൪. നന്ദകസുത്തം

൪. ഏകം സമയം ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ആയസ്മാ നന്ദകോ ഉപട്ഠാനസാലായം ഭിക്ഖൂ ധമ്മിയാ കഥായ സന്ദസ്സേതി സമാദപേതി സമുത്തേജേതി സമ്പഹംസേതി. അഥ ഖോ ഭഗവാ സായന്ഹസമയം പടിസല്ലാനാ വുട്ഠിതോ യേനുപട്ഠാനസാലാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ബഹിദ്വാരകോട്ഠകേ അട്ഠാസി കഥാപരിയോസാനം ആഗമയമാനോ. അഥ ഖോ ഭഗവാ കഥാപരിയോസാനം വിദിത്വാ ഉക്കാസേത്വാ അഗ്ഗളം ആകോടേസി. വിവരിംസു ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ ദ്വാരം.

അഥ ഖോ ഭഗവാ ഉപട്ഠാനസാലം പവിസിത്വാ പഞ്ഞത്താസനേ നിസീദി. നിസജ്ജ ഖോ ഭഗവാ ആയസ്മന്തം നന്ദകം ഏതദവോച – ‘‘ദീഘോ ഖോ ത്യായം, നന്ദക, ധമ്മപരിയായോ ഭിക്ഖൂനം പടിഭാസി. അപി മേ പിട്ഠി ആഗിലായതി ബഹിദ്വാരകോട്ഠകേ ഠിതസ്സ കഥാപരിയോസാനം ആഗമയമാനസ്സാ’’തി.

ഏവം വുത്തേ ആയസ്മാ നന്ദകോ സാരജ്ജമാനരൂപോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘ന ഖോ പന മയം, ഭന്തേ, ജാനാമ ‘ഭഗവാ ബഹിദ്വാരകോട്ഠകേ ഠിതോ’തി. സചേ ഹി മയം, ഭന്തേ, ജാനേയ്യാമ ‘ഭഗവാ ബഹിദ്വാരകോട്ഠകേ ഠിതോ’തി, ഏത്തകമ്പി ( ) [(ധമ്മം) കത്ഥചി] നോ നപ്പടിഭാസേയ്യാ’’തി.

അഥ ഖോ ഭഗവാ ആയസ്മന്തം നന്ദകം സാരജ്ജമാനരൂപം വിദിത്വാ ആയസ്മന്തം നന്ദകം ഏതദവോച – ‘‘സാധു, സാധു, നന്ദക! ഏതം ഖോ, നന്ദക, തുമ്ഹാകം പതിരൂപം കുലപുത്താനം സദ്ധായ അഗാരസ്മാ അനഗാരിയം പബ്ബജിതാനം, യം തുമ്ഹേ ധമ്മിയാ കഥായ സന്നിസീദേയ്യാഥ. സന്നിപതിതാനം വോ, നന്ദക, ദ്വയം കരണീയം – ധമ്മീ വാ കഥാ അരിയോ വാ തുണ്ഹീഭാവോ. [അ. നി. ൮.൭൧; ൯.൧] സദ്ധോ ച, നന്ദക, ഭിക്ഖു ഹോതി, നോ ച സീലവാ. ഏവം സോ തേനങ്ഗേന അപരിപൂരോ ഹോതി. തേന തം അങ്ഗം പരിപൂരേതബ്ബം – ‘കിന്താഹം സദ്ധോ ച അസ്സം സീലവാ ചാ’തി. യതോ ച ഖോ, നന്ദക, ഭിക്ഖു സദ്ധോ ച ഹോതി സീലവാ ച, ഏവം സോ തേനങ്ഗേന പരിപൂരോ ഹോതി.

‘‘സദ്ധോ ച, നന്ദക, ഭിക്ഖു ഹോതി സീലവാ ച, നോ ച ലാഭീ അജ്ഝത്തം ചേതോസമാധിസ്സ. ഏവം സോ തേനങ്ഗേന അപരിപൂരോ ഹോതി. തേന തം അങ്ഗം പരിപൂരേതബ്ബം – ‘കിന്താഹം സദ്ധോ ച അസ്സം സീലവാ ച ലാഭീ ച അജ്ഝത്തം ചേതോസമാധിസ്സാ’തി. യതോ ച ഖോ, നന്ദക, ഭിക്ഖു സദ്ധോ ച ഹോതി സീലവാ ച ലാഭീ ച അജ്ഝത്തം ചേതോസമാധിസ്സ, ഏവം സോ തേനങ്ഗേന പരിപൂരോ ഹോതി.

‘‘സദ്ധോ ച, നന്ദക, ഭിക്ഖു ഹോതി സീലവാ ച ലാഭീ ച അജ്ഝത്തം ചേതോസമാധിസ്സ, ന ലാഭീ അധിപഞ്ഞാധമ്മവിപസ്സനായ. ഏവം സോ തേനങ്ഗേന അപരിപൂരോ ഹോതി. സേയ്യഥാപി, നന്ദക, പാണകോ ചതുപ്പാദകോ അസ്സ. തസ്സ ഏകോ പാദോ ഓമകോ ലാമകോ. ഏവം സോ തേനങ്ഗേന അപരിപൂരോ അസ്സ. ഏവമേവം ഖോ, നന്ദക, ഭിക്ഖു സദ്ധോ ച ഹോതി സീലവാ ച ലാഭീ ച അജ്ഝത്തം ചേതോസമാധിസ്സ, ന ലാഭീ അധിപഞ്ഞാധമ്മവിപസ്സനായ. ഏവം സോ തേനങ്ഗേന അപരിപൂരോ ഹോതി. തേന തം അങ്ഗം പരിപൂരേതബ്ബം – ‘കിന്താഹം സദ്ധോ ച അസ്സം സീലവാ ച ലാഭീ ച അജ്ഝത്തം ചേതോസമാധിസ്സ ലാഭീ ച അധിപഞ്ഞാധമ്മവിപസ്സനായാ’’’തി.

‘‘യതോ ച ഖോ, നന്ദക, ഭിക്ഖു സദ്ധോ ച ഹോതി സീലവാ ച ലാഭീ ച അജ്ഝത്തം ചേതോസമാധിസ്സ ലാഭീ ച അധിപഞ്ഞാധമ്മവിപസ്സനായ, ഏവം സോ തേനങ്ഗേന പരിപൂരോ ഹോതീ’’തി. ഇദമവോച ഭഗവാ. ഇദം വത്വാന സുഗതോ ഉട്ഠായാസനാ വിഹാരം പാവിസി.

അഥ ഖോ ആയസ്മാ നന്ദകോ അചിരപക്കന്തസ്സ ഭഗവതോ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘ഇദാനി, ആവുസോ, ഭഗവാ ചതൂഹി പദേഹി കേവലപരിപുണ്ണം പരിസുദ്ധം ബ്രഹ്മചരിയം പകാസേത്വാ ഉട്ഠായാസനാ വിഹാരം പവിട്ഠോ – ‘സദ്ധോ ച, നന്ദക, ഭിക്ഖു ഹോതി, നോ ച സീലവാ. ഏവം സോ തേനങ്ഗേന അപരിപൂരോ ഹോതി. തേന തം അങ്ഗം പരിപൂരേതബ്ബം – കിന്താഹം സദ്ധോ ച അസ്സം സീലവാ ചാ’തി. യതോ ച ഖോ നന്ദക ഭിക്ഖു സദ്ധോ ച ഹോതി സീലവാ ച, ഏവം സോ തേനങ്ഗേന പരിപൂരോ ഹോതി. സദ്ധോ ച നന്ദക ഭിക്ഖു ഹോതി സീലവാ ച, നോ ച ലാഭീ അജ്ഝത്തം ചേതോസമാധിസ്സ…പേ… ലാഭീ ച അജ്ഝത്തം ചേതോസമാധിസ്സ, ന ലാഭീ അധിപഞ്ഞാധമ്മവിപസ്സനായ, ഏവം സോ തേനങ്ഗേന അപരിപൂരോ ഹോതി. സേയ്യഥാപി നന്ദക പാണകോ ചതുപ്പാദകോ അസ്സ, തസ്സ ഏകോ പാദോ ഓമകോ ലാമകോ, ഏവം സോ തേനങ്ഗേന അപരിപൂരോ അസ്സ. ഏവമേവം ഖോ, നന്ദക, ഭിക്ഖു സദ്ധോ ച ഹോതി സീലവാ ച, ലാഭീ ച അജ്ഝത്തം ചേതോസമാധിസ്സ, ന ലാഭീ അധിപഞ്ഞാധമ്മവിപസ്സനായ, ഏവം സോ തേനങ്ഗേന അപരിപൂരോ ഹോതി, തേന തം അങ്ഗം പരിപൂരേതബ്ബം ‘കിന്താഹം സദ്ധോ ച അസ്സം സീലവാ ച, ലാഭീ ച അജ്ഝത്തം ചേതോസമാധിസ്സ, ലാഭീ ച അധിപഞ്ഞാധമ്മവിപസ്സനായാ’തി. യതോ ച ഖോ, നന്ദക, ഭിക്ഖു സദ്ധോ ച ഹോതി സീലവാ ച ലാഭീ ച അജ്ഝത്തം ചേതോസമാധിസ്സ ലാഭീ ച അധിപഞ്ഞാധമ്മവിപസ്സനായ, ഏവം സോ തേനങ്ഗേന പരിപൂരോ ഹോതീ’’തി.

‘‘പഞ്ചിമേ, ആവുസോ, ആനിസംസാ കാലേന ധമ്മസ്സവനേ കാലേന ധമ്മസാകച്ഛായ. കതമേ പഞ്ച? ഇധാവുസോ, ഭിക്ഖു ഭിക്ഖൂനം ധമ്മം ദേസേതി ആദികല്യാണം മജ്ഝേകല്യാണം പരിയോസാനകല്യാണം സാത്ഥം സബ്യഞ്ജനം, കേവലപരിപുണ്ണം പരിസുദ്ധം ബ്രഹ്മചരിയം പകാസേതി. യഥാ യഥാ, ആവുസോ, ഭിക്ഖു ഭിക്ഖൂനം ധമ്മം ദേസേതി ആദികല്യാണം മജ്ഝേകല്യാണം പരിയോസാനകല്യാണം സാത്ഥം സബ്യഞ്ജനം, കേവലപരിപുണ്ണം പരിസുദ്ധം ബ്രഹ്മചരിയം പകാസേതി, തഥാ തഥാ സോ സത്ഥു പിയോ ച ഹോതി മനാപോ ച ഗരു ച ഭാവനീയോ ച. അയം, ആവുസോ, പഠമോ ആനിസംസോ കാലേന ധമ്മസ്സവനേ കാലേന ധമ്മസാകച്ഛായ.

‘‘പുന ചപരം, ആവുസോ, ഭിക്ഖു ഭിക്ഖൂനം ധമ്മം ദേസേതി ആദികല്യാണം മജ്ഝേകല്യാണം പരിയോസാനകല്യാണം സാത്ഥം സബ്യഞ്ജനം, കേവലപരിപുണ്ണം പരിസുദ്ധം ബ്രഹ്മചരിയം പകാസേതി. യഥാ യഥാ, ആവുസോ, ഭിക്ഖു ഭിക്ഖൂനം ധമ്മം ദേസേതി ആദികല്യാണം…പേ… ബ്രഹ്മചരിയം പകാസേതി, തഥാ തഥാ സോ തസ്മിം ധമ്മേ അത്ഥപ്പടിസംവേദീ ച ഹോതി ധമ്മപ്പടിസംവേദീ ച. അയം, ആവുസോ, ദുതിയോ ആനിസംസോ കാലേന ധമ്മസ്സവനേ കാലേന ധമ്മസാകച്ഛായ.

‘‘പുന ചപരം, ആവുസോ, ഭിക്ഖു ഭിക്ഖൂനം ധമ്മം ദേസേതി ആദികല്യാണം മജ്ഝേകല്യാണം പരിയോസാനകല്യാണം സാത്ഥം സബ്യഞ്ജനം, കേവലപരിപുണ്ണം പരിസുദ്ധം ബ്രഹ്മചരിയം പകാസേതി. യഥാ യഥാ, ആവുസോ, ഭിക്ഖു ഭിക്ഖൂനം ധമ്മം ദേസേതി ആദികല്യാണം…പേ… ബ്രഹ്മചരിയം പകാസേതി, തഥാ തഥാ സോ തസ്മിം ധമ്മേ ഗമ്ഭീരം അത്ഥപദം പഞ്ഞായ അതിവിജ്ഝ പസ്സതി. അയം, ആവുസോ, തതിയോ ആനിസംസോ കാലേന ധമ്മസ്സവനേ കാലേന ധമ്മസാകച്ഛായ.

‘‘പുന ചപരം, ആവുസോ, ഭിക്ഖു ഭിക്ഖൂനം ധമ്മം ദേസേതി ആദികല്യാണം…പേ… ബ്രഹ്മചരിയം പകാസേതി. യഥാ യഥാ, ആവുസോ, ഭിക്ഖു ഭിക്ഖൂനം ധമ്മം ദേസേതി ആദികല്യാണം…പേ… ബ്രഹ്മചരിയം പകാസേതി, തഥാ തഥാ നം സബ്രഹ്മചാരീ ഉത്തരി സമ്ഭാവേന്തി – ‘അദ്ധാ അയമായസ്മാ പത്തോ വാ പജ്ജതി വാ’. അയം, ആവുസോ, ചതുത്ഥോ ആനിസംസോ കാലേന ധമ്മസ്സവനേ കാലേന ധമ്മസാകച്ഛായ.

‘‘പുന ചപരം, ആവുസോ, ഭിക്ഖു ഭിക്ഖൂനം ധമ്മം ദേസേതി ആദികല്യാണം മജ്ഝേകല്യാണം പരിയോസാനകല്യാണം സാത്ഥം സബ്യഞ്ജനം, കേവലപരിപുണ്ണം പരിസുദ്ധം ബ്രഹ്മചരിയം പകാസേതി. യഥാ യഥാ, ആവുസോ, ഭിക്ഖു ഭിക്ഖൂനം ധമ്മം ദേസേതി ആദികല്യാണം മജ്ഝേകല്യാണം പരിയോസാനകല്യാണം സാത്ഥം സബ്യഞ്ജനം, കേവലപരിപുണ്ണം പരിസുദ്ധം ബ്രഹ്മചരിയം പകാസേതി, തത്ഥ യേ ഖോ ഭിക്ഖൂ സേഖാ അപ്പത്തമാനസാ അനുത്തരം യോഗക്ഖേമം പത്ഥയമാനാ വിഹരന്തി, തേ തം ധമ്മം സുത്വാ വീരിയം ആരഭന്തി അപ്പത്തസ്സ പത്തിയാ അനധിഗതസ്സ അധിഗമായ അസച്ഛികതസ്സ സച്ഛികിരിയായ. യേ പന തത്ഥ ഭിക്ഖൂ അരഹന്തോ ഖീണാസവാ വുസിതവന്തോ കതകരണീയാ ഓഹിതഭാരാ അനുപ്പത്തസദത്ഥാ പരിക്ഖീണഭവസംയോജനാ സമ്മദഞ്ഞാവിമുത്താ, തേ തം ധമ്മം സുത്വാ ദിട്ഠധമ്മസുഖവിഹാരംയേവ അനുയുത്താ വിഹരന്തി. അയം, ആവുസോ, പഞ്ചമോ ആനിസംസോ കാലേന ധമ്മസ്സവനേ കാലേന ധമ്മസാകച്ഛായ. ഇമേ ഖോ, ആവുസോ, പഞ്ച ആനിസംസാ കാലേന ധമ്മസ്സവനേ കാലേന ധമ്മസാകച്ഛായാ’’തി. ചതുത്ഥം.