൧൬. ഇന്ദ്രിയപച്ചയോ

തിവിധോ ഇന്ദ്രിയപച്ചയോ സഹജാതിന്ദ്രിയപച്ചയോ പുരേ ജാതിന്ദ്രിയപച്ചയോ രൂപജീവിതിന്ദ്രിയപച്ചയോ.

തത്ഥ പന്നരസിന്ദ്രിയധമ്മാ സഹജാതിന്ദ്രിയപച്ചയോ നാമ, ജീവിതിന്ദ്രിയം മനിന്ദ്രിയം സുഖിന്ദ്രിയം ദുക്ഖിന്ദ്രിയം സോമനസ്സിന്ദ്രിയം ദോമനസ്സിന്ദ്രിയം ഉപേക്ഖിന്ദ്രിയം സദ്ധിന്ദ്രിയം വീരിയിന്ദ്രിയം സതിന്ദ്രിയം സമാധിന്ദ്രിയം പഞ്ഞിന്ദ്രിയം അനഞ്ഞാതഞ്ഞസ്സാമീതിന്ദ്രിയം അഞ്ഞിന്ദ്രിയം അഞ്ഞാതാവിന്ദ്രിയന്തി. തേഹി സഹജാതാ ചിത്തചേതസികധമ്മാ ച രൂപധമ്മാ ച തസ്സ പച്ചയുപ്പന്നാ.

പഞ്ചിന്ദ്രിയരൂപാനി പുരേജാതിന്ദ്രിയപച്ചയോ, ചക്ഖുന്ദ്രിയം സോതിന്ദ്രിയം ഘാനിന്ദ്രിയം ജിവ്ഹിന്ദ്രിയം കായിന്ദ്രിയം. പഞ്ചവിഞ്ഞാണചിത്ത ചേതസിക ധമ്മാ തസ്സ പച്ചയുപ്പന്നാ.

ഏകം രൂപജീവിതിന്ദ്രിയം രൂപജീവിതിന്ദ്രിയപച്ചയോ. സബ്ബാനി കമ്മജ രൂപാനി ജീവിതരൂപവജ്ജിതാനി തസ്സ പച്ചയുപ്പന്നാനി.

കേനട്ഠേന ഇന്ദ്രിയന്തി. ഇസ്സരിയട്ഠേന ഇന്ദ്രിയം. തത്ഥ കത്ഥ ഇസ്സരിയന്തി. അത്തനോ അത്തനോ പച്ചയുപ്പന്നേസു ധമ്മേസു ഇസ്സരിയം. കസ്മിം കസ്മിം കിച്ചേ ഇസ്സരിയന്തി. അത്തനോ അത്തനോ കിച്ചേ ഇസ്സരിയം. നാമജീവിതം സമ്പയുത്തധമ്മാനം ജീവനകിച്ചേ ഇസ്സരിയം. ജീവനകിച്ചേതി ആയുവഡ്ഢനകിച്ചേ, സന്തതിഠിതിയാ ചിരകാലഠിതികിച്ചേതി അത്ഥോ. മനിന്ദ്രിയം ആരമ്മണഗ്ഗഹണകിച്ചേ സമ്പയുത്തധമ്മാനം ഇസ്സരിയം. അവസേസോ ഇന്ദ്രിയട്ഠോ പുബ്ബേ ഇന്ദ്രിയയമകദീപനിയം വുത്തോയേവ.

ഏത്ഥ വദേയ്യ, ദ്വേ ഇത്ഥിന്ദ്രിയപുരിസിന്ദ്രിയധമ്മാ ഇന്ദ്രിയഭൂതാ സമാനാപി കസ്മാ ഇന്ദ്രിയപച്ചയേ വിസും ന ഗഹിതാതി. പച്ചയകിച്ചസ്സ അഭാവതോ. തിവിധഞ്ഹി പച്ചയകിച്ചം ജനനകിച്ചഞ്ച ഉപത്ഥമ്ഭനകിച്ചഞ്ച അനുപാലനകിച്ചഞ്ച. തത്ഥ യോ പച്ചയോ പച്ചയുപ്പന്നധമ്മസ്സ ഉപ്പാദായ പച്ചയോ ഹോതി, യസ്മിം അസതി പച്ചയുപ്പന്നോ ധമ്മോ ന ഉപ്പജ്ജതി, തസ്സ പച്ചയകിച്ചം ജനനകിച്ചം നാമ. യഥാ അനന്തരപച്ചയോ. യോ പച്ചയോ പച്ചയുപ്പന്നധമ്മസ്സ ഠിതിയാ ച വുഡ്ഢിയാ ച വിരുള്ഹിയാ ച പച്ചയോ ഹോതി, യസ്മിം അസതി പച്ചയുപ്പന്നോ ധമ്മോ ന തിട്ഠതി ന വഡ്ഢതി ന വിരൂഹതി, തസ്സ പച്ചയകിച്ചം ഉപത്ഥമ്ഭനകിച്ചം നാമ. യഥാ പച്ഛാജാതപച്ചയോ. യോ പച്ചയോ പച്ചയുപ്പന്നസ്സ ധമ്മസ്സ പവത്തിയാ പച്ചയോ ഹോതി, യേന വിനാ പച്ചയുപ്പന്നോ ധമ്മോ ചിരകാലം ന പവത്തതി, സന്തതി ഗമനം ഛിജ്ജതി, തസ്സ പച്ചയ കിച്ചം അനുപാലനകിച്ചം നാമ. യഥാ രൂപ ജീവിതിന്ദ്രിയപച്ചയോ. ഏതേ പന ദ്വേ ഇന്ദ്രിയധമ്മാ തേസു തീസു പച്ചയ കിച്ചേസു ഏകകിച്ചംപി നസാധേന്തി, തസ്മാ ഏതേ ദ്വേ ധമ്മാ ഇന്ദ്രിയ പച്ചയേ വിസും ന ഗഹിതാതി.

ഏതം സന്തേ ഏതേ ദ്വേ ധമ്മാ ഇന്ദ്രിയാതിപി ന വത്തബ്ബാതി. നോ ന വത്തബ്ബാ. കസ്മാ. ഇന്ദ്രിയകിച്ചസബ്ഭാവതോതി. കിം പന ഏതേസം ഇന്ദ്രിയകിച്ചന്തി. ലിങ്ഗനിമിത്തകുത്തആകപ്പേസു ഇസ്സരതാ ഇന്ദ്രിയ കിച്ചം. തഥാ ഹി യസ്സ പുഗ്ഗലസ്സ പടിസന്ധിക്ഖണേ ഇത്ഥിന്ദ്രിയരൂപം ഉപ്പജ്ജതി, തസ്സ സന്താനേ ചതൂഹി കമ്മാദീഹി പച്ചയേഹി ഉപ്പന്നാ പഞ്ചക്ഖന്ധ ധമ്മാ ഇത്ഥിഭാവായ പരിണമന്തി, സോ അത്തഭാവോ ഏകന്തേന ഇത്ഥിലിങ്ഗ ഇത്ഥിനിമിത്ത ഇത്ഥികുത്ത ഇത്ഥാകപ്പയുത്തോ ഹോതി, നോ അഞ്ഞഥാ. ന ച ഇത്ഥിന്ദ്രിയരൂപം തേ പഞ്ചക്ഖന്ധധമ്മേ ജനേതി, ന ച ഉപത്ഥമ്ഭതി, നാപി അനുപാലേതി, അഥ ഖോ തേ ധമ്മാ അത്തനോ അത്തനോ പച്ചയേഹി ഉപ്പജ്ജമാനാ ഏവഞ്ചേവഞ്ച ഉപ്പജ്ജന്തൂതി ആണം ഠപേന്തം വിയ തേസു അത്തനോ അനുഭാവം പവത്തേതി. തേ ച ധമ്മാ തഥേവ ഉപ്പജ്ജന്തി, നോ അഞ്ഞഥാതി. അയം ഇത്ഥിന്ദ്രിയരൂപസ്സ ഇത്ഥിലിങ്ഗാദീസു ഇസ്സരതാ. ഏസ നയോ പുരിസിന്ദ്രിയരൂപസ്സ പുരിസലിങ്ഗാദീസു ഇസ്സരതായം. ഏവം ഏതേ ദ്വേ ധമ്മാ ലിങ്ഗാദീസു ഇന്ദ്രിയകിച്ച സബ്ഭാവതോ ഇന്ദ്രിയാ നാമ ഹോന്തീതി.

ഹദയവത്ഥുരൂപം പന ദ്വിന്നം വിഞ്ഞാണധാതൂനം നിസ്സയവത്ഥുകിച്ചം സാധയമാനംപി താസു ഇന്ദ്രിയകിച്ചം ന സാധേതി. ന ഹി ഭാവിത ചിത്തസ്സ പുഗ്ഗലസ്സ ഹദയരൂപേ പസന്നേവാ അപ്പസന്നേ വാ ജാതേപി മനോവിഞ്ഞാണധാതുയോ തദനുവത്തികാ ഹോന്തീതി. ഇന്ദ്രിയ പച്ചയദീപനാ നിട്ഠിതാ.