൩. നിബ്ബാനസുഖസുത്തം
൩൪. ഏകം സമയം ആയസ്മാ സാരിപുത്തോ രാജഗഹേ വിഹരതി വേളുവനേ കലന്ദകനിവാപേ. തത്ര ഖോ ആയസ്മാ സാരിപുത്തോ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘സുഖമിദം, ആവുസോ, നിബ്ബാനം. സുഖമിദം, ആവുസോ, നിബ്ബാന’’ന്തി. ഏവം വുത്തേ ആയസ്മാ ഉദായീ ആയസ്മന്തം സാരിപുത്തം ഏതദവോച – ‘‘കിം പനേത്ഥ, ആവുസോ സാരിപുത്ത, സുഖം യദേത്ഥ നത്ഥി വേദയിത’’ന്തി? ‘‘ഏതദേവ ഖ്വേത്ഥ, ആവുസോ, സുഖം യദേത്ഥ നത്ഥി വേദയിതം. പഞ്ചിമേ, ആവുസോ, കാമഗുണാ. കതമേ പഞ്ച? ചക്ഖുവിഞ്ഞേയ്യാ രൂപാ ഇട്ഠാ കന്താ മനാപാ പിയരൂപാ കാമൂപസംഹിതാ രജനീയാ, സോതവിഞ്ഞേയ്യാ സദ്ദാ…പേ… ഘാനവിഞ്ഞേയ്യാ ഗന്ധാ… ജിവ്ഹാവിഞ്ഞേയ്യാ രസാ… കായവിഞ്ഞേയ്യാ ഫോട്ഠബ്ബാ ഇട്ഠാ കന്താ മനാപാ പിയരൂപാ കാമൂപസംഹിതാ രജനീയാ – ഇമേ ഖോ, ആവുസോ, പഞ്ച കാമഗുണാ. യം ഖോ, ആവുസോ, ഇമേ പഞ്ച കാമഗുണേ പടിച്ച ഉപ്പജ്ജതി സുഖം സോമനസ്സം, ഇദം വുച്ചതാവുസോ, കാമസുഖം.
‘‘ഇധാവുസോ, ഭിക്ഖു വിവിച്ചേവ കാമേഹി…പേ… പഠമം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. തസ്സ ചേ, ആവുസോ, ഭിക്ഖുനോ ഇമിനാ വിഹാരേന വിഹരതോ കാമസഹഗതാ സഞ്ഞാമനസികാരാ സമുദാചരന്തി, സ്വസ്സ ഹോതി ആബാധോ. സേയ്യഥാപി, ആവുസോ, സുഖിനോ ദുക്ഖം ഉപ്പജ്ജേയ്യ യാവദേവ ആബാധായ; ഏവമേവസ്സ തേ കാമസഹഗതാ സഞ്ഞാമനസികാരാ സമുദാചരന്തി. സ്വസ്സ ഹോതി ആബാധോ. യോ ഖോ പനാവുസോ, ആബാധോ ദുക്ഖമേതം വുത്തം ഭഗവതാ. ഇമിനാപി ഖോ ഏതം, ആവുസോ, പരിയായേന വേദിതബ്ബം യഥാ സുഖം നിബ്ബാനം.
‘‘പുന ചപരം, ആവുസോ, ഭിക്ഖു വിതക്കവിചാരാനം വൂപസമാ…പേ… ദുതിയം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. തസ്സ ചേ, ആവുസോ, ഭിക്ഖുനോ ഇമിനാ വിഹാരേന വിഹരതോ വിതക്കസഹഗതാ സഞ്ഞാമനസികാരാ സമുദാചരന്തി, സ്വസ്സ ഹോതി ആബാധോ. സേയ്യഥാപി, ആവുസോ, സുഖിനോ ദുക്ഖം ഉപ്പജ്ജേയ്യ യാവദേവ ആബാധായ; ഏവമേവസ്സ തേ വിതക്കസഹഗതാ സഞ്ഞാമനസികാരാ സമുദാചരന്തി. സ്വസ്സ ഹോതി ആബാധോ. യോ ഖോ പനാവുസോ, ആബാധോ ദുക്ഖമേതം വുത്തം ഭഗവതാ. ഇമിനാപി ഖോ ഏതം, ആവുസോ, പരിയായേന വേദിതബ്ബം യഥാ സുഖം നിബ്ബാനം.
‘‘പുന ചപരം, ആവുസോ, ഭിക്ഖു പീതിയാ ച വിരാഗാ…പേ… തതിയം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. തസ്സ ചേ, ആവുസോ, ഭിക്ഖുനോ ഇമിനാ വിഹാരേന വിഹരതോ പീതിസഹഗതാ സഞ്ഞാമനസികാരാ സമുദാചരന്തി, സ്വസ്സ ഹോതി ആബാധോ. സേയ്യഥാപി, ആവുസോ, സുഖിനോ ദുക്ഖം ഉപ്പജ്ജേയ്യ യാവദേവ ആബാധായ; ഏവമേവസ്സ തേ പീതിസഹഗതാ സഞ്ഞാമനസികാരാ സമുദാചരന്തി. സ്വസ്സ ഹോതി ആബാധോ. യോ ഖോ പനാവുസോ, ആബാധോ ദുക്ഖമേതം വുത്തം ഭഗവതാ. ഇമിനാപി ഖോ ഏതം, ആവുസോ, പരിയായേന വേദിതബ്ബം യഥാ സുഖം നിബ്ബാനം.
‘‘പുന ചപരം, ആവുസോ, ഭിക്ഖു സുഖസ്സ ച പഹാനാ…പേ… ചതുത്ഥം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. തസ്സ ചേ, ആവുസോ, ഭിക്ഖുനോ ഇമിനാ വിഹാരേന വിഹരതോ ഉപേക്ഖാസഹഗതാ സഞ്ഞാമനസികാരാ സമുദാചരന്തി, സ്വസ്സ ഹോതി ആബാധോ. സേയ്യഥാപി, ആവുസോ, സുഖിനോ ദുക്ഖം ഉപ്പജ്ജേയ്യ യാവദേവ ആബാധായ; ഏവമേവസ്സ തേ ഉപേക്ഖാസഹഗതാ സഞ്ഞാമനസികാരാ സമുദാചരന്തി. സ്വസ്സ ഹോതി ആബാധോ. യോ ഖോ പനാവുസോ, ആബാധോ ദുക്ഖമേതം വുത്തം ഭഗവതാ. ഇമിനാപി ഖോ ഏതം, ആവുസോ, പരിയായേന വേദിതബ്ബം യഥാ സുഖം നിബ്ബാനം.
‘‘പുന ചപരം, ആവുസോ, ഭിക്ഖു സബ്ബസോ രൂപസഞ്ഞാനം സമതിക്കമാ പടിഘസഞ്ഞാനം അത്ഥങ്ഗമാ നാനത്തസഞ്ഞാനം അമനസികാരാ അനന്തോ ആകാസോതി ആകാസാനഞ്ചായതനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. തസ്സ ചേ, ആവുസോ, ഭിക്ഖുനോ ഇമിനാ വിഹാരേന വിഹരതോ രൂപസഹഗതാ സഞ്ഞാമനസികാരാ സമുദാചരന്തി, സ്വസ്സ ഹോതി ആബാധോ. സേയ്യഥാപി, ആവുസോ, സുഖിനോ ദുക്ഖം ഉപ്പജ്ജേയ്യ യാവദേവ ആബാധായ; ഏവമേവസ്സ തേ രൂപസഹഗതാ സഞ്ഞാമനസികാരാ സമുദാചരന്തി. സ്വസ്സ ഹോതി ആബാധോ. യോ ഖോ പനാവുസോ, ആബാധോ ദുക്ഖമേതം വുത്തം ഭഗവതാ. ഇമിനാപി ഖോ ഏതം, ആവുസോ, പരിയായേന വേദിതബ്ബം യഥാ സുഖം നിബ്ബാനം.
‘‘പുന ചപരം, ആവുസോ, ഭിക്ഖു സബ്ബസോ ആകാസാനഞ്ചായതനം സമതിക്കമ്മ അനന്തം വിഞ്ഞാണന്തി വിഞ്ഞാണഞ്ചായതനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. തസ്സ ചേ, ആവുസോ, ഭിക്ഖുനോ ഇമിനാ വിഹാരേന വിഹരതോ ആകാസാനഞ്ചായതനസഹഗതാ സഞ്ഞാമനസികാരാ സമുദാചരന്തി, സ്വസ്സ ഹോതി ആബാധോ. സേയ്യഥാപി, ആവുസോ, സുഖിനോ ദുക്ഖം ഉപ്പജ്ജേയ്യ യാവദേവ ആബാധായ; ഏവമേവസ്സ തേ ആകാസാനഞ്ചായതനസഹഗതാ സഞ്ഞാമനസികാരാ സമുദാചരന്തി. സ്വസ്സ ഹോതി ആബാധോ. യോ ഖോ പനാവുസോ, ആബാധോ ദുക്ഖമേതം വുത്തം ഭഗവതാ. ഇമിനാപി ഖോ ഏതം, ആവുസോ, പരിയായേന വേദിതബ്ബം യഥാ സുഖം നിബ്ബാനം.
‘‘പുന ചപരം, ആവുസോ, ഭിക്ഖു സബ്ബസോ വിഞ്ഞാണഞ്ചായതനം സമതിക്കമ്മ, നത്ഥി കിഞ്ചീതി ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. തസ്സ ചേ, ആവുസോ, ഭിക്ഖുനോ ഇമിനാ വിഹാരേന വിഹരതോ വിഞ്ഞാണഞ്ചായതനസഹഗതാ സഞ്ഞാമനസികാരാ സമുദാചരന്തി, സ്വസ്സ ഹോതി ആബാധോ. സേയ്യഥാപി, ആവുസോ, സുഖിനോ ദുക്ഖം ഉപ്പജ്ജേയ്യ യാവദേവ ആബാധായ; ഏവമേവസ്സ തേ വിഞ്ഞാണഞ്ചായതനസഹഗതാ സഞ്ഞാമനസികാരാ സമുദാചരന്തി. സ്വസ്സ ഹോതി ആബാധോ. യോ ഖോ പനാവുസോ, ആബാധോ ദുക്ഖമേതം വുത്തം ഭഗവതാ. ഇമിനാപി ഖോ ഏതം, ആവുസോ, പരിയായേന വേദിതബ്ബം യഥാ സുഖം നിബ്ബാനം.
‘‘പുന ചപരം, ആവുസോ, ഭിക്ഖു സബ്ബസോ ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനം സമതിക്കമ്മ നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. തസ്സ ചേ, ആവുസോ, ഭിക്ഖുനോ ഇമിനാ വിഹാരേന വിഹരതോ ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനസഹഗതാ സഞ്ഞാമനസികാരാ സമുദാചരന്തി, സ്വസ്സ ഹോതി ആബാധോ. സേയ്യഥാപി, ആവുസോ, സുഖിനോ ദുക്ഖം ഉപ്പജ്ജേയ്യ യാവദേവ ആബാധായ; ഏവമേവസ്സ തേ ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനസഹഗതാ സഞ്ഞാമനസികാരാ സമുദാചരന്തി. സ്വസ്സ ഹോതി ആബാധോ. യോ ഖോ പനാവുസോ, ആബാധോ ദുക്ഖമേതം വുത്തം ഭഗവതാ. ഇമിനാപി ഖോ ഏതം, ആവുസോ, പരിയായേന വേദിതബ്ബം യഥാ സുഖം നിബ്ബാനം.
‘‘പുന ചപരം, ആവുസോ, ഭിക്ഖു സബ്ബസോ നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനം സമതിക്കമ്മ സഞ്ഞാവേദയിതനിരോധം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി, പഞ്ഞായ ചസ്സ ദിസ്വാ ആസവാ പരിക്ഖീണാ ഹോന്തി. ഇമിനാപി ഖോ ഏതം, ആവുസോ, പരിയായേന വേദിതബ്ബം യഥാ സുഖം നിബ്ബാന’’ന്തി. തതിയം.