൮. നിസ്സയപച്ചയോ
തിവിധോ നിസ്സയപച്ചയോ, സഹജാതനിസ്സയോ വത്ഥു പുരേജാതനിസ്സയോ വത്ഥാരമ്മണപുരേജാതനിസ്സയോ.
തത്ഥ കതമോ സഹജാതനിസ്സയോ. സബ്ബോ സഹജാത പച്ചയോ സഹജാതനിസ്സയോ. തസ്മാ തത്ഥ പച്ചയവിഭാഗോ ച പച്ചയുപ്പന്നവിഭാഗോ ച സഹജാതപച്ചയേ വുത്തനയേന വേദിതബ്ബോ.
കതമോ പന വത്ഥുപുരേജാതനിസ്സയോ. ഛ വത്ഥൂനി ചക്ഖു വത്ഥു സോതവത്ഥു ഘാനവത്ഥു ജിവ്ഹാവത്ഥു കായവത്ഥു ഹദയവത്ഥു. ഇമാനി ഛവത്ഥൂനി പവത്തികാലേ സത്താനം വിഞ്ഞാണധാതൂനം വത്ഥുപുരേ ജാതനിസ്സയോ.
വത്ഥുരൂപമേവ പുരേജാതം ഹുത്വാ നിസ്സയോ വത്ഥുപുരേജാത നിസ്സയോ. തത്ഥ ചിത്തചേതസികാനം നിസ്സയട്ഠാനട്ഠേന വത്ഥു നാമ. പുരേജാതന്തി അത്തനോ അത്തനോ പച്ചയുപ്പന്നസ്സ ധമ്മസ്സ ഉപ്പത്തിക്ഖണതോ പുരിമേ ഖണേ ജാതം.
തത്ഥ പടിസന്ധിചിത്തം തദാ പുരേജാതസ്സ വത്ഥുരൂപസ്സ അഭാവതോ അത്തനാ സഹുപ്പന്നമേവ ഹദയവത്ഥുരൂപം നിസ്സായ ഉപ്പജ്ജതി. പഠമ ഭവങ്ഗചിത്തം പന പടിസന്ധിചിത്തേന സഹുപ്പന്നഹദയ വത്ഥുരൂപം നിസ്സായ ഉപ്പജ്ജതി. ദുതിയഭവങ്ഗചിത്തം പഠമഭവങ്ഗചിത്തേന സഹുപ്പന്നം നിസ്സായ ഉപ്പജ്ജതി. ഏവം തതിയഭവങ്ഗചിത്തം ദുതിയ ഭവങ്ഗചിത്തേന സഹുപ്പന്നന്തിആദിനാ യാവമരണാസന്നകാലാ ദ്വിന്നം മനോധാതുമനോവിഞ്ഞാണധാതൂനം വത്ഥുപുരേജാതനിസ്സയോ വേദിതബ്ബോ.
യഥാ വീണാസദ്ദാ നാമ വീണാതന്തീസു വീണാദണ്ഡകേഹി പഹരണവേഗേന ഏവ ജായന്തി, നോ അഞ്ഞഥാ. തഥാ പഞ്ചവിഞ്ഞാണാനി നാമ പഞ്ചവത്ഥുസങ്ഖാതേസു പഞ്ചദ്വാരേസു പഞ്ചന്നം ആരമ്മണാനം ആപാതാ ഗമനവേഗേന ഏവ ജായന്തി, നോ അഞ്ഞഥാ.
ആപാതാഗമനഞ്ച തേസം ദ്വാരാരമ്മണാനം ഠിതിപത്തകാലേ ഏവ ഹോതി. ആപാതാഗമനപച്ചയാ ച ദ്വിക്ഖത്തും ഭവങ്ഗം ചലതി. ഭവങ്ഗചലന പച്ചയാ ച ആവജ്ജനം ഉപ്പജ്ജതി. ആവജ്ജനപച്ചയാ ച താനി പഞ്ചവിഞ്ഞാണാനി ഉപ്പജ്ജന്തി. തസ്മാ ചക്ഖാദീനി പഞ്ചവത്ഥൂനി പുരേ അതീതഭവങ്ഗചിത്തസ്സ ഉപ്പാദക്ഖണേ ഉപ്പന്നാനി ഏവ പഞ്ചവിഞ്ഞാണധാതൂനം വത്ഥുപുരേജാതപച്ചയാ ഹോന്തി.
മരണാസന്നകാലേ പന സബ്ബാനി ഛ വത്ഥൂനി ചുതിചിത്തതോ പുരേ സത്തരസമസ്സ ഭവങ്ഗചിത്തസ്സ ഉപ്പാദക്ഖണേ ഏവ ഉപ്പജ്ജന്തി, തതോ പരം ന ഉപ്പജ്ജന്തി. തസ്മാ മരണാസന്നകാലേ ഭവങ്ഗചിത്താനി ച സബ്ബാനി ഛദ്വാരികവീഥിചിത്താനി ച ചുതിചിത്തഞ്ച പുരേതരം ഉപ്പന്നാനി താനിയേവ അത്തനോ അത്തനോ വത്ഥൂനി നിസ്സായ ഉപ്പജ്ജന്തി. അയം വത്ഥുപുരേജാത നിസ്സയോ.
കതമോ പന വത്ഥാരമ്മണപുരേജാതനിസ്സയോ. യദാ അത്തനോ അജ്ഝത്തം വത്ഥുരൂപം ആരബ്ഭ യം രൂപം നിസ്സായ മമ മനോവിഞ്ഞാണം വത്തതി, ഏതം മമ ഏസോ ഹമസ്മി ഏസോ മേ അത്താതി ഏവം തണ്ഹാമാന ദിട്ഠീഹി ഗഹണവസേന വാ ഏതം അനിച്ചം ഏതം ദുക്ഖം ഏതം അനത്താതി ഏവം സമ്മസനവസേന വാ ആവജ്ജനാദീനി മനോദ്വാരികവീഥി ചിത്താനി പവത്തന്തി. തദാ തം തം വത്ഥുരൂപം പച്ചേകം തേസം നിസ്സയവത്ഥു ച ഹോതി തേസം ആരമ്മണഞ്ച. തസ്മാ തം തം ഹദയരൂപം തസ്സ തസ്സ ചിത്തുപ്പാദസ്സ വത്ഥാരമ്മണപുരേജാതപച്ചയോ ഹോതി. അയം വത്ഥാരമ്മണ പുരേജാതനിസ്സയോ. ഏവം നിസ്സയപച്ചയോ തിവിധോ ഹോതി.
ഇധ സുത്തന്തനിസ്സയോപി വത്തബ്ബോ. ഇമേ മനുസ്സാ വാ തിരച്ഛാനഗതാ വാ രുക്ഖാദയോ വാ മഹാപഥവിയം പതിട്ഠിതാ, മഹാ പഥവീ ച ഹേട്ഠാ മഹാഉദകക്ഖന്ധേ, മഹാഉദകക്ഖന്ധോ ച ഹേട്ഠാ മഹാവാതക്ഖന്ധേ, മഹാവാതക്ഖന്ധോ ച ഹേട്ഠാ അജടാകാസേ, മനുസ്സാ ഗേഹേസു, ഭിക്ഖൂ വിഹാരേസു, ദേവാ ദിബ്ബവിമാനേസൂതിആദിനാ സബ്ബം ലോകപ്പവത്തിം ഞത്വാ നിസ്സയപച്ചയോ വേദിതബ്ബോ. നിസ്സയപച്ചയദീപനാ നിട്ഠിതാ.