സുജനകണ്ഡ

൧൭൬. സദ്ധാസീലാദിധമ്മേഹി, സപ്പന്നോ സേട്ഠമാനുസോ;

വുത്തോ ബുദ്ധാദിസന്തേഹി, സാധുസപ്പുരിസോ ഇതി.

സദ്ദാധനം സീലധനം, ഹിരീഓത്തപ്പിയം ധനം;

സുതധനഞ്ച ചാഗോ ച, പഞ്ഞാ വേ സത്തമം ധനം.

യസ്സ ഏതേ ധനാ അത്ഥി, ഇത്ഥിയാ പുരിസസ്സ വാ;

അദലിദ്ദോതി തം ആഹു, അമോഘം തസ്സ ജീവിതം.

തസ്മാ സദ്ധഞ്ച സീലഞ്ച, പസാദം ധമ്മദസ്സനം;

അനുയുഞ്ജേഥ മേധാവീ, സരം ബുദ്ധാനസാസനം.

൧൭൭. സബ്ഭിരേവ സമാസേഥ, സബ്ഭി കുബ്ബേഥ സന്ഥവം;

സതം സദ്ധമ്മമഞ്ഞായ, സേയ്യോ ഹോതി ന പാപിയോ.

൧൭൮. ചജ ദുജ്ജനസംസഗ്ഗം, ഭജ സാധുസമാഗമം;

കര പുഞ്ഞമഹോരത്തം, സര നിച്ചമനിച്ചതം.

൧൭൯. യോ വേ കതഞ്ഞൂ കതവേദീ ധീരോ,

കല്യാണമിത്തോ ദള്ഹഭത്തി ച ഹോതി;

ദുക്ഖിതസ്സ സക്കച്ച കരോതി കിച്ചം,

തഥാവിധം സപ്പുരിസം വദന്തി.

൧൮൦. മാതാപേത്തിഭരം ജന്തും, കുലേ ജേട്ഠാപചായിനം;

സണ്ഹം സഖിലസമ്ഭാസം, പേസുണേയ്യപ്പഹായിനം.

൧൮൧. മച്ഛേരവിനയേ യുത്തം, സച്ചം കോധാഭിഭും നരം;

തം വേ ദേവാ താവതിംസാ, ആഹു ‘‘സപ്പുരിസോ’’ഇതി.

൧൮൨. കുലജാതോ കുലപുത്തോ, കുലവംസസുരക്ഖതോ;

അത്തനാ ദുക്ഖപ്പത്തോപി, ഹീനകമ്മം ന കാരയേ.

൧൮൩. ഉദേയ്യ ഭാണു പച്ഛിമേ, നമേയ്യ മേരുഅദ്ദിപി;

സീതലം യദി നരഗ്ഗി, പബ്ബതഗ്ഗേ ച ഉപ്പലം;

വികസേ ന വിപരിതാ, സാധുവാചാ കുദാചനം.

൧൮൪. സുഖാ രുക്ഖസ്സ ഛായാവ, തതോ ഞാതിമാതാപിതു;

തതോ ആചേരസ്സ രഞ്ഞോ, തതോ ബുദ്ധസ്സനേകധാ.

൧൮൫. ഭമരാ പുപ്ഫമിച്ഛന്തി, ഗുണമിച്ഛന്തി സജ്ജനാ;

മക്ഖികാ പൂതിമിച്ഛന്തി, ദോസമിച്ഛന്തി ദുജ്ജനാ.

൧൮൬. മാതുഹീനോ ദുബ്ഭാസോ ഹി, പിതുഹീനോ ദുക്കിരിയോ;

ഉഭോ മാതുപിതുഹീനാ, ദുബ്ഭാസാ ച ദുക്കിരിയാ.

൧൮൭. മാതുസേട്ഠോ സുഭാസോ ഹി, പിതുസേട്ഠോ സുകിരിയോ;

ഉഭോമാതു പിതുസേട്ഠാ, സുഭാസാ ച സുകിരിയാ.

൧൮൮. സുനഖോ സുനഖം ദിസ്വാ, ദന്തം ദസ്സേതി ഹിംസിതും;

ദുജ്ജനോ സുജനം ദിസ്വാ, രോസയം ഹിംസമിച്ഛതി.

൧൮൯. ന ച വേഗേന കിച്ചാനി, കത്തബ്ബാനി കുദാചനം;

സഹസാ കാരിതം കമ്മം, ബാലോ പച്ഛാനുതപ്പതി.

൧൯൦. കോധം വധിത്വാ ന കദാചി സോചതി,

മക്ഖപ്പഹാനം ഇസയോ വണ്ണയന്തി;

സബ്ബേസം വുത്തം ഫരുസം ഖമേഥ,

ഏതം ഖന്തിം ഉത്തമമാഹു സന്തോ.

൧൯൧. ദുക്ഖോ നിവാസോ സമ്ബാധേ, ഠാനേ അസുചീസങ്കതേ;

തതോ അരിമ്ഹി അപ്പിയേ, തതോപി അകതഞ്ഞുനാ.

൧൯൨. ഓവദേയ്യാ’നുസാസേയ്യ, അസബ്ഭാ ച നിവാരയേ;

സതഞ്ഹി സോ പിയോ ഹോതി, അസതം ഹോതിഅപ്പിയോ.

൧൯൩. ഉത്തമത്തനിവാതേന, കക്ഖളം മുദുനാ ജയേ;

നീചം അപ്പകദാനേന, വായാമേന സമം ജയേ.

൧൯൪. ന വിസം വിസമിച്ചാഹ, ധനം സങ്ഘസ്സ ഉച്ചതേ;

വിസം ഏകംവ ഹനതി, ഹനതി സങ്ഘസ്സ സബ്ബം.

൧൯൫. ധനമപ്പമ്പി സാധൂനം, കൂപേ വാരിവ നിസ്സയോ;

ബഹുംഅപി അസാധൂനം, ന ച വാരിവ അണ്ണവേ.

൧൯൬. അപത്ഥേയ്യം ന പത്ഥേയ്യ, അചിന്തേയ്യം ന ചിന്തയേ;

ധമ്മമേവ സുചിന്തേയ്യ, കാലം മോഘം ന ഇച്ഛയേ.

൧൯൭. അചിന്തിതമ്പി ഭവതി, ചിന്തിതമ്പി വിനസ്സതി;

ന ഹി ചിന്താമയാ ഭോഗാ, ഇത്ഥിയാ പുരിസസ്സ വാ.

൧൯൮. അസന്തസ്സ പിയോ ഹോതി, സന്തേ ന കുരുതേ പിയം;

അസതം ധമ്മം രോചേതി, തം പരാഭവതോ മുഖം.

൧൯൯. ഗുണാ കുബ്ബന്തി ദൂതത്തം, ദൂരേപി വസതം സതം;

കേതകേ ഗന്ധം ഘായിത്വാ, ഗച്ഛന്തി ഭമരാ സയം.

൨൦൦. പുബ്ബജാതികതം കമ്മം, തം കമ്മമീതി കഥ്യതേ;

തസ്മാ പുരിസാകാരേനം, യതം കരേ അതന്ദിതോ.

൨൦൧. മത്തികപിണ്ഡതോ കത്താ, കുരുതേ യം യദിച്ഛതി;

ഏവമത്തകതം കമ്മം, മാണവോ പടിപജ്ജതേ.

൨൦൨. ഉട്ഠായോട്ഠായ ബോധേയ്യം, മഹബ്ഭയ മുപട്ഠിതം;

മരണബ്യാധിസോകാനം, കിമജ്ജ നിപതിസ്സതി.

൨൦൩. പാണാ യഥാത്തനോഭിട്ഠാ, ഭൂതാനമപി തേ തഥാ;

അത്തോപമേന ഭൂതേസു, ദയം കുബ്ബന്തി സാധവോ.

സബ്ബേ തസന്തി ദണ്ഡസ്സ, സബ്ബേ ഭായന്തി മച്ചുനോ;

അത്താനം ഉപമം കത്വാ, ന ഹനേയ്യ ന ഘാതയേ.

൨൦൪. ബാലോ വാ യദി വാ വുദ്ധോ, യുവാ വാ ഗേഹമാഗതോ;

തസ്സ പൂജാ വിധാതബ്ബാ, സബ്ബസ്സാഭ്യാഗതോ ഗരു.

൨൦൫. ആകിണ്ണോപി അസന്തേഹി, അസംസട്ഠോവ ഭദ്ദകോ;

ബഹുനാ സന്നജാതേന, ഗച്ഛേന ഉബ്ബത്തേനിധ.