൯. ഉപനിസ്സയപച്ചയോ

തിവിധോ ഉപനിസ്സയപച്ചയോ, ആരമ്മണൂപനിസ്സയോ അനന്തരൂപനിസ്സയോ പകതൂപനിസ്സയോ. തത്ഥ ആരമ്മണൂപ നിസ്സയോ ആരമ്മണാധിപതിപച്ചയസദിസോ, അനന്തരൂപനിസ്സയോ അനന്തരപച്ചയസദിസോ.

കതമോ പകതൂപനിസ്സയോ. സബ്ബേപി അതീതാനാഗത പച്ചുപ്പന്നാ അജ്ഝത്തബഹിദ്ധാഭൂതാ ചിത്തചേതസികരൂപധമ്മാ ച നിബ്ബാനഞ്ച പഞ്ഞത്തി ച സബ്ബേസം പച്ചുപ്പന്നാനം ചിത്തചേതസികാനം ധമ്മാനം യഥാരഹം പകതൂപനിസ്സയോ.

തത്ഥ അതീതോ പരിനിബ്ബുതോ അമ്ഹാകം ബുദ്ധോ ച ധമ്മോ ച അരിയസാവകസങ്ഘോ ച സമ്മുതിസങ്ഘപരമ്പരാ ച അമ്ഹാകം പച്ഛിമ ജനാനം കുസലുപ്പത്തിയാ പകതൂപനിസ്സയപച്ചയോ. തഥാ ലോകേ അതീതാ കാലങ്കതാ മാതാപിതരോ ച ആചരിയാ ച പണ്ഡിതസമണബ്രാഹ്മണാ ച പാകടാ നാനാതിത്ഥാചരിയാ ച മഹിദ്ധികാ മഹാനുഭാവാ പോരാണകരാജാനോ ച പച്ഛിമകാനം ജനാനം കുസലുപ്പത്തിയാ വാ അകുസലുപ്പത്തിയാ വാ സുഖദുക്ഖുപ്പത്തിയാ വാ പകതൂപനിസ്സയോ. തഥാ ഹി തേ പച്ഛിമകാനം ജനാനം അത്ഥായ നാനാസദ്ധമ്മപഞ്ഞത്തിയോ വാ നാനാഅസദ്ധമ്മപഞ്ഞത്തിയോ വാ നാനാലോകൂപകരണാനി വാ പുരേ പട്ഠപേസും. പച്ഛിമജനാ ച തേഹി പട്ഠപിതേസു ദാനസീലാദിധമ്മേസു വാ ലോകചാരിത്ത കുലഗോത്തചാരിത്ത ധമ്മേസു വാ നാനാദിട്ഠിവാദേസു വാ നാനാകമ്മായതനസിപ്പായതന വിജ്ജാഠാനേസു വാ യഥാപട്ഠപിതേസു ഗാമനിഗമനഗരഖേത്തവത്ഥു തളാകപോക്ഖരണിആവാടാദീസു വാ ഗേഹരഥസകടനാവാ സമ്പോതസമ്ബന്ധാദീസു വാ ജാതരൂപരജതമണിമുത്താദീസു വാ ദായജ്ജം പടിപജ്ജന്താ ലോകേ വഡ്ഢന്തി.

അനാഗതോപി മേത്തേയ്യോ നാമ ബുദ്ധോ ച തസ്സ ധമ്മോ ച തസ്സ സങ്ഘോ ച ഏതരഹി ബഹുജ്ജനാനം പാരമിപുഞ്ഞപ്പവത്തിയാ പകതൂപനിസ്സയപച്ചയോ. തഥാ ഇമസ്മിം ഭവേ ച പച്ഛിമേ കാലേ പടിലഭിസ്സമാനാ ഇസ്സരിയട്ഠാനധനധഞ്ഞസമ്പത്തിയോ പുരിമേ കാലേ ഠിതാനം മഹാജനാനം നാനാഭിസങ്ഖാരുപ്പത്തിയാ പകതൂപനിസ്സയ പച്ചയോ. അനാഗതഭവേ ച അനുഭവിസ്സമാനാ ഭവസമ്പത്തി ഭോഗ സമ്പത്തിയോ മഗ്ഗഫലനിബ്ബാനസമ്പത്തിയോ ച ഏതരഹി പച്ചുപ്പന്നഭവേ ഠിതാനം ദാനസീലാദിപുഞ്ഞകിരിയുപ്പത്തിയാ പകതൂപനിസ്സയപച്ചയോ. യഥാ ഹി ലോകേ ഹേമന്തേ കാലേ ധഞ്ഞപ്ഫലാനി ലഭിസ്സാമാതി വസ്സികേ കാലേ കസ്സനവപ്പനകമ്മാനി ആരഭന്തി, കമ്മേ സിദ്ധേ തം തം ധനം ലഭിസ്സാമാതി പുബ്ബഭാഗേ തം തം വീരിയകമ്മം വാ തം തം പഞ്ഞാകമ്മം വാ ആരഭന്തി. തത്ഥ ധഞ്ഞപ്ഫലപ്പടിലാഭോ ച തം തം ധനപ്പടി ലാഭോച തം തം കമ്മാരമ്ഭസ്സ അനാഗതപകതൂപനിസ്സയപച്ചയോ തം തം കമ്മാരമ്ഭോ ച ധഞ്ഞപ്ഫലപ്പടിലാഭസ്സ ച തം തം ധനപ്പടി ലാഭസ്സ ച അതീതപകതൂപനിസ്സയപച്ചയോ. ഏവമേവ പച്ഛിമേ അനാഗതേ കാലേ നാനാകമ്മപ്ഫലാനി സമ്പസ്സന്താ പത്ഥയന്താ മഹാജനാ പുരിമേ പച്ചുപ്പന്നേ കാലേ നാനാപുഞ്ഞകമ്മാനി ആരഭന്തി. തത്ഥ പുഞ്ഞപ്ഫലാനി പുഞ്ഞകമ്മാനം അനാഗതപകതൂപനിസ്സയപച്ചയോ. പുഞ്ഞകമ്മാനി പുഞ്ഞപ്ഫലാനം അതീതപകതൂപനിസ്സയപച്ചയോ. തസ്മാ അനാഗതപകതൂപനിസ്സയോപി അതീതപകതൂപനിസ്സയോ വിയ അതിമഹന്തോ പച്ചയോ ഹോതി.

പച്ചുപ്പന്നാ ബുദ്ധായോ പച്ചയാ പച്ചുപ്പന്നാനം മനുസ്സദേവബ്രഹ്മാനം പച്ചുപ്പന്നാ മാതാപിതരോ പച്ചുപ്പന്നാനം പുത്തധീതാദീനം പച്ചുപ്പന്നപകതൂപ നിസ്സയോ നാമ. സോ സുപാകടോയേവ.

അജ്ഝത്തഭൂതാ പകതൂപനിസ്സയധമ്മാ നാമ ബുദ്ധാദീസു സവിഞ്ഞാണകസന്താനേസു ഉപ്പന്നാ പച്ചയധമ്മാ. ബഹിദ്ധാഭൂതാ പകതൂപനിസ്സയധമ്മാ നാമ സത്താനം പതിട്ഠാനഭൂതാ പഥവിപബ്ബതനദീ സമുദ്ദാദയോ തേസം തേസം സത്താനം ബഹൂപകാരാ അരഞ്ഞവനരുക്ഖ തിണപുബ്ബണ്ണാപരണ്ണാദയോ ചന്ദസൂരിയഗഹനക്ഖത്താദയോ വസ്സോദകഅഗ്ഗിവാതസീതഉണ്ഹാദയോ ച സബ്ബേപി തേ സത്താനം കുസലുപ്പത്തിയാ വാ അകുസലുപ്പത്തിയാ വാ സുഖുപ്പത്തിയാ വാ ദുക്ഖുപ്പത്തിയാ വാ ബലവപച്ചയാ ഹോന്തി.

ഇമേ ജനാ ദിട്ഠേവ ധമ്മേ പരിനിബ്ബായിസ്സാമാതി ബോധിപക്ഖിയ ധമ്മേ വാ ഭാവേന്തി, അനാഗതേ ബുദ്ധകാലേ പരിനിബ്ബായിസ്സാമാതി പാരമീധമ്മേ വാ പരിപൂരേന്തി. തത്ഥ നിബ്ബാനം തേസം ധമ്മാനം ഉപ്പത്തിയാ ബലവപച്ചയോ ഹോതി.

ലോകേ നാനാവോഹാരഭൂതാ നാമപഞ്ഞത്തിയോ ച ബുദ്ധ സാസനേ തിപിടകപരിയത്തിധമ്മഭൂതാ നാമപഞ്ഞത്തിയോ ച തേസം തേസം അത്ഥാനം ജാനനത്ഥായ ബലവപച്ചയോ.

തത്ഥ സങ്ഖതധമ്മാ നാമ പച്ചയേ സതി ഉപ്പജ്ജന്തി, അസതി നുപ്പജ്ജന്തി. ഉപ്പജ്ജിത്വാപി പച്ചയേ സതി തിട്ഠന്തി, അസതി ന തിട്ഠന്തി. തസ്മാ തേസം ഉപ്പത്തിയാ വാ ഠിതിയാ വാ പച്ചയോ നാമ ഇച്ഛിതബ്ബോ. നിബ്ബാനം പന പഞ്ഞത്തി ച അസങ്ഖതധമ്മാ ഹോന്തി അജാതിധമ്മാ അനുപ്പാദധമ്മാ നിച്ച ധമ്മാ ധുവധമ്മാ. തസ്മാ തേസം ഉപ്പാദായ വാ ഠിതിയാ വാ പച്ചയോ നാമ നത്ഥീതി.

കുസലോ കുസലസ്സ ഉപനിസ്സയോ. സദ്ധം ഉപനിസ്സായ ദാനം ദേതി, സീലം സമാദിയതീതിആദിനാ സുപാകടോ. തഥാ രാഗം ഉപനിസ്സായ പാണം ഹനതി, അദിന്നം ആദിയതീതിആദിനാ സപ്പായം ഉതും സപ്പായം ഭോജനം ഉപനിസ്സായ കായികം സുഖം പച്ചനുഭോതീതിആദിനാ ച അകുസലോ അകുസലസ്സ, അബ്യാകതോ അബ്യാകതസ്സ ഉപനിസ്സയോപി സുപാകടോ.

കുസലോ പന അകുസലസ്സപി ബലവൂപനിസ്സയോ. ദാനം ദത്വാ തേന ദാനേന അത്താനം ഉക്കംസേതി, പരം വമ്ഭേതി. തഥാ സീല സമ്പന്നോ ഹുത്വാ സമാധിസമ്പന്നോ ഹുത്വാ പഞ്ഞാസമ്പന്നോ ഹുത്വാ അത്താനം ഉക്കംസേതി, പരം വമ്ഭേതി.

കുസലോ അബ്യാകതസ്സപി ബലവൂപനിസ്സയോ. സബ്ബാനി ചതുഭൂമികകുസലകമ്മാനി വാ കമ്മപരിവാരാനി കുസലാനി വാ കാലന്തരേ ചതുഭൂമികാനം വിപാകാബ്യാകതാനം ബലവൂപനിസ്സയോ. ദാനപാരമിം പൂരേന്താ പൂരണകാലേ ബഹും കായികദുക്ഖം പച്ചനുഭവന്തി. തഥാ സീലപാരമിം നിക്ഖമപാരമിം പഞ്ഞാപാരമിം വീരിയപാരമിം ഖന്തിപാരമിം സച്ചപാരമിം അധിട്ഠാനപാരമിം മേത്താപാരമിം ഉപേക്ഖാ പാരമിം. ഏസേവ നയോ ഝാനഭാവനാ മഗ്ഗഭാവനാസുപി.

അകുസലോ കുസലസ്സപി ബലവൂപനിസ്സയോ. ഇധേകച്ചോ പാപം കത്വാ പച്ഛാ വിപ്പടിസാരീ ഹുത്വാ തസ്സ പാപസ്സ പഹാനായ ദാനസീലഝാനമഗ്ഗകുസലാനി സമ്പാദേതി. തം പാപം തേസം കുസലാനം ബലവൂപനിസ്സയോ.

അകുസലോ അബ്യാകതസ്സപി ബലവൂപനിസ്സയോ. ഇധ ബഹൂ ജനാ ദുച്ചരിതാനി കത്വാ ചതൂസു അപായേസു പതിത്വാ അപായദുക്ഖം പച്ചനുഭവന്തി. ദിട്ഠധമ്മേപി കേചി അത്തനോ വാ പരസ്സ വാ ദുച്ചരിതകമ്മ പച്ചയാ ബഹും ദുക്ഖം പച്ചനുഭവന്തി. കേചി ദുച്ചരിതകമ്മേന ധനം ലഭിത്വാ സുഖം പച്ചനുഭവന്തി. ബഹുജ്ജനാ രാഗമൂലകം ബഹും ദുക്ഖം പച്ചനുഭവന്തി, ദോസമൂലകം ദിട്ഠിമൂലകം മാനമൂലകന്തി.

അബ്യാകതോ കുസലസ്സപി ബലവൂപനിസ്സയോ. ധന സമ്പത്തിയാ ദാനം ദേതി, സീലം പൂരേതി, പഞ്ഞം പൂരേതി, ഭാവനാസപ്പായം ആവാസം വാ ലേണം വാ ഗുഹംവാ രുക്ഖം വാ അരഞ്ഞം വാ പബ്ബതം വാ ഗോചരഗാമം വാ ഉതുസപ്പായം വാ ആഹാരസപ്പായം വാ ലഭിത്വാ തം തം ഭാവനം ഭാവേതി.

അബ്യാകതോ അകുസലസ്സപി ബലവൂപനിസ്സയോ. ലോകേ ചക്ഖുസമ്പദം നിസ്സായ ബഹൂനി ദസ്സനമൂലാനി അകുസലാനി ഉപ്പജ്ജന്തി. ഏസ നയോ സോതസമ്പദാദീസു. തഥാ ഹത്ഥസമ്പദം പാദസമ്പദം സത്ഥസമ്പദം ആവുധസമ്പദന്തിആദിനാപി വത്തബ്ബോ. ഏവം ഉപനിസ്സയോ തിവിധോ ഹോതി.

ഇധ സുത്തന്തൂപനിസ്സയോപി വത്തബ്ബോ. കല്യാണമിത്തം ഉപ നിസ്സായ പാപമിത്തം ഉപനിസ്സായ ഗാമം ഉപനിസ്സായ അരഞ്ഞം ഉപനിസ്സായാതിആദിനാ ബഹൂസു ഠാനേസു ആഗതോ. അപി ച പഞ്ചനിയാമധമ്മാ സത്തലോക സങ്ഖാരലോക ഓകാസലോക സങ്ഖാതാനം തിണ്ണം ലോകാനം അവിച്ഛിന്നപ്പവത്തിയാ ബലവപച്ചയാ ഹോന്തി. അയഞ്ച അത്ഥോ നിയാമദീപനിയം അമ്ഹേഹി വിത്ഥാരതോ ദീപിതോതി.

കേനട്ഠേന ആരമ്മണൂപനിസ്സയോതി. അധിപതിഭൂതം ആരമ്മണമേവ ആരമ്മണികധമ്മാനം ബലവനിസ്സയട്ഠേന ആരമ്മണൂപ നിസ്സയോ.

കേനട്ഠേന അനന്തരൂപനിസ്സയോതി. പുരിമം അനന്തരചിത്തമേവ പച്ഛിമസ്സ അനന്തരചിത്തസ്സ ഉപ്പജ്ജനത്ഥായ ബലവനിസ്സയട്ഠേന അനന്തരൂപനിസ്സയോ. മാതാ വിയ പുരിമചിത്തം, പുത്തോ വിയ പച്ഛിമചിത്തം. യഥാ മാതാ അത്തനോ അനന്തരേ പുത്തസ്സ ഉപ്പജ്ജനത്ഥായ ബലവൂപ നിസ്സയോ ഹോതി, തഥാ പുരിമചിത്തം പച്ഛിമചിത്തസ്സ ഉപ്പജ്ജനത്ഥായാതി.

കേനട്ഠേന പകതൂപനിസ്സയോതി. പകതിയാവ ലോകേ പണ്ഡിതാനം പാകടോ ഉപനിസ്സയോ പകതൂപനിസ്സയോ.

ഏത്ഥ ച അനന്തരൂപനിസ്സയാനുഭാവോ അനന്തരചിത്തേ ഏവ ഫരതി. പകതൂപനിസ്സയാനുഭാവോ പന ദൂരേപി ഫരതിയേവ. തഥാ ഹി ഇമസ്മിം ഭവേ പുരിമേസു ദിവസേസു വാ മാസേസു വാ സംവച്ഛരേസു വാ ദിട്ഠസുതഘായിതസായിതഫുസിതവിഞ്ഞാതാനി ആരമ്മണാനി പച്ഛാതഥാരൂപേ പച്ചയേ സതി വസ്സസതേപി മനോദ്വാരേ ആപാതം ആഗച്ഛന്തി. ഇദം നാമ പുബ്ബേ മയാ ദിട്ഠം സുതന്തിആദിനാ സത്താ അനുസ്സരന്തി. ഓപപാതികസത്താ പന പുരിമഭവംപി അനുസ്സരന്തി. തഥാ മനുസ്സേസുപി അപ്പേകച്ചേ ജാതിസ്സരസഞ്ഞാലാഭിനോ. തഥാ പുബ്ബേ അനേകസതസഹസ്സേസു ദിട്ഠാദീസു വത്ഥൂസു പച്ഛാ ഏകസ്മിം ഖണേ ഏകം വത്ഥും ദിസ്വാ വാ സുത്വാ വാ തസ്മിം ഏവ ഖണേ ബഹൂസുപി തേസു മനോവിഞ്ഞാണസന്താനം ഫരമാനം പവത്തതീതി. ഉപനിസ്സയപച്ചയ ദീപനാ നിട്ഠിതാ.