതോ ജിഗുച്ഛനീയോ അതി വിയ ഭയാനകോ, യേ തസ്സ വചനം സോതബ്ബം സദ്ധാതബ്ബം മഞ്ഞേയ്യും, തേസം തം അസ്സ ദീഘരത്തം അഹിതായ ദുക്ഖായ.

പകുധകച്ചായനവാദ

പുച്ഛാ – അഥാപരമ്പി പുച്ഛാമി, പകുധോ പന ആവുസോ കച്ചായനോ രഞ്ഞാ മാഗധേന അജാതസത്തുനാ വേദേഹിപുത്തേന സന്ദിട്ഠികം സാമഞ്ഞഫലം പുട്ഠോ കഥം ബ്യാകാസി.

വിസ്സജ്ജനാ – ഏകമിദം ഭന്തേ സമയം രാജാ മാഗധോ അജാതസത്തു വേദേഹിപുത്തോ യേന പകുധോ കച്ചായനോ തേനുപസങ്കമി, ഉപസങ്കമിത്വാ പകുധം കച്ചായനം സന്ദിട്ഠികം സാമഞ്ഞഫലം പുച്ഛി, അഥ ഖോ ഭന്തേ പകുധോ കച്ചായനോ രാജാനം മാഗധം അജാസത്തും വേദേഹിപുത്തം ഏതദവോച ‘‘സത്തിമേ മഹാരാജ കായാ അകടാ അകടവിധാ അനിമ്മിതാ അനിമ്മാതാ വഞ്ചാ കൂടട്ഠാ ഏസികട്ഠായിതാ, തേ ന ഇഞ്ജന്തി, ന വിപരിണാമേന്തി, ന അഞ്ഞമഞ്ഞം ബ്യാബാധേന്തി, നാലം അഞ്ഞമഞ്ഞസ്സ സുഖായ വാ ദുക്ഖായ വാ സുഖദുക്ഖായ വാ. കതമേ സത്ത, പഥവീകായോ, ആപോകായോ, തേജോകായോ വായോകായോ, സുഖേ, ദുക്ഖേ, ജീവേ സത്തമേ. ഇമേ സത്തകായാ അകടാ അകടവിധാ അനിമ്മിതാ അനിമ്മാതാ വഞ്ച്യാ കൂടട്ഠാ ഏസികട്ഠായിതാ, തേ ന ഇഞ്ജന്തി, ന വിപരിണാമേന്തി, ന അഞ്ഞമഞ്ഞം ബ്യാബാധേന്തി, നാലം അഞ്ഞമഞ്ഞസ്സ സുഖായ വാ ദുക്ഖായ വാ സുഖദുക്ഖായ വാ. തത്ഥ നത്ഥി ഹന്താ വാ ഘാതേതാ വാ, സോതാ വാ സാവേതാ വാ, വിഞ്ഞാതാ വാ വിഞ്ഞാപേതാ വാ, യോപി തിണ്ഹേന സത്ഥേന സീസം ഛിന്ദതി, ന കോചി കിഞ്ചി ജിവിതാ വോരോപേതി, സത്തന്നംത്വേവ കായാനമന്തരേന സത്ഥം വിവരമനുപതതീ’’തി. ഇത്ഥം ഖോ ഭന്തേ രഞ്ഞോ മാഗധസ്സ അജാതസത്തുസ്സ വേദേഹിപുത്തസ്സ പകുധോ കച്ചായനോ സാമഞ്ഞഫലം പുട്ഠോ സമാനോ അഞ്ഞേന അഞ്ഞം ബ്യാകാസി.

പകുധകച്ചായനവാദ

അയമ്പി ഖോ ആവുസോ വാദോ പുരിമവാദോവിയ നിസ്സിരികോയേവ അനത്ഥസംഹിതോ ജിഗുച്ഛനീയോ അതിവിയ ഭയാനകോ.

നിഗണ്ഠനാടപുത്തവാദ

പുച്ഛാ – അഥാപരമ്പി പുച്ഛാമി, നിഗണ്ഠോ പനാവുസോ നാടപുത്തോ രഞ്ഞാ മാഗധേന അജാതസത്തുനാ വേദേഹിപുത്തേന സന്ദിട്ഠികം സാമഞ്ഞഫലം പുട്ഠോ കഥം ബ്യാകാസി.

വിസ്സജ്ജനാ – ഏകമിദം ഭന്തേ സമയം രാജാ മാഗധോ അജാതസത്തു വേദേഹിപുത്തോ യേന നിഗണ്ഠോ നാടപുത്തോ തേനുപസംകമി, ഉപസംകമിത്വാ നിഗണ്ഠം നാടപുത്തം സന്ദിട്ഠികം സാമഞ്ഞഫലം പുച്ഛി, അഥ ഖോ നിഗണ്ഠോ നാടപുത്തോ രാജാനം മാഗധം അജാതസത്തും വേദേഹിപുത്തം ഏതദവോച, ‘‘ഇധ മഹാരാജ നിഗണ്ഠോ ചാതുയാമസംവരസംവുതോ ഹോതി, കഥഞ്ച മഹാരാജ

നിഗണ്ഠോ ചാതുയാമസംവരസംവുതോ ഹോതി, ഇധ മഹാരാജ നിഗണ്ഠോ സബ്ബവാരിവാരിതോ ച ഹോതി, സബ്ബവാരിയുത്തോ ച, സബ്ബവാരിധുതോ ച, സബ്ബവാരിഫുടോ ച. ഏവം ഖോ മഹാരാജ നിഗണ്ഠോ ചാതുയാമസംവരസംവുതോ ഹോതി, യതോ ഖോ മഹാരാജ നിഗണ്ഠോ ഏവം ചാതുയാമസംവരസംവുതോ ഹോതി. അയം വുച്ചതി മഹാരാജ നിഗണ്ഠോ ഗതത്തോ ച യതത്തോ ച ഠിതത്തോ ചാ’’തി. ഇത്ഥം ഖോ ഭന്തേ രഞ്ഞോ മാഗധസ്സ അജാതസത്തുസ്സ വേദേഹിപുത്തസ്സ നിഗണ്ഠോ നാടപുത്തോ സന്ദിട്ഠികം സാമഞ്ഞഫലം പുട്ഠോ സമാനോ ചാതുയാമസംവരം ബ്യാകാസി.

നിഗണ്ഠവാദ

ഏതസ്സ പനാവുസോ വാദേ കോചി സാസനാനുലോമവാദോ അത്ഥി, അസുദ്ധലദ്ധിതായ പന ഏസോപി വാദോ ജിഗുച്ഛനീയോയേവ, സേയ്യഥാപി ഭോജനം ഗൂഥമിസ്സം ഗാരയ്ഹോയേവ ആരകാ പരിവജ്ജിതബ്ബോയേവ, സേയ്യഥാപി വിസസംസട്ഠോ ആപാനീയകംസോ.

സിഞ്ചഞ്ഞവാദ

പുച്ഛാ – അഥാപരമ്പി പുച്ഛാമി, സഞ്ചയോ പനാവുസോ ബേലട്ഠപുത്തോ സന്ദിട്ഠികം സാമഞ്ഞഫലം പുട്ഠോ കഥം ബ്യാകാസി.

വിസ്സജ്ജനാ – ഏകമിദം ഭന്തേ സമയം രാജാ മാഗധോ അജാതസത്തു വേദേഹിപുത്തോ യേന സഞ്ചയോ ബേലട്ഠപുത്തോ തേനുപസങ്കമി, ഉപസങ്കമിത്വാ സഞ്ചയം ബേലട്ഠപുത്തം ഏതദവോച, ‘‘യഥാ നു ഖോ ഇമാനി ഭോ സഞ്ചയ പുഥുസിപ്പായതനാനി, സേയ്യഥിദം, ഹത്ഥാരോഹാ അസ്സരോഹാ…പേ… സക്കാ നു ഖോ ഭോ സഞ്ചയ ഏവമേവ ദിട്ഠേവ ധമ്മേ സന്ദിട്ഠികം സാമഞ്ഞഫലം പഞ്ഞപേതു’’ന്തി, ഏവം വുത്തേ ഭന്തേ സഞ്ചയോ ബേലട്ഠപുത്തോ രാജാനം മാഗധം അജാതസത്തും വേദേഹിപുത്തം ഏതദവോച.

‘‘അത്ഥി പരോലോകോതി ഇതി ചേ മം പുച്ഛസി, അത്ഥി പരോ ലോകോതി ഇതി ചേ മേ അസ്സ, അത്ഥി പരോ

ലോകോതി ഇതി തേ നം ബ്യാകരേയ്യം, ഏവന്തിപി മേ നോ, തഥാതിപി മേ നോ, അഞ്ഞഥാതിപി മേ നോ, നോതിപി മേ നോ, നോ നോതിപി മേ നോ…പേ… നേവ ഹോതി ന ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാതി ഇതി ചേ മം പുച്ഛസി, നേവ ഹോതി ന ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാതി ഇതി ചേ മേ അസ്സ, നേവ ഹോതി ന ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാതി ഇതി തേ നം ബ്യാകരേയ്യം, ഏവന്തിപി മേ നോ, തഥാതിപി മേ നോ, അഞ്ഞഥാതിപി മേ നോ, നോതിപി മേ നോ, നോ നോതിപി മേ നോ’’തി. ഇത്ഥം ഖോ ഭന്തേ രഞ്ഞോ മാഗധസ്സ അജാതസത്തുസ്സ വേദേഹിപുത്തസ്സ സഞ്ചയോ ബേലട്ഠപുത്തോ സന്ദിട്ഠികം സാമഞ്ഞഫലം പുട്ഠോ സമാനോ വിക്ഖേപം ബ്യാകാസി.

തിത്ഥിഅയൂവാദ

സബ്ബേപി ആവുസോ ഏതേ ഛന്നം സത്ഥാരാനം വാദാ നിസ്സിരികായേവ ജിഗുച്ഛനീയായേവ അനത്ഥസംഹിതായേവ, ബാലാനം ഭിയ്യോസോ മത്തായ സമ്മോഹായ സംവത്തന്തി അനത്ഥായ.

അജ്ജ പന ആവുസോ കാലോ അതിക്കന്തോ, സ്വേയേവ ഭഗവതാ വുത്തം പണീതം പസട്ഠം സന്ദിട്ഠികഫലം പുച്ഛാമ.

പുച്ഛാ – പുരിമദിവസേസു ആവുസോ സാമഞ്ഞഫലസുത്തസ്സ പുബ്ബഭാഗേ യാവ ഛസത്ഥാരമിച്ഛാവാദപരിയോസാനം പുച്ഛനവിസ്സജ്ജനം അമ്ഹേഹി കതം, അജ്ജ പന യഥാനുപ്പത്തം ഭഗവതാ ദേസിതസാമഞ്ഞഫലസുത്താധികാരേ പുച്ഛാവിസ്സജ്ജനം കരിസ്സാമ. ഭഗവാ പന ആവുസോ രഞ്ഞാ മാഗധേന അജാതസത്തുനാ വേദേഹിപുത്തേന സന്ദിട്ഠികം സാമഞ്ഞഫലം പുട്ഠോ കഥം ബ്യാകാസി.

വിസ്സജ്ജനാ – ഭഗവാ ഭന്തേ തിധാ വിഭജിത്വാ രഞ്ഞോ മാഗധസ്സ അജാതസത്തുസ്സ വേദേഹിപുത്തസ്സ സന്ദിട്ഠികം സാമഞ്ഞഫലം പുട്ഠോ ബ്യാകാസി.

പുച്ഛാ – കഥഞ്ചാവുസോ ഭഗവാ രഞ്ഞോ മാഗധസ്സ അജാതസത്തുനോ വേദേഹിപുത്തസ്സ പഠമം സന്ദിട്ഠികം സാമഞ്ഞഫലം ദേസേസി.

വിസ്സജ്ജനാ – ദാസം ഭന്തേ പബ്ബജിതം ഉപമാഭാവേന നിദ്ദിസിത്വാ രഞ്ഞോ മാഗധസ്സ അജാതസത്തുസ്സ വേദേഹിപുത്തസ്സ ഭഗവാ പഠമം സന്ദിട്ഠികം സാമഞ്ഞഫലം ദേസേസി.

സോഹം ഭന്തേ ഭഗവന്തമ്പി പുച്ഛാമി, യഥാ നു ഖോ ഇമാനി ഭന്തേ പുഥുസിപ്പായതനാനി സേയ്യഥിദം…പേ… സക്കാ നു ഖോ ഭന്തേ ഏവ മേവ ദിട്ഠേവ ധമ്മേ സന്ദിട്ഠികം സാമഞ്ഞഫലം പഞ്ഞപേതും –

അച്ഛരിയം ആവുസോ അബ്ഭുതം ആവുസോ, യാവ സ്വാഖാതസ്സ ബുദ്ധസാസനസ്സ മഹിദ്ധികതാ മഹാനുഭാവതാ, യത്രഹി നാമ ദാസോപി നിഹീനജച്ചോ ഏവം സ്വാഖാതേ ബുദ്ധസാസനേ പബ്ബജിത്വാ അത്തനോ ഇസ്സരഭൂതേന രഞ്ഞാപി വന്ദനീയത്തം ഗരുകരണീയത്തം പാപുണിസ്സതി, സുപഞ്ഞത്തമേതം ഭഗവതാ പഠമം സന്ദിട്ഠികഫലം.

പുച്ഛാ – കഥം പനാവുസോ ഭഗവാ രഞ്ഞോ മാഗധസ്സ അജാതസത്തുനോ വേദേഹിപുത്തസ്സ ദുതിയം സന്ദിട്ഠികം സാമഞ്ഞഫലം ദേസേസി.

വിസ്സജ്ജനാ – കസ്സകം ഭന്തേ പബ്ബജിതം ഉപമാഭാവേന ദസ്സേത്വാ ഭഗവാ രഞ്ഞോ മാഗധസ്സ അജാതസത്തുസ്സ വേദേഹിപുത്തസ്സ സന്ദിട്ഠികം സാമഞ്ഞഫലം ദേസേസി.

അച്ഛരിയം ആവുസോ അബ്ഭുതം ആവുസോ, യാവ ബുദ്ധസാസനസ്സ സ്വാഖാതതാ മഹിദ്ധികതാ മഹാനുഭാവതാ, യത്രഹി നാമ കസ്സ കോപി ഗുണരഹിതോ ഏവം സ്വാഖാതേ ബുദ്ധസാസനേ പബ്ബജിത്വാ രട്ഠധിപതിനാ മനുസ്സലോകേ ദേവഭൂതേന രഞ്ഞാപി ഗരുകരണീയതം വന്ദനീയതം പാപുണിസ്സതി, സുപഞ്ഞത്തമേതം ആവുസോ ഭഗവതാ ദുതിയം സന്ദിട്ഠികഫലം.

പുച്ഛാ – കഥഞ്ചാ പനാവുസോ ഭഗവാ പുരിമേഹി സന്ദിട്ഠികസാമഞ്ഞഫലേഹി അഭിക്കന്തതരഞ്ച പണീതതരഞ്ച സന്ദിട്ഠികം സാമഞ്ഞഫലം രഞ്ഞോ ദേസേസി.

വിസ്സജ്ജനാ – ഭഗവാ ഭന്തേ ബുദ്ധുപ്പാദതോ പട്ഠായ കുലപുത്തസ്സ പബ്ബജിത ഭാവം, തസ്സ ച സീലസമ്പദം, തസ്സ ച ഇന്ദ്രിയേസു ഗുത്തദ്വാരതം, അരിയഞ്ചസതിസമ്പജഞ്ഞം, അരിയഞ്ച സന്തുട്ഠിം, പഞ്ചന്നഞ്ച നീവരണാനം പഹാനം, ചത്താരി ച ഝാനാനി, അട്ഠ ച വിജ്ജായോ, താഹി താഹി ഉപമാഹി വിത്ഥാരതോ വിഭജിത്വാ രഞ്ഞോ മാഗധസ്സ അജാതസത്തുസ്സ വേദേഹിപുത്തസ്സ സന്ദിട്ഠികം സാമഞ്ഞഫലം പുരിമേഹി സന്ദിട്ഠികേഹി സാമഞ്ഞഫലേഹി അഭിക്കന്തതരഞ്ച പണീതതരഞ്ച ദേസേസി.

സക്കാ പന ഭന്തേ ദിട്ഠേവ ധമ്മേ സന്ദിട്ഠികം സാമഞ്ഞഫലം, പുരിമേഹി സന്ദിട്ഠികേഹി സാമഞ്ഞഫലേഹി അഭിക്കന്തതരഞ്ച പണീതതരഞ്ച പഞ്ഞപേതും.

സക്കാ മഹാരാജാ, തേന ഹി മഹാരാജ സുണോഹി സാധുകം മനസികരോഹി ഭാസിസ്സാമി.

പുച്ഛാ – കഥഞ്ച പനാവുസോ ഭിക്ഖു സീലസമ്പന്നോ ഹോതി, കഥഞ്ച ഭഗവാ രഞ്ഞോ മാഗധസ്സ അജാതസത്തുനോ വേദേഹിപുത്തസ്സ ചൂളസീലം വിഭജിത്വാ ദേസേസി.

വിസ്സജ്ജനാ – ‘‘കഥഞ്ച മഹാരാജ ഭിക്ഖു സീലസമ്പന്നോ ഹോതി. ഇധ മഹാരാജ ഭിക്ഖു പാണാതിപാതം പഹായ പാണാതിപാതാ പടിവിരതോ ഹോതി നിഹിതദണ്ഡോ നിഹിതസത്ഥോ ലജ്ജീ ദയാപന്നോ, സബ്ബപാണഭൂതഹിതാനുകമ്പീ വിഹരതി. ഇദമ്പിസ്സ ഹോതി സീലസ്മിം’’ ഏവമാദിനാ ഭന്തേ ഭഗവാ രഞ്ഞോ മാഗധസ്സ അജാതസത്തുസ്സ വേദേഹിപുത്തസ്സ ഛബ്ബീസതിയാ ആകാരേഹി ചൂളസീലം വിഭജിത്വാ ദേസേസി.

സാധു സാധു ആവുസോ, സാധു സാധു ആവുസോ യം ഭിക്ഖു ഏവം സ്വാഖാതേ ബുദ്ധസാസനേ സദ്ധാപബ്ബാജിതോ ഇമിനാ ച ചൂളസീലേന സമന്നാഗതോ വിഹരേയ്യ.

ഇദാനി പന കാലോ അതിക്കന്തോ.

സുവേ യഥാനുപ്പത്തട്ഠാനതോ പട്ഠായ പുച്ഛാവിസ്സജ്ജനം കരിസ്സാമ.

പുച്ഛാ – കഥം പനാവുസോ രഞ്ഞോ മാഗധസ്സ അജാതസത്തുനോ വേദേഹിപുത്തസ്സ മജ്ഝിമസീലഞ്ച മഹാസീലഞ്ച വിഭജിത്വാ ദേസേസി.

വിസ്സജ്ജനാ – ‘‘യഥാ വാ പനേകേ ഭോന്തോ സമണബ്രാഹ്മണാ സദ്ധാദേയ്യാനി ഭോജനാനി ഭുഞ്ജിത്വാ തേ ഏവരൂപം ബീജഗാമഭൂതഗാമസമാരമ്ഭം അനുയുത്താ വിഹരന്തി. സേയ്യഥിദം. മൂലബീജം ഖന്ധബീജം ഫളുബീജം അഗ്ഗബീജം ബീജബീജമേവ പഞ്ചമം, ഇതി ഏവരൂപാ ബീജഗാമഭൂതഗാമസമാരമ്ഭാ പടിവിരതോ ഹോതി. ഇദമ്പിസ്സ ഹോതി സീലസ്മിം’’ ഏവമാദിനാ ഭന്തേ ഭഗവാ രഞ്ഞോ മാഗധസ്സ അജാതസത്തുസ്സ വേദേഹിപുത്തസ്സ മജ്ഝിമസീലഞ്ച മഹാസീലഞ്ച വിത്ഥാരതോ വിഭജിത്വാ ദേസേസി.

സാധു സാധു ആവുസോ, സാധു ഖോ ആവുസോ യം ഭിക്ഖു ഏവം സ്വാഖാതേ ബുദ്ധസാസനേ സദ്ധാപബ്ബജിതോ ഏവം അരിയേന സീലേന സമന്നാഗതോ വിഹരേയ്യ.

പുച്ഛാ – കഥം പനാവുസോ അരിയം ഇന്ദ്രിയസംവരഞ്ച അരിയം സതിസമ്പജഞ്ഞഞ്ച അരിയം സന്തോസഞ്ച ഭഗവാ രഞ്ഞോ മാഗധസ്സ അജാതസത്തുസ്സ വിഭജിത്വാ ദേസേസി.

വിസ്സജ്ജനാ – ഇധ മഹാരാജ ഭിക്ഖു ചക്ഖുനാ രൂപം ദിസ്വാ ന നിമിത്തഗ്ഗാഹീ ഹോതി നനുബ്യഞ്ജനഗ്ഗാഹീ, യത്വാധികരണമേനം ചക്ഖുന്ദ്രിയം അസംവുതം വിഹരന്തം അഭിജ്ഝാദോമനസ്സാ പാപകാ അകുസലാ ധമ്മാ അന്വാസ്സവേയ്യും, തസ്സ സംവരായ പടിപജ്ജതി, രക്ഖതി ചക്ഖുന്ദ്രിയം, ചക്ഖുന്ദ്രിയേ സംവരം ആപജ്ജതി, ഏവമാദിനാ ച.

ഇധ മഹാരാജ ഭിക്ഖു സതിസമ്പജഞ്ഞേന സമന്നാഗതോ ഹോതി, അഭിക്കന്തേ പടിക്കന്തേ സമ്പജനകാരീ ഹോതി,

ആലോകിതേ വിലോകിതേ സമ്പജാനകാരീ ഹോതി, സമിഞ്ജിതേ പസാരിതേ സമ്പജാനകാരീ ഹോതി, സങ്ഘാടിപത്തചീവരധാരണേ സമ്പജാനകാരീ ഹോതി, അസിതേ പീതേ ഖായിതേ സായിതേ സമ്പജാനകാരീ ഹോതി, ഉച്ചാരപസ്സാവകമ്മേ സമ്പജാനകാരീ ഹോതി, ഗതേ ഠിതേ നിസിന്നേ സുത്തേ ജാഗരിതേ ഭാസിതേ തുണ്ഹീഭാവേ സമ്പജാനകാരീ ഹോതി, ഏവം ഖോ മഹാരാജ ഭിക്ഖു സതിസമ്പജഞ്ഞേന സമന്നാഗതോ ഹോതി.

കഥഞ്ച മഹാരാജ ഭിക്ഖു സന്തുട്ഠോ ഹോതി, ഇധ മഹാരാജ ഭിക്ഖു സന്തുട്ഠോ ഹോതി കായപരിഹാരികേന ചീവരേന കുച്ഛിപരിഹാരികേന പിണ്ഡപാതേന.

ഏവമാദിനാ ഭന്തേ ഭഗവാ രഞ്ഞോ മാഗധസ്സ അജാതസത്തുസ്സ വേദേഹിപുത്തസ്സ അരിയഞ്ച ഇന്ദ്രിയേസുഗുത്തദ്വാരതം അരിയഞ്ച സതിസമ്പജഞ്ഞം അരിയഞ്ച സന്തോസം വിഭജിത്വാ ദേസേസി.

സാധു സാധു ആവുസോ, സാധു ഖോ ആവുസോ യം ഭിക്ഖു ഏവം സ്വാഖാതേ ബുദ്ധസാസനേ സദ്ധാപബ്ബജിതോ ഇമിനാ ച അരിയേന ഇന്ദ്രിയസംവരേന സമന്നാഗതോ, ഇമിനാ ച അരിയേന സതിസമ്പജഞ്ഞേന

സമന്നാഗതോ, ഇമായ ച അരിയായ സന്തുട്ഠിയാ സമന്നാഗതോ വിഹരേയ്യ.

പുച്ഛാ – കഥം പനാവുസോ ഭഗവാ രഞ്ഞോ മാഗധസ്സ അജാതസത്തുസ്സ വേദേഹിപുത്തസ്സ നീവരണപഹാനം വിഭജിത്വാ ദേസേസി.

വിസ്സജ്ജനാ – സോ ഏവം അരിയേന സീലക്ഖന്ധേന സമന്നാഗതോ, അരിയേന ഇന്ദ്രിയസംവരേന സമന്നാഗതോ, അരിയേന സതിസമ്പജഞ്ഞേന സമന്നാഗതോ, അരിയായ സന്തുട്ഠിയാ സമന്നാഗതോ, വിവിത്തം സേനാസനം ഭജതി അരഞ്ഞം രുക്ഖമൂലം പബ്ബതം കന്ദരം ഗിരിഗുഹം സുസാനം വനപത്തം അബ്ഭോകാസം പലാലപുഞ്ജം. സോ പച്ഛാഭത്തം പിണ്ഡപാതപടിക്കന്തോ നിസീദതി പല്ലങ്കം ആഭുഞ്ജിത്വാ ഉജും കായം പണിധായ പരിമുഖം സതിം ഉപട്ഠപേത്വാ. സോ അഭിജ്ഝം ലോകേ പഹായ വിഗതാഭിജ്ഝേന ചേതസാ വിഹരതി…പേ… തസ്സിമേ പഞ്ച നീവരണേ പഹീനേ അത്തനി സമനുപസ്സതോ പാമോജ്ജം ജായതി, പമുദിതസ്സ പീതി ജായതി, പീതിമനസ്സ കായോ പസ്സമ്ഭതി, പസ്സദ്ധകായോ സുഖം വേദേഹി, സുഖിനോ ചിത്തം സമാധിയതി. ഏവം ഖോ ഭന്തേ ഭഗവാ രഞ്ഞോ മാഗധസ്സ അജാതസത്തുസ്സ വേദേഹിപുത്തസ്സ നീവരണപ്പഹാനം വിഭജിത്വാ വിത്ഥാരതോ ദേസേസി.

സാധു സാധു ആവുസോ, സാധു ഖോ ആവുസോ യം ഭിക്ഖു ഏവം സ്വാഖാതേ ബുദ്ധസാസനേ സദ്ധാപബ്ബജിതോ ഏവം പഞ്ചനീവരണേ പജഹിത്വാ തേഹി ചിത്തം വിസോധേത്വാ വിഹരേയ്യ.

പുച്ഛാ – കഥഞ്ചാവുസോ ഭഗവാ രഞ്ഞോ മാഗധസ്സ അജാതസത്തുസ്സ വേദേഹിപുത്തസ്സ പഠമം സന്ദിട്ഠികം സാമഞ്ഞഫലം ദേസേസി, പുരിമേഹി സന്ദിട്ഠികേഹി സാമഞ്ഞഫലേഹി അഭിക്കന്തതരഞ്ച പണീതതരഞ്ച.

വിസ്സജ്ജനാ – സോ വിവിച്ചേവ കാമേഹി വിവിച്ച അകുസലേഹി ധമ്മേഹി സവിതക്കം സവിചാരം വിവേകജം പീതിസുഖം പഠമം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി…പേ… ഇദമ്പി ഖോ മഹാരാജ സന്ദിട്ഠികം സാമഞ്ഞഫലം പുരിമേഹി സന്ദിട്ഠികേഹി സാമഞ്ഞഫലേഹി അഭിക്കന്തതരഞ്ച

പണീതതരഞ്ച. ഏവം ഖോ ഭന്തേ ഭഗവാ രഞ്ഞോ മാഗധസ്സ അജാതസത്തുസ്സ വേദേഹിപുത്തസ്സ പഠമം സന്ദിട്ഠികം സാമഞ്ഞഫലം പുരിമേഹി സന്ദിട്ഠികേഹി സാമഞ്ഞഫലേഹി അഭിക്കന്തതരഞ്ച പണീതതരഞ്ച ദേസേസി.

സാധു സാധു ആവുസോ, സാധു ഖോ ആവുസോ യം ഭിക്ഖു ഏവം സ്വാഖാതേ ബുദ്ധസാസനസങ്ഖാതേ ധമ്മവിനയേ പബ്ബജിത്വാ ഏവം പഠമം ഝാനം

ഉപസമ്പജ്ജ വിവേകജേന പീതിസുഖേന അത്തനോ കായം അഭിസന്ദേയ്യ പരിസന്ദേയ്യ പരിപൂരേയ്യ.

പുച്ഛാ – കഥഞ്ചാവുസോ ഭഗവാ ദുതിയഞ്ച തതിയഞ്ച ചതുത്ഥഞ്ച സന്ദിട്ഠികം സാമഞ്ഞഫലം ദേസേസി, പുരിമേഹി സന്ദിട്ഠികേഹി സാമഞ്ഞഫലേഹി അഭിക്കന്തതരഞ്ച പണീതതരഞ്ച.