൨. ആരമ്മണപച്ചയോ

കതമോ ആരമ്മണപച്ചയോ. സബ്ബേപി ചിത്തചേതസികാ ധമ്മാ സബ്ബേപി രൂപധമ്മാ സബ്ബംപി നിബ്ബാനം സബ്ബാപി പഞ്ഞത്തിയോ ആരമ്മണ പച്ചയോ. ന ഹി സോ നാമ ഏകോപി ധമ്മോ അത്ഥി, യോ ചിത്ത ചേതസികാനം ആരമ്മണം ന ഹോതി. സങ്ഖേപതോ പന ആരമ്മണം ഛബ്ബിധം ഹോതി രൂപാരമ്മണം സദ്ദാരമ്മണം ഗന്ധാരമ്മണം രസാരമ്മണം ഫോട്ഠബ്ബാരമ്മണം ധമ്മാരമ്മണന്തി.

കതമേ ധമ്മാ ആരമ്മണപച്ചയസ്സ പച്ചയുപ്പന്നാ. സബ്ബേപി ചിത്ത ചേതസികാധമ്മാ ആരമ്മണപച്ചയസ്സ പച്ചയുപ്പന്നാ. ന ഹി കിഞ്ചി ചിത്തം നാമ അത്ഥി, യം ചിത്തം ഭൂതേന വാ അഭൂതേന വാ ആരമ്മണേന വിനാ പവത്തതി.

തത്ഥ പച്ചുപ്പന്നം രൂപാരമ്മണം ദുവിധസ്സ ചക്ഖുവിഞ്ഞാണചിത്തസ്സ ആരമ്മണപച്ചയോ. പച്ചുപ്പന്നം സദ്ദാരമ്മണം ദുവിധസ്സ സോതവിഞ്ഞാണ ചിത്തസ്സ. പച്ചുപ്പന്നം ഗന്ധാരമ്മണം ദുവിധസ്സ ഘാനവിഞ്ഞാണചിത്തസ്സ. പച്ചുപ്പന്നം രസാരമ്മണം ദുവിധസ്സ ജിവ്ഹാവിഞ്ഞാണചിത്തസ്സ. പച്ചുപ്പന്നം തിവിധം ഫോട്ഠബ്ബാരമ്മണം ദുവിധസ്സ കായവിഞ്ഞാണചിത്തസ്സ. പച്ചുപ്പന്നാനി താനി പഞ്ചാരമ്മണാനി തിവിധസ്സ മനോധാതുചിത്തസ്സ ആരമ്മണപച്ചയോ. സബ്ബാനി താനി അതീതാനാഗതപച്ചുപ്പന്നാനി പഞ്ചാരമ്മണാനി വാ സബ്ബാനി തേകാലികാനി കാലവിമുത്താനി ധമ്മാരമ്മണാനി വാ ഛ സത്തതിവിധാനം മനോവിഞ്ഞാണചിത്താനം യഥാരഹം ആരമ്മണപച്ചയോ.

കേനട്ഠേന ആരമ്മണം, കേനട്ഠേന പച്ചയോതി. ചിത്ത ചേതസികേഹി ആലമ്ബിതബ്ബട്ഠേന ആരമ്മണം, ഉപകാരകട്ഠേന പച്ചയോതി.

ആലമ്ബിതബ്ബട്ഠേനാതി ചേത്ഥ ആലമ്ബണകിരിയാ നാമ ചിത്ത ചേതസികാനം ആരമ്മണഗ്ഗഹണകിരിയാ, ആരമ്മണുപാദാന കിരിയാ.

യഥാ ഹി ലോകേ അയോധാതും കാമേതി ഇച്ഛതീതി അത്ഥേന അയോകന്തകോ നാമ ലോഹധാതുവിസേസോ അത്ഥി. സോ അയോഖന്ധസമീപം സമ്പത്തോ തം അയോഖന്ധം കാമേന്തോ വിയ ഇച്ഛന്തോ വിയ അയോഖന്ധാഭിമുഖോ ചഞ്ചലതി. സയം വാ തം അയോഖന്ധം ഉപഗച്ഛതി. അയോഖന്ധം വാ അത്താഭിമുഖം ആകഡ്ഢതി, അയോഖന്ധോ തദഭിമുഖോ ചഞ്ചലതി, തം വാ ഉപഗച്ഛതി. അയം അയോകന്തകസ്സ ആലമ്ബണകിരിയാ നാമ. ഏവമേവ ചിത്തചേതസികാനം ആരമ്മണേസു ആലമ്ബണകിരിയാ ദട്ഠബ്ബാ. ന കേവലം ആരമ്മണേസു ആലമ്ബണ മത്തം ഹോതി. അഥ ഖോ ചിത്തചേതസികാ ധമ്മാ സത്തസന്താനേ ഉപ്പജ്ജമാനാ ഛസു ദ്വാരേസു ആരമ്മണാനം ആപാതാഗമനേ ഏവ ഖണേ ഖണേ ഉപ്പജ്ജന്തി. ഉപ്പജ്ജിത്വാ ച ഖണേ ഖണേ നിരുജ്ഝന്തി.

യഥാ തം ഭേരിതലേ ഭേരിസദ്ദാ ഉപ്പജ്ജമാനാ തത്ഥ തത്ഥ ഹത്ഥേന പഹരണകാലേ ഏവ ഖണേ ഖണേ ഉപ്പജ്ജന്തി, ഉപ്പജ്ജിത്വാ ച ഖണേ ഖണേ നിരുജ്ഝന്തി. വീണാസദ്ദാ ഉപ്പജ്ജമാനാ വീണാതന്തീസു തത്ഥ തത്ഥ വീണാദന്തകേന പഹരണകാലേ ഏവ ഖണേ ഖണേ ഉപ്പജ്ജന്തി, ഉപ്പജ്ജിത്വാ ച ഖണേ ഖണേ നിരുജ്ഝന്തീതി. നിദ്ദായന്തസ്സ ഭവങ്ഗചിത്തപ്പവത്തി കാലേപി പുബ്ബഭവേ മരണാസന്നകാലേ ഛസു ദ്വാരേസു ആപാത മാഗതാനി കമ്മ കമ്മനിമിത്ത ഗതിനിമിത്താനി ഏവ ഭവങ്ഗചിത്താനം ആരമ്മണപച്ചയോതി. ആരമ്മണപച്ചയദീപനാ നിട്ഠിതാ.