൬. ആഖ്യാതകപ്പ

പഠമകണ്ഡ

(ക)

ആഖ്യാതസാഗരമഥജ്ജതനീതരങ്ഗം,

ധാതുജ്ജലം വികരണാഗമകാലമീനം;

ലോപാനുബന്ധരിയമത്ഥവിഭാഗതീരം,

ധീരാ തരന്തി കവിനോ പുഥുബുദ്ധിനാവാ.

(ഖ)

വിചിത്തസങ്ഖാരപരിക്ഖിതം ഇമം,

ആഖ്യാതസദ്ദം വിപുലം അസേസതോ;

പണമ്യ സമ്ബുദ്ധമനന്തഗോചരം,

സുഗോചരം യം വദതോ സുണാഥ മേ.

(ഗ)

അധികാരേ മങ്ഗലേ ചേവ, നിപ്ഫന്നേ ചാവധാരണേ;

അനന്തരേ ച പാദാനേ, അഥസദ്ദോ പവത്തതി.

൪൧൬. , ൪൨൯. അഥ പുബ്ബാനി വിഭത്തീനം ഛ പരസ്സപദാനി.

അഥ സബ്ബാസം വിഭത്തീനം യാനി യാനി പുബ്ബകാനി ഛ പദാനി, താനി താനി പരസ്സപദസഞ്ഞാനി ഹോന്തി.

തം യഥാ? തി അന്തി, സി ഥ, മി മ.

പരസ്സപദമിച്ചനേന ക്വത്ഥോ? കത്തരി പരസ്സപദം.

൪൦൭. , ൪൩൯. പരാണ്യത്തനോപദാനി.

സബ്ബാസം വിഭത്തീനം യാനി യാനി പരാനി ഛ പദാനി. താനി താനി അത്തനോപദസഞ്ഞാനി ഹോന്തി.

തം യഥാ? തേ അന്തേ, സേ വ്ഹേ, ഏ മ്ഹേ.

അത്തനോപദമിച്ചനേന ക്വത്ഥോ? അത്തനോപദാനി ഭാവേ ച കമ്മനി.

൪൦൮. , ൪൩൧. ദ്വേ ദ്വേ പഠമ മജ്ഝിമുത്തമപുരിസാ.

താസം സബ്ബാസം വിഭത്തീനം പരസ്സപദാനം, അത്തനോപദാനഞ്ച ദ്വേ ദ്വേ പദാനി പഠമമജ്ഝിമുത്തമപുരിസസഞ്ഞാനി ഹോന്തി.

തം യഥാ? തി അന്തി ഇതി പഠമപുരിസാ, സി ഥ ഇതി മജ്ഝിമപുരിസാ, മി മ ഇതി ഉത്തമപുരിസാ. അത്തനോപദാനമ്പി തേ അന്തേ ഇതി പഠമപുരിസാ, സേ വ്ഹേ ഇതി മജ്ഝിമപുരിസാ, ഏ മ്ഹേ ഇതി ഉത്തമപുരിസാ. ഏവം സബ്ബത്ഥ.

പഠമമജ്ഝിമുത്തമപുരിസമിച്ചനേന ക്വത്ഥോ? നാമമ്ഹി പയുജ്ജമാനേപി തുല്യാധികരണേ പഠമോ, തുമ്ഹേ മജ്ഝിമോ, അമ്ഹേ ഉത്തമോ.

൪൦൯. , ൪൪൧. സബ്ബേസമേകാഭിധാനേ പരോ പുരിസോ.

സബ്ബേസം തിണ്ണം പഠമമജ്ഝിമുത്തമ പുരിസാനം ഏകാഭിധാനേ പരോ പുരിസോ ഗഹേതബ്ബോ.

സോ ച പഠതി, ത്വഞ്ച പഠസി, തുമ്ഹേ പഠഥ. സോ ച പചതി, ത്വഞ്ച പചസി. തുമ്ഹേ പചഥ. ഏവം സേസാസു വിഭത്തീസു പരോ പുരിസോ യോജേതബ്ബോ.

൪൧൦. , ൪൩൨. നാമമ്ഹി പയുജ്ജമാനേപി തുല്യാധികരണേ പഠമോ.

നാമമ്ഹി പയുജ്ജമാനേപി അപ്പയുജ്ജമാനേപി തുല്യാധികരണേ പഠമപുരിസോ ഹോതി.

സോ ഗച്ഛതി, തേ ഗച്ഛന്തി.

അപ്പയുജ്ജമാനേപി – ഗച്ഛതി, ഗച്ഛന്തി.

തുല്യാധികരണേതി കിമത്ഥം? തേന ഹഞ്ഞസേ ത്വം ദേവദത്തേന.

൪൧൧. , ൪൩൬. തുമ്ഹേ മജ്ഝിമോ.

തുമ്ഹേ പയുജ്ജമാനേപി അപ്പയുജ്ജമാനേപി തുല്യാധികരണേ മജ്ഝിമപുരിസോ ഹോതി.

ത്വം യാസി, തുമ്ഹേ യാഥ.

അപ്പയുജ്ജമാനേപി – യാസി, യാഥ.

തുല്യാധികരണേതി കിമത്ഥം? തയാ പച്ചതേ ഓദനോ.

൪൧൨. , ൪൩൭. അമ്ഹേ ഉത്തമോ.

അമ്ഹേ പയുജ്ജമാനേപി അപ്പയുജ്ജമാനേപി തുല്യാധികരണേ ഉത്തമപുരിസോ ഹോതി.

അഹം യജാമി, മയം യജാമ.

അപ്പയുജ്ജമാനേപി – യജാമി, യജാമ.

തുല്യാധികരണേതി കിമത്ഥം? മയാ ഇജ്ജതേ ബുദ്ധോ.

൪൧൩. , ൪൨൭. കാലേ.

‘‘കാലേ’’ ഇച്ചേതം അധികാരത്ഥം വേദിതബ്ബം.

൪൧൪. , ൪൨൮. വത്തമാനാ പച്ചുപ്പന്നേ.

പച്ചുപ്പന്നേ കാലേ വത്തമാനാവിഭത്തി ഹോതി.

പാടലിപുത്തം ഗച്ഛതി, സാവത്ഥിം പവിസതി.

൪൧൫. , ൪൫൧. ആണത്യാ സിട്ഠേ’നുത്തകാലേ പഞ്ചമീ.

ആണത്യത്ഥേ ച ആസീസത്ഥേ ച അനുത്തകാലേ പഞ്ചമീ വിഭത്തി ഹോതി.

കരോതു കുസലം, സുഖം തേ ഹോതു.

൪൧൬. , ൪൫൪. അനുമതിപരികപ്പത്ഥേസു സത്തമീ.

അനുമത്യത്ഥേ ച പരികപ്പത്ഥേ ച അനുത്തകാലേ സത്തമീ വിഭത്തി ഹോതി.

ത്വം ഗച്ഛേയ്യാസി, കിമഹം കരേയ്യാമി.

൪൧൭. , ൪൬൦. അപച്ചക്ഖേ പരോക്ഖാതീതേ.

അപച്ചക്ഖേ അതീതേ കാലേ പരോക്ഖാവിഭത്തി ഹോതി.

സുപിനേ കിലമാഹ, ഏവം കില പോരാണാഹു.

൪൧൮. , ൪൫൬. ഹിയ്യോപഭുതി പച്ചക്ഖേ ഹിയ്യത്തനീ.

ഹിയ്യോപഭുതി അതീതേ കാലേ പച്ചക്ഖേ വാ അപച്ചക്ഖേ വാ ഹിയ്യത്തനീ വിഭത്തി ഹോതി.

സോ അഗമാ മഗ്ഗം, തേ അഗമൂ മഗ്ഗം.

൪൧൯. , ൪൬൯. സമീപേ’ജ്ജതനീ.

അജ്ജപ്പഭുതി അതീതേ കാലേ പച്ചക്ഖേ വാ അപച്ചക്ഖേ വാ സമീപേ അജ്ജതനീവിഭത്തി ഹോതി.

സോ മഗ്ഗം അഗമീ, തേ മഗ്ഗം അഗമും.

൪൨൦. , ൪൭൧. മായോഗേ സബ്ബകാലേ ച.

ഹിയ്യത്തനീഅജ്ജതനീഇച്ചേതാ വിഭത്തിയോ യദാ മായോഗാ, തദാ സബ്ബകാലേ ച ഹോന്തി.

മാ ഗമാ, മാ വചാ, മാ ഗമീ, മാ വചീ.

ചഗ്ഗഹണേന പഞ്ചമീവിഭത്തിപി ഹോതി. മാ ഗച്ഛാഹി.

൪൨൧. , ൪൭൩. അനാഗതേ ഭവിസ്സന്തീ.

അനാഗതേ കാലേ ഭവിസ്സന്തീ വിഭത്തി ഹോതി.

സോ ഗച്ഛിസ്സതി, കരിസ്സതി. തേ ഗച്ഛിസ്സന്തി, കരിസ്സന്തി.

൪൨൨. , ൪൭൫. ക്രിയാതിപന്നേ’തീതേ കാലാതിപത്തി.

ക്രിയാതിപന്നമത്തേ അതീതേ കാലേ കാലാതിപത്തി വിഭത്തി ഹോതി.

സോ ചേ തം യാനം അലഭിസ്സാ, അഗച്ഛിസ്സാ. തേ ചേ തം യാനം അലഭിസ്സംസു, അഗച്ഛിസ്സംസു.

൪൨൩. , ൪൨൬. വത്തമാനാ തി അന്തി, സി ഥ, മി മ, തേ അന്തേ, സേ വ്ഹേ, ഏ മ്ഹേ.

വത്തമാനാ ഇച്ചേസാ സഞ്ഞാ ഹോതി തി അന്തി, സി ഥ, മി മ, തേ അന്തേ, സേ വ്ഹേ, ഏ മ്ഹേ ഇച്ചേതേസം ദ്വാദസന്നം പദാനം.

വത്തമാനാ ഇച്ചനേന ക്വത്ഥോ? വത്തമാനാ പച്ചുപ്പന്നേ.

൪൨൪. , ൪൫൦. പഞ്ചമീ തു അന്തു, ഹിഥ, മിമ, തം അന്തം, സ്സു വ്ഹോ, ഏ ആമസേ.

പഞ്ചമീഇച്ചേസാ സഞ്ഞാ ഹോതി തു അന്തു, ഹി ഥ, മിമ, തം അന്തം, സ്സു വ്ഹോ, ഏ ആമസേ ഇച്ചേതേസം ദ്വാദസന്നം പദാനം.

പഞ്ചമീഇച്ചനേന ക്വത്ഥോ? ആണത്യാസിട്ഠേ, നുത്തകാലേ പഞ്ചമീ.

൪൨൫. , ൪൫൩. സത്തമീ ഏയ്യ ഏയ്യും, ഏയ്യാ സി ഏയ്യാ ഥ, ഏയ്യാമി ഏയ്യാമ, ഏഥ ഏരം, ഏഥോ ഏയ്യാവ്ഹോ, ഏയ്യം ഏയ്യാമ്ഹേ.

സത്തമീ ഇച്ചേസാ സഞ്ഞാ ഹോതി ഏയ്യ ഏയ്യും, ഏയ്യാസി ഏയ്യാഥ, ഏയ്യാമി ഏയ്യാമ, ഏഥ ഏരം, ഏഥോ, ഏയ്യാവ്ഹോ, ഏയ്യം ഏയ്യാമ്ഹേ ഇച്ചേതേസം ദ്വാദസന്നം പദാനം.

സത്തമീ ഇച്ചനേന ക്വത്ഥോ? അനുമതിപരികപ്പത്ഥേസു സത്തമീ.

൪൨൬. , ൪൫൯. പരോക്ഖാ അഉ ഏത്ഥ, അംമ്ഹ, ത്ഥരേ, ത്ഥോ വ്ഹോ, ഇം മ്ഹേ.

പരോക്ഖാ ഇച്ചേസാ സഞ്ഞാ ഹോതി അ ഉ, ഏത്ഥ, അം മ്ഹ, ത്ഥ രേ ത്ഥോ വ്ഹോ, ഇം മ്ഹേ ഇച്ചേതേസം ദ്വാദസന്നം പദാനം.

പരോക്ഖാ ഇച്ചനേന ക്വത്ഥോ? അപച്ചക്ഖേ പരോക്ഖാതീതേ.

൪൨൭. , ൪൫൫. ഹിയ്യത്തനീ ആഊ, ഓത്ഥ, അംമ്ഹാ, ത്ഥത്ഥും, സേ വ്ഹം, ഇം മ്ഹസേ.

ഹിയ്യത്തനീ ഇച്ചേസാ സഞ്ഞാ ഹോതി ആ ഊ, ഓ ത്ഥ, അം മ്ഹാ, ത്ഥ ത്ഥും, സേ വ്ഹം, ഇം മ്ഹസേ ഇച്ചേതേസം ദ്വാദസന്നം പദാനം.

ഹിയ്യത്തനീ ഇച്ചനേന ക്വത്ഥോ? ഹിയ്യോപഭുതി പച്ചക്ഖേ ഹിയ്യത്തനീ.

൪൨൮. , ൪൬൮. അജ്ജതനീ ഈ ഉം, ഓ ത്ഥ, ഇം മ്ഹാ, ആ ഊ, സേ വ്ഹം, അം മ്ഹേ.

അജ്ജതനീ ഇച്ചേസാ സഞ്ഞാ ഹോതി ഈ ഉം, ഓ ത്ഥ, ഇംമ്ഹാ, ആ ഊ, സേവ്ഹം, അം മ്ഹേ ഇച്ചേതേസം ദ്വാദസന്നം പദാനം.

അജ്ജതനീ ഇച്ചനേന ക്വത്ഥോ? സമീപേജ്ജതനീ.

൪൨൯. , ൪൭൨. ഭവിസ്സന്തീ സ്സതി സ്സന്തി, സ്സസി സ്സഥ, സ്സാമി സ്സാമ, സ്സതേ സ്സന്തേ, സ്സസേ സ്സവ്ഹേ, സ്സം സ്സാമ്ഹേ.

ഭവിസ്സന്തീ ഇച്ചേസാ സഞ്ഞാ ഹോതി സ്സതി സ്സന്തി, സ്സസി സ്സഥ, സ്സാമി സ്സാമ, സ്സതേ സ്സന്തേ, സ്സസേ സ്സവ്ഹേ, സ്സം സ്സാമ്ഹേ ഇച്ചേതേസം ദ്വാദസന്നം പദാനം.

ഭവിസ്സന്തീ ഇച്ചനേന ക്വത്ഥോ? അനാഗതേ ഭവിസ്സന്തീ.

൪൩൦. , ൩൭൩. കാലാതിപത്തി സ്സാ സ്സംസു, സ്സേ സ്സഥ, സ്സം സ്സാമ്ഹാ, സ്സഥ സിസ്സു, സ്സസേ സ്സവ്ഹേ, സ്സിം സ്സാമ്ഹസേ.

കാലാതിപത്തി ഇച്ചേസാ സഞ്ഞാ ഹോതി സ്സാ സ്സംസു, സ്സേ സ്സഥ, സ്സം സ്സാമ്ഹാ, സ്സഥ സ്സിസു, സ്സസേ സ്സവ്ഹേ, സ്സിം സ്സാമ്ഹസേ ഇച്ചേതേസം ദ്വാദസന്നം പദാനം.

കാലാതിപത്തി ഇച്ചനേന ക്വത്ഥോ? ക്രിയാതിപന്നേ’ തീതേ കാലാതിപത്തി.

൪൩൧. , ൪൫൮. ഹിയ്യത്തനീ സത്തമീ പഞ്ചമീ വത്തമാനാ സബ്ബധാതുകം.

ഹിയ്യത്തനാദയോ ചതസ്സോ വിഭത്തിയോ സബ്ബധാതുക സഞ്ഞാ ഹോന്തി.

അഗമാ, ഗച്ഛേയ്യ, ഗച്ഛതു, ഗച്ഛതി.

സബ്ബധാതുക ഇച്ചനേന ക്വത്ഥോ? ഇകാരാഗമോ അസബ്ബധാതുകമ്ഹി.

ഇതി ആഖ്യാതകപ്പേ പഠമോ കണ്ഡോ.

ദുതിയകണ്ഡ

൪൩൨. , ൩൬൨. ധാതുലിങ്ഗേഹി പരാ പച്ചയാ.

ധാതുലിങ്ഗഇച്ചേതേഹി പരാ പച്ചയാ ഹോന്തി.

കരോതി, ഗച്ഛതി. യോ കോചി കരോതി, തം അഞ്ഞോ ‘‘കരോഹി കരോഹി’’ ഇച്ചേവം ബ്രവീതി, അഥ വാ കരോന്തം പയോജയതി = കാരേതി. സങ്ഘോ പബ്ബതമിവ അത്താനമാചരതി = പബ്ബതായതി. തളാകം സമുദ്ദമിവ അത്താനമാചരതി = സമുദ്ദായതി, സദ്ദോ ചിച്ചിടമിവ അത്താനമാചരതി = ചിച്ചിടായതി, വസിട്ഠസ്സ അപച്ചം വാസിട്ഠോ. ഏവമഞ്ഞേപി യോജേതബ്ബാ.

൪൩൩. , ൫൨൮. തിജ ഗുപ കിത മാനേ ഹി ഖ ഛ സാ വാ.

തിജ ഗുപ കിത മാനു ഇച്ചേതേഹി ധാതൂഹി ഖ ഛ സ ഇച്ചേതേ പച്ചയാ ഹോന്തി വാ.

തിതിക്ഖതി, ജിഗുച്ഛതി, തികിച്ഛതി, വീമംസതി.

വാതി കിമത്ഥം? തേജതി, ഗോപതി, മാനേതി.

൪൩൪. , ൫൩൪. ഭുജ ഘസ ഹര സു പാദീഹി തുമിച്ഛത്ഥേസു.

ഭുജ ഘസ ഹര സു പാഇച്ചേവമാദീഹി ധാതൂഹി തുമിച്ഛത്ഥേസു ഖ ഛ സഇച്ചേതേ പച്ചയാ ഹോന്തി വാ.

ഭോത്തുമിച്ഛതി=ബുഭുക്ഖതി, ഘസിതുമിച്ഛതി=ജിഘച്ഛതി, ഹരിതുമിച്ഛതി=ജിഗീസതി, സോതുമിച്ഛതി=സുസ്സുസതി, പാതുമിച്ഛതി=പിവാസതി.

വാതി കിമത്ഥം? ഭോത്തുമിച്ഛതി.

തുമിച്ഛത്ഥേസൂതി കിമത്ഥം? ഭുഞ്ജതി.

൪൩൫. , ൫൩൬. ആയ നാമതോ കത്തൂപമാനാദാചാരേ.

നാമതോ കത്തൂപമാനാ ആചാരത്ഥേ ആയപച്ചയോ ഹോതി.

സങ്ഘോ പബ്ബതമിവ അത്താനമാചരതി = പബ്ബതായതി, തളാകം സമുദ്ദമിവ അത്താനമാചരതി = സമുദ്ദായതി, സദ്ദോ ചിച്ചിടമിവ അത്താനമാചരതി = ചിച്ചിടായതി. ഏവമഞ്ഞേപി യോജേതബ്ബാ.

൪൩൬. , ൫൩൭. ഈയൂപമാനാ ച.

നാമതോ ഉപമാനാ ആചാരത്ഥേ ച ഈയപച്ചയോ ഹോതി.

അഛത്തം ഛത്തമിവ ആചരതി =ഛത്തീയതി, അപുത്തം പുത്തമിവ ആചരതി=പുത്തീയതി.

ഉപമാനാതി കിമത്ഥം? ധമ്മം ആചരതി.

ആചാരേതി കിമത്ഥം? അഛത്തം ഛത്തമിവ രക്ഖതി. ഏവമഞ്ഞേപി യോജേതബ്ബാ.

൪൩൭. , ൫൩൮. നാമമ്ഹാ’ത്തിച്ഛത്ഥേ.

നാമമ്ഹാ അത്തനോ ഇച്ഛത്ഥേ ഈയപച്ചയോ ഹോതി.

അത്തനോ പത്തമിച്ഛതി = പത്തീയതി. ഏവം വത്ഥീയതി, പരിക്ഖാരീയതി, ചീവരീയതി, ധനീയതി, ഘടീയതി.

അത്തിച്ഛത്ഥേതി കിമത്ഥം? അഞ്ഞസ്സ പത്തമിച്ഛതി. ഏവമഞ്ഞേപി യോജേതബ്ബാ.

൪൩൮. , ൫൪൦. ധാതൂഹി ണേ ണയ ണാപേ ണാപയാ കാരിതാനി ഹേത്വത്ഥേ.

സബ്ബേഹി ധാതൂഹി ണേണയ ണാപേ ണാപയഇച്ചേതേ പച്ചയാ ഹോന്തി കാരിതസഞ്ഞാ ച ഹേത്വത്ഥേ.

യോ കോചി കരോതി, തം അഞ്ഞോ ‘‘കരോഹി കരോഹി’’ ഇച്ചേവം ബ്രവീതി, അഥ വാ കരോന്തം പയോജയതി = കാരേതി, കാരയതി, കാരാപേതി, കാരാ പയതി. യേ കേചി കരോന്തി, തേ അഞ്ഞേ ‘‘കരോഥ കരോഥ’’ ഇച്ചേവം ബ്രുവന്തി = കാരേന്തി, കാരയന്തി, കാരാപേന്തി, കാരാപയന്തി. യോ കോചി പചതി, തം അഞ്ഞോ ‘‘പചാഹി പചാഹി’’ഇച്ചേവം ബ്രവീതി, അഥ വാ പചന്തം പയോജയതി = പാചേതി, പാചയതി, പാചാപേതി, പാചാപയതി. യേ കേചി പചന്തി, തേ അഞ്ഞേ ‘‘പചഥ പചഥ’’ ഇച്ചേവം ബ്രുവന്തി = പാചേന്തി, പാചയന്തി, പാചാപേന്തി. പാചാപയന്തി. ഏവം ഭണേതി, ഭണയതി, ഭണാപേതി, ഭണാപയതി. ഭണേന്തി, ഭണയന്തി, ഭണാപേന്തി, ഭണാപയന്തി. തഥരിവ അഞ്ഞേപി യോജേതബ്ബാ.

ഹേത്വത്ഥേതി കിമത്ഥം? കരോതി, പചതി.

അത്ഥഗ്ഗഹണേന അലപച്ചയോ ഹോതി, ജോതലതി.

൪൩൯. , ൫൩൯. ധാതുരൂപേ നാമസ്മാ ണയോ ച.

തസ്മാ നാമസ്മാ ണയപച്ചയോ ഹോതി കാരിതസഞ്ഞോ ച ധാതുരൂപേ സതി.

ഹത്ഥിനാ അതിക്കമതി മഗ്ഗം = അതിഹത്ഥയതി, വീണായ ഉപഗായതി ഗീതം = ഉപവീണയതി, ദള്ഹം കരോതി വീരിയം = ദള്ഹയതി, വിസുദ്ധാ ഹോതി രത്തി = വിസുദ്ധയതി.

ചഗ്ഗഹണേന ആര ആലഇച്ചേതേ പച്ചയാ ഹോന്തി. സന്തം കരോതി = സന്താരതി, ഉപക്കമം കരോതി = ഉപക്കമാലതി.

൪൪൦. , ൪൪൫. ഭാവകമ്മേസു യോ.

സബ്ബേഹി ധാതൂഹി ഭാവകമ്മേസു യപച്ചയോ ഹോതി.

ഠീയതേ, ബുജ്ഝതേ, പച്ചതേ, ലബ്ഭതേ, കരീയതേ, യുജ്ജതേ, ഉച്ചതേ.

ഭാവകമ്മേസൂതി കിമത്ഥം? കരോതി, പചതി, പഠതി.

൪൪൧. , ൪൪൭. തസ്സ ചവഗ്ഗയകാരവകാരത്തം സധാത്വന്തസ്സ.

തസ്സ യപച്ചയസ്സ ചവഗ്ഗയകാരവകാരത്തം ഹോതി ധാതൂനം അന്തേന സഹ യഥാസമ്ഭവം.

വുച്ചതേ, വുച്ചന്തേ, ഉച്ചതേ, ഉച്ചന്തേ, പച്ചതേ, പച്ചന്തേ. മജ്ജതേ, മജ്ജന്തേ, യുജ്ജതേ, യുജ്ജന്തേ. ബുജ്ഝതേ, ബുജ്ഝന്തേ, കുജ്ഝതേ, കുജ്ഝന്തേ, ഉജ്ഝതേ, ഉജ്ഝന്തേ. ഹഞ്ഞതേ, ഹഞ്ഞന്തേ. കയ്യതേ, കയ്യന്തേ. ദിബ്ബതേ, ദിബ്ബന്തേ.

൪൪൨. , ൪൪൮. ഇവണ്ണാഗമോ വാ.

സബ്ബേഹി ധാതൂഹി യമ്ഹി പച്ചയേ, പരേ ഇവണ്ണാഗമോ ഹോതി വാ.

കരീയതേ, കരീയതി, ഗച്ഛീയതേ, ഗച്ഛീയതി.

വാതി കിമത്ഥം? കയ്യതേ.

൪൪൩. , ൪൪൯. പുബ്ബരൂപഞ്ച.