൧൦. ദസകനിദ്ദേസവണ്ണനാ

ഏകിസ്സാ ലോകധാതുയാ

അട്ഠാനമേതം അനവകാസോ യം ഏകിസ്സാ ലോകധാതുയാ ദ്വേ അരഹന്തോ സമ്മാസമ്ബുദ്ധാ അപുബ്ബം അചരിമം ഉപ്പജ്ജേയ്യും, നേതം ഠാനം വിജ്ജതീതി പജാനാതി.

അജ്ജ സത്ഥാ പരിനിബ്ബായതി, അജ്ജ സാസനം ഓസക്കതി, പച്ഛിമദസ്സനം ദാനി ഇദം അമ്ഹാകന്തി ദസബലസ്സ പരിനിബ്ബുതദിവസതോ മഹന്തതരം കാരുഞ്ഞം കരിസ്സന്തി.

ഏകപുഗ്ഗലോ ഭിക്ഖവേ ലോകേ ഉപ്പജ്ജമാനോ ഉപ്പജ്ജതി അച്ഛരിയമനുസ്സോ, കതമോ ഏകപുഗ്ഗലോ തഥാഗതോ ഭിക്ഖവേ അരഹം സമ്മാസമ്ബുദ്ധോതി.

ഝാനവിഭങ്ഗ

സുത്തന്തഭാജനീയ

അഭിക്കന്തേ പടിക്കന്തേ സമ്പജാനകാരീ ഹോതി.

സതോ സമ്പജാനോ അഭിക്കമതി,

സതോ സമ്പജാനോ പടിക്കമതീതി വുത്തം.

കിന്നൂ മേ ഏത്ഥ ഗതേന അത്ഥോ അത്ഥി നത്ഥീതി അത്ഥാനത്ഥം പരിഗ്ഗഹേത്വാ അത്ഥപരിഗ്ഗണ്ഹനം സാത്ഥകസമ്പജഞ്ഞം.

ആമിസതോപി വഡ്ഢി അത്ഥോയേവ, തം നിസ്സായ ബ്രഹ്മചരിയാ നുഗ്ഗഹായ പടിപന്നത്താതി വദന്തി.

മയാ പബ്ബജിതദിവസതോ പട്ഠായ ഭിക്ഖുനാ സദ്ധിം ദ്വേകഥാ നാമ നകഥിതപുബ്ബാ, അഞ്ഞസ്മിം ദിവസേ ഉപരിവിസേസം നിബ്ബത്തേസ്സാമീതി ചിന്തേത്വാ ‘‘കിം ഭന്തേ’’തി പടിവചനം അദാസി.

ഭന്തേ ഏതേ മനുസ്സാ തുമ്ഹാകം കിംഹോന്തി, മാതിപക്ഖതോ സമ്ബന്ധാ പിതിപക്ഖതോതി.

ആവുസോയം മാതാപിതൂഹിപി ദുക്കരം, തം ഏതേ മനുസ്സാ അമ്ഹാകം കരോന്തി, പത്തചീവരമ്പി നോ ഏതേസം സന്തകമേവ, ഏതേസം ആനുഭാവേന നേവ ഭയേ ഭയം ന ഛാതകേ ഛാതകം ജാനാമ, ഏദിസാനാമ അമ്ഹാകം ഉപകാരിനോ നത്ഥീതി തേസം ഗുണേ കഥേന്തോ ഗച്ഛതി.

കമ്മട്ഠാനം നാമ അത്ഥീതിപി സഞ്ഞം അകത്വാ ഗാമം പിണ്ഡായ പവിസിത്വാ അനനുലോമികേന ഗിഹിസംസഗ്ഗേന സംസട്ഠോ ചരിത്വാ ച ഭുഞ്ജിത്വാ ച തുച്ഛോ നിക്ഖമതി.

ആവുസോ തുമ്ഹേ ന ഇണട്ടാ ന ഭയട്ടാ ന ആജീവികാ പകതാ പബ്ബജിതാ, ദുക്ഖാ മുച്ചിതുകാമാ പനേത്ഥ പബ്ബജിതാ. തസ്മാ ഗമനേ ഉപ്പന്നകിലേസം ഗമനേയേവ നിഗണ്ഹഥ. ഠാനേ, നിസജ്ജായ, സയനേ ഉപ്പന്നകിലേസം സയനേയേവ നിഗ്ഗണ്ഹഥാതി.

അയം ഭിക്ഖു തുയ്ഹം ഉപ്പന്നം വിതക്കം ജാനാതി, അനനുച്ഛവികം തേ ഏതന്തി അത്താനം പടിചോദേത്വാ വിപസ്സനം വഡ്ഢേത്വാ അരിയഭൂമിം ഓക്കമതി.

അയം ഥേരോ പുനപ്പുനം നിവത്തിത്വാ ഗച്ഛതി, കിം നുഖോ മഗ്ഗമൂള്ഹോ ഉദാഹു കിഞ്ചി പമുട്ഠോതി സമുല്ലപന്തി.

കിന്നൂ ഖോ ഏതേ അമ്ഹേഹേവ സദ്ധിം ന സല്ലപന്തി ഉദാഹു അഞ്ഞ മഞ്ഞമ്പി, യദി അഞ്ഞമഞ്ഞമ്പി ന സല്ലപന്തി, അദ്ധാ വിവാദജാതാ ഭവിസ്സന്തി.

അഞ്ഞം ഉപ്പജ്ജതേ ചിത്തം, അഞ്ഞം ചിത്തം നിരുജ്ഝതി;

അവീചി മനുസമ്ബന്ധോ, നദീ സോതോവ വത്തതി.

ആലോകിതേ വിലോകിതേ സമ്പജാനകാരീ ഹോതി.

സചേ ഭിക്ഖവേ നന്ദസ്സ പുരത്ഥിമാ ദിസാ ആലോകേതബ്ബാ ഹോതി, സബ്ബം ചേതസാ സമന്നാഹരിത്വാ നന്ദോ പുരത്ഥിമം ദിസം ആലോകേതി ‘ഏവം മേ പുരത്ഥിമം ദിസം ആലോകയതോ നാഭിജ്ഝാ ദോമനസ്സാ പാപകാ അകുസലാ ധമ്മാ അന്വാസ്സവിസ്സന്തീ’തി. ഇതിഹ സാത്ഥക സമ്പജാനോ ഹോതി. സചേ ഭിക്ഖവേ നന്ദസ്സ പച്ഛിമാ ദിസാ, ഉത്തരാ ദിസാ, ദക്ഖിണാ ദിസാ, ഉദ്ധം, അധോ, അനുദിസാ അനുവിലോകേതബ്ബാ ഹോതി, സബ്ബം ചേതസാ സമന്നാഹരിത്വാ നന്ദോ അനുദിസം അനുവിലോകേതി ‘ഏവം മേ അനുദിസം അനുവിലോകയതോ…പേ… സമ്പജാനോ ഹോതീതി….

ഭവങ്ഗാ വജ്ജനഞ്ചേവ, ദസ്സനം സമ്പടിച്ഛനം;

സന്തീരണം വോട്ഠബ്ബനം, ജവനം ഭവതി സത്തമം.

സമിഞ്ജിതേ പസാരിതേ സമ്പജാനകാരീ ഹോതി.

സമിഞ്ജിതേ പഹാരിതേതി പബ്ബാനം സമിഞ്ജന പസാരണേ.

കസ്മാ ഭന്തേ സഹസാ ഹത്ഥം സമിഞ്ജിത്വാ പുന യഥാഠാനേ ഠപേത്വാ സണികം സമിഞ്ജിത്ഥാതി.

യതോ പട്ഠായ മയാ ആവുസോ കമ്മട്ഠാനം മനസികാതും ആരദ്ധോ, ന മേ കമ്മട്ഠാനം മുഞ്ജിത്വാ ഹത്ഥോ സമിഞ്ജിതപുബ്ബോ, ഇദാനി പന മേ തുമ്ഹേഹി സദ്ധിം കഥയമാനേന കമ്മട്ഠാനം മുഞ്ചിത്വാ സമിഞ്ജിതോ, തസ്മാ പുന യഥാ ഠാനേ ഠപേത്വാ സമിഞ്ജേസിന്തി.

സാധു ഭന്തേ ഭിക്ഖുനാ നാമ ഏവരൂപേന ഭവിതബ്ബന്തി.

സങ്ഘാടിപത്തചീവരധാരണേ സമ്പജാനകാരീ ഹോതി.

പുഗ്ഗലപഞ്ഞത്തിഅട്ഠകഥാ

ഏകകനിദ്ദേസ

കതമോ ച പുഗ്ഗലോ സമയവിമുത്തോ, ഇധേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ കാലേന കാലം സമയേന സമയം അട്ഠ വിമോക്ഖേ കായേന ഫുസിത്വാ വിഹരതി, പഞ്ഞായ ചസ്സ ദിസ്വാ ഏകച്ചേ ആസവാ പരിക്ഖീണാ ഹോന്തി. അയം വുച്ചതി പുഗ്ഗലോ സമയവിമുത്തോ.

അസമയവിമുത്ത

കതമോ ച പുഗ്ഗലോ അസമയവിമുത്തോ, ഇധേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ നഹേവ ഖോ കാലേന കാലം സമയേന സമയം അട്ഠവിമോക്ഖേ കായേന ഫുസിത്വാ വിഹരതി, പഞ്ഞായ ചസ്സ ദിസ്വാ ആസവാ പരിക്ഖീണാ ഹോന്തി. അയം വുച്ചതി പുഗ്ഗലോ അസമയവിമുത്തോ. സബ്ബേപി അരിയ പുഗ്ഗലാ അരിയേ വിമോക്ഖേ അസമയവിമുത്താ.

കുപ്പാകുപ്പനിദ്ദേസ

കതമോ ച പുഗ്ഗലോ കുപ്പധമ്മോ, ഇധേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ ലാഭീ ഹോതി രൂപസഹഗതാനം വാ അരൂപസഹഗതാനം വാ സമാപത്തീനം, സോ ച ഖോ ന നികാമലാഭീ ഹോതി ന അകിച്ഛലാഭീ ന അകസിര ലാഭീ, ന യത്ഥിച്ഛകം യദിച്ഛകം യാവതിച്ഛകം സമാപജ്ജതിപി വുട്ഠാതിപി, ഠാനം ഖോ പനേതം വിജ്ഝതി, യം തസ്സ പുഗ്ഗലസ്സ പമാദമാഗമ്മ താ സമാപത്തിയോ കുപ്പേയ്യും. അയം വുച്ചതി പുഗ്ഗലോ കുപ്പധമ്മോ.

സത്തക്ഖത്തുപരമ സോതാപന്ന

കതമോ ച പുഗ്ഗലോ സത്തക്ഖത്തുപരമോ, ഇധേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ തിണ്ണം സംയോജനാനം പരിക്ഖയാ സോതാപന്നോ ഹോതി അവിനിപാത ധമ്മോ നിയതോ സമ്ബോധിപരായണോ, സോ സത്തക്ഖത്തും ദേവേ ച മാനുസേ ച സന്ധാവിത്വാ സംസരിത്വാ ദുക്ഖസ്സന്തം കരോതി, അയം വുച്ചതി പുഗ്ഗലോ സത്തക്ഖത്തുപരമോ.

സോതാപന്ന അധിപ്പായ്യ

സോതോ സോതോതി ഹിദം സാരിപുത്ത വുച്ചതി, കതമോ നുഖോ സാരിപുത്ത സോതോതി. അയമേവ ഹി ഭന്തേ അരിയോ അട്ഠങ്ഗികോ മഗ്ഗോ സോതോ. സേയ്യഥിദം, സമ്മാദിട്ഠി…പേ… സമ്മാസമാധീതി. സോതാപന്നോ സോതാപന്നോതി ഹിദം സാരിപുത്ത വുച്ചതി, കതമോ നുഖോ സാരിപുത്ത സോതാപന്നോതി. യോ ഹി ഭന്തേ ഇമിനാ അരിയേന അട്ഠങ്ഗികേന മഗ്ഗേന സമന്നാഗതോ, അയം വുച്ചതി സോതാപന്നോ, സ്വായം ആയസ്മാ ഏവംനാമോ ഏവംഗോത്തോ ഇതി വാതി, ഇതിവാ….

കോലം കോല സോതാപന്ന

കതമോ ച പുഗ്ഗലോ കോലം കോലോ. ഇധേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ തിണ്ണം സംയോജനാനം പരിക്ഖയാ സോതാപന്നോ ഹോതി അവിനിപാതധമ്മോ നിയതോ സമ്ബോധിപരായണോ, സോ ദ്വേ വാ തീണി വാ കുലാനി സന്ധാവിത്വാ സംസരിത്വാ ദുക്ഖസ്സന്തം കരോതി, അയം വുച്ചതി കോലം കോലോ.

ഏകബീജീ സോതാപന്ന

കതമോ ച പുഗ്ഗലോ ഏകബീജീ, ഇധേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ തിണ്ണം സംയോജനാനം പരിക്ഖയാ സോതാപന്നോ ഹോതി അവിനിപാതധമ്മോ നിയതോ സമ്ബോധിപരായണോ, സോ ഏകംയേവ മാനുസകം ഭവം നിബ്ബത്തേത്വാ ദുക്ഖസ്സന്തം കരോതി, അയം വുച്ചതി പുഗ്ഗലോ ഏകബീജീ.

സകദാഗാമിനിദ്ദേസ

കതമോ ച പുഗ്ഗലോ സകദാഗാമീ, ഇധേ കച്ചോ പുഗ്ഗലോ തിണ്ണം സംയോജനാനം പരിക്ഖയാ രാഗദോസമോഹാനം തനുത്താ സകദാഗാമീ ഹോതി സകിദേവ ഇമം ലോകം ആഗന്ത്വാ ദുക്ഖസ്സന്തം കരോതി. അയം വുച്ചതി പുഗ്ഗലോ സകദാഗാമീ.