൯. നാഗസുത്തം

൪൦. ‘‘യസ്മിം, ഭിക്ഖവേ, സമയേ ആരഞ്ഞികസ്സ നാഗസ്സ ഗോചരപസുതസ്സ ഹത്ഥീപി ഹത്ഥിനിയോപി ഹത്ഥികലഭാപി ഹത്ഥിച്ഛാപാപി പുരതോ പുരതോ ഗന്ത്വാ തിണഗ്ഗാനി ഛിന്ദന്തി, തേന, ഭിക്ഖവേ, ആരഞ്ഞികോ നാഗോ അട്ടീയതി ഹരായതി ജിഗുച്ഛതി. യസ്മിം, ഭിക്ഖവേ, സമയേ ആരഞ്ഞികസ്സ നാഗസ്സ ഗോചരപസുതസ്സ ഹത്ഥീപി ഹത്ഥിനിയോപി ഹത്ഥികലഭാപി ഹത്ഥിച്ഛാപാപി ഓഭഗ്ഗോഭഗ്ഗം സാഖാഭങ്ഗം ഖാദന്തി, തേന, ഭിക്ഖവേ, ആരഞ്ഞികോ നാഗോ അട്ടീയതി ഹരായതി ജിഗുച്ഛതി. യസ്മിം, ഭിക്ഖവേ, സമയേ ആരഞ്ഞികസ്സ നാഗസ്സ ഓഗാഹം ഓതിണ്ണസ്സ ഹത്ഥീപി ഹത്ഥിനിയോപി ഹത്ഥികലഭാപി ഹത്ഥിച്ഛാപാപി പുരതോ പുരതോ ഗന്ത്വാ സോണ്ഡായ ഉദകം ആലോളേന്തി, തേന, ഭിക്ഖവേ, ആരഞ്ഞികോ നാഗോ അട്ടീയതി ഹരായതി ജിഗുച്ഛതി. യസ്മിം, ഭിക്ഖവേ, സമയേ ആരഞ്ഞികസ്സ നാഗസ്സ ഓഗാഹാ ഉത്തിണ്ണസ്സ ഹത്ഥിനിയോ കായം ഉപനിഘംസന്തിയോ ഗച്ഛന്തി, തേന, ഭിക്ഖവേ, ആരഞ്ഞികോ നാഗോ അട്ടീയതി ഹരായതി ജിഗുച്ഛതി.

‘‘തസ്മിം, ഭിക്ഖവേ, സമയേ ആരഞ്ഞികസ്സ നാഗസ്സ ഏവം ഹോതി – ‘അഹം ഖോ ഏതരഹി ആകിണ്ണോ വിഹരാമി ഹത്ഥീഹി ഹത്ഥിനീഹി ഹത്ഥികലഭേഹി ഹത്ഥിച്ഛാപേഹി. ഛിന്നഗ്ഗാനി ചേവ തിണാനി ഖാദാമി, ഓഭഗ്ഗോഭഗ്ഗഞ്ച മേ സാഖാഭങ്ഗം ഖാദന്തി [ഖാദിതം (സ്യാ. ക.) മഹാവ. ൪൬൭ പസ്സിതബ്ബം], ആവിലാനി ച പാനീയാനി പിവാമി, ഓഗാഹാ ച [ഓഗാഹാപി ച (സ്യാ. ക.) മഹാവ. ൪൬൭ പസ്സിതബ്ബം] മേ ഉത്തിണ്ണസ്സ ഹത്ഥിനിയോ കായം ഉപനിഘംസന്തിയോ ഗച്ഛന്തി. യംനൂനാഹം ഏകോ ഗണസ്മാ വൂപകട്ഠോ വിഹരേയ്യ’ന്തി. സോ അപരേന സമയേന ഏകോ ഗണസ്മാ വൂപകട്ഠോ വിഹരതി, അച്ഛിന്നഗ്ഗാനി ചേവ തിണാനി ഖാദതി, ഓഭഗ്ഗോഭഗ്ഗഞ്ചസ്സ സാഖാഭങ്ഗം ന ഖാദന്തി [ന ഓഭഗ്ഗോഭഗ്ഗഞ്ച സാഖാഭങ്ഗ ഖാദതി (സ്യാ. ക.)], അനാവിലാനി ച പാനീയാനി പിവതി, ഓഗാഹാ ചസ്സ ഉത്തിണ്ണസ്സ ന ഹത്ഥിനിയോ കായം ഉപനിഘംസന്തിയോ ഗച്ഛന്തി.

‘‘തസ്മിം, ഭിക്ഖവേ, സമയേ ആരഞ്ഞികസ്സ നാഗസ്സ ഏവം ഹോതി – ‘അഹം ഖോ പുബ്ബേ ആകിണ്ണോ വിഹാസിം ഹത്ഥീഹി ഹത്ഥിനീഹി ഹത്ഥികലഭേഹി ഹത്ഥിച്ഛാപേഹി, ഛിന്നഗ്ഗാനി ചേവ തിണാനി ഖാദിം, ഓഭഗ്ഗോഭഗ്ഗഞ്ച മേ സാഖാഭങ്ഗം ഖാദിംസു, ആവിലാനി ച പാനീയാനി അപായിം, ഓഗാഹാ [ഏത്ഥ പിസദ്ദോ സബ്ബത്ഥപി നത്ഥി] ച മേ ഉത്തിണ്ണസ്സ ഹത്ഥിനിയോ കായം ഉപനിഘംസന്തിയോ അഗമംസു. സോഹം ഏതരഹി ഏകോ ഗണസ്മാ വൂപകട്ഠോ വിഹരാമി, അച്ഛിന്നഗ്ഗാനി ചേവ തിണാനി ഖാദാമി, ഓഭഗ്ഗോഭഗ്ഗഞ്ച മേ സാഖാഭങ്ഗം ന ഖാദന്തി, അനാവിലാനി ച പാനീയാനി പിവാമി, ഓഗാഹാ ച മേ ഉത്തിണ്ണസ്സ ന ഹത്ഥിനിയോ കായം ഉപനിഘംസന്തിയോ ഗച്ഛന്തീ’തി. സോ സോണ്ഡായ സാഖാഭങ്ഗം ഭഞ്ജിത്വാ സാഖാഭങ്ഗേന കായം പരിമജ്ജിത്വാ അത്തമനോ സോണ്ഡം സംഹരതി [കണ്ഡും സംഹന്തി (സീ. പീ.) കണ്ഡും സംഹനതി (സ്യാ.), ഏത്ഥ കണ്ഡുവനദുക്ഖം വിനേതീതി അത്ഥോ],.

‘‘ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, യസ്മിം സമയേ ഭിക്ഖു ആകിണ്ണോ വിഹരതി ഭിക്ഖൂഹി ഭിക്ഖുനീഹി ഉപാസകേഹി ഉപാസികാഹി രഞ്ഞാ രാജമഹാമത്തേഹി തിത്ഥിയേഹി തിത്ഥിയസാവകേഹി, തസ്മിം, ഭിക്ഖവേ, സമയേ ഭിക്ഖുസ്സ ഏവം ഹോതി – ‘അഹം ഖോ ഏതരഹി ആകിണ്ണോ വിഹരാമി ഭിക്ഖൂഹി ഭിക്ഖുനീഹി ഉപാസകേഹി ഉപാസികാഹി രഞ്ഞാ രാജമഹാമത്തേഹി തിത്ഥിയേഹി തിത്ഥിയസാവകേഹി. യംനൂനാഹം ഏകോ ഗണസ്മാ വൂപകട്ഠോ വിഹരേയ്യ’ന്തി. സോ വിവിത്തം സേനാസനം ഭജതി അരഞ്ഞം രുക്ഖമൂലം പബ്ബതം കന്ദരം ഗിരിഗുഹം സുസാനം വനപത്ഥം അബ്ഭോകാസം പലാലപുഞ്ജം. സോ അരഞ്ഞഗതോ വാ രുക്ഖമൂലഗതോ വാ സുഞ്ഞാഗാരഗതോ വാ നിസീദതി പല്ലങ്കം ആഭുജിത്വാ ഉജും കായം പണിധായ പരിമുഖം സതിം ഉപട്ഠപേത്വാ.

‘‘സോ അഭിജ്ഝം ലോകേ പഹായ വിഗതാഭിജ്ഝേന ചേതസാ വിഹരതി, അഭിജ്ഝായ ചിത്തം പരിസോധേതി; ബ്യാപാദപദോസം പഹായ അബ്യാപന്നചിത്തോ വിഹരതി സബ്ബപാണഭൂതഹിതാനുകമ്പീ, ബ്യാപാദപദോസാ ചിത്തം പരിസോധേതി; ഥിനമിദ്ധം പഹായ വിഗതഥിനമിദ്ധോ വിഹരതി ആലോകസഞ്ഞീ സതോ സമ്പജാനോ, ഥിനമിദ്ധാ ചിത്തം പരിസോധേതി; ഉദ്ധച്ചകുക്കുച്ചം പഹായ അനുദ്ധതോ വിഹരതി അജ്ഝത്തം വൂപസന്തചിത്തോ, ഉദ്ധച്ചകുക്കുച്ചാ ചിത്തം പരിസോധേതി; വിചികിച്ഛം പഹായ തിണ്ണവിചികിച്ഛോ വിഹരതി അകഥംകഥീ കുസലേസു ധമ്മേസു, വിചികിച്ഛായ ചിത്തം പരിസോധേതി. സോ ഇമേ പഞ്ച നീവരണേ പഹായ ചേതസോ ഉപക്കിലേസേ പഞ്ഞായ ദുബ്ബലീകരണേ വിവിച്ചേവ കാമേഹി വിവിച്ച അകുസലേഹി ധമ്മേഹി സവിതക്കം സവിചാരം വിവേകജം പീതിസുഖം പഠമം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. സോ അത്തമനോ സോണ്ഡം സംഹരതി [കണ്ഡും സംഹന്തി (സീ. പീ.), കണ്ഡും സംഹനതി (സ്യാ.), ഏത്ഥ കണ്ഡുവനസദിസം ഝാനപടിപക്ഖം കിലേസദുക്ഖം വിനേതീതി അത്ഥോ]. വിതക്കവിചാരാനം വൂപസമാ…പേ… ദുതിയം ഝാനം… തതിയം ഝാനം… ചതുത്ഥം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. സോ അത്തമനോ സോണ്ഡം സംഹരതി.

‘‘സബ്ബസോ രൂപസഞ്ഞാനം സമതിക്കമാ പടിഘസഞ്ഞാനം അത്ഥങ്ഗമാ നാനത്തസഞ്ഞാനം അമനസികാരാ ‘അനന്തോ ആകാസോ’തി ആകാസാനഞ്ചായതനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. സോ അത്തമനോ സോണ്ഡം സംഹരതി. സബ്ബസോ ആകാസാനഞ്ചായതനം സമതിക്കമ്മ ‘അനന്തം വിഞ്ഞാണ’ന്തി വിഞ്ഞാണഞ്ചായതനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി… സബ്ബസോ വിഞ്ഞാണഞ്ചായതനം സമതിക്കമ്മ ‘നത്ഥി കിഞ്ചീ’തി ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി… സബ്ബസോ ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനം സമതിക്കമ്മ നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി… സബ്ബസോ നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനം സമതിക്കമ്മ സഞ്ഞാവേദയിതനിരോധം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി, പഞ്ഞായ ചസ്സ ദിസ്വാ ആസവാ പരിക്ഖീണാ ഹോന്തി. സോ അത്തമനോ സോണ്ഡം സംഹരതീ’’തി. നവമം.