൩൫. ചതുത്ഥദുതിയേസ്വേ+സം തതിയപഠമാ

ചതുത്ഥദുതിയേസു പരേസ്വേ+സം ചതുത്ഥദുതിയാനം തബ്ബഗ്ഗേ തതിയപഠമാ ഹോന്തി പച്ചാസത്യാ. വഗ്ഗേ ഘ+ഝ+ഢ+ധ+ഭാ ചതുത്ഥാ, ഖ+ഛ+ഠ+ഥ+ഫാ ദുതിയാ, ഗ+ജ+ഡ+ദ+ബാ തതിയാ, ക+ച+ട+ത+പാ പഠമാ. പ+ഉ+ദു-നിആദീഹി പരേസം ഘാദീനം ദ്വിഭാവേ തതിയപഠമാ ഹോന്തി. പഗരതി=പഗ്ഘരതി, ഏവം ഉഗ്ഘരതി, നിഗ്ഘോസോ, ഉഗ്ഘാടേതി. ഏസോവ തജ്ഝാനഫലോ, പഠമജ്ഝാനം, അഭിജ്ഝാ-യതി, ഉജ്ഝായതി. ദഡ്ഢോ, ബുഡ്ഢോ. വിദ്ധംസേതി, ഉദ്ധംസിതോ, ഉദ്ധാരോ, നിദ്ധനോ, നിദ്ധുതോ. വിബ്ഭന്തോ, ഉബ്ഭന്തോ, സമുബ്ഭന്തോ, ദുബ്ഭിക്ഖം, നിബ്ഭയം, തബ്ഭാവോ, ചതുബ്ഭി. സദ്ധാ, സദ്ധമ്മോ. മഹബ്ഭയം.

രസ്സസരേഹി പരേസം വഗ്ഗദുതിയാനം ദ്വിഭാവോ ചേ, പഠമാ. പഞ്ചക്ഖന്ധാ, ഏവം രൂപക്ഖന്ധോ, അക്ഖമോ, അഭിക്ഖണം, അവിക്ഖേപോ, ജാതിക്ഖേത്തം, ധാതുക്ഖോഭോ, ആയുക്ഖയോ. സേതച്ഛത്തം, ഏവം സബ്ബച്ഛന്നം, വിച്ഛന്നം, ബോധിച്ഛായാ, ജമ്ബുച്ഛായാ, സമുച്ഛേദോ. തത്ര ഠിതോ=തത്രട്ഠിതോ, ഏവം ഥലട്ഠം, ജലട്ഠം, അട്ഠിതം, നിട്ഠിതം, ചത്താരിട്ഠാനാനി, ഗരുട്ഠാനിയോ, സമുട്ഠിതോ. സബ്ബത്ഥാമേന, യസത്ഥേരോ, പത്ഥരതി, വിത്ഥാരോ, അഭിത്ഥുതോ, വിത്ഥമ്ഭിതോ, അനുത്ഥുനം. പപ്ഫോടേതി, മഹപ്ഫലം, അനിപ്ഫലം, വിപ്ഫാരോ, പരിപ്ഫുടേയ്യ, മധുപ്ഫാണിതം. ആകാരതോ, ആഖാതോ=അക്ഖാതോ, ഏവം തണ്ഹാക്ഖയോ, ആണാക്ഖേത്തം, സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ. ആഛാദയി=അച്ഛാദയി, ഏവം അച്ഛിന്ദതി, നാവട്ഠം, അത്ഥരതി, അപ്ഫോടേതി. ക്വചി ത്വേവ, പുവഖജ്ജകം, തസ്സ ഛവിആദീനി ഛിന്ദിത്വാ, യഥാഠിതം, കമ്മഫലം, സീലം തസ്സ ഝായിനോ, യേ ഝാനപ്പസുതാ ധീരാ, നിധനം, മഹാധനം. (ദ്വിഭാവസന്ധി).

അകരമ്ഹ സേ തേ, സോ ഖോ ബ്യന്തി കാഹിതി, സോ ഗച്ഛം ന നിവത്തതി, ഏസോ അത്ഥോ, ഏസോ ആഭോഗോ, ഏസോ ഇദാനി ഇതീ+ധ ‘‘വേ’’തി വത്തതേ.