നമോ തസ്സ ഭഗവതോ അരഹതോ സമ്മാസമ്ബുദ്ധസ്സ

ധമ്മനീതി

൧. വന്ദിത്വാ രതനം സേട്ഠം, നിസ്സായ പുബ്ബകേ ഗരും;

നിതിധമ്മംപവക്ഖാമി, സബ്ബലോകസുഖാവഹം.

൨. ആചരിയോചസിപ്പഞ്ച, പഞ്ഞാസുതംകഥാധനം;

ദേസോചനിസ്സയോമിത്തം, ദുജ്ജനോസുജനോബലം.

൩. ഇത്ഥീപുത്തോചദാസോച, ഘരാവാസോകതാകതോ;

ഞാതബ്ബോചഅലങ്കാരോ, രാജധമ്മോപസേവകോ;

ദുകാദിമിസ്സകോചേവ, പകിണ്ണകോതിമാതികാ.

൪. കിന്തേഹിപാദസുസ്സസാ, യേസംനത്ഥിഗരൂനിഹ;

യേതപ്പാദരജോകിണ്ണാ, തേവസാധൂവിവേകിനോ.

൫. വിനാഗരൂപദേസന്തം, ബാലോലങ്കത്തുമിച്ഛതി;

സമ്പാപുണേനവിഞ്ഞൂഹി, ഹസഭാവംകഥംനുസോ.

൬. ഉട്ഠാനാഉപട്ഠാനാച, സുസ്സുസാപരിചാരികാ;

സക്കച്ചംസിപ്പുഗ്ഗഹണം, ഗരുംആരാധയേബുധോ.

൭. ഉപജ്ഝാചരിയാനഞ്ച, മാതാപിതൂനമേവച;

സക്കച്ചംയോനുപട്ഠാതി, സുതോപിതസ്സതാദിസോ.

൮. ഉപജ്ഝാചരിയാനഞ്ച, മാതാപിതൂനമേവച;

സക്കച്ചംയോഉപട്ഠാതി, സുതോപിതസ്സതാദിസോ;

൯. സമ്മാഉപപരിക്ഖിത്വാ;

അക്ഖരേസുപദേസുച;

ചോരഘാതോസിസ്സോസിയാ,

ഗരുചോരട്ടകാരകോ.

൧൦. പണ്ഡിതോസുതസമ്പന്നോ, യത്ഥഅത്ഥീതി ചേസുതോ;

മഹുസ്സാഹേനതംഠാനം, ഗന്തബ്ബംവസുതേസിനാ.

൧൧. സുഖംരുക്ഖസ്സഛായാവ, തതോഞാതിമാതാപിതു;

തതോആചരിയോരഞ്ഞോ, തതോജിനസ്സസാസനം.

൧൨. പാസാണഛത്തംഗരുകം, തതോദേവാനചിക്ഖനം;

തതോവുഡ്ഢാനമോവാദോ, തതോജിനസ്സസാസനം.

൧൩. തുലംസല്ലഹുകംലോകേ, തതോചപലജാതികോ;

തതോവുഡ്ഢാനനോവാദോ, യതിധമ്മേപമാദകോ.

൧൪. സുതിസമ്മുതിസങ്ഖ്യാച, യോഗാനിതിവിസേസകാ;

ഗന്ധബ്ബാഗണികാചേവ, ധനുബേദാചപൂരണാ.

൧൫. തികിച്ഛാഇതിഹാസാച, ജോതിമായാചഛന്ദതി;

കേതുമന്താചസദ്ദാച, സിപ്പാട്ഠാരസകാഇമേ.

൧൬. അലസസ്സകുതോസിപ്പം, അസിപ്പസ്സകുതോധനം;

അധനസ്സകുതോമിത്തം, അമിത്തസ്സകുതോസുഖം;

അസുഖസ്സകുതോപുഞ്ഞം, അപുഞ്ഞസ്സകുതോനിബ്ബാനം.

൧൭. സിപ്പംസമംധനംനത്ഥി, സിപ്പംചോരാനഗണ്ഹന്തി;

ഇധലോകേസിപ്പംമിത്തം, പരലോകേസുഖാവഹം.

൧൮. ബോധപുത്രസദാവിത്യം, മാഖേദാചരിയംഗരും;

സദേസേപൂജിതോരാജാ, ബുധോസബ്ബത്ഥപൂജിതോ.

൧൯. ബോധപുത്രകിമാലസ്സേ, അബോധോഭാരവാഹകോ;

ബോധകോപൂജിതോ ലോകേ, ബോധപുത്രദിനേദിനേ.

൨൦. രൂപയോബ്ബന്നസമ്പന്നാ, വിസാലകുലസമ്ഭവാ;

വിത്യാഹീനാനസോഭന്തി, നിഗന്ധാഇവകിംസുകാ.

൨൧. മാതാസത്രുരുപിതാച, ബാലകാലേനസിക്ഖിത;

ന സോഭതിസഭാമജ്ഝേ, ഹംസമജ്ഝേബകോയഥാ.

൨൨. ഗുണോസേട്ഠങ്ഗതംയാതി, നഉച്ചേസയനേവസേ;

പാസാദസീഖരേവാസോ, കാകോകിംഗരുളോസിയാ.

൨൩. സബ്ബസുതമധിയതേ, ഹീനമുക്കട്ഠമജ്ഝിമേ;

സബ്ബസ്സഅത്ഥംജാനേയ്യ, നചസബ്ബംപയോജയേ.

൨൪. നലോകേസോഭതേമുള്ഹോ,

കേവലത്തപസംസകോ;

അപിസമ്പിഹിതോകൂപേ,

കതവിജ്ജോപകാസിതോ.

൨൫. മദന്തദമനംസത്ഥം, ഖലാനംകുരുതേമദം;

ചക്ഖുസങ്ഖാരകംതേജം, ഉലൂകാനമിവന്ധകം.

൨൬. ഭോജനംമേഥുനംനിദ്ദാ,

ഗവേപോസേചവിജ്ജതി;

വിജ്ജാവിസേസോപോസസ്സ,

തംഹീനോഗോസമോഭവേ.

൨൭. യോസിസ്സോസിപ്പലോഭേന, ബഹുംബഹുംവഗണ്ഹാതി;

മുഗോവസുപിനംപസ്സം, നസക്കാകഥിതും പരം.

൨൮. സുസ്സുസാസുതവഡ്ഢനാ, പഞ്ഞായവഡ്ഢനംസുതം;

പഞ്ഞായഅത്ഥംജാനന്തി, ഞാതോഅത്ഥോസുഖാവഹോ.

൨൯. അനാഗതംഭയംദിസ്വാ, ദൂരതോപരിവജ്ജയേ;

ആഗതഞ്ചഭയംദിസ്വാ, അഭിതോഹോതിപണ്ഡിതോ.

൩൦. ലോഭംകോധംമദംമാനം, തന്ദിംഇസ്സംപമത്തകം;

സോണ്ഡംനിദ്ദാലുകംമക്ഖം, മച്ഛേരഞ്ചജഹേബുധോ.

൩൧. സദ്ധാഹിരിചഓത്തപ്പം, ബാഹുസച്ചംവിരംസതി;

പഞ്ഞാചസത്തധമ്മേഹി, സമ്പന്നോപണ്ഡിതോമതോ.

൩൨. ദിട്ഠേധമ്മേചയോഅത്ഥോ,

യോചത്ഥോസമ്പരായികോ;

അത്ഥാഭിസമയാധീരോ,

പണ്ഡിതോതിപവുച്ചതി.

൩൩. സഭാവസദിസംവാക്യം, സഭാവസദിസംപിയം;

സഭാവസദിസംകോധം, യോജാനാതിസപണ്ഡിതോ.

൩൪. ഭൂപാലോപണ്ഡിതോനിച്ചം, നേവതുല്യോകുദാചനം;

സദേസേപൂജിതോരാജാ, ബുധോസബ്ബത്ഥപൂജിതോ.

൩൫. പണ്ഡിതസ്സപസംസായ, ദണ്ഡോബാലേനദിയ്യതേ;

പണ്ഡിതോപണ്ഡിതേനേവ, വണ്ണിതോവസുവണ്ണിതോ.

൩൬. അത്തനായദിഏകേന, വിനിഥേനമഹാജനാ;

വിനയംയന്തിസബ്ബേപി, കോധംനാസേയ്യപണ്ഡിതോ.

൩൭. സരീരസ്സഗുണാനഞ്ച, ദൂരമച്ചന്തമന്തരം;

സരീരംഖണവിദ്ധംസി, ഗുണാതുകപ്പഠായിനോ.

൩൮. അത്ഥംമഹന്തമാപജ്ജം, വിജ്ജംസമ്പത്തിമേവച;

വിചരേയ്യാമാനഥദ്ധോ, പണ്ഡിതോസോപവുച്ചതി.

൩൯. നാലബ്ഭമതിപത്ഥേന്തി, നട്ഠമ്പിനചസോചരേ;

വിപ്പത്യഞ്ചനമുയ്ഹന്തി, യേനരാതേവപണ്ഡിതാ.

൪൦. ഗണ്ഠിഠാനേഏകപദേ, നാതിമഞ്ഞേയ്യപണ്ഡിതോ;

കിമക്കോവേളുപബ്ഭാരോ, തിമഹാദീപഭാനുദോ.

൪൧. ഗുണദോസേസുനേകേന, അത്ഥികോചിവിവജ്ജിതോ;

സുഖുമാലപദുമസ്സ, നളംഭവതികക്ഖളം.

൪൨. സുമഹന്താനിസത്ഥാനി, ധാരയന്താബഹുസ്സുതാ;

ഛേദായോസംസയാനന്തു, ക്ലിസ്സന്തിലോഭമോഹിതാ.

൪൩. ദോസംപിസഗുണേദിസ്വാ, ഗുണവാദീവദന്തിന;

നലോകോവിജ്ജമാനമ്പിചന്ദേപസ്സതിലഞ്ജനം.

൪൪. സകിംപിവിഞ്ഞൂധീരേന, കരോതിസഹസങ്ഗമം;

അത്തത്ഥഞ്ചപരത്ഥഞ്ച, നിബ്ബാനന്തംസുഖംലഭേ.

൪൫. നദീതീരേട്ഠിതേകൂപേ, അരണിതാലവണ്ഡകേ;

നവദാപാദിനത്ഥീതി, നമുഖേവചനംതഥാ.

൪൬. പണ്ഡിതോഅപുട്ഠോഭേരീ, പജ്ജുന്നോഹോതിപുച്ഛിതോ;

ബാലോപുട്ഠോഅപുട്ഠോപി, ബഹുംവികത്ഥതേസദാ.

൪൭. ഗുണസമ്പന്നലങ്കാരോ, സബ്ബസത്തഹിതാവഹോ;

പരത്തത്ഥംനചരേയ്യ, കുതോസോപണ്ഡിതോഭവേ.

൪൮. സപരത്ഥംചരേധീരോ, അസക്കോന്തോസകംചരേ;

തമ്പിചേവഅസക്കോന്തോ, പാപാത്താനംവിയോജയേ.

൪൯. സബ്ബംസുണാതിസോതേന, സബ്ബംപസ്സതിചക്ഖുനാ;

നചദിട്ഠംസുതംധീരോ, സബ്ബിച്ഛിതുമരഹതി.

൫൦. ചക്ഖുമാസ്സയഥാഅന്ധോ, സോതവാബധിരോയഥാ;

പഞ്ഞാവാപിയഥാമുഗോ, ബലവാദുബ്ബലോരിവ;

അഥഅത്ഥേസമുപ്പന്നേ, സയേയ്യമതസായിതം.

൫൧. അതിജാതംമനുജാതം, പുത്തമിച്ഛന്തിപണ്ഡിതാ;

അവജാതംനഇച്ഛന്തി, യോഹോതികുലഛിന്നകോ.

൫൨. തയോവപണ്ഡിതാസത്ഥേ, അഹമേവാതിവാദിച;

അഹമപിതിവാദീച, നാഹന്തിചഇമേതയോ;

൫൩. നസാസഭായത്ഥനസന്തിസന്തോ,

നതേസന്തോയേനവദന്തിധമ്മം;

രാഗഞ്ചദോസഞ്ചപഹായമോഹം,

ധമ്മംഭണന്താവഭവന്തിസന്തോ.

൫൪. ബാലേചുമ്മത്തകേഭൂപേ, ഗുരുമാതാപിതൂസ്വപി;

സങ്ഘേജേഠേചഭാതരി, നദോസാകരിയാബുധാ.

൫൫. അത്തനാമനോതാപഞ്ച, ഘരേദുച്ചരിതാനിച;

വഞ്ചനഞ്ചഅവമാനം, മതിമാനപകാസയേ.

൫൬. പരദാരംജനേത്തിംവ, ലേഡ്ഡുംവപരസന്തകം;

അത്താവസബ്ബസത്താനം, യോപസ്സതിസപണ്ഡിതോ.

൫൭. സഠേനമിത്തംകലുസേനധമ്മം,

പരോപതാപേനസമിദ്ധിഭാവം;

സുഖേനവിജ്ജംഫരുസേനനാരിം,

ഇച്ഛന്തിയേതേനചേവപണ്ഡിതാ.

൫൮. നിപുണേസുഹമേസേയ്യ, വിചിനിത്വാസുതത്ഥികോ;

സത്തംഹുക്ഖലിയംപക്കം, ഭാജനേപിതഥാഭവേ.

൫൯. വസുംഗണ്ഹന്തിദൂരട്ഠാ, പബ്ബതേരതനോചിതേ;

നമിലക്ഖാസമീപട്ഠാ, ഏവംബാലാബഹുസ്സുതേ.

൬൦. ഹിരഞ്ഞേനമിഗാനംവ, സുസീലേനഅസീലിനോ;

അധമ്മികസ്സധമേന, ബാലാനമ്പിസുതേനകിം.

൬൧. അപ്പസ്സുതായംപുരിസോ, ബലിബദ്ധോവജീവതി;

മംസാനിതസ്സവഡ്ഢന്തി, പഞ്ഞാതസ്സനവഡ്ഢതി.

൬൨. അപ്പസ്സുതോസുതംഅപ്പം, ബഹുമഞ്ഞതിമാനികോ;

സിന്ധൂദകംഅപസ്സന്തോ, കൂപേസോയംവമണ്ഡുകോ.

൬൩. തദമിനാപിജാനാഥ, സോബ്ഭേസുപതീരേസുച;

സണന്തായന്തികുസോബ്ഭാ, തുണ്ഹീയന്തിമഹോദധീ.

൬൪. സുഭാസിതംഉത്തമമാഹുസന്തോ,

ധമ്മംഭണേനാധമ്മം, തംദുതിയം;

പിയംഭണേനാപിയംതംതതിയം,

സച്ചംഭണേനാലികംതംചതുത്ഥം.

൬൫. സീഹമേദാസുവണ്ണേവ, നചതിട്ഠന്തിരചതേ;

പണ്ഡിതാനംകഥാവാക്യം നചതിട്ഠതിദുജ്ജനേ.

൬൬. മഹാതേജോപിതേജോയം, മത്തികംനമുദുംകരേ;