പഞ്ചമ പരിച്ഛേദ

തതിയധമ്മസംഗീതി

൧. യാ മഹാകസ്സപാദീഹി, മഹാഥേരേഹി ആദിതോ;

കതാ സദ്ധമ്മ സംഗീതി, ഥേരിയാ’തി പവുച്ചതി.

൨. ഏകോ’വ ഥേരവാദോ സോ, ആദിവസ്സസതേ അഹു;

അഞ്ഞാചരിയവാദാതു, തതോ ഓരം അജായിസും.

൩. തേഹി സംഗീതികാരേഹി, ഥേരേഹി ദുതിയേഹി തേ;

നിഗ്ഗഹിതാ പാപഭിക്ഖൂ, സബ്ബേ ദസസഹസ്സകാ.

൪. അകംസാ’ചരിയവാദം തേ, മഹാസംഗീതിനാമകാ;

തതോ ഗോകുലികാ ജാതാ, ഏകബ്ബോഹാരികാപി ച.

൫. ഗോകുലികേഹി പണ്ണത്തി-വാദാ ബാഹുലികാപി ച;

ചേതിയവാദാ തേസ്വേവ, സമതാസങ്ഘികാ ഛ തേ.

൬. പുനാപി ഥേരവാദേഹി, മഹിംസാസകഭിക്ഖവോ;

വജ്ജീപുത്തകഭിക്ഖൂ ച, ദുവേ ജാതാ ഇമേ ഖലു.

൭. ജാതാ’ഥ ധമ്മുത്തരിയാ, ഭദ്രയാനികഭിക്ഖവോ;

ഛന്നാഗാരാ സമ്മിതിയാ, വജ്ജീപുത്തിയഭിക്ഖൂതി.

൮. മഹിംസാസകഭിക്ഖൂഹി, ഭിക്ഖൂ സബ്ബത്ഥ വാദിനോ;

ധമ്മഗുത്തിയഭിക്ഖൂ ച, ജാതാ ഖലു ഇമേ ദുവേ.

൯. ജാതാ സബ്ബത്ഥിവാദീഹി, കസ്സപിയാ തതോ പന;

ജാതാ സങ്കന്തികാ ഭിക്ഖൂ, സുത്തവാദാ തതോ പന.

൧൦. ഥേരവാദേന സഹ തേ, ഹോന്തി ദ്വാദസി’മേപി ച;

പുബ്ബേ വുത്തഛവാദാ ച, ഇതി അട്ഠാരസാ ഖിലാ.

൧൧. സത്തരസാപി ദുതിയേ, ജാതാ വസസ്സതേ ഇതി;

അഞ്ഞാചരിയവാദാ തു, തതോ ഓരമജായിസും.

൧൨. ഹേമതാ രാജഗിരിയാ, തഥാ സിദ്ധത്ഥികാപി ച;

പുബ്ബസേലിയഭിക്ഖൂ ച, തഥാ അപരസേലിയാ.

൧൩. വാജിരിയാ ഛ ഏതേഹി, ജമ്ബുദീപമ്ഹി ഭിന്നകാ;

ധമ്മരുചി ച സാഗലിയാ, ലംകാദീപമ്ഹി ഭിന്നകാ.

ആചരിയകുലവാദകഥാ നിട്ഠിതാ.

ധമ്മാസോകാഭിസേക

൧൪. കാളാസോകസ്സ പുത്താ തു, അഹേസും ദസഭാതികാ;

ബാവീസതിം തേ വസ്സാനി, രജ്ജം സമനുസാസിസും.

൧൫. നവ നന്ദാ തതോ ആസും, കമേനേവ നരാധിപാ;

തേ’പി ബാവീസവസ്സാനി, രജ്ജം സമനുസാസിസും.

൧൬. മോരിയാനം ഖത്തിയാനം, വംസേ ജാതം സിരിധരം;

ചന്ദഗുത്തോതി പഞ്ഞാതം, ചാണക്കോ ബ്രാഹ്മണോ തതോ.

൧൭. നവമം ധനനന്ദം തം, ഘാതേത്വാ ചണ്ഡകോധസാ;

സകലേ ജമ്ബുദീപസ്മിം, രജ്ജേ സമഭിസിഞ്ചീ സോ.

൧൮. സോ ചതുവീസവസ്സാനിം, രാജാ രജ്ജമകാരയി;

തസ്സ പുത്തോ ബിന്ദുസാരോ, അട്ഠവീസതി കാരയി.

൧൯. ബിന്ദുസാരസുതാ ആസും, സതം ഏകോ ച വിസ്സുതാ;

അസോകോ ആസി തേസം തു, പുഞ്ഞതേജോബലിദ്ധികോ.

൨൦. വേമാതികേ ഭാതരോ സോ, ഹന്ത്വാ ഏകൂനകം സതം;

സകലേ ജമ്ബുദീപസ്മിം, ഏകരജ്ജമപാപുണി.

൨൧. ജിനനിബ്ബാനതോ പച്ഛാ, പുരേ തസ്സാഭിസേകതോ;

സാട്ഠാരസം വസ്സസത-ദ്വയമേവം വിജാനിയ.

൨൨. പത്വാ ചതൂഹി വസ്സേഹി, ഏകരജ്ജം മഹായസോ;

പുരേ പാടലിപുത്തസ്മിം, അത്താനമഭിസേചയി.

൨൩. തസ്സാ’ഭിസേകേന സമം, ആകാസേ ഭൂമിയം തഥാ;

യോജനേ യോജനേ ആണാ, നിച്ചം പവത്തിതാ അഹു.

൨൪. അനോതത്തോ ദകാകാജേ, അട്ഠനേസും ദിനേ ദിനേ;

ദേവാ ദേവോ അകാ തേഹി, സംവിഭാഗം ജനസ്സച.

൨൫. നാഗലതാദന്തകട്ഠം, ആനേസും ഹിമവന്തതോ;

അനേകേസം സഹസ്സാനം, ദേവാ ഏവ പഹോനകം.

൨൬. അഗദാ’മലകഞ്ചേവ, തഥാഗദ ഹരിതകം;

തതോ’വ അമപക്കഞ്ച, വണ്ണഗന്ധരസുത്തമം.

൨൭. പഞ്ചവണ്ണാനി വത്ഥാനി, തത്ഥപുഞ്ജനപട്ടകം;

പീതഞ്ച ദിബ്ബപാനഞ്ച, ഛദ്ദന്തദഹതോ മരു.

൨൮. മരന്താ നഗരേ തസ്മിം, മിഗസൂകരപക്ഖിനോ;

ആഗന്ത്വാന മഹാനസം, സയമേവ മരന്തി ച.

൨൯. ഗാവോ തത്ഥ ചരാപേത്വാ, വജമാനേന്തി ദീപിനോ;

ഖേത്ത വത്ഥുതളാകാദിം, പാലേന്തി മിഗസൂകരാ.

൩൦. സുമനം പുപ്ഫപടകം, അഭുത്തം ദിബ്ബമുപ്പലം;

വിലേപനം അഞ്ജനഞ്ച, നാഗാനാഗാവിമാനതോ.

൩൧. സാലിവാഹസഹസ്സാനി, നവുതിം തു സുവാ പന;

ഛദ്ദന്തദഹതോയേവ, ആഹരിംസു ദിനേ ദിനേ.

൩൨. തേ സാലിനിത്ഥുസകണേ, അഖണ്ഡേത്വാന തണ്ഡുലേ;

അകംസു മൂസികാ തേഹി, ഭത്തം രാജകുലേ അഹു.

൩൩. അകംസു സസ്സതം തസ്സ, മധൂനി മധുമക്ഖികാ;

തഥാ കമ്മാരസാലാസു, അച്ഛാകൂടാനി പാതയും.

൩൪. കരവികാ സകുണികാ, മനുഞ്ഞമധുരസ്സരാ;

അകംസു തസ്സാ’ഗന്ത്വാന, രഞ്ഞോ മധുരവസ്സിതം.

൩൫. രാജാ’ഭിസിത്തോ സോ’സോകോ,

കുമാരം തിസ്സസവ്ഹയം;

കണിട്ഠം സംസോദരിയം, ഉപരജ്ജേ’ഭിസേചയി.

ധമ്മാസോകാഭിസേകോ നിട്ഠിതോ

നിഗ്രോധസാമണേര ദസ്സന

൩൬. പിതാ സട്ഠിസഹസ്സാനി, ബ്രാഹ്മണേ ബ്രഹ്മപക്ഖികേ;

ഭോജേസി സോപി തേയേവ, തീണി വസ്സാനി ഭോജയി.

൩൭. ദിസ്വാ’നുപസമം തേസം, അസോകോ പരിവേസനേ;

വിചേയ്യ ദാനം ദസ്സന്തി, അമച്ചേ സന്നിയോജിയ.

൩൮. ആണാപയിത്വാ മതിമാ, നാനാപാസണ്ഡികേ വിസും;

വീമംസിത്വാ നിസജ്ജായ, ഭോജാപേത്വാ വിസജ്ജയി.

൩൯. കാലേ വാതായനഗതോ, സന്തം രച്ഛാഗതം യതിം;

നിഗ്രോധസാമണേരം സോ, ദിസ്വാ ചിത്തം പസാദയി.

൪൦. ബിന്ദുസാരസ്സ പുത്താനം, സബ്ബേസം ജേട്ഠഭാതുനോ;

സുമനസ്സ കുമാരസ്സ, പുത്തോ സോ ഹി കുമാരകോ.

൪൧. അസോകോ പിതരാ ദിന്നം, രജ്ജമുജ്ജേനിയഞ്ഹി സോ;

ഹിത്വാ’ഗതോ പുപ്ഫപുരം, ബിന്ദുസാരേ ഗിലാനകേ.

൪൨. കത്വാ പുരം സകായത്തം, മതേ പിതരി ഭാതരം;

ഘാതേത്വാ ജേട്ഠകം രജ്ജം, അഗ്ഗഹേസി പുരേ വരേ.

൪൩. സുമനസ്സ കുമാരസ്സ, ദേവീ തന്നാമികാ തതോ;

ഗബ്ഭിനീ നിക്ഖമിത്വാന, പാചിനദ്വാരതോ ബഹി.

൪൪. ചണ്ഡാലഗാമ മഗമാ, തത്ഥ നിഗ്രോധദേവതാ;

തമാലപിയനാമേന, മാ പത്വാ ഘരകം അദാ.

൪൫. തദഹേ’വ വരം പുത്തം, വിജായിത്വാ സുതസ്സ സാ;

നിഗ്രോധോതി അകാ നാമം, ദേവതാ നുഗ്ഗഹാനുഗാ.

൪൬. ദിസ്വാ തം ജേട്ഠചണ്ഡാലോ, അത്തനോ സാമിനിം വിയ;

മഞ്ഞന്തോ തം ഉപട്ഠാസി, സത്തവസ്സാനി സാധുകം.

൪൭. തം മഹാവരുണോ ഥേരോ, തദാ ദിസ്വാ കുമാരകം;

ഉപനിസ്സയ സമ്പന്നം, അരഹാ പുച്ഛി മാതരം.

൪൮. പബ്ബാജേസി ഖുരഗ്ഗേ സോ, അരഹത്തമപാപുണി;

ദസ്സനായോ’പ ഗച്ഛന്തോ, സോ തതോ മാതുദേവിയാ.

൪൯. ദക്ഖിണേന ച ദ്വാരേന, പവിസിത്വാ പുരുത്തമം;

തം ഗാമഗാമിമഗ്ഗേന, യാതി രാജങ്ഗണേ തദാ.

൫൦. സന്തായ ഇരിയാ യസ്മിം, പസീദി സമഹീപതി;

പുബ്ബേ’വ സന്നിവാസേന, പേമം തസ്മിം അജായഥ.

൫൧. പുബ്ബേ കിര തയോ ആസും, ഭാതരോ മധു വാണിജാ;

ഏകോ മധും വിക്കിണാതി, ആഹരന്തി മധും ദുവേ.

൫൨. ഏകോ പച്ചേകസമ്ബുദ്ധോ, വണരോഗാതുരോ അഹു;

അഞ്ഞോ പച്ചേകസമ്ബുദ്ധോ, തദത്ഥം മധുവത്ഥികോ.

൫൩. പിണ്ഡചാരികവത്തേന, നഗരം പാവിസീ തദാ;

തിത്ഥം ജലത്ഥം ഗച്ഛന്തി, ഏകാ ചേടീ തമദ്ദസ.

൫൪. പുച്ഛിത്വാ മധുകാമത്തം, ഞത്വാ ഹത്ഥേന ആദിസി;

ഏസോ മധ്വാപണോ ഭന്തേ, തത്ഥ ഗച്ഛാ’തി അബ്രവി.

൫൫. തത്ഥ പത്തസ്സ ബുദ്ധസ്സ, വാണിജോ സോ പസാദവാ;

വിസ്സന്ദയന്തോ മുഖതോ, പത്തപുരം മധും അദാ.

൫൬. പുണ്ണഞ്ച ഉപ്പതന്തഞ്ച, പതിതഞ്ച മഹീതലേ;

ദിസ്വാ മധും പസന്നോ സോ, ഏവം പണിദഹീ തദാ.

൫൭. ജമ്ബുദീപേ ഏകരജ്ജം, ദാനേനാ’നേന ഹോതു മേ;

ആകാസേ യോജനേ ആണാ, ഭൂമിയം യോജനേതി ച.

൫൮. ഭാതരേ ആഗതേ ആഹ, ഏദിസസ്സ മധും അദം;

അനുമോദഥ തുമ്ഹേ തം, തുമ്ഹാകഞ്ച യതോ മധു.

൫൯. ജേട്ഠോ ആഹ അതുട്ഠോ സോ,

ചണ്ഡാലോ നൂന സോസിയം;

നിവാസേന്തീതി ചണ്ഡാലാ,

കാസായാനി സദാ ഇതി.

൬൦. മജ്ഝോ പച്ചേകബുദ്ധം തം, ഖിപപാരണ്ണവേ ഇതി;

പത്തിദാനവചോ തസ്സ, സുത്വാ തേ ചാനുമോദിസും.

൬൧. ആപണാ ദേസികം യാതു, ദേവിത്തം തസ്സ പത്ഥയി;

ആദിസ്സമാനസന്ധി ച, രൂപം അതിമനോരമം.

൬൨. അസോകോ മധുദോ’സന്ധി-മിത്താദേവീ തു ചേടികാ;

ചണ്ഡാലവാദീ നിഗ്രോധോ, തിസ്സോ സോ പാരവാദികോ.

൬൩. ചണ്ഡാലവാദീ ചണ്ഡാല-ഗാമേ ആസി യതോ തു സോ;

പത്ഥേസി മോക്ഖം മോക്ഖഞ്ച, സത്ത വസ്സോവ പാപുണി.

൬൪. നിവിട്ഠപേമോ തസ്മിം സോ, രാജാ’തി തുരിതോ തതോ;

പക്കോസാപേസി തം സോ തു, സന്തവുത്തീ ഉപാഗമി.

൬൫. നിസിദ താതാ’നുരൂപേ, ആസനേ താ’ഹ ഭൂപതി;

അദിസ്വാ ഭിക്ഖുമഞ്ഞം സോ, സീഹാസനമുപാഗമി.

൬൬. തസ്മിം പല്ലങ്കമായാതേ, രാജാഇതി വിചിന്തയി;

അജ്ജാ’യം സാമണേരോ മേ, ഘരേ ഹേസ്സതി സാമികോ.

൬൭. ആലമ്ബിത്വാ കരം രഞ്ഞോ, സോ പല്ലങ്കേ സമാരുഹി;

നിസീദി രാജപല്ലങ്കേ, സേതച്ഛത്തസ്സ ഹേട്ഠതോ.

൬൮. ദിസ്വാ തഥാ നിസിന്നം തം, അസോകോ സോ മഹീപതി;

സമ്ഭാവേത്വാന ഗുണതോ, തുട്ഠോ’തീവ തദാ അഹു.

൬൯. അത്തനോ പടിയത്തേന, ഖജ്ജഭോജ്ജേന തപ്പിയ;

സമ്ബുദ്ധദേസിതം ധമ്മം, സാമണേരമപുച്ഛിതം.

൭൦. തസ്സ’പ്പമാദവഗ്ഗം സോ, സാമണേരോ അഭാസഥ;

തം സുത്വാ ഭൂമിപാലോ സോ, പസന്നോ ജിനസാസനേ.

൭൧. അട്ഠ തേ നിച്ചഭത്താനി, ദമ്മി താതാ’തി ആഹ തം;